Afganistan'da öğretmenler, Taliban'ın yasağını delerek kız çocuklarına gizlice eğitim veriyor

Bazı öğretmenler, kız çocuklarını kendi evlerine alarak gizlice eğitim veriyor (Paula Bronstein/Wall Street Journal)
Bazı öğretmenler, kız çocuklarını kendi evlerine alarak gizlice eğitim veriyor (Paula Bronstein/Wall Street Journal)
TT

Afganistan'da öğretmenler, Taliban'ın yasağını delerek kız çocuklarına gizlice eğitim veriyor

Bazı öğretmenler, kız çocuklarını kendi evlerine alarak gizlice eğitim veriyor (Paula Bronstein/Wall Street Journal)
Bazı öğretmenler, kız çocuklarını kendi evlerine alarak gizlice eğitim veriyor (Paula Bronstein/Wall Street Journal)

Afganistan'da öğretmenler, Taliban'ın yasağına rağmen kız çocuklarına gizlice eğitim veriyor. 
15 Ağustos'ta başkent Kabil'e girip ülkenin kontrolünü ele geçiren Taliban, eylülde okulları yeniden açarken 11-12 yaşından büyük kız çocuklarının okula gitmelerini yasaklamıştı.
Fakat ülkedeki bazı öğretmenler, buna rağmen kız çocuklarının eğitimlerine devam etmesi için gizlice çalışıyor.  
Kendini Feyza olarak tanıtan bir öğretmen, "Sadece evde otururlarsa depresyona girerler ya da cep telefonu bağımlısı olurlar. Onlara bir gün okulların açılacağına dair umut vermemiz lazım" dedi.
Sabahları okula gidip 7-8 yaşındaki oğlan çocuklarına ders veren 56 yaşındaki öğretmen, öğlenleri de kendi evinde kız çocuklarıyla gizlice ders işliyor.  
Feyza'ya oğlu Ferhat da yardım ediyor. 22 yaşındaki genç, ellerinden geleni yaptıklarını belirtirken "Böyle küçük sınıflar sorunu çözemez. Okullar yeniden açılmalı" ifadelerini kullandı.
Pashtana Durrani ise bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarında kız çocuklarına eğitim veriyor.
Yaklaşık 100 öğrenciye hem çevrimiçi hem de yüz yüze hibrit eğitim verdiğini belirten Durrani, "Eğer bu ivmeyi kaybedersek kadın doktorlar, mühendisler ve ebeler olmayacak" dedi.
Taliban Sözcüsü Zebihullah Mücahid ise eğitimle ilgili durumun finansal olduğunu savunarak "Kız çocuklarının ve genç kadınların okullara ya da üniversitelere yeniden gitmesini sağlamaya yönelik sorunlardan biri de ekonomiyle ilgili. Bize yaptırım uygulayınca, süreci daha da dengesizleştiriyorsunuz" demişti.
ABD, ülkeden çekildikten sonra Afganistan'ın uluslararası bankalardaki hesaplarını bloke etmiş, Afganistan Merkez Bankası'ndaki yaklaşık 9 milyar doları (yaklaşık 107 milyar TL) da dondurmuştu.
Ayrıca Taliban hükümetinin Dışişleri Bakan Vekili Emirhan Muttaki, iki hafta önceki açıklamasında ülkedeki kız çocuklarının yüzde 75'inin okula dönüp eğitime devam ettiğini öne sürmüştü.
Son 20 yılda ülkedeki okuryazarlık oranında artış kaydedilse bile Birleşmiş Milletler'in 2019'da açıkladığı verilere göre kız çocuklarının yalnızca yüzde 40'ı ilkokulu tamamlamış durumda. Erkeklerdeyse bu oran yüzde 70 civarında.
Kendisini Nasser olarak tanıtan bir okul müdürüyse, başta Taliban'ın kurallarına uyduğunu fakat sonra kızlarının eğitim görmesini talep eden birçok veliden telefon aldığını söyledi.
Kabil'deki bir okulda görev yapan 28 yaşındaki Nasser, bunun üzerine okula gitmesi yasaklanan 7. sınıf ve 10. sınıf arasındaki kız çocuklarından yaklaşık 50'sini gizlice derslere sokmaya başladı. Nasser, "Eğer Taliban yaptıklarımı fark ederse beni çok sert şekilde cezalandırır. Fakat davranışlarımın sorumluluğunu alıyorum. Korkum yok. Kız çocuklarının eğitimlerine devam etmesini istiyorum" dedi.
Yaklaşık bir aydır gizlice derslere katılan Yasemin ise "21. yüzyılda kız çocuklarının eğitim görmesini yasaklamak akla hayale sığmaz bir şey" ifadelerini kullandı.
Independent Türkçe, Wall Street Journal

