عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

Suriye'nin güneyinde Rus destekli Beşinci Kolordu’nun dağıtılması planlanıyor

Çözüm merkezinin açılması ardından Nahta ilçesindeki Rus askeri polisi (Horan Free League)
Çözüm merkezinin açılması ardından Nahta ilçesindeki Rus askeri polisi (Horan Free League)
    Dera/Riyad ez-Zeyn
TT
TT

Suriye'nin güneyinde Rus destekli Beşinci Kolordu’nun dağıtılması planlanıyor

Çözüm merkezinin açılması ardından Nahta ilçesindeki Rus askeri polisi (Horan Free League)
Çözüm merkezinin açılması ardından Nahta ilçesindeki Rus askeri polisi (Horan Free League)

Rus tarafı ve Suriye rejiminin Dera'daki Güvenlik Komitesi, Dera'nın doğu kırsalında 2018'den bu yana uzlaşım anlaşmasına tabi olan bölgelerde Rus haritasının uygulamasını tamamlıyor. Diğer yandan Hmeymim Hava Üssü’ne bağlı Beşinci Kolordu askeri gücünün dağıtılacağına dair haberler mevcut.
Çarşamba sabahı Rus polisi, Suriye rejim güçleri ve Güvenlik Komitesi’ne bağlı subaylar, dün sabah, Dera'nın doğusundaki Nahta, el-Meliha eş-Şarkıyye ve el-Garbiyye ilçelerine girdi. Bu gelişme, kasabaların ileri gelenleri ile yeni bir uzlaşı anlaşması hükümlerinin uygulanması ve hafif silahların teslim edilmesi yönünde iki gün önce varılan anlaşmanın ardından geldi. Rus polisi, Nahta’daki Belediye Meclisi binasına Suriye ve Rusya bayrakları altında çözüm ve silah teslimi merkezi kurdu.
Nahta, Meliha eş-Şarkıyye ve el-Garbiyye kasabalarından silah teslim etme ve uzlaşıda bulunma yönünde aranan 140 kişinin ismini yayınlayan Güvenlik Komitesi ise bölgenin ileri gelenlerine yaptığı açıklamada, anlaşmanın uzlaşıda bulunmak isteyen sivilleri içereceğini açıkça belirtti. Suriye ordusundan kaçanların haklarında askeri yargıdan af kararı çıkarılarak askeri birliklere teslim edileceklerini belirten komite, uzlaşının Suriye ordusunda zorunlu ve yedek hizmeti yerine getirmeyenleri kapsadığını, bunun için başvuranların teslimlerini bir yıl süreyle erteleyebileceklerini açıkladı.
Yerel kaynakların bildirdiğine göre, söz konusu uzlaşı merkezinin açılışı ardından yapılan toplantıda Güvenlik Komitesi, isimlerinin listede geçmesi ardından aranan ancak kasabayı terk edenler geri dönmedikleri taktirde takip edilmeleri gereğini belirtti. Aynı zamanda daha fazla silahın teslim edilmesini talep etti. Diğer yandan durumu sakinleştirmeye ve uzlaşı prosedürlerini normal şekilde tamamlamaya yönelik sivil çabalar da kaydedildi.
Kasabanın ileri gelenleri ise kasabayı terk edip arananların Suriye devletine karşı herhangi bir eylemde bulunmayacağına dair söz verdi. Rejime bağlı bir askeri gücün iki gün önce Nahta kasabasından aranan kişilerden ikisinin evine baskın düzenleyerek mallarına el koyması ve evlerini yakması ardından aranan şahısların tutuklanma korkusuyla kaçtığı da belirtildi.
Rejim güçleri, Dera'nın doğusundaki el-Hirak şehri ile es-Sura ve Alma kasabalarında güvenlik şeridi çekerek giriş ve çıkışları kapattı. Güvenlik Komitesi, bu adımların gerekli tüm silahlar teslim edilene kadar geçici olduğunu, rutin bir tarama ve denetim yapıldığını bölge ileri gelenlerine bildirdi. Bu işlemlerin tamamlanması ardından yolların yeniden açılacağı, gerekli silah miktarı konusunda bölgenin ileri gelenleri ile komite arasındaki anlaşmazlığın çözüleceği ve güvenlik şeridinin kaldırılacağı tahmin ediliyor.
Dera'dan aktivistler, Hava Kuvvetleri İstihbaratı’na bağlı rejim güçlerinin Salı akşamı el-Kavs Kontrol Noktası olarak bilinen el-Gariya eş-Şarkıyye beldesindeki en önemli askeri kontrol noktalarını kaldırdığını bildirdi. Bu gelişme, Rus haritasının uygulanması ve son birkaç gün içinde Dera'nın doğu kırsalındaki el-Gariya eş-Şarkıyye ve el-Garbiyye ve Hirbet Gazale ilçelerindeki yeni uzlaşı sağlanması ardından geldi.
Yeni Rus haritası ve Dera'nın doğusundaki Busra eş-Şam'da bulunan Beşinci Kolordu konusundaki yeni anlaşma yaklaşırken, Güney Suriye'deki Beşinci Kolordu'nun dağıtılması veya bağlılığının Askeri İstihbarat Şubesi’ne aktarılması konusunda bazı haberler mevcut. Ancak 2018 yılından bu yana uzlaşı gruplarından oluşan Beşinci Kolordu'ya bağlı 8. Tugay güçleri liderliği tarafından resmi bir açıklama yapılmadı.
Dera'dan aktivistler ise nereye bağlı olursa olsun söz konusu askeri oluşumu dağıtmanın kolay olmayacağını, zirâ kolordunun 2018'de rejimin bölgeyi kontrol altına alması öncesinde Rusya ile uluslararası veya bölgesel bir mutabakatla geldiğini belirtti. Son üç yılda Rusların dikkatini kazanan kolordu, ek özellikler de elde etti. Suriye'nin güneyinde önde gelen eski muhalefet liderlerinden sayılan lideri Ahmed el-Avde, 2018'de Rus tarafıyla müzakere ve uzlaşıyı yürüten ilk kişi sayılıyor.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

