Petrol şokunun dünyayı vurması an meselesi

Analistler, küresel petrol talebinin önümüzdeki on yıla kadar zirveye ulaşmamasını bekliyor (Reuters-Arşiv)

Küresel piyasalarda petrol fiyatlarında bu yılın başından itibaren yaşanan artışlara rağmen, çoğu gözlemcinin yükselişin devam etmesini ve dünyanın artan ham petrol talebi karşılığında arz eksikliği nedeniyle yakın bir şokla karşı karşıya olmasını beklemesiyle henüz düzlüğe çıkılmış gibi görünmüyor.
Enerji işleri uzmanı Sharon Chu ve Bloomberg News ekonomi editörü Saket Sondria tarafından yazılan analize göre, küresel petrol piyasası, uluslararası enerji şirketlerinin fosil yakıt üretim projelerine yaptığı yatırımları azaltması ve temiz enerjiye yönelik artan eğilimle birlikte bir arz şokuna doğru ilerliyor.
Bazı analistler ayrıca küresel petrol talebinin önümüzdeki on yıla kadar zirveye ulaşmayacağına inanıyor.
Hess Corporation Operasyon Direktörü Greg Hill, Singapur, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Forumu’nda yaptığı konuşmada, uluslararası petrol şirketlerinin arama ve çıkarma projelerine yaptığı yatırımların toplam değerinin yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınından önce 650 milyar dolar civarında olduğunu söyleyerek, bunun şu anda yaklaşık yüzde 50’lik bir düşüşle 300 milyar dolara gerilediğini bildirdi.
Trafigura’nın Baş Ekonomisti Saad Rahim ise forumda şöyle konuştu;
“Petrol endüstrisi bir bütün olarak farklı yatırım zorunlulukları arasında sıkışmış durumda. Yakın gelecekte, dünyanın günde 90 milyondan fazla varile ihtiyacı olması muhtemeldir, bu yüzden soru şudur: Bu miktarın üretilmesi için gerekli yatırımlar nasıl bulunabilir?”
Rahim, petrol endüstrisinin 2008’in son çeyreğinde küresel mali krizin patlak vermesinden bu yana yapısal yatırım eksikliği ve yetersiz sermaye harcamasından mustarip olduğunu da sözlerine ekledi.
Forumda konuşan bir diğer isim olan İsviçre merkezli enerji şirketi Vitol’un Araştırma Başkanı Giovanni Serio da, “Uluslararası petrol fiyatlarındaki artış çoğunlukla spot sözleşmelere odaklanırken, vadeli işlem fiyat eğrisinin son seviyesi hala nispeten düşük” dedi.
Trafigura Group Eş Başkanı Ben Lowcock’a göre, arzın talepteki hızlı artışı karşılayamaması nedeniyle fiyatların yükselmeye devam etmesi bekleniyor.
Kış gelmeden talebin artması ve petrol ülkelerinin oluşturduğu OPEC+ grubunun petrol üretimlerini artırmaya yönelik hareketi ile küresel stoklarda keskin bir düşüş olduğuna dair göstergeler ışığında ham petrol fiyatları da yükseliyor.