WHO: Omikron, küresel tehdit teşkil ediyor

Omikron varyantından korkulurken Münih'teki bir afişte aşılama çağrısı yapılıyor (AFP)
Omikron varyantından korkulurken Münih'teki bir afişte aşılama çağrısı yapılıyor (AFP)
TT

WHO: Omikron, küresel tehdit teşkil ediyor

Omikron varyantından korkulurken Münih'teki bir afişte aşılama çağrısı yapılıyor (AFP)
Omikron varyantından korkulurken Münih'teki bir afişte aşılama çağrısı yapılıyor (AFP)

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), üye devletlerin koronavirüs salgınındaki son gelişmeleri tartışmak üzere dün bir araya geldiği toplantıda yayınladığı raporunda, Omikron varyantını ‘oldukça yüksek riskli’ olarak sınıflandırdı. WHO tarafından yapılan açıklamada, “Omikron'un bulaşı kabiliyeti, gerek önceki enfeksiyondan edinilmiş gerek ise aşılamanın bir neticesi olarak, klinik semptomları, sebep olduğu hastalığın şiddeti, tanı ve tedavi gibi diğer önlemlere verdiği yanıt konusunda ciddi bir belirsizlik mevcut” ifadelerine başvuruldu. Örgüt, bu yöndeki çalışmaların devam ettiğini de açıkladı.
WHO’nun değerlendirmesi, ilk olarak Güney Afrika'da keşfedilen Omikron varyantının, koronavirüsün tanınan mutasyonlarını atlatan hastalarda tekrar enfeksiyon riskini artıran bir takım mutasyonlar içerdiği yönünde. Omikron'a bağlı enfeksiyonlarda keskin bir artış olduğu taktirde durumun vahim bir hal alabileceğini öngören WHO, dolaylı yoldan Güney Afrika'ya atıfta bulunarak yalnızca bazı vatandaşlarına aşı sağlayabilen ülkelerin ciddi şekilde bundan etkilenebileceğini aktardı.
Cenevre'deki WHO Bakanlar Konferansı’nın açılışı sırasında yaptığı konuşmada koronavirüs aşılarının dünya çapında adil bir şekilde dağıtılması gerektiğini vurgulayan WHO Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, “Aşı kotaları bir hayır bağışı değildir, her ülkenin çıkarınadır” dedi.  
Kendi ifade ettiğine göre gelecekteki salgın hastalıklarla ortaklaşa mücadelede en iyi temeli sağlayacak yasal olarak bağlayıcı bir anlaşma çağrısında bulunan Tedros, ‘artık tüm ülkelerin daha sağlıklı, daha güvenli ve daha adil bir geleceğe yatırım yapmayı seçme zamanı’ vurgusunda bulundu.
WHO’ya üye 194 devletten bakanlar, Avrupa Birliği (AB) ve diğer bazı ülkelerin söz konusu ‘pandemi anlaşmasını’ bir sonuca bağlama önerisini tartışıyor. Teklif taslağı, WHO’nun pandemiyi önleme, bu yönde hazırlık ve müdahaleye ilişkin bir tüzük, anlaşma veya başka bir uluslararası belgenin müzakere edilmesini öneriyor. Böyle bir anlaşmaya şüphe ile yaklaşan ABD ve Çin, çok taraflı yeni taahhütlere direniyor.