Seyfülislam Kaddafi... ‘Potansiyel varisten’ suikast kurbanına

Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)
Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)
TT
TT

Seyfülislam Kaddafi... ‘Potansiyel varisten’ suikast kurbanına

Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)
Seyfülislam Kaddafi (Reuters – Arşiv)

Geçtiğimiz salı akşamı, Libya’nın eski lideri Muammer Kaddafi’nin oğlu Seyfülislam Kaddafi’nin öldürüldüğünün açıklanmasıyla birlikte, uzun soluklu bir siyasi sürecin de sonuna gelindi. Yıllar boyunca uluslararası alanda ‘rejimin kabul edilebilir yüzü’ ve babasının iktidarının muhtemel varisi olarak görülen Seyfülislam Kaddafi, 2011 sonrası dönemde ise uluslararası düzeyde aranan bir sanığa dönüştü. Daha sonra başkanlığa aday olarak ortaya çıkan Kaddafi, gölgelerden çıkarak yeniden Libya’daki siyasi kutuplaşmanın merkezine yerleşti.

Peki Seyfülislam Kaddafi kimdi ve siyasi kariyeri boyunca hangi rolleri üstlendi?

‘Geçiş projesi’ olmaya çalışan rejimin oğlu

Seyfülislam Kaddafi, 25 Haziran 1972’de doğdu ve babasının onlarca yıl yönettiği Libya’da büyüdü. 1990’lı yıllarda Trablus’ta mimarlık eğitimi alan Kaddafi, daha sonra Batı ağırlıklı bir eğitim yolunu izleyerek Avusturya’da işletme eğitimi gördü. Akademik kariyerini ise 2008 yılında Londra Ekonomi Okulu’ndan (LSE) aldığı doktora derecesiyle tamamladı. Bu eğitim süreci, ona aynı anda hem ‘teknokrat’ hem de ‘elit’ bir imaj kazandırdı.

dferg
Libya lideri Muammer Kaddafi'nin oğlu Seyfülislam, 23 Ağustos 2011 tarihinde başkent Trablus'ta destekçilerini selamlıyor. (Reuters)

Ancak eğitim, siyasetten bağımsız bir unsur olmadı. Çeşitli anlatımlara göre Seyfülislam Kaddafi, bu süreçte Batılı çevreler ve etkili isimlerle geniş bir ilişki ağı kurdu; babasının rejimine temkinli yaklaşan başkentlerle Libya arasında bir köprü olarak kendini konumlandırmasında bu bağlantılar belirleyici rol oynadı.

‘Uluslararası bir figür’ olarak yükselişi ve uzlaşma dosyaları

2000’li yılların başından itibaren, herhangi bir resmî ve sürekli devlet görevi üstlenmemesine rağmen, Seyfülislam Kaddafi’nin adı hassas dosyalarda öne çıkmaya başladı. Dış uzlaşma süreçlerinde ve arabuluculuk girişimlerinde rol oynadı; adı, tartışmalı dönüm noktalarıyla birlikte anıldı. Bunlar arasında Lockerbie davası kapsamında yürütülen tazminat düzenlemeleri ile Batı’yla kademeli normalleşme sürecine ilişkin dosyalar yer aldı. Bu dönemde Seyfülislam, ekonomik ve siyasi modernleşmeden söz eden bir ‘reformcu’ figür olarak lanse edilirken, babasının kurduğu yönetim yapısıyla açık bir kopuş ilan etmedi.

