Suriyeli muhalifler, Rusya ile Kürt gruplar arasındaki uyuma dikkat çekiyor

Lazkiye’nin doğu kırsalı dün dün Rus güçleri tarafından bombardımana tutuldu. (Şarku’l Avsat)
Lazkiye’nin doğu kırsalı dün dün Rus güçleri tarafından bombardımana tutuldu. (Şarku’l Avsat)
TT

Suriyeli muhalifler, Rusya ile Kürt gruplar arasındaki uyuma dikkat çekiyor

Lazkiye’nin doğu kırsalı dün dün Rus güçleri tarafından bombardımana tutuldu. (Şarku’l Avsat)
Lazkiye’nin doğu kırsalı dün dün Rus güçleri tarafından bombardımana tutuldu. (Şarku’l Avsat)

Suriye rejim güçleri ve muhalif gruplar, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin İdlib kırsalında yeni bir askeri üs kurduğu bir dönemde, ülkenin kuzeybatısındaki İdlib ve Halep kırsalında karşılıklı top atışları gerçekleştirdiler. Suriyeli muhalifler ise yaptıkları açıklamlarda, Rusya ile Halep’in kuzeyindeki Kürtler arasındaki uyuma dikkat çektiler.
Halep kırsalındaki muhaliflerden aktivist Ahmed es- Said, rejim güçlerinin dün Halep’in batı kırsalındaki köyleri topçu atışı ve füze mermileriyle bombaladığını, 3 çocuğun ağır şekilde yaraladığını ve sivillerin yaşam alanlarını yerle bir ettiklerini bildirdi. Said, bombardımanda İdlib’in güneyindeki Cebel ez- Zaviye’deki köylerin hedef alındığını ve saldırıya Rus keşif uçağının eşlik ettiğini söyledi. Barzeh ve es- Semaniye bölgelerine saldırılar düzenlendiğini belirten Said, Hama kırsalındaki Jorin Kampı’na konuşlu rejim güçlerinin yoğun topçu atışları yaptığını ve iki sivilin yaralandığını kaydetti.
Özgür Suriye Ordusu'nda Komutan Albay Mustafa Bakur, İdlib’deki durumun tüm taraflarda (muhalif ve rejim güçleri) bir beklenti ve teyakkuz haline neden olduğunu aktardı. Muhaliflerin, Rus ve rejim güçlerinin İdlib ve kırsalına yönelik olası saldırıları püskürtmeye hazır olduğunun altını çizdi. Bakur, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Cebel ez Zaviye’nin coğrafi doğasının Rus, İranlılar ve rejimin ilerlemesine engel olacağına dair bir şüphe yok. Özellikle Türkiye'ye yakın kaynakların da aktardığı üzere Rusya yakın zamanda Türklerden İdlib - Serakib, Halep - Lazkiye uluslararası yolunun bitişiğindeki  M4 olarak bilinen karayolun her iki tarafındaki askeri mevzilerini ve üslerini geri çekmelerini istedi. Dolayısıyla Rusya, diğer eksenlerde de ilerleme girişimlerine bulunabilir.”
Gözlemciler Rusların, İdlib’e saldırmaya ve işgal etmeye çalışabilecekleri görüşündeler. İdlib’in düşmesi halinde Cebel ez Zaviye’nin de düşeceğini, belki de Rusların İdlib ve Cebel ez- Zaviye’deki grupları varlığına son vermeyi planladıklarıını vurguladılar.
Diğer yandan Hama vilayetinde aktivist Bakar Hamidi, İdlib'in doğusundaki Maarat el-Numan kenti yakınlarında rejim güçleri ve İranlı milislere ait askeri oluşumların, Rus güçleriyle birlikte yaklaşık 10 gündür askeri tatbikatlar yürüttüğünü söyledi. Hamidi, çok sayıda rejim unsurunun, İranlılar ve Rusların askeri manevralara ve tatbikatlara katıldığını, bunun İdlib'deki muhalif gruplara karşı olası bir askeri operasyonun başlangıcı anlamına geldiğini kaydetti.
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) son iki gün içerisinde İdlib’in güneyindeki Cebel ez-Zaviye’deki Benin bölgesinde bir askeri nokta daha kurduğunu aktaran Hamidi, bölgede ağır top ve lojistik teçhizatların yanı sıra bir grup askeri aracın konuşlandırıldığını bildirdi. İdlib’in güneyinde ve doğusunda çok sayıda tank ve ağır top bulunuyor. Bu bağlamda Suriye’nin kuzey bölgeleri Türk kuvvetleri ve Suriye Milli Ordusu (SMO) grupları ile Kürt güçleri arasındaki topçu ve füze saldırılarına tanık oluyor. Halep’in kuzey kırsalında yer alan Marea kasabasında SMO ve Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında çatışmalar yaşanıyor. Bölgeden gelen haberler herhangi bir can veya teçhizat kaybı olmadığı yönünde. Muhalif grupların, söz konusu bölgede ağır makineli tüfeklerle bir Rus keşif uçağı düşürmeyi başardığı belirtiliyor.
SMO Sözcüsü Yusuf Hamoud, SDG tarafından yapılan kara bombardımanları ile  Suriye’nin kuzeyindeki Türk operasyon bölgesiyle SMO gruplarının kontrolü altındaki bölgelerde Rus uçakları tarafından yürütülen hava saldırıları arasında açık bir uyum olduğunu belirtti. Özellikle Kürt güçlerinin hali hazırda Kornet füzeleri gibi Rus silahlarını kontrol etmek ve Suriye rejimi ile müzakerelere girmek için kullanıldığını söyledi.



