Geleceğe Yatırım Girişimi: Uzaya yatırımlarda büyük fırsatlar

Uzmanlar, uydu atıklarının insanlığa bir sonraki aşamada zorluk teşkil eden bir kirlilik oluşturduğunu doğruluyor

Geleceğe Yatırım Girişimi'nin son oturumlarında uzaydaki kirlilik tehlikesine vurgu yapıldı (Şarku’l Avsat)
Geleceğe Yatırım Girişimi'nin son oturumlarında uzaydaki kirlilik tehlikesine vurgu yapıldı (Şarku’l Avsat)
TT

Geleceğe Yatırım Girişimi: Uzaya yatırımlarda büyük fırsatlar

Geleceğe Yatırım Girişimi'nin son oturumlarında uzaydaki kirlilik tehlikesine vurgu yapıldı (Şarku’l Avsat)
Geleceğe Yatırım Girişimi'nin son oturumlarında uzaydaki kirlilik tehlikesine vurgu yapıldı (Şarku’l Avsat)

Siyasiler, uzmanlar ve küresel şirketlerin liderlerinden 5 bin katılımcıyı bir araya getiren Geleceğe Yatırım Girişimi Konferansı’nın beşinci oturumu, keşif, sondalar, teleskoplar ve uzay araçları üretimi de dahil olmak üzere, uzay alanında yatırımcıları bekleyen devasa fırsatları vurgulayarak sona erdi.
Aynı zamanda son gün etkinliklerine katılan uzmanlar, gelecekte insanlık için en büyük zorluğun uzaya binlerce uydunun yayılması ve bunların kolayca temizlenemeyerek uzay kirliliği oluşturacağı konusunda uyardı. Uzmanlar, bu kirliliğin büyük olasılıkla yüzlerce yıl kalacağını belirterek, daha fazla büyümeden bu tehlikeye dikkat çekmek istediklerini ifade ettiler.
Lockheed Martin Uluslararası İşletme Başkan Yardımcısı Ray Beasley, uzay teknolojilerinin gelişmeleri ve önemli konuları tahmin edeceğini, aynı zamanda ani karar verilmesine yardımcı olacağını ifade etti. "Geleceğin Yatırım Girişimi Forumu"na katılımında “İnsanlığa yatırım yapmanın, iklim değişikliği ve bunun takip edilmesi gibi dünyadaki en acil şey olduğunu, iklim koşullarının dünyadaki en büyük güvenlik tehditlerinden biri olduğunu” da ekledi. Beasley “Eğitimin ön planda olacağı ve eğitimsiz hiç kimse hiçbir yerde yaşayamayacağı gibi iklim olaylarını önceden tahmin eden, konuyu daha gerçekleşmeden planlayan Dünya gözlem uyduları olabileceğine” ifadelerinde yer verdi.
Ray, uzay endüstrisinde hükümetler arasındaki uluslararası ortaklıkların önemine vurgu yaparak, "yalnız gidilirse uzağa gidilemeyeceğini, ortak olup ülkelerini bir araya getirebileceklerini" ifade etti.
Bir astronot ve yazar olan Terry Virts ise geri dönüş riskine rağmen, uzay alanında, özellikle keşif, sondalar ve teleskoplar alanında bulunan büyük yatırım fırsatlarından bahsetti. Virts, "zorluklar ve risklerin bulunduğunu ancak getirilerinin çok büyük olduğunu, uzay üretiminin daha ilginç, bunun da yeterince gelişmemiş bir konu olduğunu ve uzay istasyonlarında hem uzay lifleri hem de insan dokusunun çok para kazandıracağını" sözlerine ekledi.
Terry’e göre insanlığın en büyük problemi “uzay kirliliği” olacaktır. Bunu çözmek için küresel anlaşmalara varılması gerektiğini” belirtti ve “dünya üzerinde on binlerce uydunun yayıldığını ve bunların yüzyıllarca, belki de sonsuza kadar kalacağını ve gelecekte oluşacak bu çok fazla atığını kolayca temizlenemeyeceğini” ifade etti.
Eğitimin geleceğiyle ilgili bir başka oturumda, KAUST Saudi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Tony Chan bugün karşı karşıya oldukları zorluklar göz önüne alındığında, üniversitelerin sürdürülebilir hedeflere yönelik stratejilerini değiştirmelerinin öneminden bahsetti.
Chan “Üniversitelerin, sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle harekete geçilmesi ve kurumsal bir sürdürülebilirlik vizyonuyla herkes için esnek ve erişilebilir eğitim sağlanması gerektiğini” belirterek, “bugün harekete geçilmesi ve pandemiden alınacak dersler olması gerektiğini” ifade etti.
Chan, üniversitelerin geleneksel sınırlarının ötesine geçmeleri gerektiğine inandığını ve “KAUST’un çevreyi korumak üzerine kurulduğunu ve kendilerini su kullanmaya ve Kızıldeniz'in kıyı çevresini korumaya adadıklarını” belirtti. Söz konusu rektör, bilim ve teknolojide lider olduklarını ve bu konuda iki milyar Suudi riyali harcayarak deniz suyu ile mahsul yetiştirmek için araştırmalar yaptıklarına da ifadelerinde yer verdi. Chan, “Üniversite, Vizyon 2030 kapsamında, devlet sektörü ve iş dünyasının desteğiyle bu zorluklara son vermek için fildişi kulesinden çıktı. Herkes el ele veriyor” diyerek sözlerini sonlandırdı.



