Irak’ta Kamu Ulusal Grubu’nu kurmaya çalışan Maliki, Sadr’ı köşeye sıkıştırıyor

Nuri el-Maliki (sağ) ve Mukteda es-Sadr
Nuri el-Maliki (sağ) ve Mukteda es-Sadr
TT

Irak’ta Kamu Ulusal Grubu’nu kurmaya çalışan Maliki, Sadr’ı köşeye sıkıştırıyor

Nuri el-Maliki (sağ) ve Mukteda es-Sadr
Nuri el-Maliki (sağ) ve Mukteda es-Sadr

Irak’ın eski Başbakanı Nuri el-Maliki liderliğindeki Kanun Devleti Koalisyonu’na yakın bir siyasi kaynak, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Maliki’nin bugün Sadr Hareketi hariç seçimi kazanan parti ve oluşumları ağırlayacağını bildirdi.
Kaynak, “Kanun Devleti’nin bugün davet ettiği toplantıya sadece Şii siyasi gruplar değil aynı zamanda seçimi kazanan tüm gruplar katılacak. Bu toplantıyla Kamu Ulusal Grubu’nu kurulması amaçlanıyor. Toplantının hedefi, siyasi gelişmeleri görüşmek ve buna ilave olarak siyasi sürecin içinden geçtiği mevcut krizden çıkış amacıyla siyasi gruplar ve oluşumların elindeki seçenekler üzerinde çalışmaktır” diye konuştu.
Kaynak, Kamu Ulusal Grubu’nu seçimlerde kaybeden Şii partilerin yer aldığı Koordinasyon Grubu’na alternatif bir oluşum olup olmayacağı sorusuna yanıt vermedi. Fakat Iraklı siyasi gözlemciler, böyle bir oluşum kurma girişimini, Meclis’te en fazla sandalye kazanan Sadr Hareketi lideri Mukteda es-Sadr’ı köşeye sıkıştırma adımı olarak görüyor. Sadr’ın rakipleri seçim sonuçlarının ilanını takip eden süreçte Koordinasyon Grubu (sadece Şii partileri içeriyor) üzerinden Sadr’ı köşeye sıkıştırmak için bir dizi girişimlerde bulundu. Ancak Sadr kendisine yönelik bu baskıların hiçbirine rıza göstermedi. Sadr’ın Meclis’te yeni sandalyeler alabileceğine dair işaretler de var. Nitekim geçmişte Sadr Hareketi’ne mensup olup da bu seçimlere bağımsız aday olarak katılıp kazanan vekillerin veya diğer bağımsız vekillerin Sadr Hareketi’ne katılması halinde Sadr’ın sandalye sayısı artacaktır.
Siyasi gözlemciler Maliki’nin başkanlığındaki Dava Partisi’nin dün Haşdi Şabi destekçilerinin Yeşil Bölge kapılarının önünde düzenlediği protestolarla ilgili meselede çözüme ulaşmak için Anayasa ve hukukun hakemliğine başvurma çağrısı ile bugün Maliki’nin evinde yapılacak toplantı arasında bir bağlantı kuruyorlar. Dava Partisi, dünkü açıklamasında seçim sonuçları da dahil olmak üzere tüm meselelerde Anayasa ve hukukun hakemliğine başvurma çağrısında bulundu. Partinin açıklamasında, “Irak bu karmaşık zaman diliminde bilinçli bir liderliği, ayrım yapmadan tüm halka hizmetler sunacak bilge bir hükümete ihtiyacı var. Kamu çıkarları dar hesaplara tercih edilmeli. Hiçbir grup, insanların boğazına sarılıp, onlara hükmetmemeli, büyük fedakarlıklarla elde ettikleri özgürlükleri bastırıp el koymamalıdır” ifadeleri kullanıldı.
Seçimlere itiraz da dahil olmak üzere tüm meselelerde Anayasa ve hukukun hakemliğine başvurma çağrısı yapılan açıklamada, ister teknoloji üzerinden ister sahadaki çirkin davranışlarla olsun vatandaşların oylarının gasp edilmesi yoluyla işlenmiş olması muhtemel hataların ve ihlallerin gözden geçirilmesi gerektiği vurgulandı. Açıklamanın devamında Parti programının (Saddam Hüseyin’e işaret ederek) despotun düşmesinin ardından elde edilen hakların korunmasını öngördüğü ve Partinin son seçimlerde kendisine güvenen ve oy verenleri yalnız bırakmadığı belirtildi.
Bağdat’taki Yeşil Bölge’ye girişlerin önünde seçim sonuçlarını protesto etmek amacıyla düzenlenen oturma eylemleri sürerken, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) Irak hükümeti ve Bağımsız Yüksek Seçim Komiserliği’nin çalışmaları için güçlü bir destek açıklaması yayınladı. Açıklama b protestoların amaçlarını büyük ölçüde boşa çıkardı. Sadr, Twitter hesabından paylaştığı mesajda, “Güvenlik Konseyi’nin Irak seçim sonuçlarını desteklemesi ve tarafsızlığını kabul etmesi hatta teknik açıdan önceki seçimlerin üstünde olduğunu ifade etmesi, bir taraftan Irak’taki demokrasiyle ilgili güzel bir imaj çizerken, diğer taraftan şaibe olduğunu iddia eden tarafların bu demokratik sürece boyun eğmeleri noktasında ümit veriyor” ifadelerini kullandı.

