Toyota ABD'de 3,4 milyar dolarlık batarya yatırımı gerçekleştirecekhttps://turkish.aawsat.com/home/article/3260956/toyota-abdde-34-milyar-dolarl%C4%B1k-batarya-yat%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1-ger%C3%A7ekle%C5%9Ftirecek
Toyota ABD'de 3,4 milyar dolarlık batarya yatırımı gerçekleştirecek
Cenevre Otomobil Fuarı’ndaki Toyota amblemi (Reuters)
İstanbul/AA
TT
TT
Toyota ABD'de 3,4 milyar dolarlık batarya yatırımı gerçekleştirecek
Cenevre Otomobil Fuarı’ndaki Toyota amblemi (Reuters)
Toyota, 2030 yılına kadar Amerika Birleşik Devletleri’nde otomotiv bataryaları için yaklaşık 3,4 milyar dolar yatırım yapacağını duyurdu.
Şirketten yapılan açıklamaya göre, söz konusu yatırımla birlikte bataryalı elektrikli araçlar dahil olmak üzere otomotiv bataryalarını geliştirmek ve yerelleştirmek hedefleniyor. Yeni yatırım, Toyota'nın geçtiğimiz ay açıkladığı 13,5 milyar dolarlık global batarya geliştirme ve üretim planının bir parçası olarak gerçekleştirilecek.
Toyota Motor Kuzey Amerika, batarya üretiminin yerelleştirmesini desteklemek adına yeni bir şirket oluşturacak ve ABD'de Toyota Tsusho ile birlikte bir otomotiv batarya tesisi kuracak. Tesisin 2025 yılında üretime başlaması planlanıyor. Batarya fabrikasıyla birlikte Amerika'da 1.750 yeni iş imkanı yaratılacak.
Toyota'nın çevre için uzun vadeli sürdürülebilirlik hedefleriyle birlikte elektrifikasyona olan yatırımı, tüketicilerin daha ulaşılabilir elektrikli araçlar alabilmesini sağlayacak. Aynı zamanda üretimin yerelleştirilmesiyle karbon emisyonlarının daha da azaltılması hedefleniyor.
Yeni şirketin faaliyetlerinin bir kısmı, Toyota'nın yerel tedarik zincirini ve lityum-iyon otomotiv bataryalarıyla ilgili üretim bilgilerini daha da genişletmesine katkı sağlamayı içerecek. Bu girişim öncelikle hibrit araçlar için batarya üretmeye odaklanacak. Ayrıca Toyota’nın karbon nötr olma ve sürdürülebilirlik çalışmalarına da yardımcı olacak.
Neden insanlar ekonomik büyümeye rağmen kendilerini daha yoksul hissediyor?https://turkish.aawsat.com/ekonomi%CC%87/5328116-neden-insanlar-ekonomik-b%C3%BCy%C3%BCmeye-ra%C4%9Fmen-kendilerini-daha-yoksul-hissediyor
Neden insanlar ekonomik büyümeye rağmen kendilerini daha yoksul hissediyor?
Çin’in Şanghay kentindeki bir AVM’de alışveriş yapanlar (AFP)
Antoine el Hac
Rakamlar ekonomilerin büyüdüğünü, üretimin arttığını, teknolojinin eşi benzeri görülmemiş sıçramalar yaptığını ve özel servetlerin rekor seviyelere ulaştığını gösteriyor. Ancak milyonlarca insan bu refahı, ekonomik raporların işaret ettiği şekilde yaşamıyor. Onlar için “büyüyen” ekonomi; kiraların yükseldiği, gıda ve enerji maliyetlerinin arttığı, ev sahibi olmanın giderek zorlaştığı ve maaşın ay sonunu getirebilmek için her zamankinden daha fazla yetmek zorunda kaldığı bir ekonomi anlamına geliyor.
Modern ekonominin çelişkisi tam da burada yatıyor: Ekonomi zenginleşirken birey kendisini daha yoksul hissedebiliyor.
İspanya’nın Madrid kentindeki Puerta del Sol Meydanı’nda konut krizini protesto etmek amacıyla kurulan kamp. Kiralık evinden tahliye edilen 87 yaşındaki bir kadının durumu, ülkede devam eden konut krizine karşı İspanya genelinde protestolar düzenlenmesine yol açtı (EPA)
GSYH ile günlük hayat arasındaki uçurum
Sorunun temelinde, gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) tek başına bu deneyimi ölçmek için yeterli olmaması yatıyor. GSYH, bir ekonominin ürettiği mal ve hizmetlerin değerini ölçüyor. Ancak bu üretimin getirisinin kimlere dağıldığını, sıradan bir çalışanın maaşıyla ne kadar alışveriş yapabildiğini, ev veya çocuklarının eğitim masraflarını karşılayıp karşılayamadığını ya da beklenmedik bir hastalıkla başa çıkıp çıkamayacağını göstermiyor.
Örneğin ABD'de medyan hane geliri, 2025 yılında enflasyondan arındırılmış olarak 87 bin 460 dolara ulaştı. Bu, rekor bir seviye. İlk bakışta olumlu görünen tabloya rağmen, hane gelirindeki reel artış 2019'a kıyasla yalnızca yüzde 2,5'te kaldı. Üstelik bu artış altı yıllık bir dönemde gerçekleşti. Karşılaştırma yapmak gerekirse, 2019'dan önceki altı yılda medyan hane gelirinin reel artışı yaklaşık yüzde 19 olmuştu.
Başka bir ifadeyle, bugün bir Amerikalı nominal olarak daha fazla kazanıyor olabilir ancak yaşam standardını yükseltmek için katetmesi gereken yol giderek zorlaşıyor.
