Pfizer 15 yıllık çalışanına Kovid aşısı sırlarını çaldığı iddiasıyla dava açıyor

23 Kasım 2020 tarihli bu illüstrasyonda, üzerinde "Kovid-19 aşısı" yazan bir şişeyle Pfizer ve BioNTech logosunun yanında bir şırınga görülüyor (AFP)
23 Kasım 2020 tarihli bu illüstrasyonda, üzerinde "Kovid-19 aşısı" yazan bir şişeyle Pfizer ve BioNTech logosunun yanında bir şırınga görülüyor (AFP)
TT

Pfizer 15 yıllık çalışanına Kovid aşısı sırlarını çaldığı iddiasıyla dava açıyor

23 Kasım 2020 tarihli bu illüstrasyonda, üzerinde "Kovid-19 aşısı" yazan bir şişeyle Pfizer ve BioNTech logosunun yanında bir şırınga görülüyor (AFP)
23 Kasım 2020 tarihli bu illüstrasyonda, üzerinde "Kovid-19 aşısı" yazan bir şişeyle Pfizer ve BioNTech logosunun yanında bir şırınga görülüyor (AFP)

Pfizer, rakip bir kuruluşta işe girmeye hazırlanan bir çalışanını, koronavirüs aşısıyla ilgili olanlar da dahil olmak üzere gizli belgeleri çaldığı iddiasıyla dava ediyor.
İlaç devinin salı San Diego'daki bir mahkemeye verdiği şikayet dilekçesinde, istatistik bölümünde müdür yardımcılarından biri olan Çun Şiao Li'nin "Pfizer'ın verdiği dizüstü bilgisayarından kişisel Google Drive hesabına ve diğer kişisel cihazlara" 12 binden fazla dosya yükleyerek şirketin gizlilik sözleşmesini ihlal ettiği öne sürüldü.
Zimmete geçirildiği iddia edilen belgeler, Pfizer'ın Kovid-19 aşı çalışmaları ve Pfizer'la BioNTech ilişkisinin diğer ortaklıklara kıyasla neden başarılı olduğuna dair tavsiyesi ve analizini de içeren bir dizi konuyla ilgili.
Pfizer'ın dava dilekçesinde, "Li başlangıçta işbirliği izlenimi verse de aksine neyi, nasıl, ne zaman ve neden aldığı ve bu dosyaların (ve muhtemelen diğerlerinin) bulunabilirliği hususunda Pfizer'ı yanlış yönlendirdiği açığa çıkmıştır" ifadeleri yer aldı.
"Li; Pfizer'ın güvenlik ekibine başka bir dizüstü bilgisayar verecek kadar ileri gitmiş ve bunun 12 bin dosyayı Google Drive'ından indirmek için kullandığı dizüstü bilgisayar olduğuna Pfizer'ın inanmasına sebep olmuştur."
New York merkezli ilaç üreticisine göre "adli analizler, söz konusu bilgisayarın asıl cihaz olmadığını doğruladı".
Pfizer, Li'nin kanser ve otoimmün hastalıklarının tedavisine yoğunlaşan Kaliforniya merkezli rakip Xencor firmasında çalışmak üzere, 15 yıllık hizmetinin ardından  29 Kasım'da şirketten ayrılacağını ifade etti.
Şirket, "Li'nin davranışı, Xencor'da çalışmaya başlamaya yönelik bariz planıyla birlikte ele alındığında Pfizer'ın gizli, tescilli ve ticari sır niteliğindeki bilgilerini ifşa etmesi ve/veya kullanmasını epey olası kılıyor" ifadelerini kullandı.
Mahkeme salı günü Pfizer'ın, Li'nin şirketin ticari sırlarını kullanmasını geçici olarak engelleme talebini kabul etti. ABD Bölge Yargıcı Cathy Ann Bencivengo ayrıca, Li'nin bu tür verileri depolamış olabileceği hesap ve cihazların şirket avukatlarınca incelenebileceğini belirtti.
Li henüz bir yorumda bulunmazken, davada sanık konumunda bulunmayan Xencor da konuyla ilgili yorum yapmayı reddetti.
Davanın bir sonraki celsesi, yargıcın daha uzun süreli bir tedbir kararını değerlendireceği 9 Aralık'ta gerçekleşecek.
Independent Türkçe



