ABD istihbarat raporu: Küresel ısınma, küresel istikrarı tehdit ediyor

CIA’nın Virginia eyaletindeki merkez binasında bulunan logosu (Reuters-Arşiv)
CIA’nın Virginia eyaletindeki merkez binasında bulunan logosu (Reuters-Arşiv)
TT

ABD istihbarat raporu: Küresel ısınma, küresel istikrarı tehdit ediyor

CIA’nın Virginia eyaletindeki merkez binasında bulunan logosu (Reuters-Arşiv)
CIA’nın Virginia eyaletindeki merkez binasında bulunan logosu (Reuters-Arşiv)

ABD istihbarat servisleri, küresel ısınmanın küresel istikrarı tehdit ettiğine vurgu yaparak, artan sıcaklıklar ve aşırı hava koşullarıyla birlikte özellikle 2030’dan sonra artan su çatışması ve göç riski olduğuna dikkati çekti.
ABD istihbarat teşkilatları soruşturmalarının bir özetini içeren, Kasım başında Glasgow’da yapılacak olan COP26 İklim Konferansı’ndan haftalar önce yayımlanan raporda, “Paris Anlaşması hedeflerine ulaşmak için sera gazı emisyonlarının nasıl azaltılacağı konusunda ülkeler arasında anlaşmazlıklar olacağı için jeopolitik gerilim daha da kötüleşecek” denildi.
Artan sıcaklıklar ve aşırı hava koşullarıyla birlikte özellikle 2030’dan sonra artan su çatışması ve göç riski olduğuna dikkat çekilen raporda, “Kuzey Kutbu’ndaki buzların erimesi, esas olarak doğal kaynaklara erişim için stratejik rekabeti artırıyor” ifadeleri kullanıldı.
İstihbarat servisleri, çoğu ülkenin zor ekonomik seçimlerle karşı karşıya kalacağını ve emisyonlarını hızla azaltmak için muhtemelen teknolojik gelişmelere güveneceğini bildirerek, iklimi ve çevreyi manipüle etmeyi ve değiştirmeyi amaçlayan jeomühendislik tekniklerinin başka bir çatışma kaynağı olabileceğine dair uyardı.
Raporda, “Herhangi bir ülke, sıcaklık artışını 1,5 santigrat derece ile sınırlamaya yönelik diğer çabaların başarısız olduğunu düşünürse, iklim değişikliğinin etkilerine karşı koymak için güneş enerjisi teknolojilerini tek taraflı olarak test edebilir veya hatta uygulayabilir. Bu teknolojiler üzerinde uluslararası bir anlaşma olmadan, böyle tek taraflı bir çabanın ülke için verimsiz olacağını düşünüyoruz” denildi.
Söz konusu raporda, 2040’tan sonra az gelişmiş ülkelerin iklim değişikliğine az uyum sağlayabilecekleri ve bunun da bu ülkelerde istikrarsızlık ve hatta iç savaş riskini artıracağı belirtildi.
Risk altındaki bu ülkelerin ise, Myanmar, Hindistan, Pakistan, Kuzey Kore, Guatemala, Haiti, Honduras, Nikaragua, Kolombiya ve Irak olduğu bilgisi verilirken, bu ülkelerin iklim değişikliğinin fiziksel etkilerine karşı son derece savunmasız oldukları ve bunlara uyum sağlayamadıklarının altı çizildi.
ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), aynı konuyla ilgili ve istihbarat raporuyla bağlantılı olarak yayınlanan ayrı bir raporda, ABD’nin Çin’in yükselişini kontrol altına alma eyleminin odak noktası haline gelen Hint-Pasifik bölgesinin yükselen sulara karşı savunmasız olduğu ifade edildi.