15 dakikalık gizem... Trump’ın sürprizi, kamuoyuna duyurulmadan önce petrol tüccarlarının kulağına fısıldanmış mıydı?

Meksika’nın Dos Bocas kentinde bulunan devlet petrol şirketi Pemex’e ait Olmeca rafinerisi (Reuters)
Meksika’nın Dos Bocas kentinde bulunan devlet petrol şirketi Pemex’e ait Olmeca rafinerisi (Reuters)
TT

15 dakikalık gizem... Trump’ın sürprizi, kamuoyuna duyurulmadan önce petrol tüccarlarının kulağına fısıldanmış mıydı?

Meksika’nın Dos Bocas kentinde bulunan devlet petrol şirketi Pemex’e ait Olmeca rafinerisi (Reuters)
Meksika’nın Dos Bocas kentinde bulunan devlet petrol şirketi Pemex’e ait Olmeca rafinerisi (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump’ın Truth Social platformunda Tahran ile yürütülen ‘verimli’ görüşmelere ilişkin sürpriz bir paylaşım yapmasından yaklaşık 15 dakika önce, küresel petrol piyasalarında alışılmadık hareketlilik yaşandı. Bu durum, piyasa gözlemcilerinin dikkatini çekti ve şüphe uyandırdı.

Şarku’l Avsat’ın Financial Times’tan aktardığına göre, Bloomberg verilerine dayanan analizler, bazı işlemcilerin paylaşım sonrasında fiyatların çöküşünü öngörerek yarım milyar dolara kadar büyük bahisler oynadığını ortaya koydu.

Milyon dolarlık bahislerin detayları

Veriler, dün New York saatiyle sabah 6:49 ile 6:50 arasında sadece bir dakikada yaklaşık 6 bin 200 adet Brent ve West Texas Intermediate (WTI) vadeli sözleşmesinin el değiştirdiğini gösteriyor. Bu sözleşmelerin nominal değeri 580 milyon dolar olarak kaydedildi ve Trump’ın açıklamasından 15 dakika önce agresif bir şekilde satıldı. Trump’ın paylaşımının hemen ardından enerji piyasalarında geniş çaplı bir satış dalgası başladı; bu durum fiyatlarda sert düşüşlere yol açtı ve diğer varlıklarda da oynaklığın artmasına neden oldu.