Omikron yayılmaya devam ediyor
Diğer yandan yeni varyant ise birçok ülkede yayılmaya devam ediyor. Portekiz, bir futbolcunun yakın zamanda Güney Afrika'dan dönmesinin ardından Lizbon futbol kulübü Belenenses oyuncuları ve üyelerinden 13 kişide Omikron varyantının tespit edildiğini aktardı. Vakaların Cumartesi günü Belenenses- Benfica maçının ardından kaydedildiği de belirtildi. Kulüpten bir sözcü, bu kapsamda 44 kişinin evde tecrit altında olduğunu söyledi.
İsviçre hükümeti, ilk olası Omikron vakasının tespit edildiğini, bu yönde ülkeye girişteki kısıtlamaların artırıldığını bildirdi. Federal Halk Sağlığı Ofisi Pazar günü geç saatlerde Twitter hesabından yaptığı açıklamada, vakanın yaklaşık bir hafta önce Güney Afrika'dan İsviçre'ye dönen bir kişiyle ilişkili olduğunu söyledi. İsviçre, Avustralya, Danimarka, İngiltere, Çekya, Güney Afrika ve İsrail dahil olmak üzere 19 ülkeden yolculardan, varışta 10 günlük karantinaya girmeleri koşuluyla, uçağa binişlerinde negatif test sonucu vermelerini istiyor.
Avusturya'dan sağlık kaynakları da ülkede ilk Omikron vakasının tespit edildiğini söyledi. İskoçya’da ise 6 Omikron vakasının kaydedildiği bildirildi. Halk sağlığı yetkilileri, bu vakaların hastalığı nereden kaptıklarının belirlenmesi yönünde çalışıldığını belirtti.
Dün Avustralya hükümeti, yeni tip koronavirüsün (Kovid-19) mutasyona uğrayan yeni varyantı Omikron’un ortaya çıkmasıyla ilgili endişeler nedeniyle sınırı vasıflı işçilere, uluslararası öğrencilere ve diğer vize sahiplerine yeniden açma planlarını erteledi. Sınırın planlandığı gibi 1 Aralık’ta açılmayacağını söyleyen Başbakan Scott Morrison, bu ertelemenin ‘gerekli ve geçici bir karar’ olduğuna dikkati çekti. Aynı zamanda, “Bu gecikme, Avustralya’nın aşının etkinliği, daha hafif semptomlar oluşturup oluşturmayacağı da dahil olmak üzere hastalık aralığı ve bulaşma düzeyi dahil olmak üzere Omikron varyantını daha iyi anlamak için ihtiyaç duyduğumuz bilgileri toplamasını sağlayacak” dedi.
Avustralya, sınırlarını çoğu yabancıya en az 20 aydır kapalı tutması, işgücünde ve turizm sektöründe sorunlara neden oldu. Ülkede şuana kadar 5 farklı Omikron vakası tespit edildi.
Dün yaptığı açıklamada, WHO’nun üye devletlerden daha büyük bağışlar yoluyla güvenli finansmana ihtiyacı olduğunu söyleyen Almanya Başbakanı Angela Merkel, WHO’nun salgının önlenmesi yönünde bağlayıcı bir uluslararası anlaşmaya varılması için müzakereleri başlatmasını desteklediğini de ekledi.
Diplomatların söylediğine göre WHO üye ülkelerinin salgın önleme ve AB ile ABD arasındaki boşluğu kapatma konusunda gelecekte bir anlaşmayı müzakere etme yönünde pratikte fikir birliğine varması ardından Merkel, WHO’nun özel oturumu başlangıcında sağlık bakanlarıyla görüşmeler gerçekleştirdi. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen yaptığı açıklamada, “Biz görüşmelerde bulunurken küresel toplum ise Kovid-19'un yeni ve hızla bulaşan Omikron varyantı nedeniyle risk altında” dedi.



Gökbilimciler "ters yüz" gezegen sistemi karşısında şaşkına döndü

Güneş'ten daha soğuk ve daha az parlak olan LHS 1903'ün çevresindeki gezegenler, yıldızlarına çok daha yakın (Avrupa Uzay Ajansı)
Güneş'ten daha soğuk ve daha az parlak olan LHS 1903'ün çevresindeki gezegenler, yıldızlarına çok daha yakın (Avrupa Uzay Ajansı)
TT

Gökbilimciler "ters yüz" gezegen sistemi karşısında şaşkına döndü

Güneş'ten daha soğuk ve daha az parlak olan LHS 1903'ün çevresindeki gezegenler, yıldızlarına çok daha yakın (Avrupa Uzay Ajansı)
Güneş'ten daha soğuk ve daha az parlak olan LHS 1903'ün çevresindeki gezegenler, yıldızlarına çok daha yakın (Avrupa Uzay Ajansı)

Gökbilimciler, en dış çeperinde karasal gezegen bulunan gezegen sistemi karşısında şaşkına döndü. Gökcisminin alışılmadık bir süreç sonucu ortaya çıktığını düşünüyorlar.

Güneş Sistemi'nin iç kısmında karasal (Merkür-Mars), dış kısmındaysa gaz gezegenler (Jüpiter-Neptün) yer alıyor.

Bilim insanları bugüne kadar gözlemledikleri diğer gezegen sistemlerinde de bu sırayla karşılaştı.

Mevcut modellere göre Güneş'e yakın gezegenlerin karasal olmasının nedeni, radyasyonun gaz atmosferleri ortadan kaldırıp geriye yoğun, katı çekirdekler bırakması. Yıldızdan uzaktaki gaz devleriyse gazın birikebildiği ve gezegenlerin bu gazı tutabildiği daha soğuk bölgelerde oluşuyor.

