Yeni araştırma karıncaların neden "öpüştüğünü" ortaya çıkardı

Camponotus cinsi marangoz karıncaların bini aşkın türü bulunuyor. Bunlar genellikle çürüyen ağaçlara ya da ev içlerinde hasar görmüş kirişlere yuva yapıyor (Wikimedia Commons)

En büyük karınca türlerini kapsayan marangoz karıncaların koloniyi uyum içinde tutmak için "öpüştüğü" ortaya çıktı.
Yeni araştırmada incelenen ve Latince adı Camponotus floridanus olan marangoz karınca türü, sosyal böcek kolonilerinin tek bir organizmaya benzer şekilde, "makine gibi" çalıştığını kanıtladı.
Özellikle ABD’nin Florida eyaletinde yaygın görülen bu karıncaların, tükürüklerini değiş tokuş ederek, kolonideki her bireyin görevini yerine getirmesini sağladığı anlaşıldı.
İsviçre’deki Fribourg Üniversitesi'nden evrimsel biyolog Adria LeBoeuf, bu minik canlıların tükürük alışverişi sayesinde önemli proteinleri birbiriyle paylaştığını ifade etti.
"Her bir karıncanın iki midesi vardır. Biri kendi yediklerini sindirmek için diğeri ise kolonideki diğer karıncalarla paylaştıkları sıvıları depolamak için kullanılır. İkincisi bir tür 'sosyal mide'dir" diyen LeBoeuf, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Bu sıvıların alışverişi, karıncaların yiyecekleri ve kendi ürettiği önemli proteinleri paylaşmasına olanak tanır."
Daha önce meyve sinekleri gibi diğer sosyal böceklerin de tükürüklerini paylaştığı tespit edilmişti. Ancak bu "sosyal" sıvıların tam işlevi yeterince araştırılmamıştı.
Bu olguyu marangoz karıncalarda incelemeye karar veren araştırmacılar bu sıvıların, bireylerin kolonideki rolüyle bağlantılı olabileceğine dair kanıtlar buldu.
Marangoz karıncaların sosyal midelerindeki proteinleri analiz eden bilim insanları, tespit edilen biyobelirteçlerin koloninin yapısına ve bireylerin rolüne göre değiştiğini saptadı.
Örneğin nüfusu daha genç kolonilerde, şekerin hızlı işlenmesinden sorumlu proteinler daha baskındı. Yaşlı kolonilerde ise büyümeyle ilişkili ve daha uzun ömür için gerekli proteinler dolaşıyordu.
Bunun yanı sıra hücrelerin yaşam süresini kısaltan ve oksidatif stres diye bilinen biyokimyasal süreci engelleyen proteinlerin, kraliçenin yavrusuna bakan karıncaların sosyal midelerinde daha fazla görüldüğü keşfedildi.
Bu da diğer "özverili" bireylerin, gelecek nesli yetiştiren karıncalara daha uzun yaşaması için özel moleküller aktardığını ortaya koydu.
Öte yandan paylaşılan her bir proteinin nihayetinde koloniyi ve karıncaları nasıl etkilediğini anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.
Ancak hakemli bilimsel dergi eLife’ta yayımlanan makalenin bulguları, karınca öpücüklerinin, hayvanlardaki iş bölümünü kavramak için yararlı bir model olduğunu gösteriyor.
Independent Türkçe, ScienceAlert, eLife