Lübnan Kuvvetleri Partisi’ni suçlayan Şii ikilisi, Caca’nın cezalandırılmasını talep ediyor

Lübnan Ordusu İstihbarat Müdürlüğü çatışmaları soruşturmaya devam ediyor. 19 kişi gözaltına alındı.

Beyrut’un güney banliyösünde önceki gün bir Hizbullah unsuru için düzenlenen cenaze töreni (DPA)
Beyrut’un güney banliyösünde önceki gün bir Hizbullah unsuru için düzenlenen cenaze töreni (DPA)
TT

Lübnan Kuvvetleri Partisi’ni suçlayan Şii ikilisi, Caca’nın cezalandırılmasını talep ediyor

Beyrut’un güney banliyösünde önceki gün bir Hizbullah unsuru için düzenlenen cenaze töreni (DPA)
Beyrut’un güney banliyösünde önceki gün bir Hizbullah unsuru için düzenlenen cenaze töreni (DPA)

Tayyune’de perşembe günü meydana gelen olaylar ülkedeki iç bölünmeyi derinleştirdi ve çatışmalara karışma noktasında Hizbullah ile Lübnan Kuvvetleri Partisi arasında karşılıklı suçlamaların dozunu artırdı. Lübnan Ordusu İstihbarat Müdürlüğü soruşturmalarına devam ederken, şu ana kadar 19 şüpheliyi gözaltına aldı.
Güvenlik kaynaklarını, 19 zanlıdan 17’sinin çatışmalara sahne olan Şiyah ve Ayn er-Rumman’e nüfusuna kayıtlı olduğunu bildirdi. Diğer 2 zanlı ise Suriye uyruklu. Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklar, gözaltındaki kişilerin ifadelerinin alındığını ve şu ana kadar şüpheli konumda olduklarını belirterek, soruşturmaların seyrine göre gözaltına alınan kişilerin sayısının artabileceğine dikkat çekti.
Lübnan Ordusu İstihbarat Müdürlüğü, perşembe günü Beyrut’un Tayyune bölgesinde meydana gelen ve makineli ve keskin nişancı tüfeklerinin kullanıldığı çatışmaların sonucunda 7 kişinin hayatını kaybettiği olayların soruşturmasını resmi olarak üstlendi. Askeri Mahkeme’deki hükümet komiseri soruşturma sürecini doğrudan denetliyor. Komiser önceki gün (cuma) olay yerinde incelemelerde bulunarak Ordu İstihbarat Müdürlüğü’nü soruşturmayla görevlendirdi. Müdürlük Komiser’in gözetiminde süreci takip ederek dosyayla bağlantılı tüm hukuki önlemleri aldı.
Kaynakların aktardığına göre İstihbarat Müdürlüğü, bu ‘hassas ve titiz’ davayla ilgili tüm delilleri toplamaya çalışıyor. Bu kapsamda ateşin açıldığı kaynağı ve ateş açanları tespit etmek için çabalıyor. Kaynaklar, “müfettişler zahmetli bir çaba göstererek titiz ve farklı detayları inceliyorlar” dedi. Cuma günü başlayan soruşturmanın tüm detaylarının incelenmesi için “zamana ihtiyaç olduğunu” söyleyen kaynaklar, güvenlik çalışması kapsamında diğer güvenlik birimleriyle işbirliği içinde kamera ve video kayıtları yedeklenerek ve yaralılar ile çevredeki insanların ifadelerine başvurarak delil toplandığına etti. Kaynaklara göre, yetkililer henüz soruşturmaların birinci aşamasında bulunuyor.
Öte yandan, Lübnan Kuvvetleri Partisi’nin olaylara dahil olmasının ardından Hizbullah ve Lübnan Kuvvetleri Partisi arasında karşılıklı suçlamaların dozu arttı. Hizbullah Milletvekili Hüseyin el-Hac Hasan, dün yaptığı açıklamada, Lübnan Kuvvetleri Partisi’ni Tayyune’deki olaylara karışmakla suçladı. Parti’ye ‘hain bir pusu kurma’ suçlaması yönelten Hasan, kurbanların “liderlerinden aldıkları talimatlarla Tayyune pususunun kuran Lübnan Kuvvetleri Partisi’nin keskin nişancıları ve militanları tarafından öldürüldüğünü” söyledi. Hasan, “Lübnan Kuvvetleri Partisi bu kanlı ve hain pusuyla ulaşmaya çalıştığı amaç, ülkeyi fitne ve iç savaşa sürüklemekti” dedi.

