Sınır Tanımayan Doktorlar’dan Suriye’nin kuzeyinde koronavirüs uyarısı

Kamışlı’daki bir sağlık kliniği. (Şarku’l Avsat)
Kamışlı’daki bir sağlık kliniği. (Şarku’l Avsat)
TT

Sınır Tanımayan Doktorlar’dan Suriye’nin kuzeyinde koronavirüs uyarısı

Kamışlı’daki bir sağlık kliniği. (Şarku’l Avsat)
Kamışlı’daki bir sağlık kliniği. (Şarku’l Avsat)

Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), yeni tip koronavirüsün (Kovid-19) tehlikeli bir varyantının Suriye’nin kuzeybatısını ve doğusunu vurduğu konunda uyarıda bulundu. Söz konusu uyarı, akut oksijen ve solunum cihazı sıkıntısı nedeniyle bölgedeki sağlık sisteminin zorluklar yaşadığı bir dönemde yapıldı. Özerk Sağlık İdare yetkilileri koronavirüs vaka sayısındaki artış ve sağlık sektörünün içinde bulunduğu zorluklar nedeniyle Fırat bölgesinde tam kapanma önlemleri uyguluyor.
MSF önceki gün resmi internet sitesinden yayınladığı açıklamada Suriye'nin kuzeybatı bölgelerinin şimdiye kadarki en ciddi salgına tanıklık ettiğini vurguladı. Artan ihtiyaçların sınırlı oksijen kaynaklarını aşmasıyla sağlık tesislerinde test kitlerinin tükendiğini ve bu durumla başa çıkmakta zorlanıldığı kaydedildi. Sınır Tanımayan Doktorlar kuruluşu, İdlib ve Halep'in kuzey ve batı kırsalında silahlı muhalif grupların kontrolü altındaki bölgelerde nüfusun yaklaşık dört milyonu bulduğu, 33 koronavirüs tedavi merkezinden ise yalnızca 16’sının çalıştığı bilgisini verdiği açıklamasında kötü sağlık altyapısı ve tedarik sorunlarının virüsün yayılmasına imkan verdiği vurgulandı.
MSF Suriye Misyonu Başkanı Francisco Oero Y Villar düzenlediği basın toplantısında acil oksijene veya yoğun bakıma ihtiyaç duyanların yeterli yatak ve solunum cihazı olmaması nedeniyle uzun süreler beklediğini, bu durumun önceki dalgalara göre daha yüksek ölüm oranlarına yol açtığını ifade etti. Virüsü kontrol altına alma çabalarının sağlık hizmetlerine yetersiz erişim ve düşük aşılama oranı nedeniyle başarısızlığa uğradığına dikkat çeken Villar, toplam nüfusun sadece yüzde 3'ünün aşılandığını, tanıtım eksikliği sebebiyle insanların aşı olmakta tereddüt ettiğini kaydetti.
Erken Uyarı Ajansı ve Sivil Savunma Örgütü, 9 bin kişiye virüs bulaştığını ve 9 kişinin daha yaşamını yitirdiğini duyurdu. İdlib ve Halep kırsalındaki toplam vaka sayısı 80 bini bulurken ölü sayısı ise bin 500’e yükseldi.
MSF’nin yaptığı açıklamada ayrıca Suriye’nin kuzeydoğusunda, koronavirüs teşhisi için PCR testi yapabilen tek laboratuvarın malzeme sıkıntısı çektiğine dikkat çekildi. Vaka sayısının düşmemesi halinde önümüzdeki haftalarca testlerin durdurulma riskiyle karşı karşıya olduğu aktarıldı. Yaşanan yetersizlikler, Haseke'deki salgın tedavi tesisinin ihtiyacı karşılamak için Kamışlı, Rakka ve Tabka şehirlerinden oksijen tüpleri tedarik edilmesine neden oluyor.
Özerk yönetime bağlı sağlık yetkilileri, idari bölgelerden Fırat’ta kapsamlı yasak tedbirlerinin alındığını duyurdu. 10 gün sürecek olacak tam kapanma Ayn el Arab (Kobani) ve Tel Abyad kırsalını da kapsıyor. Yasağın bugün yürürlüğe girmesi bekleniyor. Bölgesel Sağlık Otoritesi Başkanı Ahmed Mahmud, bölgenin karşı karşıya kaldığı dördüncü dalganın öncekilerden daha tehlikeli olduğuna dikkati çektiği açıklamasında “Virüs bulaşan kişi sayısı her geçen gün artıyor. Yasak kapsamında gıda dükkanları hariç tüm ibadethaneler, düğün salonları ve yas çadırları kapatıldı” dedi.
Bin 300 kişiye yapılan PCR testinden 566’sının pozitif çıkmasıyla, bölgede virüs bulaş sayısında artış yaşanıyor. Geçtiğimiz hafta ise yapılan 260 testten 166’sı pozitif çıkmıştı.
Kamışlı Sağlık Otoritesi, koronavirüs sebebiyle 18 kişinin yaşamını yitirdiğini, 309 kişinin testinin de pozitif çıktığını duyurdu. Toplam bin 77 kişinin öldüğü bölgedeki vaka sayısı 31 bin 413 olarak bildirildi. Suriye Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada ise 285 yeni vaka tespit edildiği ve 8 kişinin daha yaşamını yitirdiği bilgisi paylaşıldı. Hükümet güçlerinin kontrol ettiği bölgelerde toplam vaka sayısı 37 bin 794, ölü sayısı ise 2 bin 365’e ulaştı. Mart 2020’de patlak veren pandemiden bu yana bölgede 24 bin 720 kişi iyileşti.



