Irak: Tahrir Meydanı Anneleri adaleti Bağdat'ta arıyor

Bağdat'ta Tahrir Meydanı Anneleri’nin “faillerin cezasız kalmasına son verme” gösterileri kapsamında düzenledikleri oturma eyleminden bir kare
Bağdat'ta Tahrir Meydanı Anneleri’nin “faillerin cezasız kalmasına son verme” gösterileri kapsamında düzenledikleri oturma eyleminden bir kare
TT

Irak: Tahrir Meydanı Anneleri adaleti Bağdat'ta arıyor

Bağdat'ta Tahrir Meydanı Anneleri’nin “faillerin cezasız kalmasına son verme” gösterileri kapsamında düzenledikleri oturma eyleminden bir kare
Bağdat'ta Tahrir Meydanı Anneleri’nin “faillerin cezasız kalmasına son verme” gösterileri kapsamında düzenledikleri oturma eyleminden bir kare

Irak’ta yüzlerce eylemci sıkı güvenlik önlemleri altında, dün, faillerin cezasız kalmasına son verilmesi talebiyle Bağdat'ın merkezindeki Tahrir Meydanı'nda gösteri yaptı. Irak’ta 2019 gösterilerinde hayatını kaybedenlerin ve kayıp vatandaşların aileleri bu gösteride yer aldı. Eylemciler yetkililerden halk protestolarında veya 2014'ten sonra DEAŞ tarafından işgal edilen bazı bölgelerde kaybolan ve kaçırılan aktivistlerin ve gazetecilerin akıbetinin ortaya çıkarılmasını talep ediyor. Eylemciler ayrıca bu olaylara karışanların sorumlu tutulması taleplerini dile getiriyor.
Bazı gruplar ve silahlı milisler genellikle cinayet, adam kaçırma ve kaybetme eylemlerine karışmakla suçlanıyor.
Necef vilayetindeki aktivistler, Çarşamba akşamı geç saatlerde aktivist Kerar el-Esedi'nin evinin kimliği belirsiz kişilerce saldırıya uğradığını ve bunun sonucunda Esedi'nin şahsi arabasının yandığını ve yeğeninin arabanın patlaması sonucu ciddi şekilde yaralandığını kaydettiler.
"Tahrir Meydanı Anneleri" başlığı altında gerçekleştirilen gösteriler " faillerin cezasız kalmasına son verme" kampanyası kapsamında yapılıyor. İnsan hakları alanında faaliyet gösteren kuruluşlar tarafından başlatılan söz konusu kampanyayı yürüten isimler, kampanyayı "adalet ve hesap verebilirlik değerlerini pekiştirmeyi ve Iraklılara yönelik ihlalleri önlemeyi amaçlayan uzun vadeli bir adım" olarak nitelendiriyorlar.
Irak Faillerin Cezasız Kalmasına Son Verme Örgütü Sözcüsü aktivist Zayed El-Esed, yaptığı basın açıklamasında şunları söyledi: “Girişim (gösteri), cezasızlığı sona erdirmesi için hükümete baskı yapmayı, protestocuların katillerini sorumlu tutmayı ve kanaat önderlerini, gazetecileri ve aktivistleri tasfiye etme emri veren partizan yetkilileri ve ölüm mangalarını ifşa etmeyi amaçlıyor. Katillerin sorumlu tutulması ve eylemcileri koruyan ve olaylara karışanları kovuşturan yasaların çıkarılması şehit annelerinin ve protestocuların talepleri arasında yer alıyor. Protestocular ayrıca, Irak'taki kota sisteminin ve yolsuzluğun ortadan kaldırılmasında kapsamlı değişiklik taleplerinden vazgeçmediler.”
2019 gösterilerinde hayatını kaybedenlerin ve kayıp vatandaşların aileleri gösterilere katılmak için ülkenin bazı orta ve güney kentlerinden Bağdat'a akın etti. Ancak bazı eylemciler yaşadığı kentlerde kalmayı ve benzer gösterileri bulundukları yerlerde yapmayı tercih etti.
Irak Faillerin Cezasız Kalmasına Son Verme Örgütü tarafından dün yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Biz şehit ve kayıp anneleriyiz, ülkemizin her yerinden geldik, oğullarımızın ve kızlarımızın kanını taşıyoruz; resimlerini ve isimlerini taşıyoruz. Teslim olmayacağımızı, hak ve adalet pahasına taviz vermeyeceğimizi söylüyoruz. Biz, kurbanların anneleri ve aileleri, Irak parlamentosunun yeni üyelerini şehitlerin ve kayıpların haklarını tanıyan, aileleri şantajdan, pazarlıktan ve siyasallaştırmadan koruyan ve ailelere yapılan ihlalleri tanıyan bir yasa çıkarmaya çağırıyoruz. Ayrıca, mağdurlar için yasal adaleti sağlamak ve cezasızlığı sona erdirmek konusunda yürütme makamlarını ve savcılığı sorumlu tutuyoruz.”
Açıklamada, Irak Kürdistan özerk bölgesi de dahil olmak üzere tüm Irak kentlerinde meydana gelen tüm ihlaller, cinayetler ve kaybolmalar hatırlatıldı.
Bağdat Operasyonlar Komutanlığı, dün (Perşembe günü) yaptığı açıklamada göstericileri korumak için Bağdat'ta sıkı güvenlik önlemlerinin alındığını, protestocularının güvenliğinin sağlanması çerçevesinde Başbakan ve Silahlı Kuvvetler Başkomutanı Mustafa Kazımi'nin, talimatlarının yerine getirildiği ifade edildi.
Açıklamada, “Bağdat Operasyonlar Komutanlığı'ndaki güvenlik birimleri, gösteri için güvenli bir ortam yaratmak amacıyla göstericilerin bulunduğu yerlerin yakınında yüksek düzeyde koruma sağlamaya devam etti. Göstericiler için içme suyu sağlanması ve acil durum ve sağlık vakaları için tıbbi birimlerin hazır hale getirilmesi için çalışan ekipler, gösteriyle ilgili yayın yapmak isteyen medya mensuplarının ve televizyon kanallarının çalışmalarının kolaylaştırılması için de çaba gösterecek. Resmi prosedürlere ve kontrollere uygun olarak başlatılan barışçıl gösteri Irak anayasası tarafından güvence altına alınan bir haktır.” ifadelerine yer verildi.
Irak yargısı bu ayın başlarında Basra’da gazeteci ve aktivist Ahmed Abdussamed ve fotoğrafçı arkadaşı Safa Gali’nin katili hakkında idam kararı vermiş ve resmi makamlar çok sayıda soruşturma komitesi kurmuş olsa da Irak hükümeti hala aktivistler, hukuk ve insan hakları örgütleri tarafından geniş çaplı eleştirilerle karşı karşıya. Hükümet bir yıldan fazla süren 2019 protesto gösterilerinde en az 600 kişinin öldürülmesine karışan kişileri tutuklayamaması nedeniyle şiddetli eleştirilere maruz kalıyor.



