BM Genel Sekreteri Guterres'ten Etiyopya'ya 'engelsiz insani erişim' çağrısı

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres (Reuters)
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres (Reuters)
TT

BM Genel Sekreteri Guterres'ten Etiyopya'ya 'engelsiz insani erişim' çağrısı

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres (Reuters)
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres (Reuters)

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Etiyopya hükumetine ülkedeki insani kriz karşısında yardımların ulaştırılabilmesi için "engelsiz erişim" çağrısı yaptı. Guterres ayrıca, sınır dışı edilen 7 BM çalışanı hakkında Addis Ababa'yı bu kararının gerekçesini yazılı olarak açıklamaya çağırdı.
BM Güvenlik Konseyi'ni Etiyopya'daki insani durum ve 7 BM çalışanının ülkeden kovulması hakkında bilgilendiren Guterres; Tigray, Amhara ve Afar bölgelerinde 7 milyona yakın kişinin gıda yardımına ihtiyaç duyduğunu belirtti.
Guterres, ülkenin kuzeyinde çatışmaların yaşandığı Tigray'da "400 bin kişinin kıtlık benzeri koşullarda yaşadığını", insani yardımların ihtiyaç sahiplerine ulaştırılamadığını söyledi.
Yakıt ve ilaç gibi insani yardımların gönderilmesinin engellendiğini kaydeden Guterres, Etiyopya hükûmetine ülkedeki insani kriz karşısında yardımların ulaştırılabilmesi için engelsiz erişim çağrısı yaptı.
Ülkede tüm tarafların insan hakları ihlalleri işlediğini anlatan Guterres, kadınlara ve çocuklara yönelik cinsel şiddet olaylarından ise özellikle derin endişe duyduğunu dile getirdi.
Guterres ayrıca Etiyopya hükûmetinin istenmeyen kişi ilan ederek ülkeden kovduğu 7 BM çalışanının geri dönmesine izin verilmesi çağrısında bulundu.
Guterres, "Etiyopya hükümeti tarafından sınır dışı edilen 7 BM üyesinden herhangi biri hakkında BM kuruluşlarına sunulan herhangi bir yazılı belge varsa, hiçbirinden haberdar olmadığım için o belgenin bir kopyasını istiyorum" dedi.

Bölgedeki çatışmalar nedeniyle insani kriz artıyor
Federal ordu ile Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF) arasında Tigray eyaletinde yaşanan güç mücadelesinin komşu eyaletlere sıçramasının ardından bölgedeki insani kriz derinleşti.
Etiyopya ordusu, Kasım 2020'de isyancılara karşı başlatılan operasyonlarda kısmi başarı sağlasa da insani durumu gerekçe göstererek, 28 Haziran'da Tigray'ın başkenti Mekelle'den çekilmişti.
Tek taraflı ateşkes ilan eden hükûmet, TPLF'nin kuzeydeki hızlı ilerleyişi sonrasında karşı saldırıya geçmişti.
Ülkenin kuzeyinde 10 aydır süren çatışmalar yaklaşık 2,5 milyon kişiyi yerinden ederken, 5 milyondan fazla kişi de acil yardıma ihtiyaç duyuyor.
Sadece Tigray eyaletinde 5,2 milyon kişi insani yardıma muhtaç hale gelirken, kıtlık benzeri koşullar altında yaşayanların sayısı da 400 bini buldu.
Eğitim ve sağlık kurumlarının çalışamaz hale geldiği Tigray'a güvenlik ve yakıt sıkıntısı nedeniyle yeterli yardım ulaştırılamıyor.



Washington'ın yardımları askıya almasının ardından Somali ile ABD arasındaki ilişkiler en düşük seviyesine geriledi

Washington'daki ABD Dışişleri Bakanlığı binası (Reuters)
Washington'daki ABD Dışişleri Bakanlığı binası (Reuters)
TT

Washington'ın yardımları askıya almasının ardından Somali ile ABD arasındaki ilişkiler en düşük seviyesine geriledi

Washington'daki ABD Dışişleri Bakanlığı binası (Reuters)
Washington'daki ABD Dışişleri Bakanlığı binası (Reuters)

Somali ile ABD arasındaki ilişkiler, Washington’ın Mogadişu’daki hükümetin yararlandığı ek yardımları durdurmayı planladığını açıklamasının ardından en düşük seviyesine geriledi. Bu gelişme, tonlarca gıda yardımının akıbetine ilişkin yaşanan anlaşmazlık ortamında meydana geldi.