Sadr, mesajın devamında şunları kaydetti:
“Seçim sonuçlarına ikna olmadıkları için ülkenin kaosa sürüklenmesi ve iç barışın zarar görmesi siyasi ve güvenlik alanlarındaki karmaşayı artıran ayıp bir durumdur. Hatta kendileri hakkında ilgili olumsuz bir imaj veriyorlar. Bu ilerletilmemeli ve tekrarlanmamalıdır. Buradan hareketle Bağımsız Seçim Komiserliği veya yargının ve Federal Mahkeme’nin çalışması üzerinde baskı yapılmamalı veya müdahale edilmemelidir. Aksine Seçim Komiserliği’nin itirazlar veya bunun gibi şeyler hakkında işlemlerini tamamlaması için sakin bir atmosfer oluşturulmalıdır.”



İsrail ordusu, Suriye’nin Kuneytra ilindeki birkaç köyü işgal etti

İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)
İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)
TT

İsrail ordusu, Suriye’nin Kuneytra ilindeki birkaç köyü işgal etti

İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)
İsrail ordusuna ait tanklar ve buldozerler, 19 Mart'ta Suriye'nin Kuneytra kentinin güneyindeki Ebu Diyab Askeri Üssü’nden geçerken (AFP)

Suriye ve İsrail'in Paris'te, askeri gerilimi azaltmak ve diplomasiye girişmek için ABD gözetiminde ortak bir iletişim mekanizması kurma konusunda anlaşmaya varmış olmalarına rağmen, İsrail Suriye topraklarını ihlal etmeye devam etti. İsrail ordusu dün, Suriye'nin Golan Tepeleri'ndeki Kuneytra ilinde birkaç köye girdi, es-Samedaniye eş-Şarkiye köyünde askeri kontrol noktası kurdu ve yoldan geçenlerin üstünü aradı.

Yerel kaynaklara göre iki Hilux ve Hummer aracından oluşan bir İsrail gücü, Berika köyü yönünde Bir Acim beldesine girdi, Bir el-Kabbas'ta yaklaşık on dakika durdu ve ardından bölgeden çekildi. Bu arada Suriye'nin resmi yayın kuruluşu El-İhbariyye, İsrail güçlerinin ‘Kuneytra kırsalındaki es-Samedaniye eş-Şarkiye köyünde üç araçtan oluşan bir askeri kontrol noktası kurduğunu ve yoldan geçenleri aradığını’ bildirdi.

Bu olay, İsrail ordusunun Kuneytra'nın doğusundaki el-Ahmer tepesinde mevzilenip İsrail bayrağını göndere çekerek, eski rejimin düşüşüne kadar Suriye'nin kontrolünde olan gözetleme noktaları ve siperler içeren ileri çatışma merkezleri olarak kabul edilen batı ve doğu el-Ahmar tepelerinin kontrolünü ele geçirmesinden birkaç gün sonra meydana geldi.

İsrail basını dün, ABD'nin himayesinde Paris'te düzenlenen Suriye-İsrail müzakerelerinin, ‘ABD'nin etkin katılımıyla sahada çatışmaları önlemeye yönelik bir koordinasyon mekanizması kurulması konusunda sınırlı bir mutabakat’ ile sonuçsuz kaldığını bildirdi. O tarihten bu yana önemli bir ilerleme kaydedilmedi.

