Mısır-AB iş birliği güçlenerek sürüyor

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, 24 Ekim’de Kahire’de Avrupa Komisyonu’nun komşuluk ve genişlemeden sorumlu üyesi Oliver Varhelyi’yi kabul etti (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, 24 Ekim’de Kahire’de Avrupa Komisyonu’nun komşuluk ve genişlemeden sorumlu üyesi Oliver Varhelyi’yi kabul etti (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
TT

Mısır-AB iş birliği güçlenerek sürüyor

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, 24 Ekim’de Kahire’de Avrupa Komisyonu’nun komşuluk ve genişlemeden sorumlu üyesi Oliver Varhelyi’yi kabul etti (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, 24 Ekim’de Kahire’de Avrupa Komisyonu’nun komşuluk ve genişlemeden sorumlu üyesi Oliver Varhelyi’yi kabul etti (Mısır Cumhurbaşkanlığı)

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, 24 Ekim’de Kahire’de Avrupa Komisyonu’nun komşuluk ve genişlemeden sorumlu üyesi Oliver Varhelyi’yi kabul etti. Varhelyi, Avrupa Birliği’nin (AB) Mısır ile iş birliğini ilerletme arzusunu ve Avrupa tarafının ‘Akdeniz’in güneyinde dengeyi sağlamada, barış ve güvenliği korumada stratejik bir ortak’ olarak buna olan güvenini dile getirdi. Ayrıca görüşmede terörizm, radikalizm ve düzensiz göçle mücadelede koordinasyonu güçlendirmek için bir fikir birliği sağlandı.
Mısır Cumhurbaşkanlığı Ofisi’ne göre Sisi, Avrupa Komisyonu üyesinin Kahire ziyaretini memnuniyetle karşıladı. Sisi ayrıca, Mısır’ın son on yılda bölgede yaşanan olaylardan çıkarılan derslere dayalı şekilde iki taraf arasında ortak bir strateji üretilerek AB ile gelecekteki iş birliği ilişkilerini geliştirme arzusunu dile getirdi. Mısır Cumhurbaşkanlığı Ofisi’nden yapılan açıklamada AB ve Mısır’ın çıkarlarının örtüştüğü ve Akdeniz’in iki kıyısının karşı karşıya olduğu ortak zorlukların artmasının iş birliğini gerekli kıldığı vurgulandı.
Cumhurbaşkanlığı’na verdiği bilgilere göre “AB’nin yürütme organı olan Avrupa Komisyonu’nun üyesi Varheyli, Avrupa tarafının, Akdeniz’in güneyinde ve doğusunda dengeyi sağlamada Mısır’ın denge unsuru olduğunu vurguladı.” Varheyli, “barış ve güvenliği korumada stratejik bir ortak olarak Mısır’a güvendiğini” söyledi.
Varhelyi ayrıca, AB’nin bölgenin karşı karşıya olduğu zorlukların ele alınmasındaki ortak çıkar çerçevesinde, Mısır ile farklı düzeylerde iş birliğini ilerletmeye ve geliştirmeye devam etmeyi arzuladığını vurguladı. AB Yetkilisi, AB’nin öncelikleri arasında yer alan terörizm, radikal ideoloji ve yasadışı göçle mücadelenin yanı sıra hoşgörü, barış içinde bir arada yaşama ve başkalarını kabul etme kültürünü yayma alanlarındaki aralıksız çabalarına da övgüde bulundu. Mısır’dan yapılan açıklamaya göre toplantıda, Mısır ve AB arasındaki ilişkinin boyutları ve devletin insan yetiştirme stratejisinin iki temel bileşeni olarak eğitim ve sağlık hizmetleri konuları ele alındı.
Mısır’ın ortak aşı üretiminde AB ile iş birliği ve koronavirüs pandemisi ile ortak mücadele konusu da masaya yatırıldı.
Görüşmede ayrıca, bölgedeki krizleri çözmenin yanı sıra terörizm, radikal ideoloji ve yasadışı göç olgusuyla mücadele etmek için koordinasyonu güçlendirme meselesi başta olmak üzere, Mısır ve AB arasında birçok önemli uluslararası ve bölgesel meseleye ilişkin koordinasyona da değinildi.
Filistin davasındaki son gelişmelerin de ele alındığı toplantıda, aktarılana göre AB Komiseri, ‘Mısır’ın son dönemde Gazze Şeridi’nde sükuneti sağlamak ve ateşkese ulaşmak için yaptığı hamleler ve ilk etapta Filistin vatandaşlarına hizmet edecek şekilde Gazze’nin yeniden inşası ile yürütülen girişime’ övgüde bulundu. Aynı şekilde Varhelyi, AB’nin Mısır ile koordineli olarak Gazze’de yeniden yapılanma çabalarını desteklemeye katılımını artırma arzusunu dile getirdi.
Öte yandan Mısır Dışişleri Bakanı Samih Şukri, Sisi ile görüşmesi öncesinde Komşuluk ve Genişlemeden sorumlu AB Komisyonu Üyesi ile bir araya gelmişti. Şukri, Mısır’ın ‘diyalogu sürdürmenin önemi ve Mısır ile AB arasındaki ticaret dengesi açığını ele almak için’ somut önlemler alma çağrısı da dahil olmak üzere ayrıntılı görüşmeler yaptı. Ticaret dengesi meselesi, coğrafi yakınlık avantajına ek olarak, devletin sağladığı seçkin yatırım ortamı ışığında daha fazla Avrupalı ​​yatırımcıyı Mısır’a yatırım yapmaya teşvik etmenin yanı sıra Mısır ürünlerinin Avrupa pazarına girişini artırma konularını kapsadı.
Şukri, Mısır’ın Afrika’ya yönelik aşı üretimi ve ihracatı için bir merkez olma yönünü masaya yatırırken, iki taraf ayrıca ortak çıkarları ilgilendiren tüm konularda görüş alışverişinde bulundukları bir dizi bölgesel konu ve sorun da ele aldı.



