İsrailli Bedevilerin çok eşlilik formülü ‘müsakene nikahı’

İsrail’in Negev bölgesinde yaşayan Bedeviler, çok eşliliği yasaklayan yasadan kaçmak için ‘müsakene nikahı’na başvuruyor. Feminist örgütler İslam düşmanlığı ile suçlanarak farkındalık yaratmak için okullara girmeleri yasaklandı

İsrail nüfus kayıt verilerine göre, ‘Güney Bölgesi’ yani Negev (Necef) çölünde 6 bin 680 çok eşli erkek var (AFP)
İsrail nüfus kayıt verilerine göre, ‘Güney Bölgesi’ yani Negev (Necef) çölünde 6 bin 680 çok eşli erkek var (AFP)
TT

İsrailli Bedevilerin çok eşlilik formülü ‘müsakene nikahı’

İsrail nüfus kayıt verilerine göre, ‘Güney Bölgesi’ yani Negev (Necef) çölünde 6 bin 680 çok eşli erkek var (AFP)
İsrail nüfus kayıt verilerine göre, ‘Güney Bölgesi’ yani Negev (Necef) çölünde 6 bin 680 çok eşli erkek var (AFP)

Rağde Atme
Yola saçılan eşyalarını toplayan Fatıma, ağlayarak İsrail’in güneyindeki Rahat şehrindeki evine komsu sokakta yaşayan ailesinin evine koşuyor. Eşi, 30’uncu doğum gününde kutlama ve partiler yapıp hediyeler almak yerine kendi deyimiyle, ‘ayır ayarlı’ bir hediyeyle ona sürpriz yapmayı tercih ederek, bir evlilik yapıp Fatıma’dan daha genç bir gelinle evine geldi. Ortaöğrenimini tamamlamak için yıllarca uğraşan ve hukuk okumaya can atan Fatıma, bu korkunç şoka katlanamayıp, yeni evli çifte hakaretler ve tokatlar yağdırdı. Ancak dakikalar sonra kendini yolun kenarında, burnundan ve dudaklarından kan sızarken buldu. 40 yaşındaki kocası onu 15 dakika boyunca şiddet uygulayarak vücudunda morluklar oluşmasına neden oldu. Onu ve kıyafetlerini sokağa atarak ona “Bu gece benim gecem. Balayım sona erdikten sonra kendi kendine geri döneceksin” dedi.

Hapis ve para cezası
Fatıma'nın aşağılanma duygusundan dolayı yüreğini yakan hüzün, ailesinin; eşinin başka bir kadınla ilişki kurmasının ‘kendisinin hatası olduğunu’ ifade ederek boşanma fikrini kesin olarak reddetmesi üzerine bir öfkeye dönüştü. Babası, erkeklerinin çoğunluğunun çok eşli olduğu bir Bedevi kabilesinde dünyaya gelmiş ve yetişmişken, aksi nasıl düşünülebilirdi? Bu, İsrail'de çok eşliliğin 1977'den beri yasadışı olmasına rağmen gerçekleşti. Bu gelenek, yasalarca cezalandırılabilir bir suç haline getirildi. Çok eşliliğe 5 yıla kadar hapis ve para cezası uygulanıyor.
Kendisi ve ailesini korumak için soyadını paylaşmayan Fatıma, Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı açıklamada, ilk eşin ayıplama kültürü yüzünden boşanamadığını, yine aynı sebepten yeniden evlenemediğini ifade etti. Hakaret veya şiddete maruz kalabilen ilk eşin, erkeğin ona geri dönme kararı ihtimaline karşı, ulaşılabilir durumda kalması gerektiğini söyledi. Fatıma, “Bedevi toplumlarında, bir adam evlenir ve çocukları olur. Sonra başka bir eş getirmeye karar verir, ilk eşini parasız, diplomasız veya kendini ve çocuklarını geçindirmek için geçim kaynağı olmadan bırakır. Tüm suç, Bedevi kadınlarının içinde bulunduğu kötü durumu gören ve kanun yaptırımlarını katı bir güçle görmezden gelmeye son vermeyen toplumda. Bedevi kadınlar, Bedevi toplumunda yaygın olan çok eşlilikten muzdarip durumda” şeklinde konuştu.


