Arap Koalisyonu’nun düzenlediği operasyonlarda 280 Husi öldürüldü

Operasyonlarda Husilere ait 34 askeri aracın imha edildiği bilgisi paylaşıldı.

Yemen'deki meşru hükümeti destekleyen Arap Koalisyonu Sözcüsü Albay Turki el-Maliki (Şarku’l Avsat)
Yemen'deki meşru hükümeti destekleyen Arap Koalisyonu Sözcüsü Albay Turki el-Maliki (Şarku’l Avsat)
TT

Arap Koalisyonu’nun düzenlediği operasyonlarda 280 Husi öldürüldü

Yemen'deki meşru hükümeti destekleyen Arap Koalisyonu Sözcüsü Albay Turki el-Maliki (Şarku’l Avsat)
Yemen'deki meşru hükümeti destekleyen Arap Koalisyonu Sözcüsü Albay Turki el-Maliki (Şarku’l Avsat)

Yemen'de meşru hükümeti destekleyen Arap Koalisyonu Marib'de Husilere son haftalardaki en büyük darbenin indirildiğini duyurdu. El-Cevf’in doğusundaki milisleri ağır zayiatlar veren Koalisyon güçleri Husilerin Marib'in güneyindeki saldırılarını da püskürttü.
Yemen Ortak Kuvvetleri’nin Makbana, el-Cerrahi ve Cebel Ras’daki operasyonları sürüyor. Saha kaynakları, operasyonlarda Husi milislerinin ağır kayıplar verdiğini doğruladı. Kurtarılan bölgelerin de mayınlardan temizlendiği kaydedildi.
Arap Koalisyonu dün, son 24 saat içinde Marib'de Husi milislere yönelik 47 operasyonunun gerçekleştirildiğini, 280 teröristin etkisiz hale getirildiğini ve 34 askeri araç ile bir mühimmat deposunun imha edildiğini bildirdi.
Yemen hava sahasında Husilerin Suudi Arabistan'ı hedef aldığı iki insansız hava aracının (İHA) imha edildiğini duyuran Arap Koalisyonu, söz konusu barbarca eylemlerle kesin olarak mücadele edileceğini vurguladı. Koalisyon ayrıca operasyonlarını uluslararası insan hakları hukukuna ve geleneksel kurallara uygun olarak yürütüldüğünün altını çizdi.
Arap Koalisyonu pazar akşamı geç saatlerde Sana'da Husilere ait 3 operasyon merkezinin imha edildiğini, Suudi Arabistan’ın güney bölgesini hedef almak için milisler tarafından gönderilen 4 silahlı insansız hava aracının (SİHA) etkisiz hale getirildiğini duyurmuştu.
Ordu medyası dün, halk direnişi tarafından desteklenen güçlerin ve Arap Koalisyonu hava kuvvetlerinin Cevf’deki el-Hazm şehri doğusunda Husi milislerle şiddetli çatışmalara girdiğini bildirdi.
Askeri kaynaklara atıfta bulunan Yemen Silahlı Kuvvetleri medya merkezi, “El-Nudud ve el-Alem cephelerinde gerçekleşen çatışmalarda onlarca Husi milisi öldü, onlarcası da yaralandı. Husiler ayrıca ağır teçhizat kaybı verdi” açıklamasında bulundu.
Aynı kaynakların aktardığına göre Yemen ordusu cephe hattındaki milis toplulukları ve hareketlerini hedef alan yoğun bir bombardıman başlatıldı. Operasyonda 3 araç imha edilirken bir zırhlı araç ile bir de savaş aracı ekipmanlarıyla birlikte ele geçirildi.
Arap Koalisyonu’nun milis takviyelerini hedef aldığı hava saldırılarında araçların içindeki mislerin de öldüğü bildirildi.
İran destekli milisler Marib'e güneyden, batıdan ve kuzeybatıdan saldırmaya çalışırken Arap Koalisyonu son aylardaki çatışmaların milislere en az 27 bin can kaybına mal olduğunu aktardı. Batı medyası da sadece beş ayda yaklaşık 15 bin militanın öldürüldüğünü kaydetti.
Ordunun resmi internet sitesi September.Net'in haberine göre Yemen Ulusal Ordusu 22. Tugay Komutanı Abdu Abdullah el-Mahlafi, “Ulusal Ordu mensupları, Marib’in güneyinde terörist Husi milisleri ağır can ve mal kaybına uğrattı” açıklamasında bulundu.
Komutan Mahlafi, ordu üyelerinin Husi milislerin Zenne Cephesi'nin sağ kısmına yönelik saldırılarını engellediğini, milisleri ağır ekipman ve can kayıplarına maruz bırakarak geri çekilmeye ve kaçmaya zorladığını doğruladı. Milislerin ilerlemek için zorladıklarını ancak ‘bir santim dahi ilerleyemediklerini’ belirten Mahlafi, Arap Koalisyonu’nun Husi topluluklarını hedef alan ve onlara ağır kayıplar verdiren saldırılarla orduyu desteklediğini söyledi.
September.Net'in haberine göre 149. Tugay operasyonlarında görevli Albay Ali Muhsin el-Vaşah da pusuya düşürülen Husi milislerin ağır kayıplar verdiğini, milis cesetlerinin savaş alanlarına dağılmış durumda olduğunu aktardı.
İran destekli milisler bu yıl da uluslararası ve bölgesel taraflarca yapılan kapsamlı ateşkes çağrılarını reddederken yeni Birleşmiş Milletler Yemen Özel Temsilcisi de göreve başladığından bu yana barış umutlarını canlandırmak için çabalarını sürdürüyor. Meşru hükümet kapsamlı bir çözüme ulaşma yönünde üç referansa bağlı kalırken Yemen siyasi çevreleri ise Husi milislerinin askeri şiddeti artırma konusundaki ısrarı nedeniyle duruma dair umutsuz.
Meşru yönetim, barış sürecini yeniden tesis etmenin, Husi milislere saldırılarını durdurmaları ve kapsamlı bir ateşkesi kabul etmeleri yönünde baskı yapmaktan geçtiğini bildirdi. Barışın yeniden teis edilmesiyle yıkıcı savaşın ekonomik ve insani yansımalarının hafifletileceği kaydedildi.
Son hutbelerinde takipçilerini seferberlik sağlamaya ve para toplamaya devam etmeye çağıran darbeci grup lideri Abdulmelik el-Husi, başta petrol bölgesi Marib olmak üzere tüm Yemen bölgelerinde Husi kontrolü sağlanana dek savaşı sürdürme sözü verdi.
Atanan Hans Grundberg'e güvenmediklerini açıkça belirten diğer milis liderleri de öncelikle petrol ve gaz kaynaklarını kontrol etmeyi ve geri kalan illerde genişlemeyi sürdürmeyi amaçlayan askeri operasyonların devam etmesi gerektiğini savunuyor.



Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.


İran ile ABD arasında tırmanan gerilimde Irak nerede duruyor?

Bağdat’ta Yeşil Bölge dışında, 28 Ocak Çarşamba akşamı Nuri el-Maliki destekçileri, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarını protesto etti (AFP)
Bağdat’ta Yeşil Bölge dışında, 28 Ocak Çarşamba akşamı Nuri el-Maliki destekçileri, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarını protesto etti (AFP)
TT

İran ile ABD arasında tırmanan gerilimde Irak nerede duruyor?

Bağdat’ta Yeşil Bölge dışında, 28 Ocak Çarşamba akşamı Nuri el-Maliki destekçileri, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarını protesto etti (AFP)
Bağdat’ta Yeşil Bölge dışında, 28 Ocak Çarşamba akşamı Nuri el-Maliki destekçileri, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarını protesto etti (AFP)

Irak sahnesinde derin bir siyasi kriz, ülkenin iç işlerine yönelik açık bir ABD müdahalesi ve komşu İran’da olası bir savaş riski bulunuyor. Bu tablo karşısında, Irak’ın geçmişte yaşadığı ve ancak kısmen toparlanabildiği yeni bir istikrarsızlık sürecine yeniden sürüklenip sürüklenmeyeceği sorusu gündeme geliyor.

