Mısır-Hamas müzakerelerinde ilerleme yok

Gazze Şeridi'ndeki Cebaliye kampından Filistinliler dün İsrail'de çalışma izni için başvuruda bulundu (AFP)
Gazze Şeridi'ndeki Cebaliye kampından Filistinliler dün İsrail'de çalışma izni için başvuruda bulundu (AFP)
TT

Mısır-Hamas müzakerelerinde ilerleme yok

Gazze Şeridi'ndeki Cebaliye kampından Filistinliler dün İsrail'de çalışma izni için başvuruda bulundu (AFP)
Gazze Şeridi'ndeki Cebaliye kampından Filistinliler dün İsrail'de çalışma izni için başvuruda bulundu (AFP)

Mısırlı yetkililerle Hamas liderleri arasında Kahire’de yapılan görüşmeler hakkında Filistinli kaynaklar, kayda değer bir ilerleme kaydedilmediğini ancak çabaların ilerletilmesi konusunda anlaşmaya varıldığını aktardı.
Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklar, “Esir takası ve uzun bir ateşkes üzerine anlaşma yok. Yeniden yapılanma konusunda nihai bir anlaşma yok. Proje ve Katar’ın Hamas hükümeti çalışanlarına verdiği hibe ile ilgili anlaşma yok. Ancak Mısır birçok karışıklık ve İsraillilerin bazı konularda uzlaşmaması sebebiyle bunların yavaş yavaş bir çözüm yolunda olduğuna söz verdi” ifadelerini kullandı. Hamas liderleri Mısırlı yetkililerle ateşkes ve uzlaşmanın yanı sıra Gazze'nin yeniden inşası, takas anlaşması, ticari hareket, Refah geçişi ve Kudüs'teki durumla ilgili birçok dosyayı ele aldı. Kaynaklar, Mısırlıların Hamas’ın Gazze’deki durumla ilgili taleplerini tam olarak anladıklarını ancak daha fazla sabır talep ettiklerini belirterek, toplantıların olumlu geçtiğini kaydetti.
Kaynaklara göre, Mısır, üzerinde anlaşmaya varılanların en önemlisini, bir şeyler başarmak için İsrail'e devredecek. Yakında bir dönemde İsrail güvenlik heyetinin Kahire'ye gitmesi beklenirken. Genellikle  teamüllere göre bir güvenlik heyeti ateşkes müzakerelerini, takas anlaşmasını ve diğer güvenlik konularını takip etmek amacıyla Kahire’ye ziyaret edecek.
Geçtiğimiz Pazar günü Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Heniyye başkanlığındaki bir heyet, Kahire'ye gitti. Bölge başkanları ve üst düzey yetkililer dahil bu yılın başlarında başlayan ve geçtiğimiz Temmuz ayında sona eren görüşmeler yüz yüze gerçekleşti. Heyet, Mısır İstihbarat Müdürlüğü (GID) Başkanı Abbas Kamil ile görüştü.
Hamas, Kahire'deki toplantılarının ardından İsrail'in uzlaşmazlığı suçlamalarını içeren iki açıklama yaptı.
Hamas Sözcüsü Hazım Kasım dün yaptığı açıklamada, hareketin konuyla ilgili basında çıkan haberlerini reddederek İsrail ile uzun bir süreli anlaşmaya varılmadığını söyledi. Kasım, Hamas heyetinin Kahire ziyareti hakkında ayrıntı vermezken Hamas bir açıklama yayınladı. Açıklamada, Hamas heyetinin Abbas Kamil ile bir araya gelerek iki taraf arasındaki siyasi gelişmeler ve ikili ilişkileri masaya yatırılmasının yanı sıra Filistin halkının birliğini sağlamanın yollarını ele aldığı aktarıldı.
Hamas, toplantıda Filistin davası ve genel olarak bölgedeki gelişmelerin ele alındığını ve hareketin liderliğinin ulusal kurtuluş projesi çerçevesinde net ve sağlam duruşlarını teyit ettiğini doğruladı. Açıklamada ayrıca, görüşme sırasında başta Kudüs ve Mescid-i Aksa olmak üzere işgalcilerin uygulama ve planlarının yanı sıra, sıcak gelişmeler, işgal davranışları ve Kudüs ile Mescid-i Aksa’da işgal prosedürlerinin dizginlenmesinin ele alındığı belirtildi. Görüşmede, işgal cezaevlerindeki tutukluların durumu, idari tutuklular ve yaşanılan acılar da masaya yatırıldı. Ayrıca, İsrail uzlaşmazlığı ve mahkum takası anlaşmasına varılması adına Mısır’ın rolü vurgulandı.
Hamas  heyeti, Mısır'ın Refah geçişi konusunda Gazze Şeridi'ne yönelik attığı adımlardan ya da kuşatmayı hafifletmeye ve işgal tarafından tahrip edilenlerin yeniden inşasına katılmaya yönelik tedbirlerden duyduğu memnuniyeti dile getirirken, özellikle Filistinlilerin seyahatleri ve ticari trafikle ilgili adımların daha fazlası için çağrıda bulundu. Taraflar Filistin ulusal birliğin yeniden kurulmasının da masaya yatırıldığı görüşmede, Hamas heyeti bölünmeyi sona erdirme konusunda istediğini onayladı ve Mısır’ın bu konuda gösterdiği çabalara övgüde bulundu.
Heyet, geçmiş yıllardaki deneyimle ulusal birliğe ulaşmak için doğru yaklaşımın tüm güçlerin yanı sıra Filistin halkını yurt dışında ve yırt içinde temsil edecek Filistin Kurtuluş Örgütü’nün yeniden inşa etmek olduğunu vurguladı. Mısır, Gazze'de nihai bir anlaşmaya varmak için Birleşmiş Milletler (BM) ve diğerleri ile birlikte çalışıyor.
BM ve Avrupa Birliği'nden iki delegasyon, Erez kontrol noktasından Gazze Şeridi'ne girdi. BM İnsani Yardım Koordinatörü Lynn Hastings, BM Ortadoğu Barış Süreci Koordinatörlüğü'nde çalışan BM yetkililerinden oluşan geniş bir heyet eşliğinde Filistin’e gitti.
Hastings birkaç saat süren ziyareti sırasında, durumu gözden geçirmek için BM yetkilileri ve insan hakları ve sivil yetkililerle görüşmeden önce Gazze Şeridi'ndeki insani ve yaşam durumunu inceledi. Avrupa Birliği'nin işgal altındaki Filistin topraklarındaki Temsilcisi Sven Kühn Von Burgsdorff da Avrupalı yetkililerden oluşan bir heyetle bölgedeki AB projelerini denetledi.