Söz konusu yıllarda, uluslararası alandaki varlığını yönetmek üzere etrafında idari, mali ve medya alanlarında çalışan bir ekip oluşturuldu. Lüks bir yaşam tarzı ve geniş ilişki ağlarına işaret eden göstergeler dikkat çekti. Batılı bir gazetecilik anlatısı, Londra’daki ikameti süresince yürütülen yazışmalar, düzenlemeler ve halkla ilişkiler faaliyetlerini, 2011’de Muammer Kaddafi yönetimine karşı patlak veren ayaklanma öncesindeki ‘perde arkasına’ açılan nadir bir pencere olarak tanımladı.

Londra'da: Bağlantılar ve aracılar

İngiltere’de bulunduğu dönemde, özel hayat ile kamusal alan arasındaki sınırlar giderek iç içe geçti. Prestijli bir üniversitede eğitim, iş dünyasından çevrelerle ve siyasi figürlerle kurulan ilişkiler ile güvenlik ve gayriresmi temsil gereklilikleri çerçevesinde çeşitli kurum ve yapılarla temaslar bu sürecin parçaları oldu.

fevf
Libya'nın eski lideri Muammer Kaddafi'nin oğlu Seyfülislam Kaddafi, 25 Mayıs 2014 tarihinde Zintan şehrindeki bir hapishane içinden duruşmaya katılıyor. (Reuters)

Buna paralel olarak, belirli dosyalar etrafında halkla ilişkiler faaliyetleri yoğunlaştı. Bunların başında, İngiltere’de ve uluslararası alanda uzun süre tartışma konusu olan Lockerbie hükümlüsü Abdülbasit el-Megrahi’nin serbest bırakılmasına yönelik girişimler geldi. Batılı raporlara göre bu süreç, medya ve siyasi baskı faaliyetleriyle birlikte yürütüldü.

2011... Devrimle yüzleşme

Şubat 2011’de Libya’da başlayan protestolar ve ardından patlak veren savaşla birlikte, Seyfülislam Kaddafi’nin söylemi de değişti. ‘Reform’ vurgulu çizgiden açık bir meydan okuma diline geçen Kaddafi, rejimi savunan ve muhaliflerini tehdit eden açıklamalarla kamuoyunun karşısına çıktı. Bu tablo, birçok gözlemciye göre, onu sistem içinde ‘yumuşak bir alternatif’ olarak konumlandıran imajın sona erdiği kırılma noktası oldu. Bu gelişmelerin ortasında, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) 27 Haziran 2011’de Seyfülislam Kaddafi hakkında insanlığa karşı suçlar kapsamında tutuklama kararı çıkardı.

sdf8o98
Seyfülislam Kaddafi, 19 Kasım 2011'de Libya'nın Zintan kentinde bir uçakta otururken (Reuters)

Trablus’un düşmesi ve Muammer Kaddafi’nin öldürülmesinin ardından, Kasım 2011’de Seyfülislam Kaddafi’nin yakalandığı açıklandı. Böylece, uzun süreli tutukluluk ve kamuoyundan uzak bir dönemle tanımlanan yeni bir sürece girildi.

Trablus’taki bir mahkeme, 2015 yılında, Seyfülislam Kaddafi’yi gıyabında kurşuna dizilerek idam cezasına çarptırdı. Yaklaşık 30 Kaddafi dönemi yetkilisiyle birlikte yargılandığı davada, babasının iktidarına karşı ayaklanma sırasında göstericilerin öldürülmesi de dahil olmak üzere savaş suçlarından hüküm giydi. Ancak söz konusu karar daha sonra iptal edildi.

Kayboluş ve ardından 'siyasi geri dönüş'

Seyfülislam Kaddafi’nin 2017 yılında bir af yasası kapsamında serbest bırakıldığı duyuruldu. Bu tarihten sonra kamuoyundaki görünürlüğü sınırlı kalan Kaddafi, 2021’de başkanlık seçimleri için adaylık başvurusunda bulunarak yeniden gündeme geldi. Gür sakalı ve geleneksel kıyafetleriyle verdiği görüntü, eski rejim yanlılarının toplumsal tabanının bir kesimiyle uzlaşma mesajı olarak yorumlanırken, yıllar süren bölünmenin ardından merkezi devlet fikrini yeniden canlandırma çabasına da işaret etti.