Feminist ve insan hakları dernekleri, Bedevi toplumunda çok eşlilik olgusunu sınırlamaya öncelik veriyor (Independent Arabia)

Sahte boşanma
Çok eşliliği yasaklayan yasa, 1977 yılında kabul edilmesine rağmen Hükümetin Yargı Danışmanı’nın, yasanın uygulanmasını ve ihlal edenler için cezaların sıkılaştırılmasını gerektiren talimatlarının ardından 2017 yılında yürürlüğe girdi. İsrail Polisi ve Savcılık Ofisi temsilcileri, geçtiğimiz Mayıs ayında Adalet Bakanlığı'nda düzenlenen bir oturumda çokeşli erkeklerin, bu tür evlilikleri ‘sahte boşanmaya’ ek olarak ‘müsakene nikahı (birlikte yaşama)’ olarak kayıt ettirmek dahil olmak üzere, yasayı çeşitli şekillerde manipüle ederek cezadan kurtulmayı başardıklarını söyledi. Hükümetin Yargı Danışmanı’ndan yasayı uygulamak için katı talimatların yayınlanmasının üzerinden üç ve daha fazla yıl geçmesine rağmen hem polis hem de savcılık, Bedevi toplumunda çok eşliliği yasaklayan yasayı henüz uygulayamadıklarını itiraf etti.
Tel Aviv merkezli Haaretz gazetesine göre Polis Teşkilatı’nda Soruşturma ve İstihbarat Dairesi Temsilcisi “Çok eşli erkekler bu tür bir evliliği şeriat mahkemelerine kaydettirmemekte, bunun yerine birlikte yaşadıklarına dair bir avukat tarafından tasdikli bir belge ile sorumlu makamlara gitmekte. Böylece, devletin evli çiftlere sunduğu resmi tanınma ve mali ayrıcalıklara sahip olurlar. Bu ihlalle ilgili dosya sayısında gözle görülür bir azalma kaydedildi. Çünkü ihlalin tanımı sınırlı ve evliliğin gerçekleşmiş olmasına bağlı. Ancak birçok evli çift, ilişkilerini birlikte yaşama olarak tanımlamaya başvuruyor, çünkü bu suç değil” şeklinde konuştu.

Toplumsal utanç
Öte yandan Feminizm ve insan hakları dernekleri, kadınların, çocukların, ailenin ve bir bütün olarak toplumun statüsü üzerindeki olumsuz sonuçları nedeniyle, Bedevi toplumunda çokeşlilik olgusunun sınırlandırılmasına öncelik veriyor. Bu olgunun tehlikeleri konusunda farkındalık yaratmak amacıyla birçok kamu girişimi başlattı. Bedevi kadınlar ve uzmanlarla yüzlerce toplantı ve konferans gerçekleştirdi. Sürekli olarak yasanın uygulanması, ihlal edenler ve buna katkıda bulunanların cezalandırılması talebinin yanı sıra bu konuda medya kampanyaları düzenledi. Bu dernekler, ‘mevcut durum ışığında, kolluk kuvvetlerinin, ya polisin birlikte yaşayan çiftlerin zaten evli olduğunu ve yasayı ihlal ettiğini kanıtlayan deliller toplamasını istemesi ya da çok eşliliği yasaklayan yasayı değiştirmesi gerektiğini’ ileri sürüyorlar.
Negev’deki Bedevi topluluklarından bir feminist aktivist olan Safa Şehade, ise konuyla ilgili şunları söyledi: “Bedevi toplumu çok muhafazakar bir toplumdur. İsrail ‘müsakene nikahını’ din ve gelenekten ayrılma olarak görür. Bedevi toplumunda hükümetten habersiz, yasal bir evlilik olmaksızın birlikte yaşamak imkansızdır. Buna karşılık polis, çok eşli erkeklerin ortaklarıyla ilişkilerinin doğası hakkında yalan söylediğinden ve aldattığından emin durumda. İslam hukukundaki çok eşlilik, erkeğin, kadının hasta, kısır veya doğum yapamadığı durumlarda dört kadınla evlenmesine izin verir. Ancak Bedevi toplumunda yaygın olan çok eşlilik olgusu artık dinle değil, miras alınan toplumsal gelenekler ve onlarca yıldır hüküm süren ataerkil kültürle ilgilidir. Sosyal hizmet uzmanları ve diğer yetkililer tarafından tekrarlanan ev ziyaretleri yoluyla, bilinen bölgelerdeki (12 şehir ve kasaba) Bedevi ailelerinin yaklaşık yüzde 30'unun çok eşli olduğunu tespit ettik. Öte yandan İsrail Devleti'nin yasal olarak tanınmadığı köylerde (39 köy) bu oran yüzde 50'ye yakın. Yasanın ciddi bir şekilde uygulanması, belirgin olmasa bile önemli bir etkiye sahip olacaktır. Bu olgunun tehlikeleri ve yükselişi hakkında okullarda genç nesil üzerinde farkındalık yaratmak için çalışmalar yapılmalıdır. Ne yazık ki oradaki camilerde feminizm dernekleri dine karşı provokasyon gerçekleştirmekle suçlanıyor. Öğrenciler için kültürel farkındalık programları uygulamak için okullara girmemiz bile engellendi, çünkü bu okulların müdürleri de çok eşli.”
Şehade ayrıca “Bedevi kadınlar arasında erken yaşta (18 yaş altı) evlilik oranları yüzde 35'e ulaşıyor ve bu yasal bir ihlaldir. Bedevi aileler ayrıca kızları yedinci veya sekizinci sınıfta okulu bırakmaya zorluyor. Bedevi kadınlar arasındaki işsizlik oranları ise yüzde 70'in üzerine çıkıyor. Çok azı iş fırsatı yakalayabiliyor. Tüm bu faktörler, onları sessizliğe ve ‘Kocaya minnet, ele minnetten yeğdir’ demeye itiyor. Ayrıca boşanmaya neredeyse imkansız gözüyle bakıyorlar. Çünkü bu, Bedeviler için büyük bir utanç. Boşanan kadınlar, aileleri tarafından sonsuz kadar dışlanmaya maruz kalırlar. Tamamen yalnız kalacaklar ve çocuklarını görmekten mahrum kalacaklar. Kanunları çiğnemekten tutuklanacakları için kocalarını polise ihbar etmeye cesaret edemiyorlar. Çünkü bunun sonuçları onlar için çok vahim olacaktır” dedi.