Üstelik bu sorun yalnızca ABD'ye özgü değil. Avrupa Birliği'nde konut fiyatları 2010-2024 döneminde yüzde 53, kiralar ise yüzde 25 arttı. Avrupa'daki haneler 2024 yılında harcanabilir gelirlerinin ortalama yüzde 19'unu konuta ayırdı. Düşük gelirli hanelerde bu oran yüzde 37'ye yükseldi.
Avrupa'nın en büyük ekonomilerinden Fransa'da da çelişki daha belirgin biçimde görülüyor. Güncel tahminlere göre dört kişilik bir ailenin satın alma gücü, 2024-2026 döneminde yılda ortalama yaklaşık 1.200 avro azaldı. Reel ücretler de 2019'dan bu yana yaklaşık yüzde 2 geriledi.
Borsalar, servetin “seçkinler kulübünün” üyelerinin elinde yoğunlaştığı alanlardan biri (Reuters)
Bu tablo, “ekonomik büyüme” ifadesinin insanların yaşam koşullarının iyileştiğine inanmaları için neden yeterli olmadığını açıklıyor.
İnsanlar gıdalarını ve kıyafetlerini GSYH ile satın almıyor. Elektrik faturalarını büyüme oranıyla ödemiyor, kiralarını borsa endeksiyle karşılamıyor. Bunların hepsi için gelirlerini kullanıyorlar.
Reel ücretler sorunu
İkinci sorun ise reel ücretler.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), birçok ülkede reel ücretlerin yeniden yükselmeye başladığını ancak çok sayıda ülkede, 2022'den itibaren dünyayı etkisi altına alan enflasyon dalgası yaşanmasaydı ulaşılabilecek seviyelerin hâlâ altında kaldığını belirtiyor. Örgüt ülkelerinde reel ücretlerin ortalama artış oranı 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 2,2 oldu. Bu oran, bir önceki yılın aynı döneminde yüzde 2,7 seviyesindeydi.
Yani enflasyonun düşmesiyle mücadele sona ermiyor. Güçlü fiyat artışlarının ardından enflasyon oranının gerilemesi, fiyatların kendiliğinden eski seviyelerine döneceği anlamına gelmiyor.
Bir ürünün fiyatı 100'den 130'a yükselip ardından enflasyon yavaşlarsa, fiyat yeniden 100'e düşmüş olmuyor. Yalnızca fiyat artışının hızı azalıyor.
Ekonomistler ile vatandaşlar arasındaki büyük algı farklılığının nedenlerinden biri de bu basit ayrıntı. Ekonomist, “Enflasyon geriliyor” diyor. Vatandaş ise “Ama fiyatlar hâlâ yüksek” diye karşılık veriyor. Aslında ikisi de haklı.
Lübnan örneğindeki ağır çelişki
Lübnan'da ise bu çelişki çok daha ağır bir tablo ortaya koyuyor. Çünkü burada yaşanan sorun yalnızca satın alma gücünün azalması değil, kapsamlı bir mali, parasal ve toplumsal çöküş.
Lübnan ekonomisi 2025 yılında yüzde 4,2 reel büyüme kaydetti. Bu gelişme, yıllarca süren çöküşün ardından toparlanmanın başlangıcı olarak değerlendirilebilirdi. Ancak Dünya Bankası, çatışmaların yeniden başlaması ve bunun tüketim, yatırım, turizm ve altyapı üzerindeki etkileri nedeniyle ekonominin 2026'da yüzde 6,4 daralmasını bekliyor. Özellikle ülkenin dış ticaretinde ithalatın ağırlıklı olması nedeniyle enflasyonun da bu yıl yüzde 17,5'e ulaşacağı tahmin ediliyor.
Uluslararası Para Fonu (IMF), Eylül 2026'da yaptığı açıklamada Lübnan'da enflasyonun hâlâ çift haneli seviyelerde bulunduğunu bildirdi. Açıklamada, güvenlik alanındaki gelişmelerin yaşam standartlarına, altyapıya ve konutlara yeni zararlar verdiği, bankacılık sektörünün ise kapsamlı bir yeniden yapılandırmaya ihtiyaç duyduğu belirtildi.
Başka bir ifadeyle Lübnanlılar “büyüme” ve “daralma” kavramlarını günlük yaşamlarından tanıyor. Gıda fiyatlarından ulaşım maliyetlerine, birikimlerinin değerinden hastane ve eğitim masraflarını karşılayabilme imkânlarına kadar her alanda bunun sonuçlarını hissediyorlar.
Ve artık ekonomik göstergelerden daha önemli hâle gelen bir soruyla karşı karşıyalar: Satın alma gücümden geriye ne kaldı?
Küresel sorunun özü de burada yatıyor.
Arjantin'in Buenos Aires kentinde Halk Ekonomisi İşçileri Sendikası tarafından ücretsiz dağıtılan yemeklerden alan kişiler (AP)
Ekonomik güvenlik nasıl ölçülür?
İnsanlık, ekonomilerin büyüklüğünü ölçmek için son derece hassas göstergeler geliştirdi. Ancak ekonomik güvenliği ölçmenin, hatta bunu sağlamanın ideal yolunu hâlâ arıyor.
GSYH artabilir. Fakat konut maliyetleri ücretlerden daha hızlı yükseliyorsa vatandaş kendisini kaybetmiş hisseder. Antoine el Hac'ın Şarku’l Avsat için kaleme aldığı analize göre ulusal servet büyüyebilir. Ancak bu artışın getirileri toplumsal piramidin en üstünde yoğunlaşıyorsa insanların çoğu bundan yararlanamaz. Enflasyon düşebilir. Fakat bu da fiyatların eski seviyelerine döndüğü anlamına gelmez.
