Mısır’da Beni Hasan arkeolojik alanında ziyaretçi hizmetlerinin geliştirilmesi projesi tamamlandı

Minye’deki Beni Hasan arkeolojik alanının bir görüntüsü (Mısır Turizm ve Tarihi Eserler Bakanlığı)
Minye’deki Beni Hasan arkeolojik alanının bir görüntüsü (Mısır Turizm ve Tarihi Eserler Bakanlığı)
TT

Mısır’da Beni Hasan arkeolojik alanında ziyaretçi hizmetlerinin geliştirilmesi projesi tamamlandı

Minye’deki Beni Hasan arkeolojik alanının bir görüntüsü (Mısır Turizm ve Tarihi Eserler Bakanlığı)
Minye’deki Beni Hasan arkeolojik alanının bir görüntüsü (Mısır Turizm ve Tarihi Eserler Bakanlığı)

Mısır Turizm ve Tarihi Eserler Bakanlığı, Hollanda Flaman Enstitüsü ile birlikte ülkenin güneyindeki Minye valiliğinde bulunan Beni Hasan arkeolojik alanının ziyaretçi hizmetlerini geliştirmeye yönelik projenin ikinci aşamasının çalışmalarını tamamladı. Çalışma Hollanda’nın Kahire Büyükelçiliği tarafından finanse edildi.
Bakanlık tarafından dün yapılan açıklamada, projenin, bakanlığın çeşitli müze ve arkeolojik alanlarda Mısırlı ve yabancı ziyaretçilere sunulan hizmetlerin yanı sıra ziyaret deneyimlerini geliştirecek ve onları tekrar ziyaret etmeye teşvik edecek şekilde geliştirme planı çerçevesinde alındığı belirtildi.
Projenin bu aşamasının çalışmaları, arkeolojik alana yapılacak ziyaretin güzergahının belirlenmesini ve alanın bir haritasının hazırlanmasını kapsıyor. Arkeolojik alanlar ve müzelerdeki hizmetlerin geliştirilmesinin genel sorumlusu İman Zeydan’a göre, daha fazla bilgi edinmek veya dijital ortamda görüntülemek için kare kod ile ziyarete açık mezarlıkların yanı sıra alanın önemini tanımlamak için tarihi bilgileri içeren bir dizi gösterge ve açıklayıcı panel kuruldu.

Beni Hasan arkeolojik alanı, Minye Valiliği'ndeki en önemli arkeolojik alanlardan biri olup günlük ve askeri hayattan sahnelerin fresklerini gösteren çarpıcı renkli yazıtlarla ziyarete açık dört mezar dahil, spor, ritmik danslar, avcılık gibi eğlencelerin yanı sıra kayaya oyulmuş çok sayıda mezarı içeriyor.
Proje insanların rahat hareket edebilmeleri için koridorlar, konforlu koltuklar, geri dönüşüm ve çevreyi korumak amaçlı çöp ayrıştırma sisteminin hazırlanmasının ve mobil tuvaletlerin yenileriyle değiştirilmesinin yanı sıra Breil alfabesiyle yazılmış yönlendirme panolarını da kapsıyor.
Arkeolojik Sitler ve Müzeler Turizm Hizmetleri Genel Müdürü Dr. Basim İbrahim’e göre, başta çocuklar olmak üzere Mısırlı aileleri arkeolojik sit alanına ve atalarının uygarlığına bağlayan tüm aile bireylerine yönelik bir dinlenme ve sosyal hizmet alanı sağlandı.

Geliştirme projesinin ilk aşamasının uygulanması 2018'de başladı. Teknik uzmanlar tarafından arkeolojik alanlar ve müzeler için yönetim planları ilkeleri konusunda bir dizi eski eser müfettişi ve müze küratörüne eğitim verilmesini içeren projeyle arkeolojik alanların yönetiminin temelleri üzerine bir kitap tamamlandı. Kitap Arapça ve İngilizce olarak yayınlandı.
Minye Valiliği, Yukarı Mısır'ın çeşitli dönemlerinde Mısır tarihine tanıklık eden en önemli valiliklerinden biridir. Çünkü Tel el Amarna, Tuna el Cebel, el Ashmunin, el Bahnasa ve Malavi Müzesi gibi bir dizi arkeolojik alana ve turistik cazibe merkezine ev sahipliği yapmaktadır.