İddianameler
İsrail’in nüfus kayıt verilerine göre, Güney Bölgesi'nde (Negev Çölü, bölgenin büyük bölümünü bir oluşturuyor ve İsrail bölgeleri arasında en büyük ve en az nüfuslu olanı) 6 bin 680 çok eşli erkek var. O bölgedeki bu erkeklerin sayısı, 2017 ile 2019 arasında yaklaşık 834 kişi arttı.
Verilere göre, 2018 yılından bu yana, Hükümetin Yargı Danışmanı’nın 2017 yılında verdiği talimatın ardından evlenen çok az sayıda çok eşli erkek hakkında iddianame hazırlandı.
Barışçıl Yönetim ve Sivil Hakları için ‘Lavih’ Örgütü tarafından hazırlanan bir rapora göre Savcılık, soruşturma dosyalarının büyük bir kısmını davanın devamını gerektiren hal ve delillerin yetersizliğinden dolayı kapattı. Polis, 2018 yılında 133 çok eşlilik ihlalini Savcılığa havale etti. Savcılık ise sadece 16 kişi hakkında iddianame hazırlamış, 2019 yılında polis 44 dosyayı sevk etmiş, Savcılık ise sadece 5 kişi hakkında iddianame hazırladı. 2020 yılında polis 58 dosyayı Savcılığa havale ederken, Savcılık sadece 13 kişi hakkında iddianame hazırladı.
Güney Bölge Milletvekili Alon Altman, Lavih'in verilerini doğrulayarak, "Yasanın manipüle edilmesi ve ceza kanununun çiğnenmesi sayesinde çok eşlilik olgusu devam ediyor. Çok eşlilik suçunun cezası beş yıl hapis olmasına rağmen mahkemeler, suçlulara en fazla bir yıla kadar hapis cezaları veriyor" dedi. Altman, Adalet Bakanlığı'nın geçtiğimiz Mayıs ayında yaptığı oturumda, ‘sadece dokuz çok eşlilik davasının cezalandırılmasına karar verildiğini’ belirtti. Altman, “Sanıklara, sadece iki davada beş ay, dört davada yedi ay, iki davada sekiz ay ve sadece bir davada 11 ay hapis cezası verildi” şeklinde konuştu.


​​​İsrail Ulusal Sigorta Enstitüsü, çok eşli ailelere, tüm eşler dahil olmak üzere yalnızca bir aile birimiymiş gibi muamele ediyor (Independent Arabia)

