عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
YAŞAM

Organ naklinde bir ilk gerçekleşti: Genetiğiyle oynanmış domuzun böbreği insana nakledildi

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
    İstanbul/Şarkul Avsat
TT
TT

Organ naklinde bir ilk gerçekleşti: Genetiğiyle oynanmış domuzun böbreği insana nakledildi

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

ABD'de bilim insanları dünyada ilk defa bir domuz böbreği, insana nakledildi.
Reuters’ta yer alan habere göre, New York'taki NYU Langone Health’te gerçekleştirilen operasyonda genetiğiyle oynanan ve böylece dokuları insan vücudunun reddedeceği molekülü içermeyen bir domuzun böbrekleri kullanıldı.
Operasyon; beyin ölümü gerçekleşmiş, böbrek fonksiyonlarında sorun olan hasta ailesinin onayıyla yaşam desteğinden çekilmeden önce gerçekleşti.
Domuz böbreği üç gün boyunca hastanın kan damarlarına bağlı bir şekilde, vücudun dışında tutuldu böylece araştırmacılar süreci gözlemleyebildi.
Nakli gerçekleştiren cerrah Dr. Robert Montgomery, test sonuçlarına bakarak nakledilen böbreğin fonksiyonlarının “oldukça normal” göründüğünü söyledi. Montgomery, böbreğin beklenecek miktarda idrar ürettiğini söyledi. Hastanın böbrek fonksiyonlarındaki sorun, nakil sonrası normale döndü.
Söz konusu operasyonun, organ nakli alanında çığır açıcı olabileceği belirtildi.
Operasyon için kullanılan domuzun genetiğiyle oynanarak, insan vücudunun normalde anında reddettiği molekül alpha-gal vücudundan çıkarıldı. Genetiğiyle oynanmış domuzlar, ete alerjisi olan insanların gıda olarak kullanımı için ABD’de üretilmiş, ABD Gıda ve İlaç Dairesi’nden onay almıştı.
Hayvanların tıbbi operasyonlarda kullanımının yine FDA’den onay alması gerektiği belirtildi.
 

Daha fazlasını oku

 
 
YAŞAM

Norveç Veliaht Prensesi'ne başarılı bir akciğer nakli yapıldı

Norveç Veliaht Prensesi Mette-Marit, 22 Temmuz 2021'de Norveç'in Utoya adasında düzenlenen bir tören sırasında (Reuters)
Norveç Veliaht Prensesi Mette-Marit, 22 Temmuz 2021'de Norveç'in Utoya adasında düzenlenen bir tören sırasında (Reuters)
TT
TT

Norveç Veliaht Prensesi'ne başarılı bir akciğer nakli yapıldı

Norveç Veliaht Prensesi Mette-Marit, 22 Temmuz 2021'de Norveç'in Utoya adasında düzenlenen bir tören sırasında (Reuters)
Norveç Veliaht Prensesi Mette-Marit, 22 Temmuz 2021'de Norveç'in Utoya adasında düzenlenen bir tören sırasında (Reuters)

Norveç Kraliyet Ailesi, ciddi bir akciğer hastalığıyla mücadele eden Norveç Veliaht Prensesi Mette-Marit’in başarılı bir akciğer nakli operasyonu geçirdiğini açıkladı.

52 yaşındaki Mette-Marit, akciğer dokusunda kalıcı hasara ve nefes alma güçlüğüne yol açan, tedavisi bulunmayan pulmoner fibrozis (akciğer fibrozisi) hastalığından muzdaripti. Veliaht Prens Haakon’un eşi olan Mette-Marit, günlük yaşamında oksijen desteği kullanıyordu.

Oslo’daki Kraliyet Sarayı, 5 Haziran’da yaptığı açıklamada prensesin akciğer nakli için bekleme listesine alındığını duyurmuştu.

Norveç Veliaht Prensesi Mette-Marit, 22 Temmuz 2021'de Norveç'in Utoya adasında düzenlenen bir törende (Reuters).Norveç Veliaht Prensesi Mette-Marit, 22 Temmuz 2021'de Norveç'in Utoya adasında düzenlenen bir törende (Reuters).

Şarku’l Avsat’ın Norveç haber ajansı NTB’den aktardığına göre Organ Bağışı Vakfı bu açıklamanın ardından ülkede potansiyel akciğer bağışçılarının sayısında önemli bir artış yaşandığını belirtti.

Operasyonun gerçekleştirildiği hastanenin Göğüs Hastalıkları Bölüm Başkanı Ari Holm, “Şu ana kadar her şeyin iyi gitmesinden büyük mutluluk duyuyoruz” ifadelerini kullandı.

Holm, Mette-Marit’in diğer organ nakli hastalarında olduğu gibi birkaç hafta hastanede kalacağını belirterek, bu sürenin ilaç tedavisine uyum sağlanması, olası komplikasyonların yönetilmesi ve rehabilitasyon süreci için standart bir uygulama olduğunu ifade etti.