İsrail ordusu, Suriye’nin Kuneytra ilindeki birkaç köyü işgal etti

İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)
İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)
TT

İsrail ordusu, Suriye’nin Kuneytra ilindeki birkaç köyü işgal etti

İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)
İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)

Suriye ve İsrail'in Paris'te, askeri gerilimi azaltmak ve diplomasiye girişmek için ABD gözetiminde ortak bir iletişim mekanizması kurma konusunda anlaşmaya varmış olmalarına rağmen, İsrail Suriye topraklarını ihlal etmeye devam etti. İsrail ordusu dün, Suriye'nin Golan Tepeleri'ndeki Kuneytra ilinde birkaç köye girdi, es-Samedaniye eş-Şarkiye köyünde askeri kontrol noktası kurdu ve yoldan geçenlerin üstünü aradı.

Yerel kaynaklara göre iki Hilux ve Hummer aracından oluşan bir İsrail gücü, Berika köyü yönünde Bir Acim beldesine girdi, Bir el-Kabbas'ta yaklaşık on dakika durdu ve ardından bölgeden çekildi. Bu arada Suriye'nin resmi yayın kuruluşu El-İhbariyye, İsrail güçlerinin ‘Kuneytra kırsalındaki es-Samedaniye eş-Şarkiye köyünde üç araçtan oluşan bir askeri kontrol noktası kurduğunu ve yoldan geçenleri aradığını’ bildirdi.

Bu olay, İsrail ordusunun Kuneytra'nın doğusundaki el-Ahmer tepesinde mevzilenip İsrail bayrağını göndere çekerek, eski rejimin düşüşüne kadar Suriye'nin kontrolünde olan gözetleme noktaları ve siperler içeren ileri çatışma merkezleri olarak kabul edilen batı ve doğu el-Ahmar tepelerinin kontrolünü ele geçirmesinden birkaç gün sonra meydana geldi.

İsrail basını dün, ABD'nin himayesinde Paris'te düzenlenen Suriye-İsrail müzakerelerinin, ‘ABD'nin etkin katılımıyla sahada çatışmaları önlemeye yönelik bir koordinasyon mekanizması kurulması konusunda sınırlı bir mutabakat’ ile sonuçsuz kaldığını bildirdi. O tarihten bu yana önemli bir ilerleme kaydedilmedi.