Bekar anneler
İsrail Ulusal Sigorta Enstitüsü ise, ‘çok eşli ailelere tüm eşler dahil olmak üzere tek bir aile birimi (geniş bir aile) gibi muamele ettiğini’ belirtiyor. Her aile farklı olabilir, ancak ailenin durumuyla ilgili karar, banka hesap özetlerini, gelir raporlarını ve ortak mülkiyeti içeren destekleyici belgelere dayanır. Yeni evli bir çift, düşük gelirli ailelere verilen sosyal yardımların yüksek meblağını elde ediyor. Bu, çok eşli bir erkek, yeni eşi ve çocuklarının, çocukların yaşına bağlı olarak ayda 900 ila bin 400 dolar arasında yardım elde ettiği anlamına geliyor. Bu, maddi sıkıntı yaşayan tek eşli bir ailenin alabileceği miktarla aynıdır. Ancak kalan eşlerin her biri, yaşlarına ve çocuklarının yaşlarına bağlı olarak yalnızca 200 ila 350 dolar arasında yardım elde ediyor. Diğer eşler, bekar anneler olarak kabul edilirse, ayda 800 ila bin dolar arasında değişen bekar anne yardımı alma kriterlerini karşılayabilirler.
Haaretz’in haberine göre Bağımsız İsrail Regavim Derneği, Bedevi toplumunda yasal birlikte yaşama denilen şey altındaki evlilik olgusu, çok eşliliği yasaklayan yasayı aşmak için bir mekanizmadır. Ulusal Sigorta yardımlarını elde etmek için uygulanan bir dolandırıcılık planının ayrılmaz bir parçasıdır. Sigorta tahsisatları, devletin yasayı uygulamadaki isteksizliği ve yenilikçi dolandırıcılık yöntemleri ışığında, olgunun ekonomik motorunu oluşturuyor.
İsrail Dışişleri Bakanlığı'na göre, İsrail'de tamamı Sünni Müslüman olan yaklaşık 367 bin Bedevi var ve bunların 317 bini Negev (Necef) Çölü’nde yaşıyor. Çölde yaşam, Bedevilerin geleneksel yaşam tarzlarını, kentleşmenin etkilerinden uzakta yaşamalarına olanak tanıyor.



Sosyal medyanın bitmeyen akışı küresel sağlık tehdidi mi?

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash
TT

Sosyal medyanın bitmeyen akışı küresel sağlık tehdidi mi?

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash

Yeni bir raporda araştırmacılar, sonsuz kaydırma ve otomatik video oynatma gibi bağımlılık yapıcı internet özelliklerinin sorunlu kullanımının, "küresel halk sağlığı sorunu" olarak değerlendirilmesi gerektiği uyarısında bulunuyor.

The Lancet Psychiatry'de yayımlanan rapora göre, dünya çapında her 10 kişiden en az birinin muhtemelen etkilendiği bu tür sorunlu internet kullanımının ekonomik ve sosyal maliyeti her yıl milyarlarca dolara ulaşabilir.

Araştırmada, "Kanıtlar, sorunlu internet kullanımı veya internet bağımlılığı diye de adlandırılan genel PUI'nin, küresel nüfusun yüzde 10'undan fazlasını etkileyebileceğini gösteriyor" ifadeleri yer alıyor.

Raporda internet bağımlılığı yaşayan kişilerin sayısının kontrolden çıkmaya başladığı ve bunun da sağlık, ilişkiler, eğitim, iş ve genel yaşam kalitesini etkilediği belirtiliyor. Hükümetlere, insanları çevrimiçi tutmak için tasarlanmış bu tür bağımlılık yaratan dijital özellikleri düzenleme çağrısı yapılıyor.

Flinders Üniversitesi'nden araştırmanın ortak yazarı Andrea Czakó, "Birçok dijital ürün, kasten dikkatimizi çekmek ve sürdürmek üzere tasarlanıyor" diyor.

Özellikle gençler için daha sağlıklı sonuçlar elde etmek istiyorsak, sağlığı ve huzuru baltalamak yerine destekleyen dijital ortamlara ihtiyacımız var.

Araştırmacılar, internet bağımlılığı sorununu tütün, alkol ve kumar gibi halk sağlığı sorunlarıyla karşılaştırılması gerektiğini ve zararı azaltmak için daha sıkı düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu savunuyor.

Raporda, sorunlu internet kullanımının 8 ana alt türü tanımlanıyor: oyun oynama, kumar, alışveriş, pornografi tüketimi, sosyal medya kullanımı, siber zorbalık, dijital istifçilik ve internette tıbbi bilgi aramaya duyulan kompulsif ihtiyacı ifade eden siberkondri.

Raporda özellikle sonsuz kaydırma akışları ve videoların otomatik oynatılması gibi çevrimiçi platform tasarımlarının, bireyin bilişsel süreçleriyle etkileşime girerek sık kullanım olasılığını artırdığı uyarısında bulunuluyor.

Uzmanlar, algoritmalarda daha fazla şeffaflık, dijital platformların bağımsız denetimi, yüksek risk taşıyan özelliklere kısıtlamalar ve teknoloji şirketlerinin özdenetimine güvenmek yerine uygulanabilir düzenlemeler talep ediyor.

Flinders Üniversitesi raporunun diğer yazarlarından bağımlılık uzmanı Zsolt Demetrovics, "Çoğu kişi için çevrimiçi faaliyetler günlük yaşamın olumlu bir parçası. Bazıları için ise bu davranışları kontrol etmek zorlaşabiliyor ve sağlıklarına, ilişkilerine, eğitimlerine ve işlerine ciddi zararlar vermeye başlayabiliyor" diyor.