ABD Dışişleri Bakanlığı’nın dış yardımlardan sorumlu müsteşarı, çarşamba günü X platformunda yaptığı paylaşımda, Somalili hükümet yetkililerinin Washington tarafından finanse edilen Dünya Gıda Programı’na (WFP) ait bir depoyu tahrip ettiğini ve savunmasız Somalililer için bağışçılar tarafından sağlanan gıda yardımlarına yasa dışı şekilde el koyduğunu belirtti.

Yetkili, bu nedenle Washington’ın Somali’ye yönelik yardımlarını askıya alacağını ifade etti. Yardımların parasal değerine ilişkin ise henüz net bir bilgi verilmedi.

Somali Dışişleri Bakanlığı ise dün, ABD tarafından sağlanan yardımların çalındığı yönündeki iddiaları yalanladı ve söz konusu yardımların halen WFP’nin kontrolünde olduğunu açıkladı.

Bakanlık, ana yardım deposunun bulunduğu Mogadişu Limanı bölgesinde, ‘mavi depo’ olarak bilinen tesiste genişletme ve rehabilitasyon çalışmalarının sürdüğünü bildirdi. Açıklamada, bu çalışmaların insani yardımların muhafazası, yönetimi veya dağıtımını etkilemediği vurgulandı.

yjuı
Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, Mogadişu'daki Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda bulunan ofisinde Reuters'e verdiği röportajda (Reuters – Arşiv)

WFP adına konuşan bir sözcü, liman yetkililerinin mavi depoyu yıktığını, WFP’nin ise bu sorunun çözümü ve yardımların güvenli şekilde depolanmasının sağlanması için yetkililerle iş birliği yaptığını söyledi.

Reuters’ın incelediği ve Mogadişu Limanı İdaresi tarafından düzenlenen bir teslimat belgesinde, çarşamba günü itibarıyla, daha önce mavi depodan başka bir depoya taşınan gıda maddelerinin WFP tarafından teslim alındığı belirtildi. Belgenin Somali’deki bir WFP yetkilisi tarafından imzalandığı görülürken, el yazısıyla eklenen bir notta, laboratuvar incelemesinin gıdaların insan tüketimine uygun olduğunu teyit etmesinin ardından nihai teslim almanın onaylanacağı ifade edildi.

ABD Dışişleri Bakanlığı da çarşamba günü yaptığı açıklamada, yardımların yeniden başlatılmasının, Somali hükümetinin sorumluluk üstlenmesi ve durumu düzeltmeye yönelik adımlar atması şartına bağlı olacağını bildirdi.


Çin ve İran savaş gemileri askeri tatbikat için Güney Afrika'da

(Soldan sağa) Simons Town limanında Çin destroyeri Tangshan (gövde numarası 122), İran donanma gemisi Iris Makran 441 ve Çin ikmal gemisi Taihu (gövde numarası 889) (AFP)
(Soldan sağa) Simons Town limanında Çin destroyeri Tangshan (gövde numarası 122), İran donanma gemisi Iris Makran 441 ve Çin ikmal gemisi Taihu (gövde numarası 889) (AFP)
TT

Çin ve İran savaş gemileri askeri tatbikat için Güney Afrika'da

(Soldan sağa) Simons Town limanında Çin destroyeri Tangshan (gövde numarası 122), İran donanma gemisi Iris Makran 441 ve Çin ikmal gemisi Taihu (gövde numarası 889) (AFP)
(Soldan sağa) Simons Town limanında Çin destroyeri Tangshan (gövde numarası 122), İran donanma gemisi Iris Makran 441 ve Çin ikmal gemisi Taihu (gövde numarası 889) (AFP)

Çin ve İran’a ait savaş gemileri, Güney Afrika’da düzenlenecek ve Rusya’nın da katılımının hedeflendiği deniz tatbikatları öncesinde, dün ülkenin güneyindeki ana deniz üssü açıklarına demirledi.