İyimserliğin ve şüpheciliğin bulaşıcılığı

Olay sadece petrol piyasasıyla sınırlı kalmadı; şüpheli ham petrol işlemlerinin gerçekleştirilmesinin hemen ardından, ABD hisse senetlerini izleyen S&P 500 vadeli sözleşmeleri de yükseldi. Bu durum, yatırımcıların çatışmanın uzun süre devam edeceği yönündeki bahislerini azaltmalarına yol açtı.

Piyasa uzmanları, bu eşzamanlı ve ‘mükemmel’ şekilde başarılı hareketlerin, yakın zamanda Polymarket gibi tahmin platformlarında ABD’nin İran ve Venezuela’ya yönelik saldırıları öncesinde görülen kazançlı bahisleri hatırlattığını belirtti. Söz konusu gelişmeler, bazı tarafların önceden bilgi sahibi olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.

Beyaz Saray’ın yanıtı

Bu dolaylı suçlamalara yanıt olarak Beyaz Saray Sözcüsü Kush Desai, yönetimin önceliğinin yalnızca Amerikan halkının çıkarı olduğunu belirtti. Desai, Beyaz Saray’ın yetkililerin iç bilgileri kullanarak yasadışı kazanç sağlamasına asla tolerans göstermeyeceğini vurguladı ve bu tür iddialara işaret eden raporları ‘sorumluluk dışı’ olarak nitelendirdi.

Buna karşın hedge fon yöneticileri, bu tür önceden yapılmış işlemlerin tekrarlanmasından duydukları ‘hayal kırıklığını’ dile getirdi. Deneyimli bir trader, yaşananları özellikle önemli ekonomik veri açıklamalarının veya Fed yetkililerinin konuşmalarının olmadığı bir günde tamamen ‘anormal’ olarak nitelendirdi.

Tahran’ın yanıtı ve piyasadaki dalgalanmalar

Öte yandan İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Washington ile herhangi bir görüşme yürütüldüğü iddialarını X platformunda yalanlayarak, söz konusu haberleri ‘piyasalarda manipülasyon yapmak ve mevcut çıkışsız durumdan kaçmak amacıyla yayılan sahte haberler’ olarak nitelendirdi. Bu yalanlama, küresel hisse senedi piyasalarında ani bir düşüşe yol açarken, enerji piyasalarında alım gücünün yeniden devreye girmesine neden oldu. Gelişme, piyasaların siyasi açıklamalara -ister gerçek, ister taktiksel olsun- ne kadar hassas tepki verdiğini ortaya koydu.


Körfez piyasaları, Ramazan Bayramı sonrası ilk işlem gününde rahat bir nefes aldı

Bahreyn Borsası (Reuters)
Bahreyn Borsası (Reuters)
TT

Körfez piyasaları, Ramazan Bayramı sonrası ilk işlem gününde rahat bir nefes aldı

Bahreyn Borsası (Reuters)
Bahreyn Borsası (Reuters)

Çoğu Körfez hisse senedi piyasası, Ramazan Bayramı sonrası ilk işlem gününde kayda değer artışlar gösterdi. Bu yükseliş, bölgedeki jeopolitik gerginliklerin yumuşayabileceği beklentileriyle desteklendi. Pozitif performans, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki enerji altyapısına yönelik askeri saldırıları ertelediğini açıklamasının ardından geldi. Açıklama, taraflar arasındaki görüşmelerin geleceğine dair belirsizlik sürerken, piyasada görece bir iyimserlik yarattı ve küresel petrol fiyatlarında da kayda değer bir artış gözlendi.

Riyad’da, Tadawul Ana Endeksi yüzde 0,2 yükseldi ve bu artış, önde gelen banka sektöründen destek aldı. Al Rajhi Bank hissesi yüzde 0,5, National Commercial Bank hissesi ise yüzde 0,8 arttı. Buna karşılık, yatırımcıların enerji üretimi beklentilerini izlemesi nedeniyle Saudi Aramco hissesi yüzde 1,6 düşerek endeksin kazanç hızını sınırladı.