Ancak bu geri dönüş, hukuki ve siyasi engellere takıldı. Libya içindeki önceki yargılamalar ve verilen hükümler ile UCM’nin tutuklama kararının yürürlükte olması, Seyfülislam Kaddafi’nin adaylığını tartışmalı bir mesele haline getirdi.

Öldürülmesi

3 Şubat 2026’da Libya’nın resmi haber ajansı, Seyfülislam Kaddafi’nin öldürüldüğünü duyurdu. Seyfülislam’ın siyasi ekibinin başkanı Abdullah Osman, Libya el-Ahrar televizyon kanalına yaptığı açıklamada, 53 yaşındaki Seyfülislam Kaddafi’nin evinde dört kişilik bir grup tarafından öldürüldüğünü söyledi. Osman, “Dört silahlı kişi Seyfülislam’ın ikametgâhına girdi, güvenlik kameralarını devre dışı bıraktıktan sonra kendisini öldürdü” ifadesini kullandı.

ARAP DÜNYASI

Almanya, "güvenlik gerekçeleriyle" Kuzey Irak'taki asker sayısını azaltıyor

Alman askerleri (DPA)
Alman askerleri (DPA)
TT
TT

Almanya, "güvenlik gerekçeleriyle" Kuzey Irak'taki asker sayısını azaltıyor

Alman askerleri (DPA)
Alman askerleri (DPA)

Alman Silahlı Kuvvetleri, Ortadoğu'daki gerginliğin tırmanmasıyla birlikte "güvenlik gerekçeleriyle" Kuzey Irak'ta konuşlandırılan asker sayısını azaltacağını duyurdu.

Alman ordusunun operasyon komuta merkezi, artan bölgesel gerginlikleri gerekçe göstererek dün, görev için varlığı gerekli olmayan personelin geçici olarak Kürdistan Bölgesi'nin başkenti Erbil'den çekileceğiniaçıkladı.

Askeri bir sözcü, yeniden konuşlandırılacak asker sayısını veya bölgede kalacak gücün büyüklüğünü belirtmekten kaçındı.

Şarku’l Avsat’ın Alman Der Spiegel dergisinden aktardığına göre bu adım, Amerika Birleşik Devletleri ve İran arasında potansiyel bir askeri gerilimin artması riskine yanıt olarak atıldı.

Dergi, Washington ve Tahran arasındaki devam eden ve artan gerilimler nedeniyle bu adımın gerekli olduğunu belirten bir parlamento brifingine atıfta bulunarak, Almanya'nın Kuzey Irak'taki askeri varlığını önemli ölçüde azaltmayı planladığını bildirdi.

Ortak Operasyonlar Komutanlığı ise bu adımı ihtiyati bir önlem olarak nitelendirerek, kalan personelle temel görevlerini yerine getirmeye devam edeceğini vurguladı.

Kararın, sahadaki çok uluslu ortaklarla yakın bir koordinasyon içinde alındığını belirten yetkili, Alman askerlerinin güvenliğinin en büyük öncelik olduğunu vurguladı.

Almanya, DEAŞ'ın yeniden ortaya çıkmasını önlemek amacıyla Irak güçlerine eğitim de dahil olmak üzere Irak'ı desteklemek için uluslararası bir misyona katılıyor.

Misyon Erbil'e odaklanmış durumda, ancak Der Spiegel'in haberine göre son zamanlarda yaklaşık 300 Alman askeri ülke genelinde, çoğunlukla Ürdün'de konuşlandırıldı.

ARAP DÜNYASI

CENTCOM, bir hafta içinde Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu

ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
TT
TT

CENTCOM, bir hafta içinde Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu

ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) yaptığı açıklamada, güçlerinin 27 Ocak ile 2 Şubat tarihleri ​​arasında Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu. X platformu üzerinden dün yayınlanan açıklamada CENTCOM, DEAŞ’ın iletişim merkezlerini ve silah depolarını tespit edip imha ettiğini belirtti.

CENTCOM Başkanı Brad Cooper, “Bu saldırılar, DEAŞ’ın Suriye'de yeniden güçlenmesini önleme kararlılığımızın altını çiziyor… ABD'nin, bölgenin ve tüm dünyanın güven içinde yaşayabilmesi için DEAŞ’ın kalıcı olarak yenilgiye uğratılmasını sağlamak üzere Küresel Koalisyon ile koordineli olarak çalışıyoruz” dedi.  

CENTCOM açıklamasında, askeri operasyonlarının son iki ayda 50'den fazla DEAŞ üyesinin öldürülmesi veya yakalanmasıyla sonuçlandığı vurgulandı.