Bütün siyasi, parti, askeri, güvenlik ve yargı yetkililerine Parti’nin bu hain pususu karşısında gerekli adımları atma ve pozisyon alma çağrısında bulunan Hasan, katillerin bulunması, tutuklanması, sorumluların tespit edilmesi, hakkın teslim edilmesi, katillere, planlayıcılara ve Parti’nin tepesindeki isme varana kadar kim olursa olsun sorumlulara en ağır cezaların verilmesini talep etti.
Hasan, “Kimse hakkımızı zayi edemez, kanımızı boşa akıtamaz. Biz, cinayetle ve katillerle yüzleşmedeki sorumluluklarını yerine getirmesi için devlet kurumlarının, yargının ve tüm yetkililerin hakemliğine başvuruyoruz” dedi.
Hasan’ın açıklamaları, Hizbullah’ın birçok yöneticisinin Lübnan Kuvvetleri Partisi’ni olayın fitilini ateşlemekle suçlamasının ardından geldi. Lübnan Kuvvetleri Partisi ise olayla bir ilgisi olmadığını yineledi. Parti, açıklamasında, “Ayn er-Rummane halkı kendilerine yapılan saldırıya yanıt verdiler” ifadesini kullandı. Güçlü Cumhuriyet Bloku Milletvekili George Okais, “Hizbullah ve Emel’in birilerine sorumluluk yükleme hakkına sahip değiller. Aksine güvenlik birimlerine güvenmeliler. Biz şu ana kadar, olup bitenleri gören ve sorumluların tespiti için olayı yargıya taşıyan güvenlik birimlerine güveniyoruz. Bunun öncesinde yapılan tüm sorumluluk yüklemeler, bir siyasi suçlamadır. ‘Neca hanımefendi’ ve ‘Caca’nın suçlandığı kilise patlaması’ ile ilgili uydurulan yalanlar siyasi hezeyandır. Meseleleri birbirine karıştırma dönemi bitti. Olan bitenler basın yayın organlarında dolaşan videolarla belgelidir. Lübnan Kuvvetleri Partisi gençlerine yöneltilen her türlü suçlama belgelenmelidir” dedi.
Tayyune suçunun adli soruşturma konusu yapılması çağrısında bulunan Okais, Meclis’in mevcut haliyle bütün insanlar için güvence olduğunu söyledi. Okais, “Videoda militanların kamu alanlarını kırıp döktüğü görülmesine rağmen bütün gözaltılar nasıl Ayn er-Rummane’den olur?” diye sordu.
Lübnan Kuvvetleri Partisi Dış İlişkiler Birimi Başkanı ve eski bakan Richard Kouyoumjian, bir radyo kanalında yaptığı açıklamada, “Eğer hükümet talep ederse Tayyune olayının yargıya taşınmasına muhalefet etmeyeceğiz. Fakat soruşturmanın herkesi -ki bunların başında Ayn er-Rummane’de güvenli bölgelere saldıran kişiler geliyor- kapsaması ve zamansal bağlamın dışına çıkılmaması şartıyla. Biz ilk andan beri soruşturmanın, sokağa inenlerin asıl azmettiricisi olan ve militanları gönderen Hizbullah, Genel Sekreteri Hasan Nasrallah ve yönetimini kapsamasını talep ettik” dedi.
Kouyoumjian, “Hatta bizim soruşturmaya ihtiyacımız olmadığını bile söyleyebilirim. Çünkü Lübnan ordusu sahada olan biteni tamamen biliyor. Zira ikilinin (Hizbullah ve Emel) militanları mahallelere baskın düzenlemek için orduyu uzaklaştırma girişiminde bulundu. Ordunun elinde kayıtlı görüntüler var. Bu görüntülerde orta ağırlıktaki silahları ve roketleri kimin kullandığı net bir şekilde görülüyor” diye konuştu.
Güçlü Cumhuriyet Bloku Milletvekili İmad Wakim, Twitter hesabından paylaştığı mesajda, “Hizbullah ve arkadaşları neden Lübnan Kuvvetleri Partisi’ni suçlamaya devam ediyor? Dolaylı olarak Yargıç Bitar’ın düşürülmesine karşılık iç savaşla mı tehdit ediyor?” ifadelerini kullandı.
Diğer taraftan, Kalkınma ve Kurtuluş Bloku Milletvekili Ali Haris, “Tayyune suçu kelimenin tam anlamıyla tarif edilmiş bir suçtur. Özel yetkili savcılar, özellikle barışçıl protestoların üzerine ateş açan ve artık ismen bilinen kişiler hakkında soruşturma ve iddialar için kendiliğinden harekete geçmesi gerekirdi. Bu suçun fonlayıcısı, destekleyicisi ve koruyucusu belli. Şehitlerin kanlarına saygı duyulmalı ve ifade özgürlüğü ile insan hakları yolunda işlenen bu suçun hafife alınmamalı. Söylendiği gibi en azından vatandaşlara ateş açan ve ölümüne yol açan keskin nişancı suçluların sorumlu tutulmasını istiyoruz” ifadelerini kullandı.
Hizbullah ve Lübnan Kuvvetleri Partisi arasındaki gerginlikle ilgili değerlendirmede bulunan Demokratik Buluşma Bloku Milletvekili Vail Ebu Faur, “İlerici Sosyalist Parti, Liman’daki patlamaya ilişkin davanın şeffaf, adil ve dengeli olmasına ve soruşturmanın Lübnanlılar arasında fitneye sebebiyet vermemesine bağlıdır. Lübnan yıkıma mahkum değildir. Bu, tüm siyasi güçlerin sorumluluğudur” dedi.



Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


İran ile ABD arasında tırmanan gerilimde Irak nerede duruyor?

Bağdat’ta Yeşil Bölge dışında, 28 Ocak Çarşamba akşamı Nuri el-Maliki destekçileri, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarını protesto etti (AFP)
Bağdat’ta Yeşil Bölge dışında, 28 Ocak Çarşamba akşamı Nuri el-Maliki destekçileri, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarını protesto etti (AFP)
TT

İran ile ABD arasında tırmanan gerilimde Irak nerede duruyor?

Bağdat’ta Yeşil Bölge dışında, 28 Ocak Çarşamba akşamı Nuri el-Maliki destekçileri, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarını protesto etti (AFP)
Bağdat’ta Yeşil Bölge dışında, 28 Ocak Çarşamba akşamı Nuri el-Maliki destekçileri, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarını protesto etti (AFP)

Irak sahnesinde derin bir siyasi kriz, ülkenin iç işlerine yönelik açık bir ABD müdahalesi ve komşu İran’da olası bir savaş riski bulunuyor. Bu tablo karşısında, Irak’ın geçmişte yaşadığı ve ancak kısmen toparlanabildiği yeni bir istikrarsızlık sürecine yeniden sürüklenip sürüklenmeyeceği sorusu gündeme geliyor.

Yıllar boyunca ülkeyi yıkım ve kaosa sürükleyen çatışmaların ardından Irak son dönemde görece bir istikrar yaşamaya başladı. Ancak siyasi alandaki derin görüş ayrılıkları ve İran ile ABD arasındaki ilişkilerde denge kurmanın zorluğu, bu kırılgan istikrarı tehdit etmeyi sürdürüyor.

Bağdat’ta hükümet kurma süreci, çoğu zaman Tahran ve Washington’un çıkarları ile siyasi nüfuzundan etkilenen karmaşık bir süreç olarak öne çıkıyor. ABD Başkanı Donald Trump, bu hafta yaptığı açıklamada, eski Başbakan Nuri el-Maliki’nin yeniden iktidara gelmesi hâlinde Washington’un Bağdat’a yönelik tüm desteğini keseceğini dile getirdi. ABD yönetiminden bazı temsilcilerin de kulislerde Iraklı siyasetçiler üzerinde aynı yönde baskı kurduğu belirtiliyor.

erregt
ABD Başkanı Donald Trump (AP)

Siyaset analisti İhsan eş-Şemmeri’ye göre“Başkan Trump’ın yönetimi İran ile Irak arasında bir ayrım yapmıyor; iki ülkeyi tek bir dosya olarak ele alıyor ve aralarında net bir çizgi çekmiyor.”

