Batı’dan ‘hibrit’ tehditlere karşı iş birliğini güçlendirme sözü

Litvanya Cumhurbaşkanı Nauseda geçtiğimiz pazartesi günü sınırdaki silahlı kuvvetleri denetledi. (AFP)

Avrupa Birliği ve Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'nün (NATO) üst düzey yetkilileri, Belarus'taki göçmen krizi ve Rusya’nın Ukrayna sınırındaki konuşlanmasını tartıştıkları Litvanya ziyaretler sırasında ‘hibrit’ tehditler karşısında iş birliğini güçlendirme sözü verdiler.
AFP’nin haberine göre NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Rusya'ya Ukrayna sınırındaki ‘gerginliği azaltma’ çağrısını yineleyerek, “Ukrayna'ya karşı güç kullanması durumunda bunun sonuçları ve maliyetleri olacağı açıktır” dedi.
Stoltenberg ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in Litvanya ziyareti, önümüzdeki çarşamba günü  NATO üyesi ülkelerin dışişleri bakanlarını yanı sıra AB Dışişleri Bakanı Antony Blinken’in Rusya- Ukrayna sınırındaki durumla ilgili endişeleri gündeme getireceği Letonya'daki toplantı öncesinde gerçekleşti.
Stoltenberg ve Leyen, Belarus’u göçmen krizini planlamakla suçladılar. AB’nin ‘hibrit’ tehdit yaratmakla suçladığı Minsk ise ösz konusu suçlamaları yalanladı. Çoğu Ortadoğu'dan gelen binlerce kişi, son aylarda Doğu Avrupa Birliği, Letonya, Litvanya ve Polonya gibi NATO ülkelerine ulaşmak için Belarus sınırını geçmeye devam ediyor. Von der Leyen, Stoltenberg ve Litvanyalı liderlerle düzenlediği ortak basın toplantısında, “Bu tür olaylara yanıt olarak Avrupa Birliği ve NATO'nun yan yana çalışması önemlidir” vurgusunda bulundular.
NATO Genel Sekreteri açıklamasında “Yeni bir ortak deklarasyon da dahil olmak üzere NATO-AB ortak eylemini yoğunlaştırma olasılıklarını tartıştık. Çünkü birlikte çalıştığımızda daha güçlü ve daha güvendeyiz” ifadesini kullandı.
Diğer yandan Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda ise ülkesi ile Belarus arasındaki sınırda yaşananlara atıfta bulunarak güvenlik durumunun kötüleşmesi halinde NATO’nun 4. maddesi uyarınca yürütülecek istişarelere karşı olmadıklarını söyledi.
NATO'nun kuruluş anlaşmasına göre örgüte üye her ülke, güvenliğinin veya bağımsızlığının tehdit edildiğini düşündüğünde toplanma talep edebiliyor. Polonya’dan yapılan açıklamada söz konusu maddeye başvurulabileceği belirtildi.
Stoltenberg, tanklar, topçular, zırhlı birimler, insansız hava araçları ve savaşa hazırlıklardaki olağanüstü artışın büyük endişe kaynağı olduğunu söyledi. Rusya’ya verilen mesajın gerilimi azaltmayı hedeflediğini belirten NATO Genel Sekreteri, şeffaf olunması gerektiğini vurguladığı açıklamasında güç kullanmaya karar verilmesi halinde bunun maliyetinin olacağı konusunda uyardı.
Rusya'nın İngiltere Büyükelçisi Andrei Kelin, doğu sınırında Rusya ile Batı arasında askeri bir gerginliğin olmasının muhtemel olduğunu belirterek bunun engellemesi gerektiğini vurguladı.
Kelin İngiliz Radio Times ile gerçekleştirdiği röportajda şu ifadeleri kullandı:
“Evet, doğu sınırımızda yanlış hesaplama nedeniyle savaş riski var. Bu, bizim isteyeceğimiz en son şeydir. Bu yönde artan bir gerilime engel olunmalı. Riskler Soğuk Savaş dönemindeki kadar ciddi değil. Rusya, Batılı ortaklarına askeri hat konusunda somut önerilerde bulundu ve bunun nasıl sağlanabileceğini iletti. Müzakereler devam etmeli. Gerilimi azaltmamız gerek. Bizim tarafımızdan yapılan teklifler var ancak bunların analiz edilmesi ve bir cevap verilmesi gerekiyor. Ne yazık ki herhangi bir yanıt alamadık.”
Ülkesinin Ukrayna’ya yönelik askeri bir işgal planlamadığını vurgulayan Kelin, bunun Rus makamları tarafından defalarca dile getirildiğini belirterek aynı zamanda Donbass'taki temas hattında yaşanan istikrarsızlık nedeniyle Ukrayna'da mevcut bir savaşın riskinin yüksek olduğuna işaret etti.
NATO Genel Sekreteri geçtiğimiz cuma günü Rusya’yı Ukrayna'ya karşı güç kullanma konusunda uyardı. Stoltenberg, NATO’nun bu yıl tanklar, topçular, zırhlı birimler, insansız hava araçları ve savaşa hazır birlikleri de dahil olmak üzere bölgede olağandışı bir Rus yığınağı gözlemlediğini kaydetti.