Ancak bilim insanları Dünya'dan yaklaşık 117 ışık yılı uzaktaki kırmızı cüce bir yıldızın çevresinde bu örüntüye aykırı bir sistemle karşılaştı.

Araştırmacılar Avrupa Uzay Ajansı'nın ötegezegen uydusu CHEOPS'u kullanarak LHS 1903 adlı yıldıza en yakın gezegenin karasal ve sonraki ikisinin de gaz dünyası olduğunu tespit etti.

Ancak bu üçlüden sonra bir karasal gezegen daha vardı.

Bulguları hakemli dergi Science'ta yayımlanan çalışmanın başyazarı Dr. Thomas Wilson "Bu tuhaf düzensizlik, onu ters yüz edilmiş eşsiz sistem haline getiriyor" diyerek ekliyor: 

Karasal gezegenler genellikle ana yıldızlarından çok uzakta, gaz halindeki dünyaların ötesinde oluşmaz.

Bilim insanları gaz ve karasal gezegenlerin yer değiştirmesi veya dıştaki ilginç gezegenin zaman içinde gazını kaybetmesi ihtimallerinin muhtemel görünmediğini söylüyor.

Daha ziyade gezegenlerin farklı zamanlarda oluştuğuna dair kanıt bulduklarını ifade ediyorlar.

Bu nedenle yıldıza en yakın olandan başlayarak sırayla meydana gelen bu gezegenlerin bambaşka ortamlarda oluştuğu düşünülüyor. İlk üç gezegenin sistemdeki gazı kullanması nedeniyle sonuncu cisim bu halini almış gibi görünüyor. 

Warwick Üniversitesi'nden Dr. Wilson "Bu en dış gezegen oluştuğunda sistem, gezegen oluşumunda hayati önem taşıyan gazdan muhtemelen yoksun kalmıştı" diye açıklıyor:

Yine de burada, beklentilere meydan okuyan küçük, karasal bir dünya var. Gazdan yoksun bir ortamda oluşan bir gezegene dair ilk kanıtı bulduk gibi görünüyor.

Araştırmacılar bu cismin bir istisna mı, yoksa gezegen sistemleriyle ilgili yeni bir örüntünün ilk işareti mi olduğunu henüz bilmiyor. 

Bu 4. gezegen, yaşanabilirlik potansiyeli nedeniyle de ilgi çekiyor. Kütlesi Dünya'nınkinin 5,8 katı ve yaklaşık 60 derece sıcaklığa sahip.

Dr. Wilson "60 derece sıcaklık, Dünya'da kaydedilen en yüksek sıcaklık olan 57 dereceye çok yakın ve bu nedenle gezegenin yaşanabilir olması kesinlikle mümkün" ifadelerini kullanıyor:

James Webb Uzay Teleskobu'nun yapacağı gözlemler, gezegenin koşullarını ortaya çıkararak yaşama ne kadar elverişli olduğunu anlamamıza katkı sağlayabilir.

Independent Türkçe, Phys.org, Reuters, Science


Erkeklerin çoğunu cepheye gönderen Rus köyü: “Kahramanlık unvanı istiyoruz”

Ateşkes görüşmelerine rağmen Ukrayna'nın güneyindeki cephe hattında çatışmalar sürüyor (Reuters)
Ateşkes görüşmelerine rağmen Ukrayna'nın güneyindeki cephe hattında çatışmalar sürüyor (Reuters)
TT

Erkeklerin çoğunu cepheye gönderen Rus köyü: “Kahramanlık unvanı istiyoruz”

Ateşkes görüşmelerine rağmen Ukrayna'nın güneyindeki cephe hattında çatışmalar sürüyor (Reuters)
Ateşkes görüşmelerine rağmen Ukrayna'nın güneyindeki cephe hattında çatışmalar sürüyor (Reuters)

Rusya'nın, ABD'ye ait Alaska eyaleti yakınlarındaki Sedanka köyü, Moskova yönetiminden "askeri kahramanlık" unvanı bekliyor.

Rusya'nın Uzak Doğu'sundaki Kamçatka Yarımadası'nda yer alan Sedanka, Ukrayna savaşına katkıları nedeniyle Kremlin yönetiminden "Askeri Kahramanlık Köyü" unvanı almak istiyor.

Kamçatka Krayı Valisi Vladimir Solodov, geçen yaz köye düzenlediği ziyarette Sedanka'ya prestijli "Askeri Kahramanlık Köyü" unvanını vermeyi planladığını açıklamıştı.