Irak parlamentosu cumhurbaşkanı seçimi oturumunu erteledi

Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet el-Halbusi (INA)
Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet el-Halbusi (INA)
TT

Irak parlamentosu cumhurbaşkanı seçimi oturumunu erteledi

Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet el-Halbusi (INA)
Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet el-Halbusi (INA)

Irak parlamentosu, cumhurbaşkanlığı seçimi için yapılması planlanan oturumu erteledi. Bu karar, Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet el-Halbusi’nin Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ve Kürdistan Yurtseverler Birliği’nden (KYB) gelen ‘oturumun ertelenmesine’ yönelik talebi almasının ardından alındı.

Temsilciler Meclisi Başkanlığı Basın Ofisi, Irak resmi haber ajansı INA’ya yaptığı açıklamada, Halbusi’nin 27 Ocak Salı günü gerçekleşmesi planlanan ve cumhurbaşkanının seçilmesi için düzenlenen oturumun ertelenmesi talebini aldığını bildirdi. Açıklamada, erteleme talebinin iki parti arasında daha fazla görüşme ve anlaşma sağlanması amacıyla yapıldığı ifade edildi.

Cumhurbaşkanlığı için aday olan 19 kişi, Irak Anayasası’na uygun şekilde adaylık şartlarını yerine getirdikten sonra hem Irak Temsilciler Meclisi hem de Federal Yüksek Mahkeme’den onay aldı.

Adaylar arasındaki yarış, özellikle iki isim üzerinde yoğunlaşıyor: KDP adayı Fuad Hüseyin ve KYB adayı Nizar Amidi.

Diğer yandan Şii Koordinasyon Çerçevesi dün KDP ve KYB heyetlerini ayrı ayrı toplantıya çağırdı. Toplantının amacı, heyetlerin görüşlerini tartışmak ve cumhurbaşkanlığı seçimini anayasal süresi içinde gerçekleştirecek bir anlaşmaya varılmasını sağlamaktı; böylece anayasal takvim ve ulusal yükümlülükler de korunacaktı.

Iraklı siyasi kaynaklara göre, KDP lideri Mesud Barzani ve KYB lideri Bafel Talabani’nin, Kürt bileşeni için yüksek makamların dağıtımı mekanizmasına uygun olarak tek bir uzlaşı adayı belirleme konusunda anlaşamadıkları bildirildi. Bu nedenle her iki partinin adayı, doğrudan oylama yoluyla parlamentoda birbirleriyle yarışacak.

Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklar, tüm Kürt partileri ve parlamentodaki bloklar arasında bir uzlaşı sağlanamaması nedeniyle cumhurbaşkanlığı adayının seçimi sürecinin birçok engelle karşılaşacağını belirtti. Diğer bir zorluk ise parlamentodaki diğer blokların hangi adayı destekleyecekleri konusunda kararsız olması. Bu durum, özellikle toplam 329 milletvekilinin üçte ikisinin sağlanması gereken parlamentoda oturum açılması gerektiğinden, seçim sürecinin uzamasına yol açabilir.


Financial Times: İsrail, ABD ile yeni bir güvenlik anlaşması imzalamak istiyor

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
TT

Financial Times: İsrail, ABD ile yeni bir güvenlik anlaşması imzalamak istiyor

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)

Financial Times bugün yayımladığı haberde, İsrail’in ABD Başkanı Donald Trump yönetimiyle yeni bir 10 yıllık güvenlik anlaşması görüşmelerine hazırlanmakta olduğunu bildirdi. Amaç, İsrail’in milyarlarca dolarlık nakit yardımlar olmadan da Amerikan askeri desteğini sürdürmesini sağlamak olarak aktarılıyor.

