Konya Ovası'ndaki yüzey yarıkları yerleşim yerlerine ulaştı

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA
TT

Konya Ovası'ndaki yüzey yarıkları yerleşim yerlerine ulaştı

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA

Konya'da Çumra, Karapınar ve Emirgazi ilçelerinde yer altı su seviyesinde azalmaya bağlı oluşan yüzey yarığına Tuzlukçu'da da rastlandı.
Konya Ovası'nda son yıllarda hızla artan obruk oluşumlarının yanı sıra yüzey yarıkları da sıklıkla görülmeye başlandı. Küresel ısınma, suyun aşırı kullanımı ve kuraklığın etkisiyle yer altı su seviyesinin düşmesi, zeminin çökmesine ve yüzeyde deformasyona neden oluyor.
Yer altı su seviyesindeki azalmaya bağlı oluşan yarıklar, Orta ve Batı Anadolu havzalarının önemli sorunlarından biri haline geldi.

Konya'da geçen aylarda Çumra, Karapınar ve Emirgazi ilçelerinde görülen yüzey bozulmaları, yerleşim yerlerinde ve yapılarda deformasyona neden oluyor.
Akşehir havzasında Tuzlukçu'da görülen yarıklar, mahalle sakinlerini de endişelendiriyor.

1,5-2 metreyi aşan derinlikte yüzey yarıkları görüldü
Konya Teknik Üniversitesi (KTÜN) Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yaşar Eren, AA muhabirine, Konya Ovası'ndaki obruk oluşumlarına yönelik araştırmada gözlemledikleri yüzey yarıklarının gün geçtikçe etkisini artırdığını söyledi.

Yer altı su seviyesindeki azalmaya bağlı oluşan yarıkların, bazı kırsal mahalleleri de tehdit ettiğine işaret eden Eren, şöyle konuştu:
"2000'li yıllardan bu yana, aşırı su kullanımı ve küresel ısınmaya bağlı olarak yer altı suyunda önemli düşüşler başladı. Yer altı su seviyesindeki düşüşün göstergesi de farklı zemin sıkışmasına bağlı olarak yüzey deformasyonu oluşturması. Bunu Orta ve Batı Anadolu havzaları, Tuzlukçu, Akşehir, Aksaray, Karaman, Niğde, Bolvadin, Manisa ve Aydın'da görüyoruz. Bunları, yüzey deformasyonları, yeryüzünde 1,5-2 metreye varan düşey atımlar oluşturan yüzey faylanmaları şeklinde izliyoruz. Bazen de genişliği 1,5-2 metreyi aşan yüzey yarıkları şeklinde izliyoruz." 

"Evlerde hasar ve açılma oluşturmuş"
Konya Kapalı Havzası'nın kenarlarında yüzey faylanmalarına rastlandığını aktaran Eren, şöyle devam etti:
"Tuzlukçu ilçesi Çöğürlü mahallesinde tümünü inceleyemedik ancak 400 metrelik bölümünde yüzey deformasyonlarına rastladık. Burada köyün yakın kesiminde oluşmuş, yerleşim yerinden boydan boya geçiyor. Evlerde hasar ve açılma oluşturmuş. Vatandaşlar ayrılan bir duvarı köpükle doldurmaya çalışmış. Onlarca yıldır bu durum devam ediyor. Bunu engellemenin tek yolu, yer altı suyunu belirli dengede tutmak ve su seviyesindeki düşüşün önüne geçmek. Bunu bugün sağlayabilsek bile kalıcı deformasyon oluşturduğu için 10 yıl kadar devam ediyor. Bu yarıkların oluştuğu yerlerde binalarda sürekli deformasyon oluşuyor. Karapınar ve Çumra Adakale'deki gözlemlerimizde yıllık 5-10 santimetre düşey çökme tespit ettik. Yer altı suyundaki azalmayla havzalarımız kelimenin tam anlamıyla çöküyor. Şu anda Orta ve Batı Anadolu havzalarının tamamında bu problem var. Çok fazla düşümün olduğu yerde yüzey deformasyonlarına yaygın şekilde rastlıyoruz. Bu yarıklar, küresel ısınma, aşırı ve yanlış su kullanımı, suyun israfı yer altı su seviyesinde aşırı düşüşe neden oluyor. Bu da farklı zemin sıkışmasına bağlı olarak yüzeyde deformasyona neden oluyor." 