Arkeoloji öğrencilerinin ilk kazısında 2 bin yıllık sürpriz

Keşfettiği altın zincirle Elise Zallu (solda) ve buluntunun ardından Maisy Warmough ve Zoe Yuill (Redesdale Archaeology Group)
Keşfettiği altın zincirle Elise Zallu (solda) ve buluntunun ardından Maisy Warmough ve Zoe Yuill (Redesdale Archaeology Group)
TT

Arkeoloji öğrencilerinin ilk kazısında 2 bin yıllık sürpriz

Keşfettiği altın zincirle Elise Zallu (solda) ve buluntunun ardından Maisy Warmough ve Zoe Yuill (Redesdale Archaeology Group)
Keşfettiği altın zincirle Elise Zallu (solda) ve buluntunun ardından Maisy Warmough ve Zoe Yuill (Redesdale Archaeology Group)

İlk kazı çalışmalarını yürüten arkeoloji öğrencileri, Birleşik Krallık'taki Northumberland'da Roma dönemine ait önemli bir hazine buldu. Bu keşif, antik imparatorluğun en kuzey ucundaki yaşantıya ışık tutuyor.

Newcastle Üniversitesi'nden arkeologlar, önceki aylarda gün yüzüne çıkarılan buluntuların sayısı ve niteliğinin deneyimli araştırmacıları bile şaşırttığını söyledi.

Hazine içindeki en dikkat çekici parçalardan biri, yaklaşık 7 cm uzunluğundaki bir altın zincir parçasıydı.

Araştırmacılar, zincirin son derece iyi korunduğunu ve bütün halde olsaydı bugün bile takılabileceğini söylüyor.

Muhtemelen zincir, yüksek kaliteli Roma kuyumculuğunun kendine has sofistike tekniği "halka içinde halka" kullanılarak yapılmıştı. Halkaların her biri özenle sıkıştırılarak 8 biçimine getirilmiş, ardından katlanıp birbirine örülerek zincir oluşturulmuştu.

Bu tür zincirler genellikle saf altından yapılırdı ve seçkin mücevherler, asker muskaları ya da yüksek rütbeli subaylarla ailelerine yönelik özel aksesuarlarla ilişkilendirilirdi.

Arkeoloji öğrencisi Elise Zallu, "Özellikle ilk kazımın ilk günü olduğu düşünülürse, altın zinciri bulmak resmen gerçeküstüydü. Kariyerim boyunca böyle bir şey bulmayı beklemiyordum, bu yüzden kesinlikle sürpriz oldu" diyor.

Newcastle Üniversitesi'nden Eric Tourigny, "Altın bir eser bulmak, pek çok arkeoloğun tüm kariyeri boyunca deneyimleyemediği bir şey" ifadelerini kullanıyor. 

Bir birinci sınıf öğrencisinin, kazıdaki ilk gününde bu kadar iyi korunmuş bir Roma altın zincirini keşfetmesi gerçekten olağanüstü bir olay.

Başka bir öğrenci Shannon Wood ise, Latince bir yazıtın izlerini taşıyan katlanmış bir kurşun parçası ortaya çıkardı.

Araştırmacılar, bu parçanın büyük olasılıkla ticaret, vergilendirme, mülkiyet veya Roma askeri tedarik ağı üzerinden mal hareketiyle ilgili bir mühür olduğunu ifade ediyor. Bu mühür, kişisel bir mesaj ya da "lanet tableti" işlevi görüyordu.

Roma İmparatorluğu'nda insanlar, ince kurşun levhaların üzerine dualar, şikayetler, istekler ve hatta lanetler kazıyıp bunları kutsal yerlere bırakırdı.

Araştırmacılar, kurşun levha üzerinde yapılacak yeni incelemelerin parçanın ne amaçla kullanıldığına ilişkin daha fazla bilgi vereceğini umuyor.