Bu unvan, II. Dünya Savaşı'nda önemli muharebelere sahne olan Sovyet şehirlerine veriliyordu. Madalya, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından iptal edilmişti ancak Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 20 yıl önce unvanı yeniden devreye sokmuştu.  

Solodov, Ukrayna savaşında çok sayıda asker göndermesi nedeniyle Sedanka'nın bu onuru hak ettiğini söylemişti.

Ancak New York Times'ın aktardığına göre Kremlin, köye henüz bu unvanı vermedi. Unvan kapsamında geleceği söylenen asker ailelerine kapsamlı destek de sağlanmadı. Köy sakinlerine göre yalnızca bir defaya mahsus yakacak odun gönderildi.

Kamçatka Krayı'nda cepheye gönderilen askerlere 33 bin dolara yakın ödeme yapılıyor. Daha sonra ödemeler aylık 5 bin 200 dolar civarında devam ediyor.

Yaklaşık 250 kişinin yaşadığı köydeki 67 erkekten 39'u, 7 bin kilometre batıdaki Ukrayna cephesine gitti.

Rusya Kuzey Yerli Halkları Derneği Başkanı Svetlana Zaharova'ya göre bu erkeklerden 19'u ya hayatını kaybetti ya da kayıp ve öldüğü varsayılıyor.

Sedanka'daki evlerin çoğu Sovyet döneminden kalma. Haberde, evlerin büyük bölümünde su olmadığı, çatıların aktığı ve tıkalı kanalizasyon sistemi nedeniyle toprak yollarda pis su birikintileri oluştuğu yazılıyor. Köyün etrafında çöp yığınlarının biriktiği de ifade ediliyor.

Savaşta eşini kaybeden 34 yaşındaki Zaharova, cepheden dönen askerlerdeki değişimin dikkat çekici olduğunu söylüyor:

Tükenmiş halde dönüyorlar, hayatta olmaktan mutlu değiller. İçe kapalı, değişmiş oluyorlar.

Köy sakinlerinden 43 yaşındaki balıkçı Dmitri Tulik de gönüllü olarak savaşa katılmak istediğini ancak cepheden dönen kardeşinin kendisini bu karardan vazgeçirdiğini belirtiyor:

Hem fiziksel hem de psikolojik olarak kardeşimin yarısı cephede kaldı. Çok kötü yaralanmıştı.

Moskova yönetimi savaştaki kayıplara dair resmi açıklama yapmıyor. Ancak Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin (CSIS) geçen ayki raporuna göre, Rusya'nın Şubat 2022'deki saldırısıyla başlayan savaşta yaklaşık 2 milyon kişi öldü, yaralandı ya da kayboldu. 

Çalışmada, Rusya'nın yaklaşık 1,2 milyon kayıp verdiği ifade edilmiş, Ukrayna içinse bu rakamın 600 bin civarında olduğu bildirilmişti. Rus ordusunda 275 bin ila 325 bin askerin hayatını kaybettiği, Ukrayna ordusundaysa 100 bin ila 140 bin askerin yaşamını yitirdiği aktarılmıştı.

Independent Türkçe, New York Times, Guardian


Toksik aşk hikayesi final yapıyor: Ani duyuru izleyicileri şoka soktu

Tell Me Lies, Lucy ve Stephen arasındaki çalkantılı ama sarhoş edici ilişkiyi 8 yıl boyunca izliyor (Hulu / Disney+)
Tell Me Lies, Lucy ve Stephen arasındaki çalkantılı ama sarhoş edici ilişkiyi 8 yıl boyunca izliyor (Hulu / Disney+)
TT

Toksik aşk hikayesi final yapıyor: Ani duyuru izleyicileri şoka soktu

Tell Me Lies, Lucy ve Stephen arasındaki çalkantılı ama sarhoş edici ilişkiyi 8 yıl boyunca izliyor (Hulu / Disney+)
Tell Me Lies, Lucy ve Stephen arasındaki çalkantılı ama sarhoş edici ilişkiyi 8 yıl boyunca izliyor (Hulu / Disney+)

Ekranın "en toksik" aşk hikayelerinden biri olarak anılan hikaye sona eriyor. 

Tell Me Lies, yaratıcısı ve dizi sorumlusu Meaghan Oppenheimer'ın dünkü açıklamasına göre üçüncü sezonla final yapıyor. Final bölümünün ABD'de bugün, Türkiye'de ise yarın izleyiciyle buluşması bekleniyor. Tell Me Lies, Türkiye'de Disney+ üzerinden izlenebiliyor.