Yer altı suları yılda 5-10 metre çekiliyor
Eren, tarımda su kullanımındaki artışla birlikte su seviyesinin azalmasına, kuraklık, küresel ısınma ve şehirleşmenin etkili olduğuna işaret ederek, şunları kaydetti:
"Yer altı su seviyesindeki düşüş 2000'li yıllardan önce 1 metre düşerken şu anda 5-10 metreden fazla düşümler görüyoruz. Son on yılda bu oran daha da arttı. Hızlanmaya devam edecek gibi de görünüyor. Bunların obruklarla da kısmen ilişkisi var. Yarıklar, büyük çapta olmasa bile yeni obrukların oluşumuna da neden oluyor. Depremlerle ilgisi yok. Emirgazi'de 3 kilometre uzunlukta, Tuzlukçu'da ise 2 kilometre uzunlukta olan yarıklar var. Bu yıl daha da açılma var. Geçen günlerde Emirgazi ilçesindeki yarıkları oluşturan yağmur değil. Zayıflık zonu olduğu için yağmur sadece ortaya çıkmasını hızlandırıyor. Yani yüzeye yaklaşmış, oluşmak üzere olan yarıklardan yağmur suları kolaylıkla süzülerek görünümü kolaylaştırıyor."



Rubio, İran ile yapılan görüşmelerde "küçük bir ilerleme" kaydedildiğini söyledi

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 22 Mayıs 2026'da İsveç'in Helsingborg kentinde düzenlenen NATO dışişleri bakanları toplantısının kulislerinde konuşma yapıyor (Reuters)
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 22 Mayıs 2026'da İsveç'in Helsingborg kentinde düzenlenen NATO dışişleri bakanları toplantısının kulislerinde konuşma yapıyor (Reuters)
TT

Rubio, İran ile yapılan görüşmelerde "küçük bir ilerleme" kaydedildiğini söyledi

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 22 Mayıs 2026'da İsveç'in Helsingborg kentinde düzenlenen NATO dışişleri bakanları toplantısının kulislerinde konuşma yapıyor (Reuters)
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 22 Mayıs 2026'da İsveç'in Helsingborg kentinde düzenlenen NATO dışişleri bakanları toplantısının kulislerinde konuşma yapıyor (Reuters)

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, yaptığı açıklamada, Pakistan’ın arabuluculuğunda Tahran ile yürütülen görüşmelerde “sınırlı bir ilerleme” sağlandığını söyledi. Rubio, ABD ile İran arasında bir anlaşmaya varılıp varılamayacağı ya da savaşın yeniden başlayıp başlamayacağı konusunda ise belirsizliğin sürdüğünü ifade etti.

Rubio, açıklamalarını İsveç’in Helsingborg kentinde dün düzenlenen NATO dışişleri bakanları toplantısının açılışında yaptı. Açıklamalar, ABD Başkanı Donald Trump’ın Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin talebi üzerine İran’a yönelik askeri operasyonu ertelediğini duyurmasının sonrasında yapıldı. Trump, Pakistan üzerinden yürütülen “ciddi müzakereler” nedeniyle saldırının ertelendiğini açıklamıştı.

Trump’ın müzakerelere fırsat verme kararının, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile arasında gerilime yol açtığı değerlendiriliyor. Şubat ayı sonunda başlayan savaşın ardından Trump, İran’a yönelik birçok kez süre vermiş ancak daha sonra bu süreleri geri çekmişti.

Rubio, NATO müttefikleriyle yaptığı görüşmelerde savaş sonrasında Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin sağlanmasında ittifakın üstlenebileceği rolü ele aldığını belirtti. Görüşmelerde kaydedilen ilerlemeyi abartmak istemediğini söyleyen Rubio, “Bir miktar hareketlilik var ve bu olumlu bir gelişme” ifadesini kullandı.

ABD’li Bakan, Washington ile Tahran’ın anlaşmaya varamaması halinde alternatif planların hazırlanması gerektiğini vurguladı. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı gönüllü olarak yeniden açmayacağını savunan Rubio, “Birilerinin bu konuda bir şey yapması gerekecek” şeklinde konuştu.

Rubio, daha sonra yaptığı açıklamada Avrupa ülkelerine, İran ile savaşın uzaması halinde Hürmüz Boğazı’nın güç kullanılarak açılması için “alternatif plan” hazırlamaları gerekebileceğini ilettiğini söyledi. Bunun doğrudan NATO görevi olmayabileceğini belirten Rubio, ittifak üyelerinin katkı sağlayabilecek kapasiteye sahip olduğunu kaydetti.