Sudan'daki savaşta kurban sayısı “iki katından fazla” arttı

2023 yılının Nisan ortasından bu yana devam eden Sudan'daki savaş, ülkede yaygın bir yıkıma neden oldu... (AFP) Fotoğrafta Volker Türk yer alıyor (AFP)
2023 yılının Nisan ortasından bu yana devam eden Sudan'daki savaş, ülkede yaygın bir yıkıma neden oldu... (AFP) Fotoğrafta Volker Türk yer alıyor (AFP)
TT

Sudan'daki savaşta kurban sayısı “iki katından fazla” arttı

2023 yılının Nisan ortasından bu yana devam eden Sudan'daki savaş, ülkede yaygın bir yıkıma neden oldu... (AFP) Fotoğrafta Volker Türk yer alıyor (AFP)
2023 yılının Nisan ortasından bu yana devam eden Sudan'daki savaş, ülkede yaygın bir yıkıma neden oldu... (AFP) Fotoğrafta Volker Türk yer alıyor (AFP)

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk dün yaptığı açıklamada, 2025 yılında Sudan'daki savaşta en az 11 bin 300 sivilin öldüğünü belirtirken binlerce kişinin de kayıp veya kimliğinin tespit edilemediğini duyurdu. Türk, bu sayısının önceki yıla kıyasla iki katından fazla olduğunu ekledi.

Türk, Cenevre’de BM İnsan Hakları Konseyi'ne hitap ettiği sırada ‘bu savaş çirkin, kanlı ve anlamsız’ dedi.

‘Yüksek teknolojinin’ kullanıldığı bir çatışmayı finanse ettikleri için ‘yabancı güçleri’ kınayan Türk, cinsel şiddet, sahada infazlar ve keyfi tutuklamalar dahil olmak üzere ‘iğrenç ve acımasız’ zulmü kınadı.

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk ayrıca, 2025 yılının nisan ayında ve ardından ekim ayında El-Faşir'deki Zamzam Mülteci Kampı’na düzenlenen saldırı sırasında HDK tarafından işlenen ‘katliamlara’ da dikkati çekti. Volker Türk’ün açıklamaları, Avrupa ülkelerinin dışişleri bakanlarının, HDK'nın El-Faşir'de uyguladığı şiddetin ‘soykırımın izlerini taşıdığı’ yönündeki açıklamalarıyla aynı zamana denk geldi.

Almanya, İrlanda, Hollanda, Norveç ve İngiltere, Sudan'da daha fazla zulüm yaşanmasını önlemek için bir koalisyon kurma niyetlerini açıkladı.


Washington ve Tahran şartlı anlaşmanın eşiğinde

ABD uçak gemisi USS Gerald R. Ford dün Yunanistan'ın Girit adasından ayrıldı (AFP)
ABD uçak gemisi USS Gerald R. Ford dün Yunanistan'ın Girit adasından ayrıldı (AFP)
TT

Washington ve Tahran şartlı anlaşmanın eşiğinde

ABD uçak gemisi USS Gerald R. Ford dün Yunanistan'ın Girit adasından ayrıldı (AFP)
ABD uçak gemisi USS Gerald R. Ford dün Yunanistan'ın Girit adasından ayrıldı (AFP)

Washington ve Tahran, Cenevre’deki müzakerelerinin üçüncü turunun ‘önemli ilerleme’ kaydedildiğinin açıklanmasıyla şartlı bir anlaşmanın eşiğinde.

Umman Dışişleri Bakanı Bedir el-Busaidi, her iki ülkenin başkentlerinde yapılan istişareler ve önümüzdeki hafta Viyana'da yapılması planlanan teknik toplantılar sonrasında müzakerelerin yeniden başlayacağını duyurdu. Müzakerelere arabuluculuk yapan Umman’ın Dışişleri Bakanı Busaidi tarafından sosyal medya platformu X'te yaptığı bir paylaşımda, müzakere sürecinde ‘önemli ilerleme’ kaydedildikten sonra ABD ile İran arasındaki müzakerelerin sonuçlandığını yazdı.

ABD’nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında, istişare molalarıyla kesintiye uğrayan doğrudan ve dolaylı toplantılar yapıldı. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Genel Direktörü Rafael Grossi de görüşmelere katıldı.