Lahbib: İsrail'in Gazze'de uluslararası insani yardım kuruluşlarını yasaklama planları, yardımların engellenmesi anlamına geliyor

İnsani yardım malzemesi yüklü tırlar Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giriyor. (DPA)
İnsani yardım malzemesi yüklü tırlar Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giriyor. (DPA)
TT

Lahbib: İsrail'in Gazze'de uluslararası insani yardım kuruluşlarını yasaklama planları, yardımların engellenmesi anlamına geliyor

İnsani yardım malzemesi yüklü tırlar Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giriyor. (DPA)
İnsani yardım malzemesi yüklü tırlar Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giriyor. (DPA)

Avrupa Komisyonu Eşitlik, Hazırlık ve Kriz Yönetimi Komiseri Hadja Lahbib bugün yaptığı açıklamada, İsrail’in Gazze Şeridi’nde uluslararası insani yardım kuruluşlarını yasaklama planlarının, hayat kurtaran yardımların bölgeye ulaşmasını engelleyeceğini belirtti.

Lahbib, X platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, Avrupa Birliği’nin (AB) tutumunun net olduğunu vurgulayarak, “Sivil toplum kuruluşlarının mevcut haliyle kayıt altına alınması yasasının uygulanması mümkün değil” dedi.

Lahbib, insani yardımların önündeki tüm engellerin kaldırılması gerektiğini vurguladı ve “Uluslararası insancıl hukuk, herhangi bir belirsizliğe yer bırakmıyor; yardımlar ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmalı” ifadesini kullandı.

İsrail medyası, hükümetin dün yaptığı açıklamaya dayanarak, Sınır Tanımayan Doktorlar, ActionAid ve Oxfam gibi onlarca insani yardım örgütünün lisanslarının iptal edileceğini ve bunların ‘terörle bağlantılı’ olduğu gerekçesiyle kapatılabileceğini duyurmuştu.

Bazı uluslararası yardım kuruluşları, kayıtlarının iptal edilmesi riskiyle karşı karşıya bulunuyor. Eğer 31 Aralık’a kadar İsrail makamlarının belirlediği yeni kriterlere uyum sağlamazlarsa, 60 gün içinde faaliyetlerini durdurmak veya Gazze Şeridi ve Batı Şeria’daki çalışmalarına kısıtlama getirmek zorunda kalabilirler.


Süveyda’da el bombası patladı: 1 ölü, 2 yaralı

Geçen temmuz ayında Süveyda’daki çatışmalar nedeniyle yükselen duman (Arşiv – DPA)
Geçen temmuz ayında Süveyda’daki çatışmalar nedeniyle yükselen duman (Arşiv – DPA)
TT

Süveyda’da el bombası patladı: 1 ölü, 2 yaralı

Geçen temmuz ayında Süveyda’daki çatışmalar nedeniyle yükselen duman (Arşiv – DPA)
Geçen temmuz ayında Süveyda’daki çatışmalar nedeniyle yükselen duman (Arşiv – DPA)

Şarku’l Avsat Suriye devlet televizyonu El-İhbariyye'den aktardığı habere göre bugün (Çarşamba) Süveyda kentinde meydana gelen el bombası patlamasında bir kişi hayatını kaybetti, iki kişi yaralandı.


