Müslüman Kardeşler Şura Konseyi liderliğindeki ayrılık derinleşiyor

Mısır'da yasaklı ‘Müslüman Kardeşler’ üyelerinin 2018 yılının temmuz ayında gerçekleştirilen, kafes içinde tutuldukları bir duruşma. (AFP)

İhvan-ı Müslimin (Müslüman Kardeşler) Genel Şura Konseyi İstanbul bürosu lideri Mahmud Hüseyin ile Rehberlik Konseyi Vekil Başkanı ve Londra cephesi lideri İbrahim Munir arasındaki mücadele örgütün yurt dışındaki liderleri arasında yeni bir bölünmeye işaret ediyor. Örgütün her iki cephesinin kendine ait bir sözcüsü mevcutken benzer bir şekilde ‘iki Genel Şura Konseyi’ olacak. Bu durum, Mahmud Hüseyin'in ‘Şura Konseyi’nin Vekil Rehber Munir’in görevlerini üstlenecek, geçici bir komiteyi onayladığını’ açıklamasından sonra gerçekleşti. Konu hakkında bilgi sahibi kaynaklar, “Munir, Hüseyin'in Şura'sının kararlarına cevap vermek üzere yeni bir Şura Konseyi oluşturmaya doğru ilerliyor” açıklamasında bulundular. Mısır'daki radikal hareketler konusunda çalışmalar yürüten araştırmacılar, ‘Örgütün Şura Konseyi’nin normal koşullarda entegre olmadığını’ vurguladılar. Örgüte üye gençler her iki cephenin kararlarına de öfkeliler. Zira iki cephe arasında meclis mücadelesi var. Genel Şura Konseyi, İhvan-ı Müslimin yönetmeliğine göre liderin daveti üzerine örgütün rehberini seçme hakkına sahip.
Mahmud Hüseyin geçtiğimiz perşembe günü örgütün internet sitelerinde yayınlanan açıklamasında, en üst organ olan Genel Şura Konseyi'nin birkaç gün önce toplandığını ve Munir'i görevden almaya ve son kararlarını feshetme karar verdiğini vurguladı. Açıklamaya göre ayrıca Munir'in konumunun görevlerini üstlenecek geçici bir komite kurulmasına karar verildi. Hüseyin'e göre Şura Meclisi söz konusu kararı İhvan yönetmeliğine göre geçerli bir çoğunluk ile toplanarak aldı. Munir'in artık İhvan içinde herhangi bir sorumluluğu olmadığı vurgulandı. Munir'in ayrıca seçilmiş konseyleri feshetmesine, Şura Konseyi liderlerini görevden almasına veya askıya almasına izin verilmediğini kaydedildi.
Kaynaklar tarafından şu açıklamada bulunuldu:
"Munir, Hüseyin'in kararlarına karşı çıktı ve karşılığında İstanbul bürosunun hareketlerine cevap vermek için yeni bir Şura Meclisi oluşturmaya karar verdi. Munir, İstanbul’daki başta Mahmud Hüseyin olmak üzere altı büyük ismin üyeliğini dondururken söz konusu büroya sadık yeni birçok lideri de görevden almaya karar verdi.”
Mısır'daki radikal hareketler konusunda uzmanlaşmış bir araştırmacı olan Ahmed Zağlul, Şarku'l Avsat’a yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Genel Şura Konseyi normal koşullarda entegre değil. Konsey içindeki mücadele, görevden almaya yönelikti. Ayrıca Konsey'in yıllar önce tanık olduğu seçimler, çıkarlar içi bir geçiş kartıydı. Hakkında çok sayıda değerlendirme vardı.
Zağlul, Mahmud Hüseyin'in Genel Şura Konseyi'ni yönettiğini ve 2013'ten bu yana, İstanbul'da kaldığı süre boyunca örgütsel unsurlarla bütün önemli ilişkilerini kestiğini ifade etti. İhvan’ın gençliğinin önceki örgütün Şura Meclisi seçimlerine ilişkin çekinceleri olduğuna dikkat çekti.
Zağlul’a göre Munir, Mahmud Hüseyin'in Şura Konseyi'nin yerine yeni bir Şura Konseyi kurarsa bu yönetmeliğe uygun olacaktır. Bu seçimler yoluyla da gerçekleştirilebilir. Ancak bunun onay veya destek alınması şartıyla gerçekleşeceğini belirten Zağlul, Londra Cephesi’nin bir yıl önce kurulmuş ve örgütü yöneten bir komite olduğuna işaret etti. Mahmud Hüseyin’in bunun bir üyesi olduğunu ifade eden Zağlul ancak seçimlerden sonra örgütün Genel Sekreterliği görevinin kaldırılması nedeniyle kendisine karşı çıktığını vurguladı.
Gözlemcilere göre, "İstanbul ve Londra cepheleri arasındaki kriz, Munir'in Türkiye'deki Teşkilat İşleri İdari Ofisi'nin feshedildiğini ve Mahmud Hüseyin ve diğerlerinin görevden alındığını duyurmasıyla ve buna karşılık Hüseyin'in açıklamasıyla krizi artırarak Rehberlik Konseyi’nin vekil başkanlığından azledildiğini ilan etmesiyle başladı. Munir cephesi, Hüseyin cephesinin tüm yandaşlarının veya sempatizanlarının ilişiklerinin kesildiğini ilan ederken, İstanbul bürosu örgütün Rehberi olarak Mısır hapishanelerinde bulunan, idam cezasına çarptırılan Muhammed Bedi'ye biatını yenilediğini duyurdu.
Daha önce, Mahmud Hüseyin cephesi resmi sözcüsü Talat Fehmi, ‘Cephe ve Genel Şura Konseyi'nin Münir'i görevden alma kararını onaylandığını’ duyurmuştu. Fehmi yaptığı açıklamada Şura Konseyi’nin örgütü yönetmekle görevli en yüksek makam olduğunu vurgulamıştı. İbrahim Munir cephesi daha önce Usame Süleyman'ın örgüt sözcüsü olarak atandığını ve Talat Fehmi'nin görevden alındığını açıklamıştı. İstanbul bürosundan hareketler, İhvan lideri ve Örgütteki Eski Uluslararası İlişkiler Komiseri Yusuf Nada'nın çatışmanın - geçici olarak - Londra cephesi lehine çözüldüğü açıklamalarından günler sonra geldi.
Nada birkaç gün önce ‘Mısır'daki İhvan liderlerinin meseleyi yıllar önce çözdüğünü, Rehber Vekili Mahmud İzzet'in hapsedilmesi durumunda yerine Münir'in atanacağını vurguladıklarını söyledi. “Munir, örgütün rehberlerinin güvenine sahipti ve örgütün çıkarlarını gözetiyordu” dedi. Ancak Ahmed Zağlul ise ‘bazı bölgesel güçlerin desteğine bağlı’ olduğu gerekçesiyle anlaşmazlığın çözümünün Munir'in lehine çevrildiğinden şüphe duyuyor.