Taraflar arasındaki temel anlaşmazlık başlıklarının sürdüğü belirtilirken, bunların başında İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması geliyor. Söz konusu geçiş noktası, petrol, doğal gaz, gübre ve diğer enerji ürünlerinin sevkiyatı açısından kritik önem taşıyor.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, İran limanlarına abluka uygulandığını, nisan ortasından bu yana 94 ticari geminin rotasının değiştirildiğini ve dört geminin faaliyetlerinin durdurulduğunu duyurdu.

22 Mayıs 2026'da (CENTCOM) bir ABD Donanması savaş uçağı, Arap Denizi'ndeki USS Abraham Lincoln uçak gemisinden kalkış yapıyor.22 Mayıs 2026'da (CENTCOM) bir ABD Donanması savaş uçağı, Arap Denizi'ndeki USS Abraham Lincoln uçak gemisinden kalkış yapıyor.

NATO'nun rolü

Öte yandan Rubio, NATO müttefiklerine Avrupa’daki ABD askerî varlığındaki olası azaltmalara karşı hazırlıklı olmaları çağrısında bulundu. Bu açıklama, Trump’ın daha önce iptal ettiği konuşlandırma kararından geri adım atarak Polonya’ya 5 bin Amerikan askeri gönderileceğini duyurmasından sonra yapıldı.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Polonya Dışişleri Bakanı Radosław Sikorski bu değişikliği memnuniyetle karşıladı. Ancak Rutte, Rusya tehdidine karşı ABD ile müttefikleri arasındaki koordinasyon eksikliği konusunda endişelerini dile getirdi.

Barrot: NATO’ya “Avrupalı bir karakter kazandırma” zamanı geldi

Rutte ayrıca Avrupa ülkelerini, Kiev’e destek amacıyla daha fazla Amerikan silahı satın almaya ve savunma yükünü daha dengeli paylaşmaya çağırdı. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot ise artık NATO’ya “Avrupalı bir karakter kazandırma” zamanının geldiğini söyledi.

İsveç Dışişleri Bakanı Maria Malmer Stenergard da mevcut sürecin “karmaşık” olduğunu ve yönetilmesinin kolay olmadığını ifade etti.

Toplantı, Trump’ın Avrupalıları İran savaşına destek vermemekle eleştirmesi ve NATO’dan çekilmeyi gündeme getirmesinin ardından İsveç’te gerçekleştirildi. Diplomatlar ise Ankara’da yapılacak NATO zirvesi öncesinde bu toplantının görüş ayrılıklarını azaltmasını ve odağın Avrupa’nın artan savunma harcamalarına çevrilmesini umduklarını ifade etti.


ABD Ulusal İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard istifa etti

Tulsi Gabbard'ın 25 Mart'ta Senato önünde ifade verdiği bir duruşmadan bir sahne (AFP)
Tulsi Gabbard'ın 25 Mart'ta Senato önünde ifade verdiği bir duruşmadan bir sahne (AFP)
TT

ABD Ulusal İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard istifa etti

Tulsi Gabbard'ın 25 Mart'ta Senato önünde ifade verdiği bir duruşmadan bir sahne (AFP)
Tulsi Gabbard'ın 25 Mart'ta Senato önünde ifade verdiği bir duruşmadan bir sahne (AFP)

ABD Başkanı Donald Trump yönetiminde Ulusal İstihbarat Direktörü olarak görev yapan Tulsi Gabbard, eşinin kansere yakalanması nedeniyle görevinden istifa ettiğini açıkladı. Gabbard böylece Trump’ın ikinci döneminde kabineden ayrılan dördüncü üst düzey yetkili oldu.

Trump, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda Gabbard’ın “harika bir iş çıkardığını” söyledi. Gabbard ise istifa mektubunda, “Ne yazık ki 30 Haziran 2026 itibarıyla istifamı sunmak zorundayım” ifadelerini kullandı. Eşi Abraham’a kısa süre önce “son derece nadir görülen bir kemik kanseri” teşhisi konulduğunu belirtti.

Gabbard’ın, Trump’ın İran’a yönelik saldırı kararı sonrası yönetim içinde yaşanan görüş ayrılıkları nedeniyle Beyaz Saray ile sorun yaşadığı yönünde bir süredir kulis iddiaları gündeme geliyordu. Şarku’l Avsat’ın Associated Press’yen aktardığı habere göre Ulusal Terörle Mücadele Merkezi Direktörü Joe Kent de mart ayında “vicdanen savaşı destekleyemediğini” söyleyerek görevinden ayrılmıştı.