Öte yandan Bakanlık dün, ülke çapındaki arkeoloji müzelerinde Ekim ayının başyapıtları olarak seçilen arkeolojik eserleri açıkladı. Bu, müzelerin Facebook’da kendi sayfaları aracılığıyla halka açık olarak aylık olarak yaptığı geleneğin bir parçası.
İslam Eserleri Müzesi, yeşimden yapılmış çelik saplı bir hançer sergiliyor. Kıpti Müzesi, içi boş, yarı dairesel bir taban üzerinde duran bronzdan yapılmış bir haç sergilerken, haçın köşeleri her iki yanında yazıt bulunan kırmızı loblarla süslenmiş.
İskenderiye Ulusal Müzesi ise, ince kırmızı çizgilerle süslenmiş, altın rengi su ile kamufle edilmiş, kuş biçimli bir niş sergiliyor. Nişin kenarı, mavi emaye ile kamufle edilmiş bir zemin üzerine kırmızı ince çizgilerle işlenmiş bitkisel motiflerin yer aldığı bir bantla süslenmiş.

Kraliyet Mücevherler Müzesi, altından yapılmış, yuvarlak kapağı yağlı oniks olan ve üzerinde Kraliçe Farida'nın bir portresi, platin bir taç ve elmaslarla süslenmiş bir hilal bulunan bir kutu sergileniyor. Ayrıca Emniyet Müdürlüğü Müzesi'nde Osmanlı döneminden kalma fildişi saplı demir bir kılıç ve çiçek motifli bakır süslemeli tahta bir sandık sergileniyor.
Tahrir’deki Mısır Müzesi, Ekim zaferinin anısına, 18. Hanedan döneminde Mısır'ı yöneten Kral III. Thutmose'un mermer büstünü sergiliyor. Kral III. Thutmose, seçkin askeri planlar yapan, askerleri en iyi tatbikatlar üzerine eğiten, ordusunu kalbe ve kanatlara bölen ve daha önce bilinmeyen askeri taktik ve manevraları kullanan ve kaleler inşa eden ilk kişi.

Kral III. Thutmose, Krallar Vadisi'ndeki 34 No'lu mezara gömülü ve bu mezar 1898 yılında keşfedildi. Mumyası ise modern devlet döneminin diğer mumyalarıyla birlikte 1881'de Deyrü’l Bahri’deki Kraliyet Önbellek’de ortaya çıktı. III. Thutmose’un mumyası, geçtiğimiz Nisan ayında Mısır Müzesi’nden Ulusal Mısır Medeniyeti Müzesi’ne transfer edildi.



Irak “savaşın başka bölgelere de yayılmasından” korkuyor

Dün Erbil Havaalanı yakınlarında ABD güçlerini hedef alan bir İHA saldırısının ardından yükselen duman (EPA)
Dün Erbil Havaalanı yakınlarında ABD güçlerini hedef alan bir İHA saldırısının ardından yükselen duman (EPA)
TT

Irak “savaşın başka bölgelere de yayılmasından” korkuyor

Dün Erbil Havaalanı yakınlarında ABD güçlerini hedef alan bir İHA saldırısının ardından yükselen duman (EPA)
Dün Erbil Havaalanı yakınlarında ABD güçlerini hedef alan bir İHA saldırısının ardından yükselen duman (EPA)

Irak, dün ABD ve İsrail'in İran'a düzenlediği saldırıların yansımalarından uzak durmaya çalışarak, savaşın kendi topraklarına yayılma girişimlerine karşı uyarıda bulundu.

Bu uyarı, Bağdat'ın güneyindeki Babil vilayetindeki Curf es-Sahr'daki İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) bağlı silahlı grupları hedef alan saldırılar ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’ndeki (IKBY) bir ABD üssünün bulunduğu Erbil Havaalanı yakınlarındaki bölgede gerçekleştirilen diğer saldırıların ardından yapıldı.

Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani, komutanlar ve güvenlik kurumlarının liderleriyle bir toplantı düzenledi. Toplantı, Curf es-Sahr ve Erbil'e yapılan saldırılara atıfla ‘Irak'ın birçok bölgesini etkileyen açık saldırganlığın sonuçları’ konusunda uyarıda bulunan bir açıklamayla sona erdi. İran'a yönelik ‘haksız saldırının’ kınandığı açıklamada, ‘Irak'ın egemenliğini, hava sahasını ve topraklarını ihlal etmek veya bunları İran'a saldırı için geçiş yolu veya fırlatma rampası olarak kullanmak, tıpkı ülkemizin topraklarının veya karasularının Irak'ı çatışmaya sürüklemek için bir gerekçe olarak kullanılması kabul edilemez olduğu gibi’ uyarısında bulunuldu.