 



ABD, İran savaşı nedeniyle Güney Kore Deniz Piyadeleri ile yapılacak tatbikatları iptal etti

2024 yılında Güney Kore ile ABD arasında düzenlenen yıllık ortak tatbikatında Apache helikopterleri (Arşiv- EPA)
2024 yılında Güney Kore ile ABD arasında düzenlenen yıllık ortak tatbikatında Apache helikopterleri (Arşiv- EPA)
TT

ABD, İran savaşı nedeniyle Güney Kore Deniz Piyadeleri ile yapılacak tatbikatları iptal etti

2024 yılında Güney Kore ile ABD arasında düzenlenen yıllık ortak tatbikatında Apache helikopterleri (Arşiv- EPA)
2024 yılında Güney Kore ile ABD arasında düzenlenen yıllık ortak tatbikatında Apache helikopterleri (Arşiv- EPA)

Güney Kore Deniz Piyadeleri, ABD’nin İran savaşı nedeniyle bölgedeki Amerikan askerlerinin mevcudiyetinin sınırlı olması gerekçesiyle, gelecek ay Güney Kore ile gerçekleştirilmesi planlanan ortak amfibi çıkarma tatbikatını iptal ettiğini bugün açıkladı. 

Güney Kore Deniz Piyadeleri Sözcüsü, basın toplantısında yaptığı açıklamada, ABD’li mevkidaşlarının kendilerine geçen haziran ayında, tümen seviyesinde gerçekleştirilmesi planlanan “Ssangyong” tatbikatı için gerekli ABD askerlerinin sayısının sınırlı olacağını resmen bildirdiğini söyledi.

Sözcü, iki müttefikin tatbikatların yeniden başlatılması konusunda görüşmelerini sürdürdüğünü belirtti. Ancak gelecekte tatbikatların iptal edilmesini önlemek veya yapılamayan eğitimlerin telafi edilmesini sağlamak için hangi adımların atılacağı konusunda ayrıntı vermedi. 

ABD’nin Güney Kore’deki kuvvetlerinden ise konuya ilişkin yorum talebine henüz cevap gelmedi.

İptal kararı, ABD Başkanı Donald Trump’ın geçen hafta cuma günü sona eren ayrı bir yıllık ortak askeri tatbikatın kapsamının daraltılması yönündeki sürpriz kararının ardından geldi. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Trump, kararını tatbikatların yüksek maliyeti ve Seul’ün İran’a karşı yürütülen savaşa katılmayı reddetmesiyle gerekçelendirdi. 

Tatbikatların kapsamı daraltılmış olmasına rağmen, Kuzey Kore geçen hafta 10 füze fırlattı.


Çin ve Ürdün, Amerika ve İran arasındaki ateşkesin sürdürülmesi çağrısında bulundu

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Ürdün Kralı II. Abdullah, Pekin'deki Büyük Halk Salonu'nda düzenlenen imza töreninin ardından el sıkışırken, (AP)
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Ürdün Kralı II. Abdullah, Pekin'deki Büyük Halk Salonu'nda düzenlenen imza töreninin ardından el sıkışırken, (AP)
TT

Çin ve Ürdün, Amerika ve İran arasındaki ateşkesin sürdürülmesi çağrısında bulundu

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Ürdün Kralı II. Abdullah, Pekin'deki Büyük Halk Salonu'nda düzenlenen imza töreninin ardından el sıkışırken, (AP)
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Ürdün Kralı II. Abdullah, Pekin'deki Büyük Halk Salonu'nda düzenlenen imza töreninin ardından el sıkışırken, (AP)

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, bugün Pekin’de Ürdün Kralı II. Abdullah ile görüşmesinde, Filistin meselesinin “Ortadoğu’daki sorunların merkezinde yer aldığını” söyledi. İki lider ayrıca ABD ile İran arasındaki ateşkesin korunması gerektiğini vurguladı.

Çin devlet televizyonunun yayımladığı görüşme özetine göre Şi, Filistin ile İsrail arasındaki barış görüşmelerinin yeniden başlatılması ve siyasi çözüm bulunması çağrısında bulundu. Şi ayrıca “bağımsız Filistin devletinin mümkün olan en kısa sürede kurulmasının” sağlanması gerektiğini belirtti. Şarku’l Avsat’ın Reuters’ten aktardığına göre Şi, bölgesel barış ve istikrarın sağlanması için siyasi diyaloğun önemine dikkat çekti.