İsrail gazetesi Ma'ariv, üst düzey bir İsrailli yetkilinin, İsrail'in pozisyonunun net ve tartışmaya kapalı olduğunu, Hermon (Şeyh) Dağı'ndan çekilmeyeceklerini söylediğini aktardı.

Yetkili, Suriye'nin güvenlik anlaşmasını İsrail'in çekilmesiyle ilişkilendirme talebinin, müzakerelerin teknik koordinasyon aşamasından öteye geçememesinin nedeni olduğunu vurguladı.

dfgrty
Kuneytra'nın batısındaki Tel el-Ahmer'deki İsrail askeri üssü (Facebook)

Araştırmacı ve siyasi analist Muhammed es-Süleyman, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, Paris'te yapılan son müzakere turunun, iki taraf arasındaki gerilimi azaltmayı ve İran destekli milislerin sınırdan geri dönmesini engelleyerek bölgedeki istikrara katkıda bulunacak bilgilerin paylaşılmasını amaçladığını söyledi.

Süleyman, müzakerelerin tıkanmasının nedeninin, İsrail'in Suriye topraklarında ihlallerinin yanı sıra Suriye’nin güneyi ve el-Cezire bölgesindeki devlet dışı aktörlere desteğini sürdürmesi olduğunu vurguladı.

Süleyman’a göre İsrail'in bu politikaları müzakerelerde baskı aracı olarak izlediğini, ancak bunun müzakerelerin başlaması konusunda anlaşma olasılığını zayıflatıyor.

İsrail ayrıca 8 Aralık 2024 tarihinden sonra işgal ettiği bölgelerden çekilmeyi reddediyor. Bu durum, ‘İsrail'in 8 Aralık öncesi sınırlarına tamamen çekilmesini’ ısrarla talep eden ve ‘bu sınırlar içinde bir tampon bölge kurulmasını ulusal egemenliğin ihlali’ olarak nitelendirerek reddeden Şam için kabul edilemez.

Suriyeli araştırmacı Süleyman, Şam'ın ‘bölgedeki gerilimi azaltmanın ve ihlalleri durdurmak amacıyla sınırlı bir güvenlik anlaşması yapmanın yanı sıra İsrail ile Suriye'nin güneyindeki ve Suriye'nin El-Cezire bölgesindeki devlet dışı aktörler arasındaki iletişimi durdurmak istediğini söyledi.

İsrail'in bu bağlantıları, Suriye devletinin istikrarını bozan aktörleri desteklemek için kullandığı göz önüne alındığında bu talebin doğal olduğuna işaret eden Süleyman, İsrail'in, ‘gerçek bir caydırıcı unsur olmaksızın’ ihlallerine devam etmek için ABD'nin desteğini kullandığının altını çizdi.

dfrgty
Hermon (Şeyh) Dağı'ndaki bir kontrol noktasının yanında duran bir İsrail askeri, 8 Ocak 2025 (AFP)

İsrail ordusu bir yılı aşkın bir süredir, neredeyse her gün Suriye topraklarını işgal etmeye devam ediyor. Özellikle Kuneytra vilayetinin kırsal kesiminde sınır hattı üzerinde bulunan köylerde kontrol noktaları kuruyor, yoldan geçenleri tutuklayıp sorguluyor, tarım arazilerini buldozerlerle yıkıyor ve ekinleri tahrip ediyorlar.

6 Ocak'ta, bilgi alışverişini koordine etmek, askeri gerilimi azaltmak ve diplomasi ve ticaret fırsatlarını değerlendirmek için ABD gözetiminde ortak bir iletişim mekanizması oluşturulması konusunda anlaşmaya varılmasına rağmen, İsrail'in uygulamaları azalmadı. Geçtiğimiz hafta Fransa'nın başkenti Paris’te Suriye, İsrail ve ABD temsilcilerinin katıldığı iki günlük yoğun görüşmelerin ardından yayınlanan üçlü bildiride böyle belirtildi.

Araştırmacı Muhammed Süleyman'a göre İsrail'in askeri kuleler ve karakollar inşa etmesi, bölgenin parçalanmasına katkıda bulunrken sınırların kontrolünü kolaylaştırıyor ve bölgeyi tek taraflı bir askeri bölgeye dönüştürüyor. Süleyman, İsrail'in sivillere ve Suriye'nin egemenliğine yönelik uygulamalarının şüphesiz ‘orta ve uzun vadede genişleme ve yerleşim korkularını artırdığını’ belirtti.