Bu nedenle ekonomide sorulması gereken en önemli soru, büyümenin ne kadar olduğu değil, bu büyümeden kimin yararlandığıdır.
Ekonomi daha fazla servet üretiyor ancak orta sınıfa ev satın alma imkânı sağlamıyor, çalışanları enflasyona karşı koruyacak ücretler sunmuyor ve ailelere daha fazla güvence hissi vermiyorsa rakamların güzel görünmesinin ne anlamı var?
Belki de gayrisafi yurt içi hasılaya refahın eksiksiz bir aynasıymış gibi yaklaşmayı bırakmanın zamanı geldi.
Çünkü ekonomi yalnızca rakamlardan ibaret değil. Aynı zamanda insanların ne satın alabildiği, ne kadar tasarruf edebildiği, gelecekleri için ne ölçüde plan yapabildiği ve yarının bugünden daha iyi olacağına inanıp inanmadığıyla ilgili.
Bu soruların cevapları olumsuzlaştığında, bir ekonomi kâğıt üzerinde refah içinde görünürken o ekonominin içinde yaşayan insanlar kendilerini daha yoksul hissedebilir.
Bütün para birimleri zaman içinde değerlerinin bir bölümünü kaybediyor (Reuters).
Asıl sorun da burada başlıyor. Ekonomik büyüme istatistiklerde bir gerçek hâline gelirken insanların yaşamında karşılık bulamıyorsa toplumların temel dayanağı ve başlıca itici gücü olan orta sınıf aşınmaya başlıyor.
Sonuç olarak, orta sınıfa ulaşmayan büyüme hem demokrasiye hem de ekonomik sisteme duyulan güveni zedeliyor. Bu durum toplumların ve devletlerin dengelerini bozabilecek, hatta onları sarsabilecek sonuçlar doğurabiliyor.
Küresel enerji liderleri Riyad’da buluşuyor: Gündemde arz güvenliği ve yapay zekâhttps://turkish.aawsat.com/ekonomi%CC%87/5327994-k%C3%BCresel-enerji-liderleri-riyad%E2%80%99da-bulu%C5%9Fuyor-g%C3%BCndemde-arz-g%C3%BCvenli%C4%9Fi-ve-yapay-zek%C3%A2
Küresel enerji liderleri Riyad’da buluşuyor: Gündemde arz güvenliği ve yapay zekâ
Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad (Reuters)
Küresel enerji sektörünün dikkati, 11 Ekim Pazar (yarın) gününden itibaren Riyad’a çevrilecek. Bir hafta boyunca düzenlenecek bakanlar düzeyindeki toplantılar ve uluslararası etkinlikler; üst düzey hükümet yetkililerini, enerji şirketlerinin yöneticilerini, uluslararası kuruluş temsilcilerini ve uzmanları bir araya getirecek. Etkinliklere Suudi Arabistan Enerji Bakanı ve Sanayi ve Maden Kaynakları Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman da katılacak.
Açıklanan programa göre jeopolitik gerilimlerin arttığı, Hürmüz Boğazı’na ilişkin risklerin öne çıktığı bir dönemde düzenlenecek toplantılarda enerji arz güvenliği, altyapının dayanıklılığı ve ihracat güzergâhları başlıca gündem maddeleri arasında yer alacak. Bu kapsamda, Suudi Arabistan’ın doğu bölgesindeki petrolü Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’na taşıyan Doğu-Batı Petrol Boru Hattı, Hürmüz Boğazı’na bağımlılığı azaltan alternatif ihracat güzergâhlarından biri olarak öne çıkıyor. Hat, deniz trafiğinde yaşanabilecek aksaklıklar karşısında ülkenin petrol ihracat sistemine esneklik kazandırıyor.
Enerji haftasının gündemi yalnızca arz güvenliğiyle sınırlı kalmayacak. Yatırım ihtiyacı, elektrik talebindeki artış, yapay zekâ ve dijital teknolojilerin enerji sistemlerinde giderek daha fazla kullanılması da ele alınacak. Bu başlıklar, küresel enerji sektörünün karşı karşıya olduğu zorlukların ve fırsatların giderek çeşitlendiğini ortaya koyuyor.
11-15 Ekim tarihleri arasında gerçekleştirilecek etkinlikler; Uluslararası Enerji Forumu’nun 17. Bakanlar Toplantısı, Temiz Enerji Bakanlar Toplantısı, inovasyon odaklı toplantılar, Dünya Petrol Kongresi’nin ana programı ve eş zamanlı uluslararası fuarın yanı sıra Petrol İhraç Eden Arap Ülkeleri Örgütü (OAPEC) tarafından düzenlenen teknik etkinlikleri kapsıyor.
Suudi Arabistan, 90 yılı aşkın geçmişe sahip Dünya Petrol Kongresi’ne tarihinde ilk kez ev sahipliği yapacak. Bakanların, hükümet yetkililerinin, enerji şirketlerinin üst düzey yöneticilerinin, uluslararası kuruluş temsilcilerinin ve uzmanların katılacağı organizasyon; stratejik oturumları, bakanlar düzeyindeki görüşmeleri, teknik programı ve enerji sektöründeki teknoloji ve çözümlerin tanıtılacağı uluslararası fuarı bir araya getirecek.