Irak’ta İran destekli Şii milis gücü Ketaib Hizbullah, Curf es-Sahr'da iki kişinin öldüğü hava saldırısının ardından ‘ABD üslerine’ saldırı düzenleyeceklerini duyurdu.


Lübnan’ın savaşa dahil olmayı önlemek için yoğun temasları

Beyrut'un güney banliyölerinde İran ile dayanışma mitingine katılan Hizbullah destekçileri, 26 Ocak 2026 (AFP)
Beyrut'un güney banliyölerinde İran ile dayanışma mitingine katılan Hizbullah destekçileri, 26 Ocak 2026 (AFP)
TT

Lübnan’ın savaşa dahil olmayı önlemek için yoğun temasları

Beyrut'un güney banliyölerinde İran ile dayanışma mitingine katılan Hizbullah destekçileri, 26 Ocak 2026 (AFP)
Beyrut'un güney banliyölerinde İran ile dayanışma mitingine katılan Hizbullah destekçileri, 26 Ocak 2026 (AFP)

Lübnan dün, İsrail ve ABD’nin İran ile savaşa girmesini önlemek için iç ve dış temaslarını yoğunlaştırdı. Bu temaslar, Hizbullah'ın savaşa dahil olmamasını sağlamak ve Lübnan'ı tarafsızlaştırmak için etkili ülkeler ve yerel partileri de kapsıyordu.

Temaslar, halkın savaş korkusuyla benzin istasyonlarına ve süpermarketlere akın etmesi ve Beyrut Havaalanı’ndan uçuşların iptal edilmesi üzerine gerçekleşti.

ABD yönetimi, ABD’nin Beyrut Büyükelçisi Mişel İsa aracılığıyla Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn’a bir mesaj gönderdi. Mesajda, Lübnan tarafının düşmanca bir eylemde bulunmaması koşuluyla İsrail'in Lübnan ile gerilimi tırmandırma niyetinde olmadığı teyit edildi.

Hizbullah ise İran'a yönelik saldırıları kınadı ve savaşa askeri müdahale yapmayacağını açıklayarak İran ile dayanışma içinde olduğunu belirtti.


İsrail, Washington ve Paris’e Lübnan ordusunu desteklemeye itirazı olmadığını bildirdi

İki İsrail askeri bir insansız hava aracı fırlatıyor. (Arşiv – İsrail ordusu)
İki İsrail askeri bir insansız hava aracı fırlatıyor. (Arşiv – İsrail ordusu)
TT

İsrail, Washington ve Paris’e Lübnan ordusunu desteklemeye itirazı olmadığını bildirdi

İki İsrail askeri bir insansız hava aracı fırlatıyor. (Arşiv – İsrail ordusu)
İki İsrail askeri bir insansız hava aracı fırlatıyor. (Arşiv – İsrail ordusu)

İsrail ordusunun, Kasım 2024’te imzalanan ateşkes anlaşmasına rağmen Lübnan’a yönelik hava saldırılarını sürdürdüğü bir dönemde, ateşkesin uygulanmasını denetlemekle görevli Mekanizma Komitesi’nin rolü tartışma konusu oldu. Söz konusu gelişmeler, Paris’in 5 Mart’ta Lübnan ordusuna destek amacıyla bir konferansa ev sahipliği yapmaya hazırlandığı süreçte yaşanıyor.

Tel Aviv’deki askeri kaynaklara göre, Lübnan ordusunun ülkenin güneyindeki faaliyetlerine ilişkin genel olarak olumlu bir değerlendirme bulunuyor. Ancak aynı kaynaklar, ordunun Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nin 1701 sayılı kararını tek başına uygulayamayacağı görüşünü de dile getiriyor. Bu çerçevede, ordunun hem kapasite eksikliği yaşadığı hem de siyasi çekişmelerin ortasında hareket etmek zorunda kaldığı, ayrıca bünyesinde Hizbullah’a sempati duyan unsurlar bulunduğu ve bu nedenle örgüte karşı yeterince kararlı davranmadığı iddia ediliyor.

Buna karşın İsrail hükümetinin, Lübnan ordusunun mali, lojistik ve askerî açıdan güçlendirilmesine yönelik Amerikan ve Avrupa girişimlerini desteklediği belirtiliyor. Konuya vakıf bir siyasi yetkili, Binyamin Netanyahu hükümetinin Washington ve Paris’e, Fransa’nın başkentinde yakında düzenlenecek olan Lübnan ordusuna destek konferansını desteklediğini bildirdiğini aktardı.