BAE piyasalarında güçlü toparlanma

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) finans piyasaları, önceki oturumdaki kayıplarının büyük bir kısmını telafi etmeyi başardı. Dubai Finans Piyasası Genel Endeksi güçlü bir sıçrama yaparak yüzde 2,6 yükseldi; endeks, önceki düşüşte yüzde 3 gerilemişti. Aynı şekilde, Abu Dabi Menkul Kıymetler Borsası endeksi yüzde 0,7 artarak pazartesi günü yüzde 1,5’lik kayıpların bir kısmını geri aldı. Bu yükseliş, işlemlerin yeniden başlamasının ardından oluşan alım fırsatlarına piyasanın hızlı yanıt verdiğini gösteriyor.

Körfez borsalarında performans farklılıkları

Bölgedeki diğer piyasalarda da kazançlar dağıldı; Kuveyt Ana Endeksi yüzde 0,8 yükselirken, Maskat Borsası endeksi yüzde 0,4 arttı.

Buna karşın, Qatar Stock Exchange endeksi seyrin dışında kalarak yüzde 0,7 geriledi. Endeks, sabah kazançları olan yüzde 0,4’lük artışın ardından düşüş kaydederek hızlı kâr realizasyonu veya bölgesel gelişmelerin daha netleşmesini bekleme işareti verdi.


Trump’ın ateşkes kararı doların yükselişini durdurdu ve küresel piyasalarda güçlü bir toparlanma sağladı

Tokyo’da borsa ekranının önünden geçen bir adam (EPA)
Tokyo’da borsa ekranının önünden geçen bir adam (EPA)
TT

Trump’ın ateşkes kararı doların yükselişini durdurdu ve küresel piyasalarda güçlü bir toparlanma sağladı

Tokyo’da borsa ekranının önünden geçen bir adam (EPA)
Tokyo’da borsa ekranının önünden geçen bir adam (EPA)

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki enerji tesisleri ve altyapıya yönelik tüm askeri saldırıları beş gün süreyle erteleme talimatı verdiğini açıklamasının ardından piyasalarda yön değişti. ABD doları sert şekilde gerilerken, küresel hisse senetleri yeniden yükselişe geçti.

Değerli metaller piyasasında spot altın kayıplarını sınırlayarak ons başına yüzde 1,3 düşüşle 4.432,09 dolara geriledi. Spot gümüş ise yatırımcı güvenindeki toparlanmanın etkisiyle yüzde 0,4 artarak 68,03 dolara yükseldi. Kripto para piyasasında Bitcoin yüzde 4 artışla 71 bin doların üzerine çıkarken, Ethereum yaklaşık yüzde 6’lık bir yükseliş kaydetti.

Açıklama öncesinde diğer para birimleri karşısında güçlenen dolar, kararın ardından geriledi. Euro yüzde 1’in üzerinde yükselerek 1,158 dolara çıktı (önceki seviyesi 1,147 dolar). ABD dolar endeksi yüzde 0,06 düşüşle 99,5 seviyesine indi. İngiliz sterlini yüzde 0,15 artarak 1,3362 dolara yükselirken, dolar Japon yeni karşısında yüzde 0,3 değer kaybederek 158,73 seviyesine geriledi.

ABD piyasalarında hisse senedi vadeli kontratları yüzde 2’nin üzerinde yükseldi. Avrupa’da STOXX Europe 600 endeksi gün içi kayıplarını silerek yeniden pozitif bölgeye geçti ve son işlemlerde yüzde 0,7 artış kaydetti. Endeks, günün erken saatlerinde yüzde 2,2’den fazla düşüş yaşamıştı. Tahvil piyasasında ise getirilerde sert düşüş görüldü. ABD’nin 2 yıllık tahvil faizi 8 baz puan, 10 yıllık tahvil faizi ise 7 baz puan geriledi. Bu hareket, piyasalardaki göreli iyimserliğin yansıması olarak değerlendirildi. Ayrıca İngiltere’nin 10 yıllık devlet tahvili getirisi de yüzde 4,895 seviyesine düştü.