Enerji haftasının önemi, yalnızca toplantıların ve katılımcıların çeşitliliğinden kaynaklanmıyor. Enerji arz güvenliğinin ve piyasa istikrarının sağlanması, yatırım ihtiyaçlarının karşılanması, enerji verimliliğinin artırılması ve teknolojik gelişmelerin hızlandırılması gibi başlıklar da karar alıcıların ve şirketlerin gündeminde bulunuyor. Müzakereler, küresel ekonominin hangi enerji kaynaklarına ihtiyaç duyduğunun yanı sıra bu kaynakların nasıl üretileceği, taşınacağı, finanse edileceği ve uygun maliyetlerle sunulacağı konularına da odaklanacak.
Prens Abdülaziz bin Selman, Kanada'nın Calgary kentinde düzenlenen Dünya Petrol Kongresi'nde (Arşiv-Reuters)
Enerji güvenliği haftası bakanlar toplantısıyla başlayacak
Etkinliklerin ana programı, 11 Ekim Pazar günü Uluslararası Enerji Forumu’nun 17. Bakanlar Toplantısı ile başlayacak. Suudi Arabistan’ın ev sahipliğinde, İtalya ve Nijerya’nın ortaklığıyla düzenlenecek toplantının teması, “Yeni Bir Çağda Enerji Güvenliği ve Ortak Hedefler” olarak belirlendi.
Toplantı, enerji üreticisi ve tüketicisi ülkeleri ortak sorunları ele almak üzere bir araya getirecek. Piyasa istikrarı, arz güvenliği ve uzun vadeli yatırımlar konusunda diyaloğun güçlendirilmesi hedefleniyor. Jeopolitik risklerin tedarik zincirleri ve enerji altyapısı üzerindeki olası etkileri ile artan talebe uygun yatırımların gerekliliği, bu başlıkların önemini daha da artırıyor.
Gündemde üretici ve tüketici ülkeler arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi, ticaret ve yatırım çerçevelerinin geliştirilmesi ve temiz enerji teknolojilerine uygun maliyetlerle erişimin hızlandırılması bulunuyor. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre bu yaklaşımın ekonomik dayanıklılığı ve rekabet gücünü desteklemesi, aynı zamanda kalkınma hedeflerini gözetmesi amaçlanıyor.
Enerji piyasalarının dayanıklılığının artırılmasında altyapı, taşıma ağları ve ticaret bağlantılarının rolü de toplantıda öne çıkacak. Bunun yanı sıra, enerji tedarik zincirinin farklı aşamalarında uzun vadeli yatırımları teşvik etmek için öngörülebilir politikaların ve istikrarlı düzenleyici çerçevelerin önemi ele alınacak.
Umman’ın Musandam bölgesinden görülen Hürmüz Boğazı’ndaki gemiler (Reuters)
Dünya Petrol Kongresi 12 Ekim’de başlıyor
Dünya Petrol Kongresi’nin resmî programı 12 Ekim Pazartesi günü başlayacak ve 15 Ekim Perşembe gününe kadar devam edecek. “Herkes İçin Bir Enerji Geleceğine Giden Yollar” temasıyla düzenlenecek kongre, Riyad’daki enerji haftasının temel etkinliklerinden biri olacak.
Bakanlar düzeyindeki oturumlar, stratejik görüşmeler, enerji şirketlerinin yöneticileriyle yapılacak toplantılar, uzmanlık gerektiren teknik program ve şirketlerin teknoloji, çözüm ve projelerini tanıtacağı fuar, kongrenin ana unsurlarını oluşturacak.
Programda enerji güvenliği, petrol ve doğal gaz piyasaları, yatırım ve finansman, dijital dönüşüm, yapay zekâ, kritik mineraller, karbon yönetimi, doğal gaz ve geleceğin enerji karması gibi konular ele alınacak.
Kongrenin önemini artıran unsurlardan biri, geleneksel enerji piyasalarıyla teknolojik ve çevresel dönüşümün yatırım kararları üzerindeki etkilerini aynı platformda buluşturması. Petrol ve doğal gaz; talep, arz ve üretim kapasitesi tartışmalarının merkezinde yer almaya devam ederken elektrik, dijital teknolojiler, kaynak verimliliği ve emisyon yönetimi de giderek daha fazla önem kazanıyor.
Aramco, ExxonMobil, Chevron, Shell ve BP gibi büyük şirketlerin yöneticilerinin katılımı, sektörün yatırım, üretim, talep ve teknoloji alanlarındaki eğilimlerinin izlenmesine imkân sağlayacak. Piyasa beklentileri, fiyatlar, finansman maliyetleri, jeopolitik riskler, düzenleyici değişiklikler ve teknolojik gelişmelerin uzun vadeli projelerin uygulanabilirliği üzerindeki etkileri de gündemin önemli başlıkları arasında bulunuyor.
Kongrenin “Herkes İçin Bir Enerji Geleceğine Giden Yollar” teması, küresel ihtiyaçların karşılanması için farklı seçeneklere duyulan ihtiyacı gösteriyor. Ülkelerin kaynakları ve ekonomik öncelikleri arasındaki farklılıklar, enerjiye erişilebilir maliyetlerle ulaşılması, arz güvenilirliği ve altyapının geliştirilmesi müzakerelerin merkezinde yer alıyor. Bu konular, sürdürülebilirlik ve emisyonların azaltılması hedefleriyle birlikte ele alınacak.