Ürdün Kralı II. Abdullah ise iki ülkenin, Ortadoğu’da sükûnet ve istikrarın tesis edilmesi gerektiği konusunda görüş birliği içinde olduğunu söyledi.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping (solda) ve Ürdün Kralı II. Abdullah, Pekin'deki Büyük Halk Salonu'nda düzenlenen resepsiyonda onur kıtasını denetledi (AP).
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping (solda) ve Ürdün Kralı II. Abdullah, Pekin'deki Büyük Halk Salonu'nda düzenlenen resepsiyonda onur kıtasını denetledi (AP).

Çin ile Ürdün tarafından yayımlanan ortak bildiride, iki ülkenin ABD ile İran arasındaki ateşkesin korunması çağrısında bulunduğu belirtildi.

Bildiride, “Diyalog ve müzakere yoluyla gerilimin temel nedenlerini ortadan kaldıracak kapsamlı bir çözüme ulaşılmalıdır. Hürmüz Boğazı’ndaki deniz ulaşımı da normal şekilde yeniden başlatılmalıdır” ifadelerine yer verildi.


Kazakistan, yeni anayasanın kabul edilmesinin ardından ilk parlamentosunu seçiyor

Bir kadın, bugün Almatı'da yapılan erken parlamento seçimlerinde oy kullanıyor (Reuters)
Bir kadın, bugün Almatı'da yapılan erken parlamento seçimlerinde oy kullanıyor (Reuters)
TT

Kazakistan, yeni anayasanın kabul edilmesinin ardından ilk parlamentosunu seçiyor

Bir kadın, bugün Almatı'da yapılan erken parlamento seçimlerinde oy kullanıyor (Reuters)
Bir kadın, bugün Almatı'da yapılan erken parlamento seçimlerinde oy kullanıyor (Reuters)

Kazakistan’da seçmenler, Orta Asya’nın en büyük ekonomisinde demokrasiyi güçlendireceğini savunan ancak eleştirmenlerin cumhurbaşkanının iktidarını pekiştirdiğini söylediği anayasal reformların ardından, tek meclisli yeni parlamentonun üyelerini belirlemek üzere bugün sandık başına gidiyor.

Kazakistan, Rusya’nın müttefiki ve Çin’le yakın ilişkilere sahip olmasına rağmen, sahip olduğu zengin doğal kaynaklar ve Avrupa ile Asya arasındaki stratejik konumu nedeniyle Avrupa Birliği açısından da önemli bir ortak konumunda bulunuyor.

Yaklaşık 20 milyon nüfuslu ülkede 12,6 milyon kişinin oy kullanma hakkı bulunuyor.

Ülke, mart ayında yeni bir anayasa kabul ederek Senato’yu kaldırmış ve yerine “Kurultay” adı verilen tek meclisli bir parlamento oluşturmuştu. “Kurultay” adı, Orta Çağ’da Orta Asya’daki kabilelerin siyasi ve askerî meclisleri için kullanılıyordu.

Yetkililer, bu değişikliğin, daha önce yetkilerin cumhurbaşkanlığında toplandığı sistemde ikincil konumda kalan parlamentonun karar alma sürecindeki ağırlığını artıracağını savunuyor.

2019’da iktidara gelen Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, 2022’de hayat pahalılığına yönelik protestoların büyümesiyle başlayan ve 238 kişinin hayatını kaybettiği olayların ardından “Adil Kazakistan” adını verdiği reform programını hayata geçirdi.

73 yaşındaki cumhurbaşkanı, Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından ülkeyi 30 yıl boyunca yöneten otoriter selefi Nursultan Nazarbayev dönemini geride bırakmayı hedefliyor.

Bununla birlikte, bugün yapılacak seçimlerde yalnızca Tokayev’e farklı düzeylerde bağlılık gösteren 7 partinin aday göstermesine izin verildi. Muhalefet partileri ise seçimlere katılmaktan men edildi.

Şarku’l Avsat’ın aldığıı bilgiye göre Tokayev yanlısı Adalet Partisi’nin, 145 sandalyeli yeni parlamentoda büyük çoğunluğu elde etmesi bekleniyor.

Söz konusu parti, mevcut iktidar partisi Amanat’ın yeniden yapılandırılmış bir versiyonu olarak öne çıkıyor ve özellikle Tokayev’i desteklemek amacıyla kuruldu.