Buradaki zorluk, bağlantıda kalmanın sağladığı pek çok faydayı korurken bu zararları azaltmanın yollarını bulmak.

Araştırmacılar, amacın insanların teknolojiyi kullanmasını engellemek değil, dijital ürünlerin sağlık ve huzuru göz önüne alarak tasarlanmasını sağlamak olduğunu belirtiyor.

Bağımlılık yaratan çevrimiçi araçların etkisine dair uluslararası önlemleri destekleyecek yeterli kanıt zaten mevcut olduğundan, kusursuz kanıtları beklemenin, önlenebilir zararların milyonlarca kişiyi etkilemeye devam etmesine yol açma riski taşıyacağı uyarısı yapıyorlar.

Araştırmacılar, dijital platformlara giderek daha fazla maruz kalınması, platformların tasarım özellikleri ve yapay zeka destekli etkileşim sistemlerinin, sorunlu internet kullanımını "acil bir halk sağlığı sorunu" haline getirdiğini söylüyor.

Kanıtlardaki önemli eksikliklere rağmen mevcut kanıt birikimi, ulusal ve uluslararası düzeyde koordineli acil önlemlerin alınmasını gerekçelendirmeye yetiyor.

Independent Türkçe


Boston Legal'dan The Night Of'a: Hukuk dünyasını anlatan 5 dizi

44 yaşındaki Sienna Miller (solda), Sky ve HBO ortak yapımı War'da film yıldızı Carla Duval rolünde (HBO Max)
44 yaşındaki Sienna Miller (solda), Sky ve HBO ortak yapımı War'da film yıldızı Carla Duval rolünde (HBO Max)
TT

Boston Legal'dan The Night Of'a: Hukuk dünyasını anlatan 5 dizi

44 yaşındaki Sienna Miller (solda), Sky ve HBO ortak yapımı War'da film yıldızı Carla Duval rolünde (HBO Max)
44 yaşındaki Sienna Miller (solda), Sky ve HBO ortak yapımı War'da film yıldızı Carla Duval rolünde (HBO Max)

HBO'nun yeni dizisi War, geçen ay izleyiciyle buluşmaya başlayan ilk sezonuyla eleştirmenlerden övgü toplamakla kalmadı, listelerin de tozunu attırdı. Lupin, Criminal ve Hijack'in yaratıcısı George Kay imzalı hukuk draması, hal böyle olunca ikinci sezon onayını kapmakta da gecikmedi. 

Londra'nın iki büyük hukuk firmasını karşı karşıya getiren dizide, ünlü bir çiftin boşanmasıyla başlayan kavga kısa sürede avukatların da meselesi haline geliyor. 

Başrollerde Sienna Miller ve Dominic West'i buluşturan War'da davayı kimin kazanacağını merak ettiğimiz kadar, kazanmak uğruna nelerin göze alınacağını görmek için de sabırsızlanıyoruz.

War'u izlerken aklımıza bu duyguyu yıllar önce yaşatan diziler geldi ve bu türün yıllar içinde bizi hangi hikayelerle yakaladığını hatırlamak için bir liste yaptık. 

Boston Legal'da duruşmanın ortasında gülebiliyor, Suits'te kapalı kapılar ardındaki pazarlıklara kulak kesiliyor, Güneşin Karanlığında'da (The Lincoln Lawyer) ofis niyetine Lincoln'ün arka koltuğuna geçiyor, The Night Of'ta Naz'la birlikte duruşma gününü bekliyor, Ally McBeal'da ise bir anda dans eden bir bebekle karşılaşıyoruz.

Aralarında bir zamanlar her hafta yolunu gözlediğimiz diziler de var, hikayesini tek sezonda anlatanlar da. Belki şimdi onlardan birine ilk kez başlama, belki de yıllar önce kimin tarafını tuttuğumuzu hatırlama zamanı.

Boston Legal (2004 - 2008)

The Practice'i sevenler alınmasın, yan dizi Boston Legal'da boynuz kulağı geçti. David E. Kelley'nin James Spader'la William Shatner'ı aynı hukuk bürosuna koyması tek başına iyi bir fikirdi. Asıl iyisiyse onları mesai bitince aynı balkona çıkarmasıydı.