Prens Abdülaziz bin Selman, Kanada'nın Calgary kentinde düzenlenen Dünya Petrol Kongresi oturumunda (Arşiv,EPA)
Temiz enerji ve inovasyon bakanların gündeminde
Uluslararası Enerji Forumu toplantısıyla eş zamanlı olarak Riyad, 11-13 Ekim tarihlerinde 17. Temiz Enerji Bakanlar Toplantısı’na da ev sahipliği yapacak. Toplantıyla birlikte, temiz enerji teknolojilerinde inovasyonu hızlandırmayı amaçlayan Misyon İnovasyon girişiminin 11. Bakanlar Toplantısı da gerçekleştirilecek.
Görüşmelerde inovasyon, temiz enerji teknolojilerinin geliştirilmesi için uluslararası iş birliği ve bu teknolojilerin kullanımının yaygınlaştırılması konuları görüşülecek.
Yeni yatırımlara duyulan ihtiyacın artması, elektrik talebinin büyümesi ve enerji arz güvenliği ile ekonomik rekabet gücünden taviz vermeden emisyonların azaltılması ihtiyacı, bu başlıkları ekonomik olarak da önemli hâle getiriyor.
Öte yandan temel mesele, girişimleri ve taahhütleri finanse edilmiş projelere ve geniş ölçekte uygulanabilir çözümlere dönüştürmek olacak. Böylece söz konusu girişimlerin enerji sistemlerinin verimliliği ve maliyetleri üzerindeki gerçek etkisinin ölçülmesi hedefleniyor.
Uluslararası enerji fuarı sektörün teknolojilerini buluşturacak
Kongreye eşlik eden uluslararası fuar da 12 Ekim Pazartesi günü açılacak ve 15 Ekim Perşembe gününe kadar devam edecek. Fuar, enerji haftasının uygulama ve ticaret boyutunu oluşturacak.
Şirketler, enerji üretimi, mühendislik hizmetleri, altyapı, dijital teknolojiler ve çevresel çözümler gibi alanlardaki teknolojilerini, projelerini ve ürünlerini tanıtma fırsatı elde edecek. Etkinlik ayrıca yatırımcılar, karar alıcılar ve hizmet sağlayıcılarla bağlantı kurulmasına imkân sağlayacak.
Fuarın öne çıkan işlevlerinden biri, piyasadaki çözümlerin karşılaştırılmasına ve üretim ile işletme verimliliğini artırmayı, altyapıyı geliştirmeyi, emisyonları yönetmeyi ve yeni teknolojilerden yararlanmayı amaçlayan uygulamaların incelenmesine olanak tanıması olacak. Şirketler ve kurumlar arasında yeni ticari ilişkilerin kurulması ve iş birliği fırsatlarının değerlendirilmesi de bekleniyor.
Ekonomik açıdan fuar, inovasyonun tanıtım ve deneme aşamasından uygulama ve yatırım aşamasına nasıl geçtiğini gözlemlemek için bir platform sunacak. Bir teknolojinin değeri yalnızca yeni olmasından değil; maliyetleri düşürme, verimliliği artırma, arz güvenilirliğini güçlendirme veya operasyonel riskleri azaltma kapasitesiyle ölçülüyor.
Yapay zekâ ve dijital sistemlerin endüstriyel operasyonlarda ve elektrik şebekelerinin yönetiminde daha yaygın kullanılması, fuarın önemini artıran unsurlar arasında yer alıyor. Enerji kullanım verimliliğini yükselten ve arz istikrarını destekleyen çözümlere duyulan ihtiyaç artıyor. Katılımcı şirketler, yatırımcıların hangi alanlara ilgi gösterdiğini ve yeni teknolojilerin yaygınlaştırılmasında hangi zorluklarla karşılaşıldığını değerlendirme fırsatı bulacak.
Petrol İhraç Eden Arap Ülkeleri Örgütü (OAPEC) (KUNA)
OAPEC, Arap ülkelerinin enerji dönüşümünü ele alacak
Enerji haftasının programında, enerji sektöründeki dönüşümün petrol ve doğal gaz üreticisi Arap ülkelerinin ekonomileri üzerindeki etkileri de yer alacak. Petrol İhraç Eden Arap Ülkeleri Örgütü (OAPEC) tarafından düzenlenecek etkinliklerde dönüşümün ekonomik, sosyal ve çevresel boyutları ile petrol sanayisinde emisyonların azaltılmasına yönelik çalışmalar irdelenecek.
Program, 13 Ekim Salı günü üst düzey bir çalıştayla başlayacak. Ardından 14-15 Ekim tarihlerinde teknik bir seminer gerçekleşecek. Açıklanan başlıklar arasında küresel enerji dönüşümünü yönlendiren etkenler, bu dönüşümün Arap petrol üreticisi ülkelerin ekonomileri üzerindeki etkileri ve sosyal ve çevresel sonuçları bulunuyor.
Etkinlikler kapsamında ayrıca Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı ile OAPEC iş birliğinde, petrol işleme ve dönüşüm sanayilerinde karbon emisyonlarının azaltılmasına yönelik üçüncü seminer düzenlenecek. Seminerde, bu sanayi kollarında emisyonların düşürülmesine ve sürdürülebilirliğin güçlendirilmesine katkı sağlayabilecek yenilikler ve teknolojik çözümler ele alınacak.
Bu konular, petrol ve doğal gazın kamu gelirleri, ihracat, yatırım ve istihdam açısından önemli bir yer tuttuğu Arap ülkeleri için ekonomik önem taşıyor. Enerji piyasalarındaki değişimler ve üretim, rafinaj ve sanayide kullanılan teknolojiler; işletme maliyetlerini, rekabet gücünü ve mevcut tesislerin modernizasyon ihtiyacını doğrudan etkiliyor.