Bu turun ‘en ciddi’ turlardan biri olduğunu ve yaklaşık altı saat süren dolaylı görüşmelerin ardından iki tarafın ‘bazı konularda anlaşmaya vardığını’ söyleyen Arakçi, ‘iyi ilerleme’ kaydedildiğini ve bazı konularda tarafların birbirine yaklaştığını, ancak farklılıkların devam ettiğini belirtti.

Teknik ekiplerin pazartesi günü Viyana'daki UAEA merkezinde bir çerçeveye ulaşmak için çalışmaya başlayacağını ve dördüncü tur görüşmelerin yakında yapılacağını doğrulayan Arakçi, İran'ın yaptırımların kaldırılması ve hafifletilmesi için bir mekanizma talebini açıkça ifade ettiğini açıkladı.

Reuters'a konuşan İranlı üst düzey bir yetkili, iki tarafın ağır yaptırımların hafifletilmesinin kapsamı ve sırası konusunda bile derin görüş ayrılıkları olduğunu söyledi. ABD merkezli haber sitesi Axios, ABD'li bir yetkilinin Cenevre'de İran ile yapılan nükleer müzakerelerin olumlu geçtiğini söylediğini aktardı. ABD’li kaynaklar, Washington'ın kalıcı bir anlaşma, önemli nükleer tesislerin imha edilmesi ve zenginleştirilmiş uranyum stoklarının teslim edilmesini talep ettiğini, uranyum zenginleştirmenin ‘kısıtlanmasını’ ve uzun vadeli doğrulamanın sağlanmasını ısrarla istediğini belirtti. İranlı yetkililer, zenginleştirmenin gerektiği şekilde devam edeceğini doğruladı.


Havana'da sağlık sisteminin çöküşü

 Küba yüksek yoksulluk seviyelerinden muzdarip... 24 Şubat'ta Havana'nın bir mahallesindeki insanlar (AP)
Küba yüksek yoksulluk seviyelerinden muzdarip... 24 Şubat'ta Havana'nın bir mahallesindeki insanlar (AP)
TT

Havana'da sağlık sisteminin çöküşü

 Küba yüksek yoksulluk seviyelerinden muzdarip... 24 Şubat'ta Havana'nın bir mahallesindeki insanlar (AP)
Küba yüksek yoksulluk seviyelerinden muzdarip... 24 Şubat'ta Havana'nın bir mahallesindeki insanlar (AP)

Devrim Meydanı ile oluklu sac ve kartondan yapılmış, yalınayak çocukların koşuşturduğu, yaşlı bir kadının derme çatma bir tahta sandığın üzerinde oturduğu, bakışlarını Fidel Castro'nun bir zamanlar büyük etkinliklerde ateşli konuşmalarıyla kitleleri coşturduğu geniş, boş meydana diktiği bir küme arasında sadece birkaç metre mesafe var. Bayan Novalis Valdés'in oturduğu Havana'nın ara sokaklarında yığılmış çöplerden kötü kokular geliyor. Valdés Şarku’l Avsat'a, kendisinin ve milyonlarca Kübalının yakıt kıtlığı ve uzun yıllar dünya çapında hayranlıkla karşılanan sağlık sisteminin çöküşü nedeniyle çektiği ve giderek artan acıları anlattı.

Bugün Küba, ilaç kıtlığı ve doktor eksikliğinden muzdarip; binlerce doktor adayı terk ediyor. Hastanelerde ise sürekli elektrik kesintileri, jeneratör ve yakıt eksikliği nedeniyle sadece acil ameliyatlar yapabiliyor.

ABD'nin yakıt ihracatına uyguladığı ambargo nedeniyle daha da kötüleşen ekonomik krize ilave olarak, Küba sınır muhafızları ile ABD tescilli bir gemi arasında yaşanan nadir deniz çatışması, Karayipler'de yeni bir askeri gerilimin tırmanması korkusunu artırdı.