Kasım ayında yapılan parlamento seçimlerinin ardından yaşanan uzun siyasi çekişmeler sonrasında, Tahran’a yakın Şii partileri bünyesinde barındıran ve parlamentodaki en büyük blok konumundaki Koordinasyon Çerçevesi, cumartesi günü Nuri el-Maliki’yi yeni hükümetin başbakanlığına aday gösterdiğini duyurdu.

75 yaşındaki Maliki, 2006-2014 yılları arasında iki dönem başbakanlık yapmış; bu süreçte ABD askerlerinin Irak’tan çekilmesi, mezhep temelli şiddetin tırmanması ve DEAŞ’ın ülkenin geniş kesimlerini ele geçirmesi gibi kritik gelişmeler yaşanmıştı. İkinci döneminde Washington ile ilişkileri soğurken, İran ile bağları güçlenmişti.

Trump, salı günü Truth Social platformundan yaptığı paylaşımda Maliki’yi “son derece kötü bir seçenek” olarak nitelendirerek, “çılgın politikaları ve ideolojisi” nedeniyle seçilmesi hâlinde ABD’nin Irak’a gelecekte hiçbir yardım sağlamayacağını söyledi.

dwfrgty6
Nuri el-Maliki (Reuters)

AFP’nin Koordinasyon Çerçevesi’ne yakın bir kaynağa dayandırdığı habere göre Trump’ın açıklamalarının ardından ittifak içinde önümüzdeki döneme ilişkin yoğun görüşmeler yürütülüyor. Siyasi kaynaklar, ittifak içinde bir bölünme yaşandığını; bazı liderlerin Irak’ı Trump’ın tehditlerinden korumak için Maliki’ye geri çekilme çağrısı yaptığını, bazılarının ise ABD müdahalesini reddederek tutumlarını sürdürmekte ısrar ettiğini aktarıyor.

Maliki’ye yakın bir Iraklı yetkili ise, Maliki’nin ABD yönetimiyle “çatışma arayışında olmadığını”, ekibinin Washington ile “uzlaşı yolları bulmaya çalıştığını” söyledi. Yetkili, “Durum zor ama imkânsız değil; bunun için zamana ihtiyaç var” dedi.

ABD’nin nüfuzu

ABD, Irak üzerinde önemli bir nüfuza sahip. Özellikle Irak’ın petrol ihracatından elde edilen gelirlerin, 2003’te Saddam Hüseyin rejimini deviren ABD işgalinin ardından yapılan bir düzenleme uyarınca New York’taki ABD Merkez Bankası’nda tutulması bu etkinin başlıca unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.

Son yıllarda birçok ABD’li şirket Irak’ta büyük ölçekli yatırımlara imza atarken, Washington ile iyi ilişkilere sahip olan Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani hükümeti de özellikle ülke gelirlerinin yaklaşık yüzde 90’ını sağlayan petrol sektöründe yeni yatırımlar çağrısı yapıyor.

fgt
Muhammed Şiya es-Sudani (DPA)

Koordinasyon Çerçevesi’ne yakın kaynak, Maliki’nin yeniden başbakan olması hâlinde Trump’ın Irak’a yönelik yaptırımlar uygulamasından ciddi endişe duyulduğunu belirtti. Ekonomik büyümede zorluklar yaşayan Irak için, daha önce İran’a yaptırımları delmeye yardımcı olmakla suçlanan Iraklı kuruluşlara yaptırım uygulayan ABD’nin yeni cezai adımlar atması büyük bir risk olarak görülüyor.

Şemmeri, Irak’ın bir sonraki hükümette “İran merkezli bir çizgide ilerlemesi” durumunda ülkenin “büyük bir kırılma noktasına” sürükleneceğini, bunun da Trump’ın uyguladığı “azami baskı politikası” kapsamında ekonomik ve mali alanları kapsayan bir izolasyona yol açabileceğini ifade ediyor.

İran’da savaş ihtimali

Irak için komşu İran’ı denklemin dışında tutmak zor görünüyor. Özellikle Tahran’ın, son yirmi yılda bölgesel nüfuzunu genişletmede kilit rol oynayan Irak’taki kazanımlarını koruma çabası ve Gazze savaşı sonrası bölgedeki müttefiklerinin ağır kayıplar vermesi bu durumu daha da karmaşık hâle getiriyor.