Ayrıca söz konusu dönüşüm, bu ekonomilerin ihracat pazarlarındaki değişimlere uyum sağlama ve gelir kaynaklarını çeşitlendirme kapasitesine ilişkin soruları gündeme getiriyor. Arap ülkeleri arasında kaynakların, mali imkânların ve altyapının farklılık göstermesi, dönüşüm sürecinin ülkeler bazında değişen ihtiyaçlarla ele alınması gibi bir sonucu gerektiriyor.
Yapay zekâ ve elektrik talebi enerji gündeminin öne çıkan başlıkları arasında
Enerji haftasında yakından izlenecek konulardan biri de yapay zekânın yaygınlaşmasıyla elektrik talebi arasındaki ilişki olacak. Bu gelişme, elektrik üretim kapasitesinin artırılmasını, iletim ve dağıtım şebekelerinin geliştirilmesini ve yeni altyapı yatırımlarını gündeme çıkarıyor.
Veri merkezlerinin ve dijital uygulamaların yaygınlaşması yalnızca elektrik tüketimini artırmakla kalmıyor, aynı zamanda kesintisiz ve güvenilir enerji arzının önemini de büyütüyor. Bu durum, yatırımların yeni üretim kapasitesi, şebekelerin modernizasyonu, enerji depolama çözümleri ve talep yönetimi arasında nasıl dağıtılacağı sorusunu gündeme getiriyor.
Doğal gaz, yenilenebilir enerji ve diğer enerji kaynaklarının yeni ihtiyaçları karşılamadaki rolü de değerlendirilecek konular arasında. Öte yandan dijital sistemler, talebin daha doğru tahmin edilmesi, varlıkların daha etkin yönetilmesi ve işletme verimliliğinin artırılması açısından yeni fırsatlar sunuyor.
Enerji ve dijital teknoloji şirketlerinin katılımı, ticari kullanıma geçmiş uygulamaların ve henüz geliştirme aşamasında bulunan projelerin değerlendirilmesine imkân sağlayacak. Şirketlerin yatırım maliyetleri ve beklenen getiriler konusundaki öngörüleri de yakından izlenecek. Dijital büyümenin gerektirdiği elektrik ve altyapı yatırımlarının maliyetlerinin yönetilmesi, bu başlığın ekonomik önemini artırıyor.
Suudi Arabistan açısından ise enerji sektörü ile dijital ekonominin, yeni sanayilerin ve teknoloji odaklı faaliyetlerin büyümesi arasındaki ilişki öne çıkıyor. Bu bağlantı, yatırım imkanlarının genişletilmesi, altyapının geliştirilmesi ve kaynakların daha verimli kullanılması için fırsatlar sunuyor. Enerji sektörü, yeni ekonomik faaliyetleri destekleme ve önümüzdeki yılların büyüme ihtiyaçlarını cevaplama açısından stratejik önem taşıyor.
Riyad, küresel enerji diyaloğunun merkezine yerleşecek
Riyad’ın bir hafta boyunca çok sayıda uluslararası toplantıya ev sahipliği yapması, enerji sektörünün geleceğine ilişkin küresel diyaloğun kapsamının genişlediğini ortaya koyuyor. Teknolojik dönüşümün hızlandığı ve yatırım fırsatlarının çeşitlendiği bir dönemde gerçekleşecek görüşmeler, hükümetlerin ve şirketlerin enerji sistemlerini geliştirme, uluslararası iş birliğini güçlendirme ve yeni teknolojilerden yararlanma konusundaki yaklaşımlarını izlemek açısından önem taşıyor.
Toplantılarda ele alınacak başlıkların, enerji arzının güvenilirliğinin artırılması, kaynakların daha verimli kullanılması ve ekonomik büyümenin desteklenmesi yönündeki arayışlara katkı sağlaması bekleniyor.
Dünya Enerji Konseyi Genel Sekreteri Şarku’l Avsat’a konuştu: Enerji kaynaklarını çeşitlendirmek, şoklarla başa çıkmak için bir zorunlulukhttps://turkish.aawsat.com/ekonomi%CC%87/5326950-d%C3%BCnya-enerji-konseyi-genel-sekreteri-%C5%9Farku%E2%80%99l-avsat%E2%80%99-konu%C5%9Ftu-enerji-kaynaklar%C4%B1n%C4%B1
Dünya Enerji Konseyi Genel Sekreteri Şarku’l Avsat’a konuştu: Enerji kaynaklarını çeşitlendirmek, şoklarla başa çıkmak için bir zorunluluk
İran’ın Bender Abbas kenti yakınlarındaki Hürmüz Boğazı’nda gemiler görünürken, kadınlar kürek sörfü yapıyor. (Reuters)
Küresel enerji sisteminin artan jeopolitik risklerle ve darboğazlarla karşı karşıya kaldığı bir dönemde, petrol ticareti akışında son dönemde yaşanan aksamalar, pazarlara erişim yollarının çeşitlendirilmesinin ve şokları emebilecek altyapının önemini bir kez daha ortaya koydu.
Riyad’da düzenlenecek Enerji Haftası öncesinde Şarku’l Avsat’a özel açıklamalarda bulunan Dünya Enerji Konseyi Genel Sekreteri Angela Wilkinson, sistemin aksamalarla başa çıkma kapasitesinin yalnızca üretim hacmiyle ilgili olmadığını; altyapı, taşıma ağları ile üreticiler ve tüketiciler arasındaki ilişkileri de kapsadığını vurguladı.