Yıllar boyunca ülkeyi yıkım ve kaosa sürükleyen çatışmaların ardından Irak son dönemde görece bir istikrar yaşamaya başladı. Ancak siyasi alandaki derin görüş ayrılıkları ve İran ile ABD arasındaki ilişkilerde denge kurmanın zorluğu, bu kırılgan istikrarı tehdit etmeyi sürdürüyor.

Bağdat’ta hükümet kurma süreci, çoğu zaman Tahran ve Washington’un çıkarları ile siyasi nüfuzundan etkilenen karmaşık bir süreç olarak öne çıkıyor. ABD Başkanı Donald Trump, bu hafta yaptığı açıklamada, eski Başbakan Nuri el-Maliki’nin yeniden iktidara gelmesi hâlinde Washington’un Bağdat’a yönelik tüm desteğini keseceğini dile getirdi. ABD yönetiminden bazı temsilcilerin de kulislerde Iraklı siyasetçiler üzerinde aynı yönde baskı kurduğu belirtiliyor.

erregt
ABD Başkanı Donald Trump (AP)

Siyaset analisti İhsan eş-Şemmeri’ye göre“Başkan Trump’ın yönetimi İran ile Irak arasında bir ayrım yapmıyor; iki ülkeyi tek bir dosya olarak ele alıyor ve aralarında net bir çizgi çekmiyor.”

Kasım ayında yapılan parlamento seçimlerinin ardından yaşanan uzun siyasi çekişmeler sonrasında, Tahran’a yakın Şii partileri bünyesinde barındıran ve parlamentodaki en büyük blok konumundaki Koordinasyon Çerçevesi, cumartesi günü Nuri el-Maliki’yi yeni hükümetin başbakanlığına aday gösterdiğini duyurdu.

75 yaşındaki Maliki, 2006-2014 yılları arasında iki dönem başbakanlık yapmış; bu süreçte ABD askerlerinin Irak’tan çekilmesi, mezhep temelli şiddetin tırmanması ve DEAŞ’ın ülkenin geniş kesimlerini ele geçirmesi gibi kritik gelişmeler yaşanmıştı. İkinci döneminde Washington ile ilişkileri soğurken, İran ile bağları güçlenmişti.

Trump, salı günü Truth Social platformundan yaptığı paylaşımda Maliki’yi “son derece kötü bir seçenek” olarak nitelendirerek, “çılgın politikaları ve ideolojisi” nedeniyle seçilmesi hâlinde ABD’nin Irak’a gelecekte hiçbir yardım sağlamayacağını söyledi.

dwfrgty6
Nuri el-Maliki (Reuters)

AFP’nin Koordinasyon Çerçevesi’ne yakın bir kaynağa dayandırdığı habere göre Trump’ın açıklamalarının ardından ittifak içinde önümüzdeki döneme ilişkin yoğun görüşmeler yürütülüyor. Siyasi kaynaklar, ittifak içinde bir bölünme yaşandığını; bazı liderlerin Irak’ı Trump’ın tehditlerinden korumak için Maliki’ye geri çekilme çağrısı yaptığını, bazılarının ise ABD müdahalesini reddederek tutumlarını sürdürmekte ısrar ettiğini aktarıyor.

Maliki’ye yakın bir Iraklı yetkili ise, Maliki’nin ABD yönetimiyle “çatışma arayışında olmadığını”, ekibinin Washington ile “uzlaşı yolları bulmaya çalıştığını” söyledi. Yetkili, “Durum zor ama imkânsız değil; bunun için zamana ihtiyaç var” dedi.