Hamas, rehineleri serbest bırakma şartlarını açıkladı

İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
TT

Hamas, rehineleri serbest bırakma şartlarını açıkladı

İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)

Hamas, Gazze’de savaşın ve İsrail işgalinin sonlandırılması halinde elindeki tüm rehineleri serbest bırakacağını bildirdi. 

Kimliğinin paylaşılmaması şartıyla Times of Israel’e (ToI) konuşan bir Hamas yetkilisi, geçici ateşkes sağlanması durumunda bazı rehinelerin salıverilebileceğini de söylüyor. Diğer yandan bunun gerçekleşmesi için İsrail’in ateşkes görüşmelerinin ikinci aşamasına geçmeyi kabul edeceğine dair garanti istediklerini ifade ediyor. 

Filistinli yetkili, ocak ayında ABD liderliğinde kabul edilen ateşkes anlaşmasının koşullarının eksiksiz şekilde uygulanmasını talep ettiklerini söylüyor. Tel Aviv yönetiminin bozduğu ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasında, İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesi ve çatışmaların sonlandırılması öngörülüyordu. 

Hamas yetkilisi, ateşkesin ilk aşamasının uzatılması için de arabuluculara teklif götürdüklerini belirtiyor. Bunun, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steven Witkoff’un geçen ay sunduğu teklife benzer olduğunu ve Tel Aviv’in ikinci aşamaya geçmeyi kabul etmesi halinde 5 İsrailli rehinenin serbest bırakılmasını içerdiğini söylüyor. 

Kaynak, İsrail’in karşı teklifle gelerek 11 rehinenin serbest bırakılmasını istediğini ve karşılığında kalıcı ateşkese dair hiçbir garanti vermediğini söylüyor. Bunun Hamas açısından kabul edilemez olduğunu belirterek, “Görüşmeler tıkanmış durumda” ifadelerini kullanıyor. Adının açıklanmaması şartıyla Reuters’a konuşan bir Hamas yetkilisi de böyle bir teklife yanıt verilmeyeceğini söylüyor. 

ToI’nin irtibata geçtiği yetkili, Hamas’ın Gazze’den çıkmayı kabul etmeyeceğini fakat bölgenin yönetimini, güvenlik garantileri dahilinde sağlanacak ateşkesle Filistinli bağımsız otokratlara devredebileceğini belirtiyor. Yetkili, ABD’yle birebir görüşme sağlanması gerektiğini söyleyerek, Trump yönetiminin bu konuda geri adım atmasını eleştiriyor: 

Hamas’la doğrudan görüşmeden nasıl bir anlaşmaya varabilirsiniz ki? Taliban sözkonusu olduğunda bunu yapmayı kabul etmişlerdi.

Yetkili, Trump’ın savaşı bitirebilecek güce sahip olduğunu fakat İsrail lideri Binyamin Netanyahu’ya “Gazze’yi cehenneme çevirmesi için yeşil ışık yaktığını” söylüyor. 

ABD Rehine İşleri Özel Temsilcisi Adam Boehler, Hamas yöneticisi Halil Hayya’yla ateşkes anlaşması içinde Katar’da görüşmüştü. İsrail, ABD’li yetkililerin Hamas’la doğrudan görüşme düzenlemesine büyük tepki göstermiş, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da marttaki açıklamasında bunun “tek seferlik” olduğunu söylemişti. 

19 Ocak 2024’te yürürlüğe giren ateşkes ve esir takası anlaşmasının 42 günlük birinci aşaması 2 Mart'ta sona ermişti. İsrail, 1700'den fazla Filistinli mahkumu salıvermiş, Hamas da 8’i ölü 33 İsrailli ve 5 Taylandlı rehineyi serbest bırakmıştı.

Taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı için ikinci aşamaya geçilememişti. Tel Aviv yönetimi, 2 Mart'ta Gazze Şeridi'ne her türlü insani yardım malzemesinin girişini durdurmuş, 9 Mart'ta da bölgeye elektrik tedarikini kesmişti. Bunların ardından İsrail ordusu, 18 Mart’ta ateşkes sürecini bozarak Gazze’ye saldırıları yeniden başlatmıştı.

Independent Türkçe, Times of Israel, Reuters