Suudi Arabistan’da ilk kez düzenlenecek ve Dünya Enerji Kongresi’nin 25’incisine ev sahipliği yapacak Riyad Enerji Haftası etkinlikleri pazar günü başlıyor. Etkinlik; 70’ten fazla bakan, küresel enerji şirketlerinin 300’ü aşkın CEO’su ve 25’ten fazla uluslararası kuruluşun liderlerinin katılımıyla gerçekleştiriliyor.
‘Herkes İçin Enerji Geleceğine Giden Yollar’ teması altında düzenlenen kongre kapsamındaki çalışmalar; enerji güvenliği, küresel petrol ve gaz piyasaları, yatırım ve finansman, yapay zekâ ve dijital dönüşüm, kritik mineraller, karbon yönetimi, doğal gaz ve enerji karmasının geleceğini ele alan 30’dan fazla bakanlık, strateji ve liderlik oturumuna ayrılıyor.
Hürmüz, enerji sisteminin esnekliğini test ediyor
Wilkinson, enerjinin ‘modern dünyada yaşamın her alanının temelini oluşturduğunu’ belirterek, bu nedenle küresel önceliğin küresel enerji ve ekonomi krizine yol açan bölgesel çatışmalarda tırmanmanın önlenmesi olduğunu ifade etti. Enerji sektörü liderlerinin bugün yeni bir jeopolitik ortamda faaliyet gösterdiğini vurgulayan Wilkinson, farklı bölgelerdeki toplumların taşıma rotaları ve rafinasyondan sıvılaştırılmış doğal gaza (LNG), elektrik şebekelerine ve kritik minerallere kadar uzanan çok sayıda şok ve darboğazla karşı karşıya kaldığını kaydetti.
Enerji güvenliği, enerjiye erişimde adalet ve ödenebilirlik ile çevresel sürdürülebilirlik arasındaki dengelerin ortadan kalkmadığını, aksine değişip daha da keskinleştiğini belirten Wilkinson, sürdürülebilir bir ilerleme sağlamak için bu unsurlar arasında anlık olarak yeniden denge kurulmasının hayati önem taşıdığını ifade etti. Wilkinson bu değerlendirmesini, Konseyin 65 ülkeden 275’i aşkın enerji sektörü lideriyle yürüttüğü görüşmelerin ardından hazırladığı 2026 Küresel Enerji Üçlemi Raporu sonuçlarına dayandırdı.
Wilkinson, süresi ne olursa olsun krizin en uzun vadeli etkisinin, sektör liderlerinin esnekliği, entegrasyonu ve operasyonel uyumu güçlendirmek; ayrıca bugünün aksamalarını emebilecek, gelecekteki şoklara ve dönüşüm fırsatlarına daha iyi hazırlanabilecek sistemler inşa etmek amacıyla nasıl bir iş birliği yapacağında görülebileceğini sözlerine ekledi.
Suudi Arabistan ve çok yönlü erişim yolları
Wilkinson, Suudi Arabistan’ın üretim kapasitesi ile alternatif ihracat altyapısının, özellikle mevcut güzergahlarda aksamalar yaşandığında küresel enerji piyasalarında kritik bir rol oynadığını ifade etti. Son gelişmelerin ‘tüm riskleri ortadan kaldıran tek bir yol olmadığını’ gösterdiğini belirten Wilkinson, enerji güvenliğinin güçlü bir altyapıya, pazarlara erişim yollarının çeşitlendirilmesine ve üreticiler ile tüketiciler arasında daha fazla iş birliğine dayandığını vurguladı.
Dünya Enerji Konseyi Genel Sekreteri Angela Wilkinson (Dünya Enerji Konseyi)
Körfez bölgesindeki enerji sisteminin esnekliğinin yalnızca bölgenin üretebileceği enerji miktarıyla ölçülemeyeceğini ekleyen Wilkinson, bunun aynı zamanda söz konusu enerjinin limanlar, boru hatları, elektrik şebekeleri ve uluslararası piyasalar aracılığıyla güvenilir bir şekilde taşınabilme kapasitesine de bağlı olduğunu kaydetti.
Yeni altyapı yatırımlarına, şebekelerin güçlendirilmesine ve giderek çeşitlenen ortaklıklara dikkat çeken Wilkinson, bu unsurların sistemin elindeki seçenekleri artırdığını belirtti. Esneklik kavramını ‘sistem içinde seçenekler oluşturmak’ şeklinde özetleyen Wilkinson; bunun enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi, pazarlara erişim yollarının artırılması, güçlü altyapı ve sağlam uluslararası ilişkiler yoluyla sağlanabileceğini ifade etti.
Tedarikten kapasitelere
Wilkinson, krizin enerji güvenliği, enerjiye erişimde adalet ve ödenebilirlik ile çevresel sürdürülebilirlik arasında denge kurma ihtiyacını ortadan kaldırmadığı görüşünü dile getirdi. Ancak Wilkinson, değişen ve bazen çok hızlı ilerleyen durumun, baskıların arttığı ve yeni darboğazların ortaya çıktığı noktalar olduğunu açıkladı.
Enerji sektörü liderlerinin yönettiği dengelerin; jeopolitik gelişmeler, teknolojik yenilikler, iklim değişikliğinin etkileri ile artan talep dinamikleri ve sanayi rekabetçiliği ile birlikte küresel enerji sisteminin yeni bölge ve noktalarına kaydığını ifade etti.