Ez-Zubeydi'nin Yemen Liderlik Konseyi üyeliği “vatana ihanet” suçu nedeniyle iptal edildi

Aydarus ez-Zubeydi (AP)
Aydarus ez-Zubeydi (AP)
TT

Ez-Zubeydi'nin Yemen Liderlik Konseyi üyeliği “vatana ihanet” suçu nedeniyle iptal edildi

Aydarus ez-Zubeydi (AP)
Aydarus ez-Zubeydi (AP)

Yemen Başkanlık Liderlik Konseyi Başkanı Dr. Reşad Muhammad el-Alimi, Başkanlık Liderlik Konseyi'nden Tümgeneral Aydarus bin Kassem el-Zubeydi'nin üyeliğini iptal eden ve onu “vatana ihanet” olarak sınıflandırılan suçları işlediği, devletin güvenliğini ve birliğini tehlikeye attığı gerekçesiyle Başsavcıya sevk eden bir başkanlık kararnamesi yayınladı.

Bugün yayınlanan karar, başta Yemen Cumhuriyeti Anayasası, Körfez Girişimi ve Uygulama Mekanizması, 2022 yılında yayınlanan iktidarın devri ve Başkanlık Liderlik Konseyi'nin kurulmasına ilişkin karar olmak üzere, bir dizi anayasal ve yasal referansa dayanmaktadır. Ayrıca, suçlar, cezalar ve üst düzey devlet görevlilerinin yargılanmasına ilişkin yasalar da bu kararın dayandığı referanslar arasındadır.