"Bu en başından beri aklımızda olan final"

"Üç harika sezonun ardından bu geceki bölüm Tell Me Lies'ın finali olacak" diyerek söze başlayan Oppenheimer, Instagram üzerinden yaptığı paylaşımda şunları yazdı:

Bu, senaryo ekibimle en başından beri aklımızda olan finaldi ve bununla inanılmaz gurur duyuyoruz. Bu sezona gösterdiğiniz olağanüstü ilgi, hikayeyi organik biçimde sürdürmenin başka bir yolu olup olmadığını araştırmamıza ilham verdi ancak sonunda, anlatının doğal sonuna ulaştığını hissettik.

Oppenheimer açıklamasını şöyle sürdürdü:

Asıl hedefim her zaman dizinin kalitesini korumak ve size verebileceğim en iyi izleme deneyimini sunmaktı. Bu yüzden, böylesine mutlu bir deneyim olan bir şeye veda etmek buruk olsa da niyeti belli bir finalle tamamlanmış bir hikaye anlatabildiğimiz için çok minnettarım. Bu, çok az dizinin sahip olduğu bir ayrıcalık. Dizimizi sevdiğiniz için teşekkür ederiz. Yakında size yeni hikayeler getirmek için heyecanlıyız.

Carola Lovering'in aynı adlı 2018 tarihli romanından uyarlanan dizi, Eylül 2022'de başlamıştı. 

Tell Me Lies; iki üniversite öğrencisi arasındaki yıkıcı ilişkiyi ve "fazlasıyla çalkantılı" arkadaş grubunda yaşananları anlatıyor. 

Oyuncu kadrosunda Grace Van Patten, Jackson White, Catherine Missal, Spencer House, Sonia Mena ve Branden Cook gibi genç yıldızlar yer alıyor.

Dizi iki farklı zaman diliminde ilerliyor: Biri 2008-2010'da, üniversite dönemini mercek altına alıyor; diğeri ise 2015'te, üniversite sonrasına ve Bree'yle (Missal) Evan'ın (Cook) düğününe odaklanıyor.

Yeni aşk üçgeni büyük ilgi çekti

Üçüncü sezon ise Bree'yle Evan'ın en yakın arkadaşı Wrigley (House) arasında filizlenen yeni ilişkiyi de anlatıya ekliyor ve bu hikaye kısa sürede izleyicinin ilgisini çekti. Oppenheimer, yakın zamanda Variety'ye verdiği söyleşide bu ilişkiyi şöyle açıklamıştı:

Arkadaş gruplarında hep aynı ortamlarda olup hiç baş başa kalmayan insanlar vardır. Bir grupta bulunursunuz ve bir bakarsınız, 'Ben bu kişiyle hiç özel bir konuşma yapmamışım' dersiniz. Yani birbirlerinden haberdarlardır ama kişisel düzeyde birbirlerini tanımazlar. Üçüncü sezona gelindiğinde ise birçok açıdan hayatlarındaki en ağır travmalarla yüzleşmiş kişilere dönüşüyorlar. Dibe vurmuş insanların birbirlerine tutunup iyileşmesini, birbirlerinde beklenmedik bir güvenli alan bulmasını anlatan hikayeleri severim. Bu yüzden bana kendiliğinden gelişen bir hikaye gibi geldi.

Oppenheimer ayrıca, üçüncü sezon "final sezonu" diye pazarlanmamış olsa da bunun "yıllar önce hayal ettiği ve anlattığı final" olduğunu söyledi.

Hayranlar final duyurusuyla neye uğradığını şaşırdı

Son bölümün yayımlanmasına kısa süre önce duyurulan bu haber, dizinin uzun süredir hayranı olan izleyicileri ani karar karşısında şaşkına çevirdi.

Bir izleyici "Tell Me Lies'ın finaline hiç hazır değilim" diyerek ekledi: 

Herkes 'Kemerlerinizi bağlayın', 'Beklenmedik olaylara hazır olun', 'Daha da kötüleşecek! diyor... NASIL DAHA KÖTÜLEŞEBİLİR Kİ?

Başka bir hayran ise "Tüm bu karmaşa bir bölümde nasıl sonuçlandırılacak ki?" diye isyan etti.

Yapımcı kadrosunda American Horror Story yıldızı Emma Roberts'ın da yer aldığı dizide, yazar Lovering de "danışman yapımcı" olarak projede yer alıyor.

Independent Türkçe, Variety, Deadline, Geo.TV