Bir diğer birinci sınıf öğrencisi Megan Potter, muhtemelen bir askeri kemere, kılıca veya at koşum takımına takılmış dekoratif bir bronz süs parçası buldu. Parça, klasik savaşçılarla ilişkilendirilen küçük kalkanlardan esinlenilmiş hilal şeklinde bir tasarıma sahipti. Roma döneminde genellikle süvarilerin taktığı bu tür süslemeler, statü ve askeri hiyerarşiyi simgeliyordu.

Araştırmacılar, süs parçasının ciddi şekilde aşınmasına rağmen yaldızının büyük bir kısmının korunduğunu söylüyor.

cdfvghyj
Roma peltat tarzı süvari süsü (The Archaeological Practice Ltd/Newcastle Üniversitesi)

Kazı sırasında ortaya çıkarılan diğer Roma dönemi eserleri arasında sikkeler, mızrak uçları, kıyafet aksesuarları ve çoğunda Roma dönemine ait grafiti izleri olan çömlek kaplar yer alıyordu.

Bir kasenin üzerinde kazınmış "MARTIN" veya "MARTINUS" yazısı muhtemelen bu isimde bir kişiden bahsediyordu. Aynı adı taşıyan birkaç başka çömlek parçası da ortaya çıkarıldı. Bu da yazıların, yaklaşık 2 bin yıl önce bu bölgede yaşamış veya çalışmış bir kişinin mülkiyet işareti ya da kişisel kimlik bilgisi olduğuna işaret ediyor.

Maisy Watmough ve Zoe Yuill isimli öğrenciler ise yüzüklere takılı oyulmuş değerli taşlar ortaya çıkardı. Intaglio denen bu oyma taşlar kişisel mühür olarak kullanılıyordu.

Kazı direktörü Richard Carlton, "Bir altın zincir, bir mühür taşı, üzerine yazıt bulunan bir çömlek parçası ve süslü bir broş, yaklaşık 2 bin yıl önce bu yerleşim yerinde yaşamış kişilerin hayatına ışık tutuyor" diyor.

Ekibin kazdığı binalar ve endüstriyel unsurlarla birleştiğinde bulgular, sınır bölgesinin nasıl işlediğini ve Roma'yla yerli toplulukların nasıl etkileşime girdiğini anlamamıza da yardımcı oluyor.

Independent Türkçe


Dünya'nın tarihindeki kayıp 1 milyar yılın sırrı çözülüyor

Büyük Kanyon'un bu görüntüsünde, resmin ortasında Büyük Uyumsuzluk görülüyor; daha eski, pütürlü ve köşeli kayaçlar, daha genç ve  yatay tabakalardan ayrılmış durumda (USGS/Alex Demas)
Büyük Kanyon'un bu görüntüsünde, resmin ortasında Büyük Uyumsuzluk görülüyor; daha eski, pütürlü ve köşeli kayaçlar, daha genç ve yatay tabakalardan ayrılmış durumda (USGS/Alex Demas)
TT

Dünya'nın tarihindeki kayıp 1 milyar yılın sırrı çözülüyor

Büyük Kanyon'un bu görüntüsünde, resmin ortasında Büyük Uyumsuzluk görülüyor; daha eski, pütürlü ve köşeli kayaçlar, daha genç ve  yatay tabakalardan ayrılmış durumda (USGS/Alex Demas)
Büyük Kanyon'un bu görüntüsünde, resmin ortasında Büyük Uyumsuzluk görülüyor; daha eski, pütürlü ve köşeli kayaçlar, daha genç ve yatay tabakalardan ayrılmış durumda (USGS/Alex Demas)

Dünya'nın jeolojik tarihinin 1 milyar yıldan uzun bir kısmı onlarca yıldır kayıp. 19. yüzyılın öncü ABD'li kaşifi John Wesley Powell, uzun süredir devam eden bu bilmeceye, "Büyük Uyumsuzluk" adını vermişti.