Kararda, bu kararın “tüm vatandaşların güvenliği ve Cumhuriyet'in egemenliğine olan bağlılığı yeniden teyit etmek amacıyla” alındığı vurgulanarak, “Ez-Zubeydi'nin adil güney davasını suistimal etmesi ve güney vilayetlerinde sivillere karşı ağır ihlallerde bulunmak için bunu kullanması”na işaret edildi. Ayrıca “Cumhuriyetin siyasi ve ekonomik merkezine zarar vermek, anayasaya ve anayasal otoritelere saldırmak ve devletin darbe ve isyanla mücadele çabalarını engellemek” de belirtildi.

Şarku'l Avsat'ın edindiği bilgiye göre kararın ilk maddesi, ez-Zubeydi'nin bir dizi suçlamaya dayalı olarak Başsavcıya sevk edilmesini ve görevinden uzaklaştırılmasını öngörmektedir. Bunların başında, cumhuriyetin bağımsızlığını zayıflatmak, askeri, siyasi ve ekonomik konumuna zarar vermek, silahlı çete kurmak ve silahlı kuvvetlerin subay ve askerlerine karşı cinayet suçları işlemek gibi vatana ihanet suçları ile anayasayı ihlal etmek ve yürürlükteki yasaları çiğnemek de yer almaktadır.

Kararın 2. maddesi, ez-Zubeydi'nin Başkanlık Liderlik Konseyi üyeliğinin iptal edilmesine karar verirken, 3. Madde, Başsavcıya yürürlükteki yasalara uygun olarak gerekli yasal tedbirleri almasını ve kendisine yöneltilen suçlamaları soruşturması talimatını vermektedir.

Yemen'de Meşru Hükümeti Destekleme Koalisyonu bugün yaptığı açıklamada, ez-Zubeydi'nin önümüzdeki saatlerde şehirde kargaşa çıkarmak amacıyla Mumin es-Sakkaf ve Muhtar en-Nubi liderliğindeki Aden'de bulunan onlarca kişiye silah ve mühimmat dağıttıktan sonra bilinmeyen bir yere kaçtığını bildirdi.

Bu durum, Yemen Ulusal Muhafız güçleri ve koalisyon güçlerinin, Başkanlık Konseyi Başkan Yardımcısı Abdul Rahman el-Mahremi'den güvenliği sağlamasını, Aden'de herhangi bir çatışmanın yaşanmasını önlemesini, halkı herhangi bir kargaşadan korumayı, can ve mal kaybını önlemeyi ve Ulusal Muhafız güçleriyle iş birliği yapmasını talep etmesine neden oldu.


Suriye medyası: SDG'nin bombardımanı durdurmasının ardından Halep'te temkinli bir sakinlik hakim

Halep'te bir güvenlik operasyonu sırasında bir Suriye polis memuru (Arşiv- Suriye İçişleri Bakanlığı)
Halep'te bir güvenlik operasyonu sırasında bir Suriye polis memuru (Arşiv- Suriye İçişleri Bakanlığı)
TT

Suriye medyası: SDG'nin bombardımanı durdurmasının ardından Halep'te temkinli bir sakinlik hakim

Halep'te bir güvenlik operasyonu sırasında bir Suriye polis memuru (Arşiv- Suriye İçişleri Bakanlığı)
Halep'te bir güvenlik operasyonu sırasında bir Suriye polis memuru (Arşiv- Suriye İçişleri Bakanlığı)

Suriye haber kanalı el-Ihbariye, Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) bombardımanı durdurmasının ardından herhangi bir ihlale karşı yoğun güvenlik önlemleri alınırken, Halep şehrinde temkinli bir sükunetin hakim olduğunu bildirdi.

Resmi televizyon kanalı daha önce SDG'nin şehirdeki birkaç mahalleyi hedef aldığını ve ordu güçlerinin ateşin kaynağına karşılık verdiğini bildirmişti.

El-İhbariye, Halep Sağlık Müdürlüğü'ne dayandırdığı haberinde, SDG'nin yerleşim bölgelerini hedef alması sonucu 4 sivilin öldüğünü, 10 kişinin de yaralandığını bildirdi.