Boston'ın gözde hukuk bürolarından Crane, Poole & Schmidt'te çalışan Alan Shore, bir davayı kazanmak için kuralları esnetmekten, gerekirse çiğnemekten çekinmeyen, zekası kadar sivri diliyle de baş döndüren bir avukat. Yanında ise kendi adını söylemeye bayılan, egosu odaya kendisinden önce giren ve bir sonraki hamlesini kestirmenin pek mümkün olmadığı Denny Crane var. 

vbgnymu
Hukuk, komedi ve dramı buluşturan Boston Legal, prestijli hukuk bürosu Crane, Poole & Schmidt bünyesinde çalışan avukatların profesyonel ve özel hayatlarını konu alıyor (American Broadcasting Company)

Yüklü tazminat talepleri, tartışmalı ceza davaları, şirketlerin gücü derken bir bakmışsınız, en hararetli savunmanın ortasında gülmeden edemiyorsunuz.

War gibi Boston Legal'da da hukuk, para ve kişisel hesaplar iç içe geçiyor. War bu hesaplardan sert bir rekabet çıkarıyor, Boston Legal ise olmadık anlarda patlayan kahkahalara ve birbirine hiç benzemeyen iki adamın dostluğuna yer açıyor.

Zaten bölüm bitince akılda kalan çoğu zaman mahkemedeki son söz değil, Alan'la Denny'nin balkonda viskilerini yudumlayıp puro içerken birbirlerine takıldıkları, sonra fark ettirmeden hayatın derdine düştükleri sohbetler oluyor. Bir süre sonra yeni davayı öğrenmek kadar o balkona yeniden uğramak için de açıyorsunuz diziyi.

IMDb: 8,5
Nereden izlenir: Türkiye'deki abonelik tabanlı yayın platformlarında yer almıyor​​​​​​

Suits (2011 - 2019)

Suits'te takım elbiseler kusursuz. Mike Ross'un da ceketinde bir sorun yok. Onun eksiği biraz daha ciddi, kendisinin ne hukuk diploması var ne de avukatlık yapma yetkisi. Fotoğrafik hafızası ve kıvrak zekası, New York'un yıldız avukatlarından Harvey Specter'ı etkilemeye yetiyor. Harvey de durumu bile bile Mike'ı işe alıp kendi kariyerini riske atıyor.

Patrick J. Adams ve Gabriel Macht'ın uyumu sayesinde bu ortak sır, milyon dolarlık anlaşmaların ve şirket kavgalarının arasında her an patlayabilecek bir bombaya dönüşüyor. 

War gibi prestijli hukuk bürolarındaki güç mücadelelerinden beslenen Suits, gerilimini tek bir büyük hesaplaşmadan çok bu tehlikeli ortaklıktan çıkarıyor ve atışmalara, dostluklara, romantik ilişkilere daha geniş yer açıyor. 

dvrthy
Aaron Korsh imzalı Suits, Manhattan'ın en başarılı kurumsal avukatlarından Harvey Specter'ın, hukuk diploması olmamasına rağmen dahi Mike Ross'u işe alması ve ikilinin bu sırrı saklayarak büyük davaların üstesinden gelmesini anlatıyor (USA Network)

Jessica Pearson odaya girince kimin sözünün geçtiği belli, Louis Litt bir "aferin" için kırk takla atıyor, Donna Paulsen ise daha kimse ağzını açmadan ne olduğunu anlamış oluyor. Bu büroda Mike'ın sırrı dışında da kulak kabartacak çok şey var.

Özellikle ilk sezonlarda o cam kapılardan biri kapanınca ister istemez kulak kesiliyorsunuz. Bakalım bu kez Mike'ın sırrını saklamak için kim kime rest çekecek...

IMDb: 8,4
Nereden izlenir: Prime Video ve Netflix

Güneşin Karanlığında (2022-)

Mickey Haller'ın ofisine geçmek için çoğu zaman çok sevdiği Lincoln'ünün arka kapısını açmanız yeterli. Güneşin Karanlığında'da Los Angeles trafiği de Mickey'nin mesaisine dahil. Ama dizinin marifeti bu küçük numaradan ibaret değil pek tabii. 

Michael Connelly'nin daha önce Matthew McConaugheyli bir filme de kaynaklık eden romanlarından uyarlanan Netflix dizisi, ceza avukatının önüne giderek çetrefilleşen dosyalar koyuyor. 

Manuel Garcia-Rulfo, Haller'ı her cevabı cebinde taşıyan gösterişli bir hukuk dehasına çevirmeden, karizması kadar kırılganlığı da hissedilen biri olarak canlandırıyor. 