İsrail Savunma Bakanlığı’nda mali danışman olarak görev yaparken istifa eden Gil Pinhas Financial Times’a verdiği demeçte, önümüzdeki haftalarda yapılması beklenen görüşmelerde İsrail’in nakit yardımlar yerine ortak savunma projelerini önceliklendirmeyi planladığını belirtti. Pinhas, “Bu bağlamda ortaklık, sadece finansman meselesinden daha önemli… Parayla ölçülemeyecek birçok husus var. Konuya daha geniş bir bakış açısıyla yaklaşılmalı” dedi.

Pinhas, İsrail’in Amerikan silahlarını satın almak için kullanabileceği yıllık yaklaşık 3,3 milyar dolarlık doğrudan mali desteğin ‘müzakere edilebilecek ve kademeli olarak azaltılabilecek bir unsur’ olduğunu ifade etti. ABD ve İsrail hükümetleri, 2016 yılında imzalanan 10 yıllık bir mutabakat zaptıyla 38 milyar dolarlık askeri yardım taahhüdünde bulunmuştu; bunun 33 milyar doları askeri teçhizat alımı için hibe, 5 milyar doları ise füze savunma sistemleri için ayrılmıştı. Bu anlaşmanın süresi Eylül 2028’de sona eriyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, iki hafta önce Reuters’a yaptığı açıklamada, önümüzdeki on yıl içinde İsrail’in Amerikan askeri yardımlarına olan bağımlılığını ‘kademeli olarak azaltmayı’ umduğunu söylemişti. Netanyahu, ülkesinin yabancı askeri yardımlara bağımlı olmaması gerektiğini vurgularken, tam bağımsızlık için net bir takvim açıklamadı.

Economist dergisine verdiği bir röportajda ise Netanyahu, “Önümüzdeki on yıl içinde askeri yardımları kademeli olarak azaltmak istiyorum” dedi ve söz konusu azaltımın sıfıra inip inmeyeceği sorusuna “Evet” yanıtını verdi.

gtyh
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (Reuters)

Netanyahu, ABD’ye yaptığı son ziyarette Başkan Donald Trump’a İsrail’in “Washington’un yıllar boyunca sağladığı askeri yardımları büyük ölçüde takdir ettiğini, ancak artık güçlü bir ülke haline geldiğini ve olağanüstü yetenekler geliştirdiğini” söylediğini açıkladı.

Geçtiğimiz aralık ayında Netanyahu, İsrail’in diğer ülkelere bağımlılığı azaltmak amacıyla bağımsız bir silah endüstrisi geliştirmek için 350 milyar şekel (110 milyar dolar) harcayacağını duyurmuştu.


Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
TT

Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)

Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM), dün yaptığı açıklamada, ülkenin bazı bölgelerinde devam eden şiddetli çatışmalara rağmen üç milyondan fazla yerinden edilmiş Sudanlının evlerine döndüğünü bildirdi.

Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında yıkıcı bir savaşın içine sürüklenmiş durumda; bu savaş on binlerce insanın ölümüne ve ciddi bir insani krize yol açtı.

Çatışmalar, yaklaşık 14 milyon insanı ülke içindeki veya dışındaki bölgelere kaçmaya zorladı.

Örgüt, bir raporda, Kasım 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 3,3 milyon Sudanlının evlerine döndüğünü tahmininde bulundu.

Geri dönenlerin sayısı, 2024 yılının sonlarında ülkenin merkezinde HDK’ne karşı düzenlenen büyük çaplı ordu saldırısının ardından arttı. Bu saldırı, Hartum'un Mart 2025'te geri alınmasını sağladı ve birçok ailenin geri dönmesine neden oldu.

dfrgt
Çad'ın doğusundaki el Faşir'den Sudanlı mülteci çocuklar, 22 Kasım 2025'te yerinden edilmiş kişiler için kurulan geçici bir kampta yemek yiyorlar (Reuters)

IOM, geri dönenlerin dörtte üçünden fazlasının ülke içinde yerinden edilmiş kişiler olduğunu bildirdi. Şarku’l Avsat’ı IOM’dan aktardığına göre Hartum, yaklaşık 1,4 milyon kişi ile en yüksek geri dönüş sayısını kaydetti, onu yaklaşık 1,1 milyon kişinin geri döndüğü el Cezire eyaleti izledi.

Bu ayın başlarında, ordu destekli hükümet, yaklaşık üç yıl boyunca doğudaki Port Sudan kentinden faaliyet gösterdikten sonra başkente dönme niyetini açıkladı.4

Hartum ve ülkenin orta ve doğusunda ordunun kontrolündeki diğer şehirlerde nispeten sakin bir ortam hakim olsa da HDK özellikle altyapıyı hedef alan insansız hava aracı (İHA) saldırılarına ara sıra devam ederken, diğer bölgelerde çatışmalar sürüyor.