Ancak SDG bunu yalanlayarak, Suriye Savunma Bakanlığı'na bağlı silahlı grupların Halep'teki mahalleleri “ağır silahlarla” hedef aldığını ve 3 kişinin öldüğünü, 26 kişinin yaralandığını belirtti.


Hükümetin Hartum’a dönüşü… Yerinden edilenlerin geri dönüşüne katkı sağlar mı?

Port Sudan’dan dönecek hükümeti karşılamaya hazırlanan Hartum’daki simge yapılardan biri (Şarku’l Avsat)
Port Sudan’dan dönecek hükümeti karşılamaya hazırlanan Hartum’daki simge yapılardan biri (Şarku’l Avsat)
TT

Hükümetin Hartum’a dönüşü… Yerinden edilenlerin geri dönüşüne katkı sağlar mı?

Port Sudan’dan dönecek hükümeti karşılamaya hazırlanan Hartum’daki simge yapılardan biri (Şarku’l Avsat)
Port Sudan’dan dönecek hükümeti karşılamaya hazırlanan Hartum’daki simge yapılardan biri (Şarku’l Avsat)

Sudan hükümeti, savaş nedeniyle uzun süredir uzak kaldığı başkent Hartum’daki varlığını yeniden tesis etmeyi planlıyor. Bu kapsamda hükümet, Kızıldeniz kıyısındaki Port Sudan’dan yürüttüğü faaliyetlerini yeniden Hartum’a taşımak üzere savaşın izlerini silme, ortamı hazırlama, kamu hizmetlerini yeniden başlatma ve altyapıyı onarma yönünde yoğun çaba sarf ediyor. Ancak bazı analistler ve gözlemciler bu adımı “siyasi pazarlama” olarak nitelendirirken, hizmet sunumuna somut bir katkı sağlamayacağını savunuyor. Gündemdeki temel soru ise şu: Bu adım, yüz binlerce yerinden edilmiş kişinin başkente geri dönmesine ve yeniden imara katkı sağlar mı?

Hükümet, Nisan 2023’te Hızlı Destek Kuvvetleri ile savaşın patlak vermesinin ardından ülkenin doğusundaki Kızıldeniz eyaletine bağlı Port Sudan’dan çalışmaya başlamıştı.

Altı bakanlık geri döndü

Geçen temmuz ayında, Egemenlik Konseyi üyesi İbrahim Cabir başkanlığında, bakanlıkların ve devlet kurumlarının Hartum’a dönüşü için uygun koşulları hazırlamak ve vatandaşların geri dönüşüne elverişli ortamı oluşturmak amacıyla bir komite kuruldu. Şarku’l Avsat, Hartum’daki “Kuleler Kompleksi”nde son hazırlıkların tamamlandığını ve altı bakanlığın geri döndüğünü tespit etti. Dönen bakanlıklar şunlar: Adalet, Madenler, Sanayi ve Ticaret, Sosyal Refah, Kültür ve Enformasyon ile Yükseköğretim. Ayrıca Başbakanlık Ofisi de yeniden Hartum’da faaliyete geçti.

Son günlerde, Geçiş Dönemi Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan, bakanlıkların yeni binalarını, Sudan Maden Kaynakları Şirketi’nin merkezini ve Öğretmen Hastanesi’ni ziyaret ederek Hartum’dan yeniden çalışmalara başlanmasını inceledi.

28 Aralık’ta Bakanlar Kurulu İşlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Lamiya Abdulgafar, Başbakan Kamil İdris’in “önümüzdeki günlerde” görevine Hartum’dan başlayacağını açıkladı. Resmî haber ajansı SONA, bakanın, yeni yılın başından itibaren bakanlıkların Hartum’daki yeni binalarına taşınarak çalışmalarına başlamasına yönelik düzenlemeleri incelediğini bildirdi.