Her sezon farklı bir kitaptan beslenirken davalarla özel hayat birbirine dolanıyor, Mickey'nin kendi sorunlarını kapının dışında bırakıp yalnızca müvekkiline odaklanması pek kolay olmuyor.

sdvfgbhyju
45 yaşındaki Meksikalı aktör Manuel Garcia-Rulfo, Muhteşem Yedili (The Magnificent Seven) ve Doğu Ekspresinde Cinayet'teki (Murder on the Orient Express) rolleriyle de tanınıyor (Netflix)

İki dizide de özel hayat mesaiye karışıyor; War bu gerilimi Londra'nın seçkin hukuk büroları arasındaki rekabetten çıkarırken Güneşin Karanlığında, Los Angeles'ta dosyadan dosyaya koşan bir savunma avukatının peşine takılıyor.

Dizi ipuçlarını çoğu zaman gözünüzün önüne koyuyor, böylece hikaye sizi kandırmaktan çok dikkatinizi sınayan bir oyun gibi akıyor. Mickey bir ayrıntının üzerinde durunca insan ister istemez birkaç sahne öncesine dönüyor. O ipucu ne ara geçti gözümüzün önünden?

Becki Newton, Angus Sampson ve Jazz Raycole'un katkısıyla, kendinizi sadece davanın sonucunu değil, Mickey'nin bu hengamede kendi hayatını nasıl toparlayacağını da merak ederken buluyorsunuz. 

IMDb: 7,8
Nereden izlenir: Netflix

The Night Of (2016)

The Night Of'un ilk bölümü bitiyor ve aklınızda tek bir soru kalıyor: O gece ne oldu?

Üniversite öğrencisi Naz, babasının taksisini alıp bir partiye gitmek üzere evden çıkıyor. Ertesi sabah, gece tanıştığı genç kadını bıçaklanmış halde buluyor ve cinayetle suçlanıyor. Resmen kabus! 

HBO'nun 2016 yapımı 8 bölümlük mini dizisi, Naz'ı karakoldan Rikers Island'a, oradan mahkeme salonuna kadar takip ederken başka bir soru usul usul öne çıkıyor: Birinin suçlu olup olmadığına karar verilene kadar o insandan geriye ne kalıyor? 

Riz Ahmed, Emmy kazandığı rolünde bu değişimi Naz'ın bakışlarında, hatta suskunluğunda bile hissettiriyor. John Turturro'nun canlandırdığı avukat John Stone ise ilk bakışta davayı emanet etmek isteyeceğiniz son adam gibi görünüyor ama bir süre sonra ekranda belirmesini dört gözle bekliyorsunuz. 

defbthny
The Night Of, New York'ta bir partiye gitmek için babasının taksisini izinsiz alan Pakistan asıllı Amerikalı üniversite öğrencisi Nasir "Naz" Khan'ın, tanıştığı gizemli bir kadının evinde uyandığında onu öldürülmüş halde bulmasıyla başlıyor (HBO)

War da The Night Of da hukuk dünyasında gücün kimin elinde olduğuyla ilgileniyor. War'da bunu karşı karşıya gelen avukatların hamlelerinde görüyoruz, The Night Of'ta ise o gücün bir sanığın günlerine nasıl sindiğini izliyoruz.

Peter Moffat'ın 2008 yapımı Britanya dizisi Criminal Justice'ten uyarlanan mini dizi bazen sabrınızı zorluyor. Sonra fark ediyorsunuz, Naz içeride gün sayarken siz de bir sonraki duruşmayı bekler olmuşsunuz.

IMDb: 8,4
Nereden izlenir: Prime Video, HBO Max ve TV+

Ally McBeal (1997 - 2002)

Bir hukuk bürosunda herkesin aklı davalarda olacak değil ya, Ally McBeal'da aşk hayatı da en az mahkeme takvimi kadar mesai istiyor. 

David E. Kelley'nin yarattığı dizide Calista Flockhart, Bostonlı avukat Ally'yi canlandırıyor. Ve Ally'nin gönül işleri, ciddiyetini iki dakika koruyamayan bu büronun gündemine sık sık sızıyor; kimi zaman duruşma takviminden bile önce...

Dans eden bir bebek, ortak tuvalette yaşanan tuhaf karşılaşmalar, ansızın başlayan müzikli sahneler ve Barry White tutkusu derken, 1990'ların sonunda televizyonun en kendine has dünyalarından biri çıkıyor ortaya. Ama bütün bu şamata sizi yanıltmasın: Davalar çoğu zaman karakterlerin özel hayatına açılan bir kapı işlevi görürken cinsel taciz, toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve trans kimliği gibi meseleler de masaya geliyor. 

sxdcvfb
7 Emmy ödüllü Ally McBeal'da Calista Flockhart, Boston'daki hukuk firması Cage & Fish'te işe girince eski aşkı Billy Thomas ve eşiyle birlikte çalışmak zorunda kalan Ally rolünde (Fox)

Jane Krakowski ve Peter MacNicol'ın eşlik ettiği kadroya ilerleyen sezonlarda, henüz Iron Man zırhını giymemiş Robert Downey Jr. da katılıyor. Jon Bon Jovi, Tim Dutton, Taye Diggs, Christina Ricci ve Jennifer Holliday gibi isimler de farklı bölümlerde karşımıza çıkan karakterlerle dizinin renkli dünyasını zenginleştiriyor.