ABD’nin nüfuzu

ABD, Irak üzerinde önemli bir nüfuza sahip. Özellikle Irak’ın petrol ihracatından elde edilen gelirlerin, 2003’te Saddam Hüseyin rejimini deviren ABD işgalinin ardından yapılan bir düzenleme uyarınca New York’taki ABD Merkez Bankası’nda tutulması bu etkinin başlıca unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.

Son yıllarda birçok ABD’li şirket Irak’ta büyük ölçekli yatırımlara imza atarken, Washington ile iyi ilişkilere sahip olan Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani hükümeti de özellikle ülke gelirlerinin yaklaşık yüzde 90’ını sağlayan petrol sektöründe yeni yatırımlar çağrısı yapıyor.

fgt
Muhammed Şiya es-Sudani (DPA)

Koordinasyon Çerçevesi’ne yakın kaynak, Maliki’nin yeniden başbakan olması hâlinde Trump’ın Irak’a yönelik yaptırımlar uygulamasından ciddi endişe duyulduğunu belirtti. Ekonomik büyümede zorluklar yaşayan Irak için, daha önce İran’a yaptırımları delmeye yardımcı olmakla suçlanan Iraklı kuruluşlara yaptırım uygulayan ABD’nin yeni cezai adımlar atması büyük bir risk olarak görülüyor.

Şemmeri, Irak’ın bir sonraki hükümette “İran merkezli bir çizgide ilerlemesi” durumunda ülkenin “büyük bir kırılma noktasına” sürükleneceğini, bunun da Trump’ın uyguladığı “azami baskı politikası” kapsamında ekonomik ve mali alanları kapsayan bir izolasyona yol açabileceğini ifade ediyor.

İran’da savaş ihtimali

Irak için komşu İran’ı denklemin dışında tutmak zor görünüyor. Özellikle Tahran’ın, son yirmi yılda bölgesel nüfuzunu genişletmede kilit rol oynayan Irak’taki kazanımlarını koruma çabası ve Gazze savaşı sonrası bölgedeki müttefiklerinin ağır kayıplar vermesi bu durumu daha da karmaşık hâle getiriyor.

Tahran, yıllardır Irak’ta; başbakanların belirlenmesinde etkili olan Şii partiler veya direniş ekseninin bir parçası olan ve ABD ile İsrail karşıtı silahlı gruplar aracılığıyla belirleyici bir etkiye sahip. Bu gruplar, İran’ı savunmak için müdahalede bulunacaklarını sık sık dile getirmiş olsa da, örneğin haziran ayında 12 gün süren İsrail-İran çatışmasında fiilen devreye girmediler.

Trump’ın İran’a yönelik askeri müdahale tehdidini yinelemesi ve Tahran’ın “ezici bir karşılık” sözü vermesi üzerine, bu hafta Irak’taki iki önde gelen silahlı grup olan “Hizbullah Tugayları” ve “Nüceba Hareketi”, İran’a destek amacıyla “kapsamlı savaşa” hazır olduklarını açıkladı ve “düşmanlara” karşı “intihar operasyonları” için gönüllü başvuru merkezleri kurduklarını duyurdu.

Şemmeri, ABD’nin İran’a yönelik olası bir savaşının Irak’ı “bir savaş alanına, bir misilleme platformuna ya da askeri baskı sahasına” dönüştürebileceği uyarısında bulunuyor. Washington’un “İran rejimini devirmek, dini lider Ali Hamaney’i hedef almak ve askeri saldırı düzenlemek” yönündeki tehditlerinin Irak iç siyasetinde her düzeyde güçlü yankılar uyandıracağını belirtiyor.

Şemmeri’ye göre İran’da rejimin çökmesi hâlinde Irak’taki müttefik güçler askeri ve siyasi düzeyde “varoluşsal bir mücadeleye” girmek zorunda kalacak. Bu durumun ise Irak’ta siyasi sistemin yeniden şekillendiği yeni bir senaryonun önünü açabileceği ifade ediliyor.