Bu gizem, kaya katmanlarının incelenmesiyle ortaya çıktı. Genellikle en üstteki kayalar en genç, en alttakiler ise en eski olur ancak araştırmacılar, dünyanın dört bir yanındaki tortul kayaçlarla daha eski kristal kayaçlar arasında açıklanamayan devasa bir zaman boşluğu gözlemliyor.

Avustralyalı bilim insanları, neler olduğunu artık anladıklarını düşünüyor.

Wollongong Üniversitesi'nden araştırmacılar bu ay yayımlanan çalışmada cevabın, Dünya'nın kayalık kabuğunun derinliklerindeki sıcak akıntılar nedeniyle eski kıtaların yükselip alçalmasında saklı olduğunu savunuyor.

Devasa kara parçalarının yükselmesine neden olabilen bu akıntıların modellenmesi, yüz milyonlarca yıl önce karaların yükseldiğini, ardından da uzun bir alçalma dönemine girdiğini ortaya çıkardı. Bilim insanları, kara parçalarının merkezi kısımlarının zamanla alçalarak okyanus altında kaldığını ve tortullarla örtüldüğünü belirtti.

Doçent Nicolas Flament yaptığı açıklamada, "Bazen eksik olan şeyler, Dünya'nın geçmişi hakkında görebildiklerimizden daha fazla bilgi verebilir. Tek bir uzun yükselme döneminin ardından gelen uzun bir alçalma dönemi, kayayı ortadan kaldırıp aşınmış yüzeyi korumanın ideal yolu olurdu" diyor.

Büyük Uyumsuzluk'un izlerini taşıyan kayalar, Laurentia adı verilen eski kıtanın parçası olan New Mexico'da ve Arizona'daki Büyük Kanyon'da bulunmuştu.

Ancak zaman boşluğuna dair kanıtlar Avrupa, Avustralya, Afrika ve Asya'da da ortaya çıkarıldı.

Araştırmacılar, en iyi şekilde korunup belgelenen kanıtların Kuzey Amerika, Kuzey Avrupa ve Çin'in kuzeyindekiler olduğunu belirtiyor.

Modellere göre bu bölgelerdeki akıntılar, 541 milyon ila 1 milyar yıl önceyi kapsayan Neoproterozoyik Çağ'da kıtaların yükselmesine neden oldu.

Üniversite bu çağın, Dünya'da hayvan çeşitliliğinde patlama yaşandığı Kambriyen Dönem'le sona erdiğini ekliyor.

Görsel kaldırıldı.
Bir sanatçının "Kartopu Dünya" tasviri (NASA)

Ancak araştırmacılar, çalışmayı tamamlamak için dünyanın diğer bölgelerinde daha fazla araştırma yapılması gerektiğini ifade ediyor.

Büyük Uyumsuzluk'un nedenine ilişkin yakın zamanda ortaya atılan bir teoriye göre buzullar, yaklaşık 720 milyon ila 635 milyon yıl önce yaşanan ve "Kartopu Dünya" diye bilinen dönemde kaya katmanlarını aşındırmıştı. Aşınan maddeler, okyanuslara yaşamı sürdürmek için gereken besin maddelerini sağlamış olabilir.

Ancak Kaliforniya Üniversitesi Santa Barbara kampüsünden araştırmacılar 2020'de, Kolorado'dan alınan granit örneklerini inceleyerek granitin üstündeki kayaların 1 milyar ila 720 milyon yıl önce, yani Kartopu Dünya döneminden önce aşındığını tespit etmişti.

Bu aşınma, Laurentia'yı da içeren Rodinya süperkıtasının oluşup parçalandığı dönemle daha iyi örtüşüyordu.

Jeolog Francis Macdonald, "Temel hipotez, bu büyük ölçekli aşınmanın süperkıtaların oluşumu ve ayrılmasıyla tetiklendiği yönünde" demişti.

Avustralyalı araştırmacılar, The Conversation'daki yazılarında Büyük Uyumsuzluk'la ilgili teorileri test etmenin zorlu bir süreç olduğunu yazıyor. Bu zorluğun, "araştırma için gerekli temel kanıtları barındıran kayaçların ortadan kalkmış olmasından" kaynaklandığını söylüyorlar.