Sinvar'a yakınlığı bulunan ve serbest bırakılan bir mahkum, Gazze'deki Hamas içinde bir isyana öncülük ediyor ve bu durum bazı Hamas liderlerini öfkelendiriyor

Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan Kassam Tugayları üyeleri (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan Kassam Tugayları üyeleri (Arşiv- Reuters)
TT

Sinvar'a yakınlığı bulunan ve serbest bırakılan bir mahkum, Gazze'deki Hamas içinde bir isyana öncülük ediyor ve bu durum bazı Hamas liderlerini öfkelendiriyor

Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan Kassam Tugayları üyeleri (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan Kassam Tugayları üyeleri (Arşiv- Reuters)

Gazze Şeridi'ndeki Hamas hareketi, iki yıl süren İsrail savaşı sırasında liderlerinin suikastlara kurban gitmesinin ardından bir dizi liderlik değişikliği yaşıyor. Bu durum, hareketin eski lideri olan ve Ekim 2024'te Refah'ta İsrail güçleriyle çıkan çatışmalarda beklenmedik bir şekilde öldürülen Yahya Sinvar'a yakın kişilerin daha fazla öne çıkmasına neden oldu.

Şarku’l Avsat'a konuşan Hamas kaynaklarına göre, serbest bırakılan mahkum Ali el-Amudi, siyasi büro üyesi ve savaş öncesinde hareketin medya departmanından sorumlu olan serbest bırakılan mahkum Ali el-Amudi, kendisi ve Sinvar'a yakın bir dizi kişinin Gazze Şeridi'ndeki hareketi yönetmekle görevlendirilmesinin ardından, Gazze Şeridi'ndeki siyasi bürosunun başına geçti. Bu kişilerin çoğu, Şeridin güneyindeki Han Yunus'ta yaşıyor.

Hamas lideri Yahya Sinvar ve İsmail Haniye'in 2017'de Gazze'de çekilmiş fotoğrafı (Arşiv- Reuters)Hamas lideri Yahya Sinvar ve İsmail Haniye'in 2017'de Gazze'de çekilmiş fotoğrafı (Arşiv- Reuters)

2011 Gilad Şalit esir takasıyla serbest bırakılan eski bir mahkum olan el-Amudi, Gazze Şeridi yönetiminin merkez figürü haline geldi. İsrail hapishanelerinde kaldıkları süre boyunca ve serbest bırakıldıktan sonra Sinvar'a çok yakındı ve sık sık toplantılarına ve diğer etkinliklerine eşlik etti.

Bazı kaynaklar, Gazze Şeridi'nde siyasi büro için gerçek bir seçim yapılmadığını, bunun yerine sürecin atama, onaylama ve istişare yoluyla yürütüldüğünü söylüyor.

Bazı kaynaklar operasyonun “iç yönetmelikleri ihlal ederek” gerçekleştirildiğini söylerken, diğerleri amacın “iç eksiklikleri gidermek” olduğunu ve “seçilenlerin hepsinin Tevfik Ebu Naim, Salah Ebu Şarik ve diğerleri gibi Sinvar'a yakın kişiler olduğunu” açıkladı.

Kaynaklar, el-Amudi'nin şu anda Gazze'deki Hamas içinde “devrim” olarak nitelendirilebilecek bir harekete öncülük ettiğini söylüyor. Özellikle İsrail saldırılarında yaralanan ilçe idari organlarının başındaki bazı yerel liderleri görevden aldı ve yerlerine atamalar yaptı. Savaş sırasında sorumluluklarının bir kısmından vazgeçen diğer kişiler için de aynı şeyi yaptı. Suikasta uğrayan, başka nedenlerle görevden alınan veya farklı görevlere atanan eski liderlerin yerine geçecek kişileri aramaya devam ediyor.

Bazı kaynaklara göre, bu adımlar Gazze Şeridi içindeki yerel Hamas liderlerinin yanı sıra yurtdışındaki liderler arasında da öfkeye yol açtı. Şeridin dışındaki siyasi büro üyelerinden bazıları yerel liderlere, "Olanlar kabul edilemez ve iç hukuka aykırıdır; önümüzdeki günlerde hareketin liderinin seçilmesini beklemeliyiz ki, bir yıl sonra yapılacak genel seçimlere kadar bazı bölgelerin liderliğindeki boşlukların geçici olarak doldurulması konusunda bir anlaşmaya varılabilsin" şeklinde bilgi verdi.