İsrail gazetesi Ma'ariv, üst düzey bir İsrailli yetkilinin, İsrail'in pozisyonunun net ve tartışmaya kapalı olduğunu, Hermon (Şeyh) Dağı'ndan çekilmeyeceklerini söylediğini aktardı.

Yetkili, Suriye'nin güvenlik anlaşmasını İsrail'in çekilmesiyle ilişkilendirme talebinin, müzakerelerin teknik koordinasyon aşamasından öteye geçememesinin nedeni olduğunu vurguladı.

dfgrty
Kuneytra'nın batısındaki Tel el-Ahmer'deki İsrail askeri üssü (Facebook)

Araştırmacı ve siyasi analist Muhammed es-Süleyman, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, Paris'te yapılan son müzakere turunun, iki taraf arasındaki gerilimi azaltmayı ve İran destekli milislerin sınırdan geri dönmesini engelleyerek bölgedeki istikrara katkıda bulunacak bilgilerin paylaşılmasını amaçladığını söyledi.

Süleyman, müzakerelerin tıkanmasının nedeninin, İsrail'in Suriye topraklarında ihlallerinin yanı sıra Suriye’nin güneyi ve el-Cezire bölgesindeki devlet dışı aktörlere desteğini sürdürmesi olduğunu vurguladı.

Süleyman’a göre İsrail'in bu politikaları müzakerelerde baskı aracı olarak izlediğini, ancak bunun müzakerelerin başlaması konusunda anlaşma olasılığını zayıflatıyor.

İsrail ayrıca 8 Aralık 2024 tarihinden sonra işgal ettiği bölgelerden çekilmeyi reddediyor. Bu durum, ‘İsrail'in 8 Aralık öncesi sınırlarına tamamen çekilmesini’ ısrarla talep eden ve ‘bu sınırlar içinde bir tampon bölge kurulmasını ulusal egemenliğin ihlali’ olarak nitelendirerek reddeden Şam için kabul edilemez.

Suriyeli araştırmacı Süleyman, Şam'ın ‘bölgedeki gerilimi azaltmanın ve ihlalleri durdurmak amacıyla sınırlı bir güvenlik anlaşması yapmanın yanı sıra İsrail ile Suriye'nin güneyindeki ve Suriye'nin El-Cezire bölgesindeki devlet dışı aktörler arasındaki iletişimi durdurmak istediğini söyledi.

İsrail'in bu bağlantıları, Suriye devletinin istikrarını bozan aktörleri desteklemek için kullandığı göz önüne alındığında bu talebin doğal olduğuna işaret eden Süleyman, İsrail'in, ‘gerçek bir caydırıcı unsur olmaksızın’ ihlallerine devam etmek için ABD'nin desteğini kullandığının altını çizdi.

dfrgty
Hermon (Şeyh) Dağı'ndaki bir kontrol noktasının yanında duran bir İsrail askeri, 8 Ocak 2025 (AFP)

İsrail ordusu bir yılı aşkın bir süredir, neredeyse her gün Suriye topraklarını işgal etmeye devam ediyor. Özellikle Kuneytra vilayetinin kırsal kesiminde sınır hattı üzerinde bulunan köylerde kontrol noktaları kuruyor, yoldan geçenleri tutuklayıp sorguluyor, tarım arazilerini buldozerlerle yıkıyor ve ekinleri tahrip ediyorlar.

6 Ocak'ta, bilgi alışverişini koordine etmek, askeri gerilimi azaltmak ve diplomasi ve ticaret fırsatlarını değerlendirmek için ABD gözetiminde ortak bir iletişim mekanizması oluşturulması konusunda anlaşmaya varılmasına rağmen, İsrail'in uygulamaları azalmadı. Geçtiğimiz hafta Fransa'nın başkenti Paris’te Suriye, İsrail ve ABD temsilcilerinin katıldığı iki günlük yoğun görüşmelerin ardından yayınlanan üçlü bildiride böyle belirtildi.

Araştırmacı Muhammed Süleyman'a göre İsrail'in askeri kuleler ve karakollar inşa etmesi, bölgenin parçalanmasına katkıda bulunrken sınırların kontrolünü kolaylaştırıyor ve bölgeyi tek taraflı bir askeri bölgeye dönüştürüyor. Süleyman, İsrail'in sivillere ve Suriye'nin egemenliğine yönelik uygulamalarının şüphesiz ‘orta ve uzun vadede genişleme ve yerleşim korkularını artırdığını’ belirtti.