Bilim insanları, "Sonuç olarak boşlukları doldurmak için halihazırda bildiklerimizden yola çıkmamız gerekiyor" ifadelerini kullanıyor.

Independent Türkçe


Van Gogh’un “Çiçek Açan Kestane Ağaçları” tablosu 190,4 milyon dolara satıldı

Van Gogh’un “Çiçek Açan Kestane Ağaçları” tablosu, müzayedede satışa sunulmadan önce (Reuters)
Van Gogh’un “Çiçek Açan Kestane Ağaçları” tablosu, müzayedede satışa sunulmadan önce (Reuters)
TT

Van Gogh’un “Çiçek Açan Kestane Ağaçları” tablosu 190,4 milyon dolara satıldı

Van Gogh’un “Çiçek Açan Kestane Ağaçları” tablosu, müzayedede satışa sunulmadan önce (Reuters)
Van Gogh’un “Çiçek Açan Kestane Ağaçları” tablosu, müzayedede satışa sunulmadan önce (Reuters)

Hollandalı ressam Vincent van Gogh’un ünlü bir tablosu, müzayede evi Sotheby’s tarafından yapılan açıklamaya göre dün 190,4 milyon dolara satıldı. Rekor düzeydeki satış, tablonun Nazi dönemi koşullarında el değiştirdiği gerekçesiyle satışına itiraz eden bir aileyle uzlaşmaya varılmasının ardından gerçekleşti.

Van Gogh’un 1890 yılında Fransa’nın Auvers-sur-Oise kasabasında yaptığı “Çiçek Açan Kestane Ağaçları” adlı tablo, sanatçının eserleri arasında yeni bir satış rekoruna imza atarken, mevcut müzayede sezonunun en yüksek bedelle satılan sanat eseri oldu.

Van Gogh’un bir tablosu için açık artırmada bugüne kadar kaydedilen en yüksek satış bedeli, sanatçının 1888 yılında yaptığı “Selvili Tarla” adlı eserine ait 117,2 milyon dolardı. Söz konusu tablo, 2022 yılında New York’ta Christie’s müzayede evinde satılmıştı.

cdvfgthyj
Van Gogh’un “Çiçek Açan Kestane Ağaçları” tablosu (Reuters)

Tabloyu 1936 yılında satan tanınmış Alman Yahudi yayıncı Samuel Fischer’in mirasçıları, başlangıçta satışa itiraz etti. Mirasçılar, Fischer’in Nazi yönetimi altındaki dönemde ailesinin içinde bulunduğu ekonomik ve siyasi koşullar nedeniyle tabloyu elden çıkarmak zorunda kaldığını savundu.

Mirasçıları temsil eden Berlin merkezli Avukat Gunnar Schnabel, Sotheby’s müzayede evinden tablonun piyasa değerinden satıldığını ve ailenin dönemin siyasi koşullarından bağımsız olarak eseri elden çıkaracağını kanıtlamasını talep etti.

Sotheby’s’e göre, Blakier-Arrieta ailesi tabloyu 1975 yılında satın aldı ve yarım asrı aşkın süre boyunca mülkiyetinde tuttu.

Ancak müzayede evi, salı günü yaptığı açıklamada, eserin 1975 yılından bu yana sahibi olan aile ile Samuel Fischer’in “tüm yasal hak sahipleri” arasında anlaşmaya varıldığını duyurdu.

Sotheby’s, “Çiçek Açan Kestane Ağaçları” tablosunun mülkiyet geçmişine ilişkin kapsamlı araştırmalar yürüttüğünü ve şu ana kadar eserin zorla ya da gerçek değerinin altında satıldığına dair herhangi bir kanıta ulaşmadığını belirtti.

Son yıllarda, Nazi dönemi boyunca Yahudi koleksiyoncuların elinden çıkan sanat eserlerinin iadesine yönelik çok sayıda talep gündeme geldi. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre bu anlaşmazlıkların önemli bir bölümü ise taraflar arasında uzlaşmayla sonuçlandı.