İran savaşı konusunda anlaşmazlık

Eski bir Demokrat Partili Kongre üyesi ve Irak gazisi olan Gabbard, ABD’nin dış müdahalelerine karşı çıkışıyla tanınıyordu. Bu nedenle, ABD’nin 28 Şubat’ta İsrail’le birlikte İran’a yönelik saldırılara katılması sonrası zor bir pozisyonda kaldı.

vfbgf
Ulusal İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard, 23 Temmuz 2025'te Beyaz Saray'da düzenlediği basın toplantısında (AP)

Mart ayında Kongre’deki oturumda yaptığı temkinli açıklamalar dikkat çekmiş, Trump’ın İran’a saldırı kararına açık destek vermekten kaçınmıştı. Ayrıca Beyaz Saray’ın, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatması dahil olası sonuçlara ilişkin uyarılar alıp almadığı sorularına da net yanıt vermemişti.

Senato İstihbarat Komitesi’ne sunduğu yazılı değerlendirmede Gabbard, ABD’nin geçen yıl düzenlediği saldırılar sonrası İran’ın nükleer kapasitesini yeniden inşa etmeye yönelik herhangi bir girişim tespit edilmediğini belirtmişti. Bu açıklama, Trump’ın “yakın bir tehdit” gerekçesiyle savaşın gerekli olduğu yönündeki söylemiyle çelişmişti.

Bu durum, Kongre üyeleriyle yapılan oturumlarda gergin tartışmalara yol açtı. Gabbard, İran’ın oluşturduğu tehdide ilişkin değerlendirme yapmanın kendi görevi olmadığını savunarak, “Yakın bir tehdit olup olmadığına karar vermek istihbarat topluluğunun sorumluluğu değildir” demişti.

Trump yönetiminde art arda ayrılıklar

Gabbard’ın istifası, Trump’ın mart sonunda İç Güvenlik Bakanı Kristi Noem’i görevden almasının ardından geldi. Noem, özellikle göç politikaları ve afet yönetimindeki performansı nedeniyle eleştiriliyordu.

ddvdf
Başkan Trump, Gabbard'ın istifasını açıklamasının ardından yaptığı "fantastik" çalışmayı övdü (Reuters)

Adalet Bakanı Pam Bondi de Jeffrey Epstein dosyalarının yönetimi konusunda artan memnuniyetsizlik nedeniyle görevden ayrılan ikinci isim olmuştu. Çalışma Bakanı Lori Chavez-DeRemer ise hakkında başlatılan etik soruşturmalarının ardından nisan ayında istifa etmişti.

Sürpriz tercih olmuştu

Askeri geçmişine rağmen Gabbard’ın istihbarat alanında doğrudan deneyimi bulunmuyordu. Buna karşın Trump tarafından, ABD’deki 18 istihbarat kurumunu denetleyen Ulusal İstihbarat Direktörlüğü görevine getirilmişti.

2020 başkanlık seçimlerinde ilerici bir programla aday olan Gabbard, ABD’nin Orta Doğu’daki savaşlarının bölgeyi istikrarsızlaştırdığını, ülkeyi daha güvensiz hale getirdiğini ve binlerce Amerikalının hayatına mal olduğunu savunuyordu.

sgth
Gabbard'ın 18 Mart'ta Senato önünde ifade verdiği bir duruşmadan bir sahne (Reuters)

Daha sonra başkanlık yarışından çekilerek Joe Biden’ı destekleyen Gabbard, iki yıl sonra Demokrat Parti’den ayrılmıştı. Partisinin “savaş yanlısı elitler” ve “woke ideolojisine saplanmış çevreler” tarafından kontrol edildiğini söylemişti. Ardından bazı Cumhuriyetçi isimlere destek verdi ve Fox News yorumcusu olarak çalıştı.

Daha sonra Trump’a destek veren Gabbard, Trump’ın “gereksiz savaşlardan kaçınma” söylemiyle uyumlu bir çizgi izledi.

İstihbarat kurumlarında geniş değişiklikler

Göreve geldikten sonra istihbarat kurumlarındaki “siyasallaşmayı” sona erdirme sözü veren Gabbard, kısa sürede Trump’ın en tartışmalı siyasi söylemlerinden bazılarını destekleyen isimlerden biri haline geldi. Bunlar arasında 2020 seçim sonuçlarına yönelik şüpheler de yer aldı.

