ABD’nin İran Özel Elçisi Malley Körfez ülkeleri ile görüştü

Malley, Washington ve Körfez ülkeleri tarafından İran’a sunulan ‘iki seçenek’ hakkında görüştü

ABD'nin İran Özel Elçisi Robert Malley 2021 Manama Diyalog Forumu’nun oturum aralarındayken (AFP)

İran ile nükleer konulu altıncı tur müzakerelerin başlamasının arifesinde ABD'nin İran Özel Elçisi Robert Malley, bölgeye yaptığı son ziyarette İran’ın Nükleer Anlaşma’daki bağlılıklarına geri dönmesine hazırlık olarak Arap Körfezi ülkeleri ve diğer ülkelerle İran'a sunulan seçenekleri tartıştığını söyledi.
Malley ABD’de yayın yapan National Public Radio’ya (NPR) cuma sabahı verdiği röportajda iki seçenek olduğunu ve birincisinin anlaşmaya geri dönmek olduğunu söyleyerek “Böyle bir durumda biz ve Körfez ülkeleri diplomatik ve ekonomik ilişkileri genişletmeye hazırız. Bunu yapmak istediklerini ve bölgeyi ekonomik ve diplomatik olarak entegre etmek istediklerini söylüyorlar” dedi.
İkinci seçenek hakkında ise Malley, İran’ın anlaşmaya geri dönmeyip gerilimi tırmandırmaya ve nükleer faaliyetlerini ilerletmeye devam etmesi durumunda bu kapının kapanacağı ve İran’ın bir kez daha nükleer silahların yayılmasına ilişkin krizin sebebi olacağı konusunda uyarıda bulundu. Viyana müzakerelerine iletmeyi umduğu mesajın bu olduğunu söyleyen Malley “Daha önce Nükleer Anlaşma konusunda şüpheleri olan Arap ülkeleri, ABD'nin anlaşmaya geri dönmesine hazır. Anlaşmaya bayıldıklarını söyleyemeyeceğim. Ancak anlaşmanın alternatifinin ortada herhangi bir anlaşma olmayacak ya da ABD'nin içinde yer almayacak olduğu gerçeğini ve bunun da İran’ın taahhütlerine bağlı kalmaması, nükleer programdaki kuralları daha çok çiğnemesi ve bölgesel davranışlarını daha da saldırganlaştırması anlamına geleceğini kabul ettiler” dedi. Körfez ülkelerinin anlaşmanın faydaları konusunda farklı görüşleri olmasına rağmen, anlaşmaya geri dönmenin oldukça önemli olduğu konusunda hemfikir olduklarını düşündüğünü söyleyen Malley, Körfez ülkelerinin İran'a bu iki yolu teklif ettiklerini belirtti.
Malley İsrail'in anlaşmaya karşı olduğunu saklamadı, ancak anlaşmadan çekilmenin "büyük bir hata" olduğunu söyleyen eski İsrailli yetkililer de dahil olmak üzere, "kamuoyu tartışmalarında bazı farklar olduğunu" düşündüğünü belirtti.
Viyana'daki dolaylı müzakerelerde ülkesinin heyetine başkanlık eden Malley açıklamasını şöyle sürdürdü:
“Sanırım anlaşmaya yeniden girmememizi tercih ediyorlar. Ancak aynı zamanda bizimle genel anlaşmazlıklar istemediklerini de açıkça belirttiler. Anlaşmaya geri dönersek bunu durdurmaya çalışmayacaklarını biliyorlar. İsrailliler, anlaşmaya geri döndükten sonra olacaklar hakkında bizimle birlikte çalışmak istiyorlar. Anlaşmaya geri dönmezsek ve İran buna hazır değilse, bizimle daha yakından çalışmak istiyorlar, ki biz de tabii ki bunu yapmak istiyoruz. Yeni İran hükümeti talepleri konusunda çok katı tutumlar sergiliyor. Bu da görüşmeler için hayra alamet değil. Bırakalım bakalım masadayken ne diyecekler. Verdikleri göstergeler özellikle teşvik edici değil ve bunu duyan sadece biz değiliz.”