Kraliyet Sarayı ise Veliaht Prens Haakon’un bu dönemde eşinin yanında olmak için programında düzenlemeye gideceğini açıkladı. Saray, prensesin hastaneden taburcu edilmesinin ardından sağlık durumuna ilişkin yeni bir bilgilendirme yapılacağını da duyurdu.

YAŞAM

Kedilerin stresi azaltmak yerine artırabildiği bulundu

Uzmanlar, kedilerin insanlar üzerindeki olumlu etkisinin, stresi azaltma dışında başka bir etkenden kaynaklandığını düşünüyor (Unsplash)
Uzmanlar, kedilerin insanlar üzerindeki olumlu etkisinin, stresi azaltma dışında başka bir etkenden kaynaklandığını düşünüyor (Unsplash)
TT
TT

Kedilerin stresi azaltmak yerine artırabildiği bulundu

Uzmanlar, kedilerin insanlar üzerindeki olumlu etkisinin, stresi azaltma dışında başka bir etkenden kaynaklandığını düşünüyor (Unsplash)
Uzmanlar, kedilerin insanlar üzerindeki olumlu etkisinin, stresi azaltma dışında başka bir etkenden kaynaklandığını düşünüyor (Unsplash)

Stresli anlarda kedilere sarılmanın stresi azaltmak yerine artırabileceği tespit edildi.

Pek çok kişi birlikte yaşadıkları kedi ve köpeklerin ruh hallerine iyi geldiğini söylüyor. Öte yandan bu hayvanların sağladığı duygusal destek üzerine yapılan araştırmaların sayısı sınırlı.

Hollanda Açık Üniversitesi'nden araştırmacılar, evcil hayvanların insanlar üzerindeki olumlu etkilerinin arkasında yatan mekanizmaları daha iyi anlamayı amaçlayan bir çalışma yürüttü.

Araştırma kapsamında kedi, köpek veya her ikisiyle birlikte yaşayan 188 kişinin telefonuna bir veri toplama uygulaması indirildi. 

Bilim insanları bu uygulama üzerinden günde birkaç kez sinyal göndererek katılımcıların ruh halleri, stres seviyeleri ve evcil hayvanlarıyla ne kadar etkileşime girdikleri hakkında bilgi topladı.

Bu sayede edindikleri yaklaşık 8 bin anlık raporu inceleyen araştırmacılar hem kedi hem de köpeklerle etkileşime girmenin, hayvan sahiplerinde olumlu duygular yarattığını ve olumsuz hisleri azalttığını saptadı.

Ancak stresli hissederken evcil hayvanlarla etkileşime girmenin, stresin ruh hali üzerindeki olumsuz etkilerine karşı koruma sağlamadığı gözlemlendi.

En ilginç bulgu ise, stres anlarında örneğin kedilere sarılarak onlarla etkileşime girmenin olumsuz duyguların artmasına yol açmasıydı. Ancak köpeklerle etkileşim stres üzerinde ne olumlu ne de olumsuz bir etki yarattı.

Bulguları hakemli dergi Frontiers in Psychology'de bugün (16 Haziran) yayımlanan çalışmanın başyazarı Dr. Sanne Peeters, "Bunun olası bir açıklaması, kedilerle girilen etkileşimlerin genellikle daha pasif olması ve daha az çaba gerektirmesi nedeniyle, etkileşimin yoğunlaşmasının duygusal açıdan daha fazla tepki uyandırması olabilir" diyerek ekliyor: 

Bu da stresli anlarda duyulan destek ihtiyacını karşılamayabilir.

Bilim insanları, hayvanların sadece ortamda bulunması ve onlarla yoğun şekilde etkileşime girmek arasında pek fark olmadığını düşünüyor. 

Öte yandan araştırmacılar, çalışmadaki kedi sahipleri sayısının daha az olması nedeniyle bulguların nihai olmadığını belirtiyor.

Peeters, genel itibarıyla kedi ve köpeklerin benzer duygusal destek sunduğunu düşünüyor.

Makalenin bir diğer yazarı Mayke Janssens ise bulguları şöyle değerlendiriyor:

Evcil hayvanlarla etkileşimin ruh hali üzerindeki olumlu etkileri gerçek gibi görünüyor. Ancak bu etkiler, evcil hayvanların, insanların stresle daha iyi başa çıkmasına yardım etmesi nedeniyle ortaya çıkmıyor gibi görünüyor.

Independent Türkçe, Science Alert, MedicalXpress, Frontiers in Psychology

YAŞAM

Düşen reytingler etkilemedi: Bol yıldızlı komediye Netflix'ten onay

Dört Mevsim, uzun yıllardır yakın arkadaş olan üç çiftin, yılın 4 farklı mevsiminde birlikte çıktıkları tatillerde değişen ilişki dinamiklerini konu alıyor (Netflix)
Dört Mevsim, uzun yıllardır yakın arkadaş olan üç çiftin, yılın 4 farklı mevsiminde birlikte çıktıkları tatillerde değişen ilişki dinamiklerini konu alıyor (Netflix)
TT
TT

Düşen reytingler etkilemedi: Bol yıldızlı komediye Netflix'ten onay

Dört Mevsim, uzun yıllardır yakın arkadaş olan üç çiftin, yılın 4 farklı mevsiminde birlikte çıktıkları tatillerde değişen ilişki dinamiklerini konu alıyor (Netflix)
Dört Mevsim, uzun yıllardır yakın arkadaş olan üç çiftin, yılın 4 farklı mevsiminde birlikte çıktıkları tatillerde değişen ilişki dinamiklerini konu alıyor (Netflix)

Netflix, orta yaş ilişkilerini masaya yatıran popüler komedi dizisi Dört Mevsim'e (The Four Seasons) üçüncü sezon onayını verdi. 