Mekanizma Komitesi ve güvenlik gelişmeleri

Bu gelişmeler, ABD’nin öncülük ettiği ve Fransa ile Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü’nün (UNIFIL) de yer aldığı Mekanizma Komitesi’nin son toplantısından iki gün sonra yaşandı. Komite, tarafların ateşkese ve buna eşlik eden düzenlemelere bağlı kalmasını sağlamakla görevli bulunuyor.

Aralık 2025’te Lübnan, komitede askeri temsilcilerin yanı sıra sivil Lübnanlı üyelerin de yer almasını kabul ederek İsrail ile müzakerelere katılımın önünü açtı. Başbakan Nevvaf Selam da komitenin, Hizbullah’ın Güney Lübnan’daki silahsızlandırma sürecini denetlemesine açık olduklarını ifade etti. 3 Aralık 2025’te Lübnan ile İsrail arasında doğrudan bir toplantı gerçekleştirildi. Görüşmeye, Lübnan’ın Washington eski Büyükelçisi Simon Karam, İsrail Ulusal Güvenlik Konseyi Dış Politika Direktörü Yuri Resnik ve ABD’li temsilci Morgan Ortagus katıldı.

Tel Aviv’deki kaynaklara göre, toplantıda ele alınan en önemli başlıklardan biri sınır bölgesinde ekonomik iş birliği oldu. Ancak bu hedeflerin, İsrail’in günlük bombardımanlarıyla nasıl bağdaştırılacağı sorusu gündemdeki yerini koruyor. Hizbullah’ın ise bir yıl üç aydır İsrail saldırılarına yanıt vermekten özellikle kaçındığı, böylece savaşın yeniden başlamasına gerekçe sunmamayı amaçladığı belirtiliyor. Buna karşılık İsrail tarafı, örgütün olası bir İran savaşı durumunda kullanmak üzere askeri kapasitesini güçlendirmeye çalıştığını öne sürerek saldırılarını sürdürmekte kararlı görünüyor.

 İsrail Hava Kuvvetleri, Mavi Bayrak tatbikatları sırasında (Arşiv – İsrail ordusu)İsrail Hava Kuvvetleri, Mavi Bayrak tatbikatları sırasında (Arşiv – İsrail ordusu)

Saldırıların sürmesiyle birlikte, operasyonların sahadaki Hizbullah mensuplarını ve saha komutanlarını fiilen hedef aldığı görülüyor. Nitekim örgüt, hayatını kaybeden isimler için taziye ilanları ve cenaze törenlerine katılım çağrıları yayımlayarak İsrail’in iddialarını dolaylı biçimde doğruluyor. Öte yandan, ABD’nin de bu saldırılara onay verdiği değerlendiriliyor. Washington’dan ne kamuoyu önünde ne de diplomatik kanallarda ciddi bir itiraz gelmiş değil.

Hizbullah’ın atılımları

Anlaşmaya göre, ateşkes ihlali teşkil eden her durumun izleme komitesi tarafından ele alınması gerekiyor. İsrail ise söz konusu saldırıların ihlal olmadığını, Lübnan ordusunun yapması gereken müdahaleleri yerine getirmemesi üzerine bu adımları kendisinin attığını savunuyor. Buna karşılık Lübnan, her bombardımanı anlaşmanın ihlali olarak değerlendirerek şikâyette bulunuyor. Ateşkesin ilk döneminde ABD’nin, yapılan şikâyetleri görüşmek üzere komiteyi toplantıya çağırdığı belirtiliyor. Ancak bugün komitenin daha seyrek toplandığı ve başvuruların yalnızca bir kısmının gündeme alındığı ifade ediliyor. Washington’un İsrail ile görüş ayrılığı yaşadığı durumlarda dahi, bunun çoğu zaman kınama ya da yaptırım içermeyen kısa notlarla geçiştirildiği kaydediliyor.

İsrail basınına yansıyan bilgilere göre ise ülkenin güvenlik birimleri, Hizbullah’a yönelik istihbarat sızmalarını sürdürerek örgüt mensuplarına ulaşmayı ve suikastlar düzenlemeyi başarıyor. Bu stratejiyle Hizbullah üzerindeki baskının artırılması, örgütün ateşkese bağlı kalmaya devam etmesi ve askeri kapasitesini yeniden inşa edememesi hedefleniyor. Beyrut’ta Güney Lübnan’ın Hizbullah’a ait mevzilerden, üslerden ve silahlardan arındırılması tartışılırken, İsrail tarafı örgütün askeri faaliyetlerinin Bekaa Vadisi’nde, Litani Nehri’nin kuzeyinde ve Suriye sınırı boyunca da tasfiye edilmesi gerektiğini savunuyor.