Yemen Cumhurbaşkanı: Arap ulus kimliğine darbe indirmeyi amaçlayan bir İran projesiyle karşı karşıyayız

Yemen Cumhurbaşkanı: Arap ulus kimliğine darbe indirmeyi amaçlayan bir İran projesiyle karşı karşıyayız
TT

Yemen Cumhurbaşkanı: Arap ulus kimliğine darbe indirmeyi amaçlayan bir İran projesiyle karşı karşıyayız

Yemen Cumhurbaşkanı: Arap ulus kimliğine darbe indirmeyi amaçlayan bir İran projesiyle karşı karşıyayız

Yemen Cumhurbaşkanı Abdurabbu Mansur Hadi, “meşru hükümetin barışı artık bir savaş aracı ve bir emrivaki dayatmaktan başka bir şey olarak görmeyen bir düşmanla karşı karşıya olduğunu” vurguladı. Husi milislerin küstahlığı karşısında uluslararası toplumun acizliğinden duyduğu üzüntüyü dile getiren Cumhurbaşkanı Hadi, devletin yeniden kurulacağı, darbenin sona ereceği, milislerin barışa ve ulusal uzlaşmaya boyun eğeceği, siyasi hegemonya ve ırksal üstünlük yanılsamalarının son bulacağı güne dek mücadeleyi sürdürme sözü verdi. Ülkesinin inancı ve vatanı hedef alan, milisleri kullanarak Arap ulusu kimliğine darbe indirmeyi amaçlayan İran projesiyle karşı karşıya olduğunu da ekledi. Milislerin vatanı parçalayarak vatandaşları öldürmeyi, bu vatanda güzel olan ne varsa yok edebilecek her şeyi İran’a sağlamayı kabul ettiğini de vurguladı.
Hadi, dün Yemen'in 54'üncü bağımsızlık yılı münasebetiyle yaptığı konuşmada, her geçen yılın devleti yeniden kurma yolunun bir olmaktan geçtiğini tüm Yemenlilere kanıtladığını söyledi. Darbeci milislerin tüm barış girişimlerini küstah bir tavırla reddederek savaş seçeneğinin peşinden gittiğini, savaş, sabotaj ve şiddetin hakimiyet yolu olduğuna inanan sapkın bir devlete bağlılık yolunu seçtiklerini vurguladı. Husi milislerin böylece kendilerini ülkeyi suiistimal etmek, komşu ülkelere saldırmak, kurumları ve ekonomiyi baltalamak, vatandaşların haklarını ihlal etmek için kullanılan İran aracı haline getirdiklerini de söyleyen Hadi, “Bizler tüm barış girişimlerine olumlu icabet ettik, ancak maalesef kendimizi, barışı savaşa bir araç haline getiren ve emrivaki dayatan düşmanın karşısında buluyoruz. Bu küstahlık karşısında uluslararası toplumun ise çaresiz kaldığını görüyoruz” vurgusunda bulundu. Hükümetin önündeki yolun açık ve net olduğunu vurgulayan Hadi, “Yemen halkının, bedeli ne olursa olsun İran tecrübesini kabul etmeyeceği bilinmeli” ifadelerine başvurdu.
Efendiler ile köleler devrinin bir daha yaşanmamak üzere son bulduğunu söyleyen Cumhurbaşkanı Hadi, aylardır Marib'e kapsamlı bir askeri saldırı düzenleyen Husi milislerin dünyanın savaşı durdurma yönünde sunduğu tüm seçenekleri ellerinin tersiyle ittiklerini, çoğu çocuk binlerce Yemenliyi hiçbir vicdani ve sorumluluk duygusu olmadan ölümün kucağına attıklarını vurguladı. Arap Yarımadası'nın savunma kapısı Marib'in düşmeyeceğini, kehanet projelerinin Yemen kahramanlığına dayanamayacağını ifade eden Hadi, “Şanlı zafer geliyor” açıklamalarında bulundu.
“Tüm kirli yöntemlerle ulusal para birimini etkilemek için şiddetli bir ekonomik saldırı başlatan milisler, halkın geçim kaynağından, yardım yağmacılığından, kaçakçılık politikası ve karaborsa ticaretinden beslenen paralel bir ekonomi kuruyor” ifadelerine başvuran Cumhurbaşkanı Hadi, elinden geldiğince buna karşı koymaya çalışan hükümetin ekonomik durumu günlük olarak takip ettiğine, bu ekonomik savaşı kazanma uğruna mümkün olan her şeyi yapacağına dikkati çekti. Aynı zamanda şöyle ekledi:
“Bu da yüzleşmemiz gereken başka bir savaş; bunu tek bir para birimi, halkın desteği ve Allah’ın yardımı ile başaracağız. Bu yönde, bu milislerle savaşımıza başından itibaren tüm samimiyeti ve sadakati ile dahil olan Suudi Arabistan Krallığı'ndaki kardeşlerimizin dürüst ve samimi tutumuna sırtımızı dayıyoruz. Siyasi, askeri, insani ve ekonomik alanlarda Yemen halkına ilk desteği veren bu kardeşlerimize onları tanıyan Yemenlilerin tümü güveniyor; Suudi Arabistan’ın kararlı ve umutlu krallığının her zaman yanlarında olacağını, onlara en iyi desteği vereceğini biliyor.”
Yurtiçi veya dışındaki tüm Yemenlileri partizanlık ve bölgecilik yaparak aradaki farkları besleyip anlaşmazlığa sürüklemeye çalışan herkese karşı durmaya çağıran Cumhurbaşkanı Hadi, İran ve Husi işgaline vatanın her toprağında, Batı kıyısı, Taiz, ed-Dali, Şebve, Marib, Cevf, el-Beyda’da karşı koyanların vatanın kahraman evlatları olduğuna da dikkat çekti.
Son olarak ise “Hiç bir yolsuzluğa ve hukuka aykırı uygulamalara müsamaha göstermeyeceğiz. Milislere karşı savaşımızla meşguliyetimiz, bu zor koşullardan yolsuzluk yapmak için yararlananlarla yüzleşmemize engel olmayacaktır. Bugün kim ve nerede olurlarsa olsun bu insanların savaş meydanlarında vatanı savunan evlatlarımızı öldürenlerden hiçbir farkı yoktur” vurgusunda bulundu.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.