Öte yandan Suriye hükümetinden bir kaynak, bu ayın 5'inde İsrail ile müzakerelerin yeniden başlamasının ‘Suriye'nin müzakere edilemez ulusal haklarını geri kazanma konusundaki sarsılmaz kararlılığını teyit ettiğini’ açıkladı.

fgthyu
Suriye'nin güneyinde, İsrail sınırına yakın Kuneytra şehrindeki bir gözlem noktasında Birleşmiş Milletler Ateşkes Gözlemci Gücü (UNDOF) mensubu bir asker (AFP)

Görüşmelerde Suriye, İsrail ile arasında 1974'te imzalanan ‘Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşmasının’ yeniden yürürlüğe konmasını talep etti. Böylece Suriye'nin egemenliğini diğer tüm hususların üzerinde tutan ve Suriye'nin iç işlerine herhangi bir müdahalenin önlenmesini garanti eden adil bir güvenlik anlaşması çerçevesinde İsrail güçlerinin 8 Aralık 2024 tarihinden önceki konumlarına çekilmesi garanti edilecekti.

Suriye yetkilileri, Beşşar Esed rejiminin düşmesinden bu yana, ABD'nin arabuluculuğunda İsrailli yetkililerle bazı müzakereler gerçekleştirdi, ancak herhangi bir ilerleme kaydedilemedi. İsrail, Suriye topraklarında silahsız bir tampon bölge kurulmasında ısrar ederken, Şam bunu reddediyor.


Uluslararası toplum Lübnan'ın silahların devlet kontrolünde olması için başlattığı girişimi destekliyor

Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)
Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)
TT

Uluslararası toplum Lübnan'ın silahların devlet kontrolünde olması için başlattığı girişimi destekliyor

Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)
Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)

Fransa'nın başkenti Paris'te 5 Mart'ta Lübnan ordusunu desteklemek için bir konferansın düzenleneceğinin duyurulması, meşru kurumların silahların devletle sınırlandırılması kararını uygulamaya koyma yönündeki uluslararası iradeyi yansıtıyordu.

Dün yapılan duyuru, Suudi Arabistan, ABD, Fransa, Mısır ve Katar temsilcilerinden oluşan beşli grubun desteğiyle uluslararası bir ivme kazandı. Bu adım, ordunun görevlerini, özellikle de Hizbullah'ın silahsızlandırılmasını tamamlamasını sağlamak için atılan bir adım olarak görüldü.

Konferans öncesinde, ihtiyaç ve gereklilikleri belirlemek üzere Lübnan ordusu komuta kademesi ile bağışçı ülkeler arasında toplantılar düzenlenmesi planlanıyor.

Buna karşın Hizbullah iç savaşla tehdit etti. Hizbullah Siyasi Konseyi Başkan Yardımcısı Mahmud Kamati yaptığı açıklamada, yetkililerin Litani Nehri’nin kuzeyi hakkındaki açıklamalarının ‘hükümetin kaos ve istikrarsızlığa, kimsenin memnun olmayacağı bir iç duruma ve belki de iç savaşa doğru gittiği anlamına geldiğini’ söyledi.


Şara: SDG, Halep'te bize saldırdı ve kurtuluş mücadelesini engellemeye çalıştı

Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)
Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)
TT

Şara: SDG, Halep'te bize saldırdı ve kurtuluş mücadelesini engellemeye çalıştı

Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)
Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara dün yaptığı açıklamada, “SDG (Suriye Demokratik Güçleri) Halep'te bize saldırdı ve kurtuluş savaşını engellemeye çalıştı, ardından şehrin stratejik bölgelerine yayıldı” dedi.

Eş-Şara, haber kanallarında yayınlanan bir televizyon röportajında, "Kürt unsuru Suriye'deki durumla bütünleşmiş durumda ve Kürtlerin orduda, güvenlikte ve parlamentoda yer almasını istiyoruz, ancak PKK (Kürdistan İşçi Partisi) onları kalkınma fırsatlarından mahrum bırakmak istiyor" ifadelerini kullandı.

Suriye Devlet Başkanı, “SDG örgütünün sorunu, birden fazla lideri olması ve askeri kararlarının PKK örgütüyle bağlantılı olmasıdır” diyerek, “(SDG) Halep'te sivil ve ekonomik hayatı engelledi ve Nisan anlaşmasının şartlarına uymadı” şeklinde konuştu.