Güney Afrika’nın 9-16 Ocak tarihleri arasında ev sahipliği yapacağı Will for Peace (Barış için İrade) tatbikatının, katılımcı ülkelerin birçoğuyla görüş ayrılıkları yaşayan ABD ile gerilimi artırabileceği belirtiliyor.

AFP muhabirleri, çarşamba günü Cape Town’daki False Bay Limanı’nda iki Çin savaş gemisini görüntülerken, dün bu gemilere bir İran savaş gemisi de katıldı. Güney Afrikalı deniz yetkilileri, Çin’in öncülük ettiği tatbikatlara Rusya’ya ait savaş gemilerinin de katılmasının beklendiğini açıkladı.

Güney Afrika Ulusal Savunma Kuvvetleri aralık ayında yaptığı açıklamada, tatbikatların ‘deniz taşımacılığının güvenliği ve denizle bağlantılı ekonomik faaliyetlere’ odaklandığını duyurmuştu. Açıklamada, tatbikatların amacının ‘barışçıl deniz güvenliği girişimlerine destek konusunda iş birliğini derinleştirmek’ olduğu ifade edilmiş, faaliyetlere Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika’dan oluşan BRICS ülkelerinin deniz kuvvetlerinin yanı sıra, gruba daha sonra katılan Mısır, Etiyopya, İran, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve son olarak Endonezya’nın da dahil olacağı belirtilmişti.

Ortak tatbikatların Kasım 2025’te yapılması planlanıyordu ancak Johannesburg’da düzenlenen G20 Zirvesi ile tarihlerin çakışması nedeniyle ertelenmişti. ABD Başkanı Donald Trump, BRICS ülkelerini ‘ABD karşıtı’ politikalar izlemekle suçlamıştı. Güney Afrika ise Rusya ile yakın ilişkileri ve Gazze savaşı nedeniyle İsrail aleyhine Uluslararası Adalet Divanı’nda (UAD) soykırım davası açması başta olmak üzere çeşitli politikaları nedeniyle ABD’nin eleştirilerine maruz kalmıştı.

Güney Afrika ordusu ayrıca, 2023 yılında Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin birinci yıl dönümüne denk gelen dönemde Rusya ve Çin ile deniz tatbikatları düzenlemesi nedeniyle de eleştirilmişti. Üç ülke ilk ortak deniz tatbikatını 2019 yılında gerçekleştirmişti.


İran devlet televizyonu protestolarla ilgili suskunluğunu bozdu

İran'ın ağır ekonomik krizle boğuştuğu bir dönemde Tahran'da bir sokaktaki İranlılar (EPA)
İran'ın ağır ekonomik krizle boğuştuğu bir dönemde Tahran'da bir sokaktaki İranlılar (EPA)
TT

İran devlet televizyonu protestolarla ilgili suskunluğunu bozdu

İran'ın ağır ekonomik krizle boğuştuğu bir dönemde Tahran'da bir sokaktaki İranlılar (EPA)
İran'ın ağır ekonomik krizle boğuştuğu bir dönemde Tahran'da bir sokaktaki İranlılar (EPA)

İran devlet televizyonu, bugün ülke genelinde gece boyunca süren protestolarla ilgili sessizliğini bozdu. Can kayıpları olduğunu ve ABD ile İsrail ile bağlantılı "terörist ajanların" yangın çıkardığını ve şiddeti kışkırttığını iddia etti.

Devlet televizyonunda sabah 8 haber bülteninde yayınlanan kısa haber, gösterilerle ilgili ilk resmi haberdi. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre haberde, protestoların şiddet olaylarıyla gölgelendiği ve bu olayların can kaybına yol açtığı belirtildi, ancak ayrıntılar verilmedi.

Ayrıca protestolar sırasında "özel araçların, motosikletlerin ve metro, itfaiye araçları ve otobüsler gibi kamuya açık yerlerin ateşe verildiği"  belirtildi.