Suriye: Dera’da kaçaklar için uzlaşı müzakerelerinde sona gelindi

Esed güçleri, dün kuzey kırsalında müzakere faaliyetlerine devam etti

Dera’nın orta kesimlerindeki rejim güçleri (Nabaa)
Dera’nın orta kesimlerindeki rejim güçleri (Nabaa)
TT

Suriye: Dera’da kaçaklar için uzlaşı müzakerelerinde sona gelindi

Dera’nın orta kesimlerindeki rejim güçleri (Nabaa)
Dera’nın orta kesimlerindeki rejim güçleri (Nabaa)

Suriyeli aktivistler, Esed rejimi yetkililerinin Dera’nın kuzeydoğu kırsalındaki Lacat bölgesinde ‘uzlaşı’ faaliyetlerini sürdürdüğünü bildirdi. Bölgenin ileri gelenleriyle mutabakata varıldıktan sonra gelecek günlerde Lacat bölgesindeki köylerde Rus güvencesiyle ‘uzlaşı’ sürecinin tamamlanmasına yönelik görüşmeler başladı. Bu kapsamda Dera’nın kuzeyindeki Şeyh Miskin ve İzra’da arananların koşullarına ilişkin müzakereler yapılıyor.
Dera vilayetinin doğu kırsalındaki bölgelerde arananların koşullarına ilişkin müzakereler devam ederken, rejim güçleri belirtilen alanlar tamamlandıktan sonra Dera vilayetindeki görüşmelerin biteceğini açıkladı.
Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR) rejim güçlerinin, geçen cumartesi günü Dera kırsalındaki Mahca kasabasında, civar köylerde ve Lacat kasabasında güvenlik güçlerince arananların, kaçakların ve zorunlu askerlikten kaçanların koşullarını ‘belirlemek’ üzere faaliyetlerine başladığını duyurdu.
Öte yandan Şarku’l Avsat’ın yerel ‘Houran Free’ internet sitesinden aktardığı haberine göre Güvenlik Komitesi, 24 Ekim sabahı rejimin askeri kalelerinden biri olan ve Beşinci Tümen Komutanlığı’nın karargâhı olan Dera’nın orta kırsalındaki İzra şehrinde uzlaşı süreci için geçici bir merkez kurdu.
İnternet sitesinin yerel muhabiri, Güvenlik Komitesi’nin İzra şehrinde Birinci Mahatta İlkokulu’nda bir uzlaşı merkezi kurduğunu ve bunun, hem şehirdeki aranan isimleri hem de Şeyh Miskin şehrini kapsayacağını belirtti. Aynı şekilde Busra el-Harir kasabası ve Lacat bölgesi ileri gelenleri tarafından teslim edilmesi gereken silahların da aynı merkeze teslim edileceği aktarıldı. Belirtilene göre Güvenlik Komitesi, Macna kasabasında ileri gelenlerin 40’ın üzerinde makineli tüfeği teslim etmeleri’ talebiyle uzlaşı süreci devam ediyor.
İnternet sitesinde askeri grupların, anlaşmanın son maddesini uygulamak ve şehrin mahallelerinde arama yapmak için Dera’nın doğusundaki el-Harak şehrine girdiği bildirildi. Bu gelişme, güvenlik komitesinin şehirde teslim aldığı silah sayısından memnuniyetsizliğinin ardından üç günlük bir kuşatma sonrasında yaşandı. Bu durum, şehirdeki kabilelerin kalan silahlar için gerekli miktarı toplamasını gerektiriyor.
Rejime bağlı medya organları, 24 Ekim’de kalan aranan isimlerin koşullarının belirlenmesi sürecini tamamlamak için Dera şehrinde Mahatta Emniyet Müdürlüğü bünyesinde bir karakol tahsis edileceğini duyurdu.
Dera’nın doğu kırsalındaki Busra eş-Şam şehri ve Maaraba kasabası uzlaşı faaliyetleri kapsamına alınmadı. Bu noktalar, Rusya tarafından desteklenen Sekizinci Tugay’ın merkezleri olarak kabul ediliyor. ‘Uzlaşı anlaşması’ kapsamına giren kasabalardaki tugaya bağlı askeri gruplar ise silahlarını, Busra eş-Şam’daki tugay komutanlığına teslim etti.
Sekizinci Tugay’dan bir komutan, 11 Ekim’de Houran Free internet sitesine, “Tugayın lağvedilerek Askeri İstihbarat Birimi’ne tabi olma veya rejim ordusuna entegre olma” yolunda olduğunu vurguladı.



Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
TT

Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)

Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM), dün yaptığı açıklamada, ülkenin bazı bölgelerinde devam eden şiddetli çatışmalara rağmen üç milyondan fazla yerinden edilmiş Sudanlının evlerine döndüğünü bildirdi.

Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında yıkıcı bir savaşın içine sürüklenmiş durumda; bu savaş on binlerce insanın ölümüne ve ciddi bir insani krize yol açtı.

Çatışmalar, yaklaşık 14 milyon insanı ülke içindeki veya dışındaki bölgelere kaçmaya zorladı.

Örgüt, bir raporda, Kasım 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 3,3 milyon Sudanlının evlerine döndüğünü tahmininde bulundu.

Geri dönenlerin sayısı, 2024 yılının sonlarında ülkenin merkezinde HDK’ne karşı düzenlenen büyük çaplı ordu saldırısının ardından arttı. Bu saldırı, Hartum'un Mart 2025'te geri alınmasını sağladı ve birçok ailenin geri dönmesine neden oldu.

dfrgt
Çad'ın doğusundaki el Faşir'den Sudanlı mülteci çocuklar, 22 Kasım 2025'te yerinden edilmiş kişiler için kurulan geçici bir kampta yemek yiyorlar (Reuters)

IOM, geri dönenlerin dörtte üçünden fazlasının ülke içinde yerinden edilmiş kişiler olduğunu bildirdi. Şarku’l Avsat’ı IOM’dan aktardığına göre Hartum, yaklaşık 1,4 milyon kişi ile en yüksek geri dönüş sayısını kaydetti, onu yaklaşık 1,1 milyon kişinin geri döndüğü el Cezire eyaleti izledi.

Bu ayın başlarında, ordu destekli hükümet, yaklaşık üç yıl boyunca doğudaki Port Sudan kentinden faaliyet gösterdikten sonra başkente dönme niyetini açıkladı.4

Hartum ve ülkenin orta ve doğusunda ordunun kontrolündeki diğer şehirlerde nispeten sakin bir ortam hakim olsa da HDK özellikle altyapıyı hedef alan insansız hava aracı (İHA) saldırılarına ara sıra devam ederken, diğer bölgelerde çatışmalar sürüyor.


ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
TT

ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)

Teksas Valisi dün yaptığı açıklamada, eyaletin çalışanlarının Shein, Alibaba ve TP-Link gibi şirketlerin ürünlerini kullanmasını yasaklayacağını ve bu kararın Teksas sakinlerinin mahremiyetini Çin hükümetinden korumak için alındığını belirtti.

Reuters'a göre, Teksas Valisi Greg Abbott tarafından yapılan açıklamada, listeye e-ticaret platformu Temu ve pil şirketi Cattle'ın da dahil olduğu ifade edildi.

Abbott'ın yasağı, çalışanların devlet cihazlarında ve ağlarında bu şirketlerin “cihazlarını, yapay zekasını ve yazılımlarını” kullanmasını engelliyor.

Abbott'un yasağı, Çinli drone üreticisi UETech ve Çinli yapay zeka şirketi iFlytek'in ürünlerini de kapsamaktadır.

Amerika Birleşik Devletleri ve Çin, uzun süredir devam eden ticaret ve teknoloji savaşında ekim ayında bir atılım gerçekleştirdi.


Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
TT

Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)

Suriye TV’ye konuşan bilgi sahibi bir kaynak, Suriye Kürt Ulusal Konseyi’nin (ENKS), Suriye Demokratik Güçleri (SDG) lideri Mazlum Abdi’yi Suriye hükümetiyle askeri çatışma yoluna gitmemesi konusunda uyardığını ve bu seçeneğin Suriyeli Kürtler açısından ‘felaket’ olacağını vurguladığını açıkladı.

Kaynak, ENKS’nin bu seçeneği desteklemediğini SDG liderine açıkça ilettiğini, taraflar arasında pazar günü Haseke’de yapılan toplantıda son siyasi gelişmelerin ele alındığını belirtti.

Toplantıda ENKS, Suriye hükümetiyle askeri çatışmaya başvurulmasını reddettiğini yineleyerek, 18 Ocak 2026 tarihli anlaşmanın başarıya ulaşması için yerel, bölgesel ve uluslararası tüm çabaların SDG tarafından desteklenmesi ve anlaşmazlıkların müzakere ve diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini vurguladı.

Kaynağa göre ENKS, ülkedeki doğu bölgelerinde gelinen noktadan SDG ile PYD’yi sorumlu tutarak, Kürtleri ilgilendiren hayati kararların bu iki yapı tarafından tek taraflı alınmasının mevcut duruma yol açtığını ifade etti.

xscdfvgh
Kamışlı'da Suriye Demokratik Güçleri (SDG) milislerinin resmedildiği duvar resminin önünden geçen bir adam (Arşiv – AFP)

Kaynak, Mazlum Abdi’nin toplantı sırasında Şam ile varılan anlaşmanın başarıya ulaşmasını desteklediğini, anlaşmazlıkların diyalog yoluyla çözülmesi amacıyla Washington, Paris ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) çabalarına destek verdiğini söyledi.

Diğer yandan Abdi’ye göre, ateşkesin korunması ve anlaşma maddelerinin uygulanmasında ilerleme sağlanması amacıyla Şam ile günün her saatinde temas sürdürülüyor.

Abdi, anlaşmanın bazı ayrıntılarının netleştirilmesi ve doğru şekilde anlaşılmasına ihtiyaç olduğunu belirterek, bunun Suriye’deki Kürt bölgelerinde SDG’nin elde ettiği kazanımların korunmasını güvence altına alacağını ifade etti. Kaynağa göre bu bölgeler Afrin ve Ayn el-Arab’dan (Kobani) Haseke’ye kadar uzanıyor.

Abdi dün Kürtçe yayın yapan Ronahi televizyonuna verdiği röportajda, Suriye hükümetiyle varılan ateşkes anlaşmasının ABD himayesinde gerçekleştiğini belirterek, Şam ile diyaloğun sürdüğünü ve başka ayrıntıların da görüşüleceğini söyledi.

Abdi, bu sürenin sona ermesinin ardından entegrasyon yönünde ciddi adımlar atılacağını ve anlaşma kapsamında Suriye ordusunun bölgeye girmeyeceğini dile getirdi.

Tüm tarafların askerileşmeden uzak, siyasi çözümler istediğini belirten Abdi, uluslararası gözetim altında Suriye hükümetiyle diyalog ve müzakere kanallarının halen açık olduğunu kaydetti.

Öte yandan Suriye Savunma Bakanlığı cumartesi günü, geçtiğimiz salı günü ilan edilen ve Suriye hükümeti ile SDG arasında yeni mutabakatlara varılmasının ardından yürürlüğe giren kuzeydoğu Suriye’deki ateşkesin süresinin uzatıldığını duyurdu. SDG, söz konusu mutabakatlara bağlı kalacağını açıklamıştı.

Bakanlık, resmi hesapları üzerinden yaptığı açıklamada, Suriye ordusunun tüm operasyon bölgelerinde ateşkesin 24 Ocak tarihinden itibaren 15 gün süreyle uzatılacağını bildirdi.