Öte yandan Suriye hükümetinden bir kaynak, bu ayın 5'inde İsrail ile müzakerelerin yeniden başlamasının ‘Suriye'nin müzakere edilemez ulusal haklarını geri kazanma konusundaki sarsılmaz kararlılığını teyit ettiğini’ açıkladı.

fgthyu
Suriye'nin güneyinde, İsrail sınırına yakın Kuneytra şehrindeki bir gözlem noktasında Birleşmiş Milletler Ateşkes Gözlemci Gücü (UNDOF) mensubu bir asker (AFP)

Görüşmelerde Suriye, İsrail ile arasında 1974'te imzalanan ‘Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşmasının’ yeniden yürürlüğe konmasını talep etti. Böylece Suriye'nin egemenliğini diğer tüm hususların üzerinde tutan ve Suriye'nin iç işlerine herhangi bir müdahalenin önlenmesini garanti eden adil bir güvenlik anlaşması çerçevesinde İsrail güçlerinin 8 Aralık 2024 tarihinden önceki konumlarına çekilmesi garanti edilecekti.

Suriye yetkilileri, Beşşar Esed rejiminin düşmesinden bu yana, ABD'nin arabuluculuğunda İsrailli yetkililerle bazı müzakereler gerçekleştirdi, ancak herhangi bir ilerleme kaydedilemedi. İsrail, Suriye topraklarında silahsız bir tampon bölge kurulmasında ısrar ederken, Şam bunu reddediyor.


Uluslararası toplum Lübnan'ın silahların devlet kontrolünde olması için başlattığı girişimi destekliyor

Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)
Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)
TT

Uluslararası toplum Lübnan'ın silahların devlet kontrolünde olması için başlattığı girişimi destekliyor

Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)
Bağlılık yemini eden Hizbullah üyeleri. (AP /Huseyin Malla)

Fransa'nın başkenti Paris'te 5 Mart'ta Lübnan ordusunu desteklemek için bir konferansın düzenleneceğinin duyurulması, meşru kurumların silahların devletle sınırlandırılması kararını uygulamaya koyma yönündeki uluslararası iradeyi yansıtıyordu.

Dün yapılan duyuru, Suudi Arabistan, ABD, Fransa, Mısır ve Katar temsilcilerinden oluşan beşli grubun desteğiyle uluslararası bir ivme kazandı. Bu adım, ordunun görevlerini, özellikle de Hizbullah'ın silahsızlandırılmasını tamamlamasını sağlamak için atılan bir adım olarak görüldü.

Konferans öncesinde, ihtiyaç ve gereklilikleri belirlemek üzere Lübnan ordusu komuta kademesi ile bağışçı ülkeler arasında toplantılar düzenlenmesi planlanıyor.

Buna karşın Hizbullah iç savaşla tehdit etti. Hizbullah Siyasi Konseyi Başkan Yardımcısı Mahmud Kamati yaptığı açıklamada, yetkililerin Litani Nehri’nin kuzeyi hakkındaki açıklamalarının ‘hükümetin kaos ve istikrarsızlığa, kimsenin memnun olmayacağı bir iç duruma ve belki de iç savaşa doğru gittiği anlamına geldiğini’ söyledi.


Şara: SDG, Halep'te bize saldırdı ve kurtuluş mücadelesini engellemeye çalıştı

Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)
Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)
TT

Şara: SDG, Halep'te bize saldırdı ve kurtuluş mücadelesini engellemeye çalıştı

Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)
Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş Şara (Arşiv- Reuters)

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara dün yaptığı açıklamada, “SDG (Suriye Demokratik Güçleri) Halep'te bize saldırdı ve kurtuluş savaşını engellemeye çalıştı, ardından şehrin stratejik bölgelerine yayıldı” dedi.

Eş-Şara, haber kanallarında yayınlanan bir televizyon röportajında, "Kürt unsuru Suriye'deki durumla bütünleşmiş durumda ve Kürtlerin orduda, güvenlikte ve parlamentoda yer almasını istiyoruz, ancak PKK (Kürdistan İşçi Partisi) onları kalkınma fırsatlarından mahrum bırakmak istiyor" ifadelerini kullandı.

Suriye Devlet Başkanı, “SDG örgütünün sorunu, birden fazla lideri olması ve askeri kararlarının PKK örgütüyle bağlantılı olmasıdır” diyerek, “(SDG) Halep'te sivil ve ekonomik hayatı engelledi ve Nisan anlaşmasının şartlarına uymadı” şeklinde konuştu.