Hartum Eyaleti Hükümeti Sözcüsü et-Tayyib Saadeddin, federal bakanlıkların başkentten yeniden görev yapmaya başlamasının, vatandaşların evlerine dönüşü için genel ortamın hazırlanmasına yönelik üst komitenin çalışmalarına güçlü bir ivme kazandıracağını söyledi. Şarku’l Avsat’a konuşan Saadeddin, özellikle sağlık ve yükseköğretim başta olmak üzere hizmet sunan bakanlıkların Hartum’da bulunmasının, vatandaşların zorunlu işlemler için Port Sudan’a seyahat etme külfetini ortadan kaldıracağını ifade etti. Eyalet hükümetinin dönüşü desteklediğini vurgulayan Saadeddin, elektrik, su ve temizlik gibi temel hizmetlerin sağlanması ve bakanlıkların vatandaşlara hizmet verebilmesi için uygun ortamın hazırlanması konusunda taahhütte bulunduklarını kaydetti.

fvbgh
Hartum’daki devlet kurumlarından biri; savaş sırasında tamamen tahrip edildi (Şarku’l Avsat)

Başbakanın Basın Danışmanı Muhammed Abdülkadir de Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, bakanlıkların Hartum’a dönüşünün başlıca hedeflerinin sivil hayatı normalleştirmek, yeniden imar programlarını canlandırmak ve başarıya ulaştırmak, yerinden edilenler ile mültecilerin geri dönüşünü teşvik etmek olduğunu söyledi. Dönüşün, devlet yönetiminin talimatları doğrultusunda gerçekleştiğine dikkat çeken Abdülkadir, bunun siyasi ve hizmet alanında istikrarı pekiştirme, başkent Hartum’a yeniden hayat verme ve savaşın yol açtığı büyük yıkımın ardından imar sürecini hızlandırma açısından önemli bir işaret olduğunu vurguladı.

Hizmet sunumu

Enformasyon Bakanlığı Medya Direktörü Neda Osman ise Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, devlet kurumlarının Hartum’a dönüşünün güvenlik açısından da hayatın geri dönmesi anlamına geldiğini belirterek, mahallelerdeki olumsuz görüntülerin denetlenmesi ve yabancı unsurların varlığının kontrol altına alınmasına katkı sağlayacağını, savaşın tahrip ettiği alanlarda yaşamın yeniden canlanmasına yardımcı olacağını söyledi.

Siyasi pazarlama mı?

Yazar ve siyaset analisti Muhammed Hamid Cuma Nawar ise bakanlıkların Hartum’a dönüşünün, vatandaşlara somut fayda sağlamaktan ziyade daha çok siyasi bir boyut taşıdığı görüşünde. Şarku’l Avsat’a konuşan Nawar, “Bakanlıklar, kurum ya da yapı olarak genellikle vatandaşlara doğrudan hizmet sunan birimler değildir. Örneğin Elektrik ya da Petrol Bakanlığı, vatandaşın ihtiyaç duyduğu hizmetleri doğrudan kendisi vermez; bu hizmetler, bakanlığın Port Sudan’da ya da Hartum’da olmasından bağımsız olarak faaliyet göstermesi gereken şirketler veya kurumlar aracılığıyla sunulur” dedi.

fgth
Hartum Havalimanı’ndan bir görünüm; altyapıda meydana gelen yıkımın izleri ve yanmış bazı uçaklar (Şarku’l Avsat)

Nawar, bakanlıkların Hartum’da bulunmasının istikrar mesajı verdiğini ve dış kamuoyuna yönelik bir siyasi pazarlama niteliği taşıdığını, bunun anlaşılır bir hedef olduğunu belirtti. Ancak vatandaşlar açısından daha acil ihtiyaçların bulunduğunu vurgulayan Nawar, bunların başında elektrik ve su hizmetlerinin yeniden sağlanması, güvenliğin temini, sağlık merkezleri, okullar ve üniversitelerin hizmete dönmesi geldiğini, bu alanlarda ilerlemenin daha yavaş olduğunu ifade etti.

“Bakanlıkların dönüşü tek başına, vatandaşların geri dönüş programları üzerinde büyük bir etki yaratmaz” diyen Nawar, daha istikrarlı bölgelerde elektrik ve su hizmetleri sağlandığı için dönen vatandaşların, geri dönüşlerini bakanlıkların dönüşüne bağlamadıklarını söyledi.

Bu çerçevede, sosyal medya üzerinden çok sayıda gözlemcinin sorduğu kritik soru gündemdeki yerini koruyor: Bu adım, yüz binlerce yerinden edilmiş kişinin başkente geri dönmesine ve yeniden imara katkı sağlar mı, yoksa yalnızca siyasi bir tanıtım hamlesi midir?