Müjdeli haberi, Netflix'in ABD ve Kanada Senaryolu Diziler Bölüm Başkanı Jinny Howe, BANFF Dünya Medya Festivali'nde sahneden duyurdu.

Tina Fey, Lang Fisher ve Tracey Wigfield üçlüsünün imzasını taşıyan dizi, yeni sezonda da hayranlarının alıştığı formata sadık kalacak. 

Üçüncü sezon, ilk iki sezonda olduğu gibi ilkbahar, yaz, sonbahar ve kış mevsimlerinde geçen toplam 8 bölümden oluşacak. 

Hikaye, uzun yıllardır dost olan bir arkadaş grubunun tatil ve kutlamalar vesilesiyle bir araya gelişini işlemeye devam edecek.

Kadro fire vermeden dönüyor

İlk sezonun finalinde Steve Carell'in canlandırdığı Nick karakterinin ölümüyle dengeleri değişen dizide, bu kez ana kadro korunuyor. 

Tina Fey, Will Forte, Kerri Kenney-Silver, Marco Calvani, Erika Henningsen ve Colman Domingo gibi yıldız isimlerin tamamı üçüncü sezon için kontrat yeniledi.

İkinci sezonun son üç bölümünde, Nick'in bebeğini gruptan uzakta büyütmek için kendi yoluna giden ve bu yüzden ekranda pek görünmeyen Ginny karakterini canlandıran Erika Henningsen de hikayenin merkezindeki düzenli kadroya geri dönüyor.

Sürpriz David Tennant hamlesi

Geçen ay yayımlanan ikinci sezon finali, kadroya yeni katılabilecek önemli bir ismin sinyalini verdi. Doctor Who'yla özdeşleşen David Tennant, Anne'in komşusu Gianpiero rolüyle kısa süreliğine ekrana geldi.

Dizinin yaratıcılarından Tracey Wigfield, verdiği röportajlarda üçüncü sezonda Tennant'ın canlandıracağı karakterle ilgili "daha anlatacak çok hikayeleri olduğunu" söyledi. 

Sektör kaynakları, ünlü aktörle henüz resmi bir anlaşma imzalanmadığını hatırlatıyor.

Yeni sezon onayının ardından ortak bir açıklama yapan dizinin yaratıcıları Tina Fey, Lang Fisher ve Tracey Wigfield, heyecanlarını şu sözlerle paylaştı:

Dört Mevsim'in üçüncü sezonunu hayata geçireceğimiz için çok mutluyuz. Bizi izleyen herkese çok teşekkür ederiz. Orta yaşlılar, hadi uçuşa geçiyoruz!

Reytinglerde düşüş, eleştirilerde yükseliş

Alan Alda'nın 1981 yapımı aynı adlı filminden uyarlanan Dört Mevsim, Mayıs 2025'teki ilk sezonuyla fırtınalar estirmiş, ilk iki haftasında 24,4 milyon izlenmeye ulaşarak Netflix'in İngilizce Diziler listesinde zirveye oturmuştu.

Geçen ay yayımlanan ikinci sezon ise açılış haftasında 4,4 milyon izlenmeyle listeye üçüncü sıradan girebildi. Yeni bölümler, ilk sezon başlangıcına kıyasla yüzde 63'lük bir düşüş yaşadı. Ancak ikinci haftasında toparlanarak 5,7 milyon izlenmeye ulaştı ve hatta ilk sezonu da 2 milyon izlenmeyle yeniden listenin 10. sırasına taşımayı başardı.

Reytinglerdeki dalgalanmaya rağmen dizi, eleştirmenlerin ve izleyicilerin beğenisini kazanmaya devam ediyor. Nitekim ikinci sezon, Rotten Tomatoes'da yüzde 90 başarı puanı yakalayarak ilk sezonun yüzde 78'lik skorunun önüne geçti.

Netflix ABD Komedi Dizileri Başkan Yardımcısı Tracey Pakosta da projeye olan inançlarını şu sözlerle özetledi:

Bu eski dostların kaotik ve güzel yolculuğuna tanıklık etmek büyük bir keyif. Tina Fey, Lang Fisher ve Tracey Wigfield, içtenlikle mizahı harmanlayarak bizi de o arkadaş grubunun bir parçası gibi hissettirmeyi çok iyi başarıyor. Seyirciler bu efsane kadronun kimyasına aşık oldu. Tatili üçüncü sezonda da sürdüreceğimiz için heyecanlıyız.

Independent Türkçe, Deadline, Variety