Tahran, yıllardır Irak’ta; başbakanların belirlenmesinde etkili olan Şii partiler veya direniş ekseninin bir parçası olan ve ABD ile İsrail karşıtı silahlı gruplar aracılığıyla belirleyici bir etkiye sahip. Bu gruplar, İran’ı savunmak için müdahalede bulunacaklarını sık sık dile getirmiş olsa da, örneğin haziran ayında 12 gün süren İsrail-İran çatışmasında fiilen devreye girmediler.

Trump’ın İran’a yönelik askeri müdahale tehdidini yinelemesi ve Tahran’ın “ezici bir karşılık” sözü vermesi üzerine, bu hafta Irak’taki iki önde gelen silahlı grup olan “Hizbullah Tugayları” ve “Nüceba Hareketi”, İran’a destek amacıyla “kapsamlı savaşa” hazır olduklarını açıkladı ve “düşmanlara” karşı “intihar operasyonları” için gönüllü başvuru merkezleri kurduklarını duyurdu.

Şemmeri, ABD’nin İran’a yönelik olası bir savaşının Irak’ı “bir savaş alanına, bir misilleme platformuna ya da askeri baskı sahasına” dönüştürebileceği uyarısında bulunuyor. Washington’un “İran rejimini devirmek, dini lider Ali Hamaney’i hedef almak ve askeri saldırı düzenlemek” yönündeki tehditlerinin Irak iç siyasetinde her düzeyde güçlü yankılar uyandıracağını belirtiyor.

Şemmeri’ye göre İran’da rejimin çökmesi hâlinde Irak’taki müttefik güçler askeri ve siyasi düzeyde “varoluşsal bir mücadeleye” girmek zorunda kalacak. Bu durumun ise Irak’ta siyasi sistemin yeniden şekillendiği yeni bir senaryonun önünü açabileceği ifade ediliyor.


Refah Sınır Kapısı’nın açılmasına yönelik anlaşmazlıklar, zorla göç endişelerini yeniden gündeme getirdi

Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafı (Reuters)
Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafı (Reuters)
TT

Refah Sınır Kapısı’nın açılmasına yönelik anlaşmazlıklar, zorla göç endişelerini yeniden gündeme getirdi

Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafı (Reuters)
Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafı (Reuters)

Mısır ile Gazze Şeridi arasındaki Refah Sınır Kapısı’nın yakında açılacağına dair açıklamalara rağmen, Kahire ile Tel Aviv arasında yapılan son istişareler, giriş-çıkış sayıları konusunda ciddi görüş ayrılıklarını ortaya koydu. Mısır’ın, Filistinlilerin zorla göç ettirilmesine yönelik olası planların önüne geçmek amacıyla giriş ve çıkış sayılarının eşit olması gerektiği konusunda ısrarcı olduğu bildirildi.

İsrail Kamu Yayın Kurumu, perşembe günü söz konusu anlaşmazlıklara dikkat çekerken, Filistin Yönetimi’ne yakın bir Filistinli kaynak da bu bilgileri Şarku’l Avsat’a doğruladı. Kaynak, çarşamba günü yapılan toplantıda Kahire’nin, “çıkış yapanların sayısının giriş yapanlardan fazla olmaması” konusunda net ve kararlı bir tutum sergilediğini, bunun da zorla göçe kapı aralayabilecek her ihtimali ortadan kaldırmayı amaçladığını söyledi.

Aynı kaynak, en büyük sorunun İsrail’in, Refah Kapısı yakınında geri dönenleri denetlemek amacıyla yeni bir kontrol noktası kurma girişimi olduğunu belirtti. Bu planın Mısır, Filistin ve Arap tarafları tarafından reddedildiğini vurgulayan kaynak, konunun hâlen müzakere edildiğini, ancak bunun kapının açılış tarihini etkilemeyeceğini; kapının cuma günü, olası gecikmeler durumunda ise pazar günü açılabileceğini ifade etti.

İsrail Kamu Yayın Kurumu’na göre pazar günü her iki yönde açılması beklenen Refah Kapısı’nda giriş-çıkış sayıları konusunda Kahire ile Tel Aviv arasında anlaşmazlık bulunuyor. İsrail, çıkış yapanların sayısının daha fazla olmasını isterken, Mısır eşit oran konusunda ısrar ediyor ve Gazze’den “sessiz bir göçü teşvik etme” girişiminden endişe ediyor. Tarafların bu anlaşmazlıkları çözmeye çalıştığı belirtiliyor.