Wilkinson’a göre en büyük dönüşüm, enerji sisteminin arz etrafında şekillendiği bir dünyadan, giderek kapasiteler etrafında örgütlendiği bir dünyaya geçişte görülebilir. Konsey de bu dönüşüme, Küresel Enerji Üçlemi yaklaşımını bir ölçüm çerçevesi olmaktan çıkarıp sistem entegrasyonu, esneklik, enerji güvenliği ve sanayi rekabetçiliğini ele alan bir liderlik diyaloğuna dönüştürerek yanıt veriyor.
Entegrasyonun yalnızca standartların belirlenmesine yönelik teknik bir zorluk olmadığını vurgulayan Wilkinson, bunun aynı zamanda enerji sisteminin bileşenlerinin birlikte verimli çalışmasını sağlamak için gerekli kurumsal, finansal ve insani kapasitelerle de ilgili olduğunu belirtti.
Siyasi coğrafya ve yeni bağımlılıklar
Wilkinson, önümüzdeki 5 ila 10 yıl içinde enerji sektöründeki karşılıklı bağımlılık kararlarında jeopolitiğin öneminin daha da artacağını öngörüyor. Elektrik, yapay zekâ, yeni teknolojiler ve artan talebin önemli birer faktör olmaya devam edeceğini belirten Wilkinson, ancak bu süreçlerin daha parçalı ve rekabetçi bir dünyada evrildiğini vurguladı.
Ülkelerin belirli bir alandaki bağımlılığı azaltma çabalarının; kritik mineraller, teknolojiler, üretim kapasiteleri ya da altyapı üzerinde yeni bağımlılıklar yaratabildiğini keşfettiğini açıkladı.
Liderlerin bu birbiriyle bağlantılı bağımlılıkları yönetme ve giderek büyüyen kapasite açıklarını kapatma biçimlerinin, önümüzdeki on yılda enerji sisteminin şekillenmesine katkı sağlayacağı görüşünü dile getirdi.
Elektrifikasyonun üst düzey aşaması
Elektrik talebinin ivme kazandığı bir dönemde Wilkinson, elektrifikasyonun üst düzey aşaması önündeki en büyük engelin belirli bir teknoloji, politika veya altyapıdan ziyade, tüm enerji sistemini verimli bir şekilde çalıştırabilme kapasitesi olduğunu ifade etti.
Bunun üretim, elektrik şebekeleri, depolama ve yatırımları kapsadığını belirten Wilkinson; bu unsurların her birinin genişletilmesinin tedarik zincirleri, kritik mineraller, eskiyen altyapılar ve vasıflı iş gücü üzerinde yeni bağımlılıklar doğurduğunu açıkladı.
Enerji teknolojilerinin yaygınlaştırılmasının elzem olmayı sürdürdüğünü vurgulayan Wilkinson, ancak bu teknolojilerin uyum içinde çalışmasını sağlamanın giderek büyüyen bir zorluk oluşturduğunu ve yeni kapasiteler gerektirdiğini kaydetti.
Dönüşüme giden tek bir küresel yol yok
Wilkinson, enerji sektöründeki dönüşüm için tek bir küresel yolun bulunduğu fikrini reddederek, farklı kaynaklara, altyapılara, ekonomik ve sosyal ihtiyaçlara göre şekillenen birden fazla yol ve dönüşümün mevcut olduğunu ifade etti.
İran’ın Bender Abbas kıyılarına yakın Hürmüz Boğazı’ndaki gemiler (Reuters)
Küresel Enerji Üçlemi çalışmaları, sektör liderlerinin enerji güvenliği, enerjiye erişimde adalet ve ödenebilirlik ile çevresel sürdürülebilirlik arasında çok daha sık ve dinamik bir şekilde yeniden denge kurmak zorunda kaldıklarını gösteriyor.
Asıl zorluğun bu çoklu öncelikleri eş zamanlı olarak ilerletmek olduğunu belirten Wilkinson, bunlardan birinin ihmal edilmesinin sistemin başka bir noktasında zafiyetler yaratabileceğini vurguladı. Wilkinson, sorunun dönüşümün daha hızlı mı yoksa daha yavaş mı olması gerektiği değil; temiz elektrik ile geleceğin yakıtlarına yönelik artan talebi karşılayabilecek güvenilir, erişilebilir, uygun maliyetli ve sürdürülebilir enerji hizmetlerini inşa edecek şekilde aşamaların nasıl sıralanacağı olduğunu kaydetti.
Egemenlik ve bağımsızlık arasında
Wilkinson, 2030 yılına kadar yeterince dikkate alınmama riski taşıyan unsurlardan birinin ‘enerji egemenliği’ ile ‘enerji bağımsızlığı’ kavramlarının birbirine karıştırılması veya talebin pasif ve öngörülebilir kalacağının varsayılması olduğunu belirtti. Oysa talep, artık daha aktif hale gelerek enerji sisteminin şekillenmesinde doğrudan rol oynuyor.
Modern enerji sistemlerinin doğası gereği karşılıklı bağımlılığa dayandığını ifade eden Wilkinson, bir ülkenin yakıt ithalatına olan bağımlılığını azaltırken; temiz enerji sistemlerini kurmak için gerekli kritik minerallere ve teknolojilere olan bağımlılığını artırabileceğini kaydetti.
Bu nedenle enerji güvenliği, sistemin tüm bileşenlerini ülke sınırları içine taşımak anlamına gelmiyor; aksine bu karşılıklı bağımlılıkları anlamayı ve yönetmeyi gerektiriyor. Küresel enerji sistemi büyüdükçe bu durum, yalnızca üretim kapasitelerinin ötesine bakmayı; elektrik şebekelerinin, santrallerin, tedarik zincirlerinin ve bunlar arasındaki bağlantıların esnekliğini de dikkate almayı zorunlu kılıyor.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