İzzeddin el-Haddad (Fotoğraf el-Kassam tarafından yayınlandı)İzzeddin el-Haddad (Fotoğraf el-Kassam tarafından yayınlandı)

Kaynaklar, Gazze Şeridi'ndeki Hamas içinde siyasi düzeyde hüküm süren "kaosun" aksine, askeri kanadında istikrarlı bir durumun söz konusu olduğunu ve yeniden yapılanmanın sorunsuz ve sistematik bir şekilde devam ettiğini belirtiyor. İzzeddin Kassam Tugayları'nın yeni Genelkurmay Başkanı İzzeddin Haddad'ın savaş sırasında suikasta kurban giden veya öldürülenlerin yerine yeni atamalar yapmak üzere bir dizi toplantı düzenlediğini ve çeşitli kararlar aldığını ifade ediyorlar. Ayrıca, tüm taraflarla sürekli iletişim kurarak siyasi düzeydeki farklılıkların veya anlaşmazlıkların üstesinden gelmeye ve böylece her düzeyde istikrarı sağlamaya çalışıyor.

Kaynaklara göre Haddad, bazı bölgelerdeki tugay komutanları da dahil olmak üzere çeşitli liderlik pozisyonlarındaki boşlukları doldurmak için çalışırken, asıl komutanlarının suikast sonucu öldürülmesinin ardından bu tugayları yönetmek üzere atanmış diğer kişileri de görevde tutuyor.

Savaş sırasında İsrail, Gazze Şeridi'ndeki (Kuzey, Merkez, Han Yunus ve Refah) tugay komutanlarının çoğunu, İzzeddin Haddad'ın komuta ettiği Gazze Şehri Tugayı hariç, suikast sonucu öldürdü. Yerine Muhanned Receb atandı.

Savaş sırasında İsrail, Gazze Şeridi'ndeki (Kuzey, Merkez, Han Yunus ve Refah) tugay komutanlarının çoğunu suikastla öldürdü. Bunun istisnası, Muhannad Receb'ın yerine geçen İzzeddin el-Haddad'ın komutasındaki “Gazze Şehri Tugayı”ydı.

Gazze'deki Hamas savaşçıları (Arşiv-Reuters)Gazze'deki Hamas savaşçıları (Arşiv-Reuters)

Çeşitli kanatları ve kademeleriyle Hamas, İsrail'in çeşitli kaynaklarını hedef alması sonucu mali krizden muzdarip olmuş durumda. Bununla birlikte, savaş sırasında veya sonrasında, farklı oranlarda ve zamanlarda da olsa, maaş ve ödenekleri tamamen kesmedi.

Gerçekte Hamas, 7 Ekim 2023 saldırısının ardından, 1987'deki kuruluşundan bu yana eşi benzeri görülmemiş son derece karmaşık bir dönemle karşı karşıya. Hareketin gözlemcilerine göre, Gazze Şeridi'ne sınır komşusu İsrail tesislerine ve kasabalarına yönelik saldırılarla başlayan bu saldırı, İsrail'i uzun süreli bir savaşa sürükledi.

Yazar ve siyasi analist Mustafa İbrahim, hareketin “askeri yenilginin, örgütsel tükenmişliğin, siyasi karmaşanın ve geleceği ile rolü hakkındaki varoluşsal kaygının iç içe geçtiği bir aşamaya girdiği” değerlendirmesinde bulunuyor.

İbrahim, İsrail savaşının, Hamas'ın siyasi büro üyelerinin ve Gazze Şeridi'ni yıllarca yöneten idari komitelerin başkanlarının çoğunu kaybetmesinin ardından, liderlik ve karar alma yapısını vurduğunu açıkladı. Bu durum, doldurulması kolay olmayan derin bir liderlik boşluğu yarattı ve hareket içinde geleceği ve bir sonraki aşama hakkında anlaşmazlıkları ortaya çıkardı: Bu bir yönetim aşaması mı, örgütsel hayatta kalma aşaması mı yoksa sadece uzun süreli bir krizi yönetme aşaması mı olacak?

Hamas'tan birkaç kaynak Şarku’l Avsat'a şunları söyledi: "İşlerin iyi ve sorunsuz gittiğini söylemek mümkün değil. Birçok zorluk var ve yaşananlar, hiçbir şey bırakmayan ve hareketin liderlerinin çoğunun suikastına neden olan yıkıcı bir savaşın ışığında normal. Geniş bir liderliğe ve Filistin içinde ve dışında geniş bir halk tabanına sahip bir hareket için liderlik boşluğu normaldir ve bir yıl sonra kapsamlı seçimler yapılana kadar mevcut farklılıklar da normaldir."