Çarşamba günkü toplantıya ilişkin bilgilere sahip olan Filistinli kaynak, kapının haftada beş gün, sabah 09.00 ile akşam 17.00 saatleri arasında açılmasının planlandığını, ilk aşamada yalnızca hastalar ve refakatçilerinin çıkışına izin verileceğini aktardı. Buna göre, Filistin Yönetimi’ne bağlı ve Eyad Nasr başkanlığındaki sınır kapısı idaresine sunulacak listeler Mısır tarafına iletilecek; Avrupa Birliği misyonu ise İsrail’e isimleri bildirecek.

Kaynak, zorla göç endişelerinin tamamen ortadan kalkmadığını, ancak ilk aşamada çıkışların yalnızca sayıları 20 bini aşan hastalar ve refakatçileriyle sınırlı olması nedeniyle bu riskin daha düşük olduğunu söyledi. İlerleyen aşamalarda ise, sınır kapısı idaresine ve Mısır makamlarına önceden başvuru yapılmadan kimsenin seyahat etmesine izin verilmeyeceğini, her aşamanın kendine özgü düzenlemeleri olacağını kaydetti. Öte yandan Mısır’ın, daha önce kendi topraklarında tedavi gören kişilerin Gazze’ye dönüşü için de listeler hazırladığı belirtildi.

Kaynak ayrıca, İsrail’in geri dönenleri denetlemek üzere kapı yakınında yeni bir kontrol noktası kurma isteğinin şu an zorla göçten daha büyük bir sorun teşkil ettiğini ve bu konuda Mısır, Filistin ve Arap taraflarının itirazlarının sürdüğünü söyledi.

ft6u7
Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında insani yardım yüklü kamyonlar (AFP)

El-Ahram Siyasi ve Stratejik Araştırmalar Merkezi’nde İsrail işleri uzmanı siyaset analisti Said Akkaşe’ye göre zorla göç meselesi İsrail’in vazgeçmeyeceği ve anlaşma sürecini oyalamak ya da aksatmak için kullandığı araçlardan biri. Akkaşe, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, bu yaklaşımın silahsızlandırma, yeniden imar ve İsrail’in çekilmesi gibi diğer dosyalarda da tekrar edileceğini belirtti. Mısır’ın tutumunun giriş-çıkışta denge ve sayısal eşitlik ilkesine dayandığını vurgulayan Akkaşe, İsrail’in zaman çizelgelerini bilinçli olarak uzattığını, örneğin 10 gün sürmesi öngörülen bir maddenin iki aya yayılabildiğini ifade etti.

Kuzey Sina Valisi Halid Mecavir ise çarşamba akşamı yaptığı açıklamada, Refah Kapısı’nın Mısır tarafının bağlı olduğu vilayetin tüm olası senaryolara hazır olduğunu söyledi. Kriz yönetim odasının, kapının açılması da dâhil olmak üzere, gelişmelere göre yardım girişini kapsayan tüm senaryolar üzerinde çalıştığını belirtti.

Mecavir, “Büyük bir hareketlilik var ve işler arzu ettiğimiz yönde ilerliyor” diyerek, Kuzey Sina’nın uzun süredir kapının açılmasına hazır olduğunu, Kahire’deki ve farklı devlet kurumlarını kapsayan kriz yönetim odasıyla koordinasyon içinde çalıştıklarını ifade etti. Gazze’den yaralıların kabulü ve insani yardımların girişine yüzde 100 hazır olduklarını da sözlerine ekledi.

Öte yandan, aralarında dokuz Avrupa ülkesi ile Kanada ve Japonya’nın da bulunduğu ülkeler, çarşamba günü yayımladıkları ortak bildiride İsrail hükümetine Gazze ile tüm sınır kapılarını açma ve uluslararası hukuka uygun şekilde insani yardımların ulaştırılmasını kolaylaştırma çağrısında bulundu.

Akkaşe, Refah Sınır Kapısı’nın İsrail kaynaklı olası engellemelerden korunabilmesi için Mısır ve Avrupa’nın ortak gözetimi altında faaliyet göstermesinin beklendiğini vurguladı. Avrupa tarafının sahada yer alması durumunda kapının açılma ihtimalinin güçleneceğini belirten Akkaşe, mevcut anlaşmazlıkların ise daha sonraki müzakere süreçlerine bırakılabileceğini ifade etti.