Görev süresi boyunca istihbarat kurumlarında ciddi personel azaltımına giden Gabbard, aynı zamanda kapsamlı reform önerileri hazırlamak üzere yeni çalışma grupları oluşturdu.

Bu yılın başlarında bir istihbarat çalışanı, Gabbard’ı siyasi gerekçelerle bazı istihbarat bilgilerini saklamakla suçlayan resmi bir şikâyette bulunmuş, bunun ardından Demokrat Partili üyeler istifasını istemişti.

44 yaşındaki Gabbard, Amerikan Samoası’nda doğdu ve Hawaii’de büyüdü. Çocukluğunun bir yılını Filipinler’de geçirdi. 21 yaşında Hawaii Temsilciler Meclisi’ne seçilen Gabbard, daha sonra Ulusal Muhafız birliğiyle Irak’a gönderilince görevinden ayrıldı. Gabbard ayrıca ABD Temsilciler Meclisi’ne giren ilk Hindu siyasetçi olmuştu.


South Park'ın yaratıcısı, daha çok korktuklarını açıkladı: Orduları var

Trump'ın Şeytan karakteriyle cinsel ilişkisi, son sezonlarda sürekli işleniyor (Comedy Central)
Trump'ın Şeytan karakteriyle cinsel ilişkisi, son sezonlarda sürekli işleniyor (Comedy Central)
TT

South Park'ın yaratıcısı, daha çok korktuklarını açıkladı: Orduları var

Trump'ın Şeytan karakteriyle cinsel ilişkisi, son sezonlarda sürekli işleniyor (Comedy Central)
Trump'ın Şeytan karakteriyle cinsel ilişkisi, son sezonlarda sürekli işleniyor (Comedy Central)

Çarşamba düzenlenen Televizyon Akademisi Ödülleri töreninde toplumsal meselelere değinen programlar mükafatlandırıldı. Adolescence, Deaf President Now!, Dying for Sex, Heated Rivalry, Seen & Heard: The History of Black Television ve South Park, TV ekranlarını dünyanın daha iyi bir yer olması için kullanan yapımlar arasında sayıldı.

İlk bölümü 1997'de seyircilerle buluşan South Park'ın yaratıcısı Trey Parker, ödülü almak için sahneye çıktı. 

Hollywood'da pek görülmeyen Parker, "30 yıldır bu programı yaptıktan sonra Televizyon Akademisi'ne 'Neden bu kadar uzun sürdü?' demek istiyorum" ifadesini kullandı. 

56 yaşındaki Amerikalı, Matt Stone'la birlikte sürdürdüğü çizgi filmdeki Donald Trump tasvirlerinden dolayı kendilerine son dönemde daha fazla "Çok cesursunuz" dendiğini söyledi. 

Senaryo ekibini takdir eden Parker, "Bu sene 'Böyle bir şov yapacağız' dedik ve 'Ah, tamam, bu bazılarını gerçekten küplere bindirecek' diye yanıt verdiler" ifadelerini kullandı.

Parker, South Park'a her zaman toplumun bazı kesimlerinden tepki geldiğini vurgulayarak "Hep ne söyleyeceğimizi ya da söyleyemeyeceğimizi söyleyen bir grup oluyor. Ama bu seferki grubun bir ordusu var, bu yüzden durum daha korkutucu" dedi. 

Sahneye iki yaşından beri dizide seslendirme yapan kızıyla çıkan Parker, 12 yaşındaki Betty'ye elindeki ödülü göstererek şöyle espri yaptı:

Seni bu işe zorla soktuğumu biliyorum ama hiçbir zaman korkma ve ne söyleyip söyleyemeyeceğini ya da düşünüp düşünemeyeceğini diğerlerinin belirlemesine izin verme. Her zaman seninle hemfikir kişileri bulacaksın ve belki bunlardan birini sana da verecekler.

Trump'ın ikinci dönemi, çizgi diziye yaradı. 27. sezonun 23 Temmuz'da yayımlanan ilk bölümü, South Park'ın 1999'dan beri görmediği izlenme rakamlarını beraberinde getirmişti. 

İkinci bölüm, ilk üç günde 5,9 milyon izlenen ilk bölümü 300 bin seyirciyle aşmıştı. 

Sonrasında Parker ve Stone'un Paramount'la yılda 250 milyon dolar kazanmalarını öngören 5 yıllık bir anlaşma imzaladıkları açıklanmıştı.

Independent Türkçe, Hollywood Reporter, Bang Showbiz