War gibi avukatların mesleki hayatıyla kişisel hesaplarını iç içe geçirse de Ally McBeal, rakip hukuk bürolarının sert güç mücadelesinden uzaklaşıp romantik komediye ve insanın kendi zihninde çıkardığı gürültüye kulak veriyor. Burada bazen bir davanın sonucundan çok, Ally'nin eve döndüğünde telefonu eline alıp kimi arayacağını merak ediyorsunuz.

IMDb: 6,9
Nereden izlenir: Disney+

Independent Türkçe


Brigitte Macron’un eşine ilişkin sözleri yeni biyografide ortaya çıktı

Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve eşi Brigitte Macron (AFP)
Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve eşi Brigitte Macron (AFP)
TT

Brigitte Macron’un eşine ilişkin sözleri yeni biyografide ortaya çıktı

Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve eşi Brigitte Macron (AFP)
Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve eşi Brigitte Macron (AFP)

Fransa'nın First Lady'si Brigitte Macron'un, eşinin "psikanalize ihtiyaç duyduğunu" düşündüğü bir biyografide iddia edildi.

Deneyimli gazeteci Catherine Nay'in kaleme aldığı Ce pays dont le prince est un enfant (Prensi Bir Çocuk Olan Bu Ülke) isimli yeni kitap, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un çocukluğuna odaklanıyor.

Çiftin yanı sıra Macron'un ailesi ve arkadaşlarıyla yapılan görüşmelere dayanan biyografi, Macron'un merhum büyükannesiyle yakın ilişkisini ve eşiyle romantik birlikteliğini ele alıyor. İlişkileri başladığında 39 yaşındaki Brigitte, 15 yaşındaki Emmanuel'in öğretmeniydi.

Daily Mail ve Times'da yer alan alıntılara göre Nay, Macron'un hâlâ büyükannesinin yasını tuttuğunu ve yazara, "Hâlâ büyükannemin ruhuyla yaşıyorum" dediğini aktarıyor.

Eşinin ise daha sert bir değerlendirmede bulunarak gazeteciye, "Emmanuel hâlâ büyükannesini gömemedi. Onun yerini bile dolduramadı. Psikanalize ihtiyacı var" dediği bildiriliyor.

Bu yorumlar, Macron çiftinin ilişkisinin yoğun şekilde mercek altına alınmasından yaklaşık 18 ay sonra geldi. Çift, Vietnam'daki bir uçaktan inmek üzereyken First Lady'nin, eşinin yüzüne vurduğu kameralara yakalanmıştı.

Macron, eşiyle "şakalaştıklarını" iddia etse de önceki aylarda çıkan haberlere göre Brigitte, sürgündeki İran asıllı Fransız aktris Gülşifte Ferahani'nin eşine gönderdiği bir mesajı görünce öfkelenmişti.

Çiftin evliliklerinde sorun yaşadığına dair iddialar, Florian Tardif'in bu yıl yayımlanan Un Couple (Presque) Parfait (Neredeyse [Mükemmel] Bir Çift) adlı kitabında ortaya atılmıştı.

cdsfvgthy
Geçen yıl Vietnam’daki bir uçaktan inmek üzereyken First Lady'nin, eşinin yüzüne vurduğu an kameraya yakalanmıştı (Reuters)

Nay'in biyografisinde Fransa Cumhurbaşkanı'nın, insanları yönetmekte ve hatalarını kabul etmekte zorlanan bir adam olarak anlatıldığı bildiriliyor.

Büyükannesi Manette'in cumhurbaşkanının hayatındaki etkisine odaklanan yazar, emekli okul müdiresinin ona Fransız klasiklerini yüksek sesle okumayı öğrettiğini belirtiyor. 14 yaşındayken bir kızla çıkmaya başladığında büyükannesi buna itiraz etmiş ve o da "Artık kızlara bakmayacağım" diye söz vermiş.

Macron'un gazeteciye, "Ben hâlâ çocuğum" dediği aktarılıyor. Ardından Nay'e göre Macron, 2025'te yazar Emmanuel Carrere'ye şunları söylemiş: 

Hiç ergen olmadım. Ergenleri sevmem. Onları anlamıyorum. Eşim anlıyor.

sdsrgth
Macron, Fransa'da devam eden protestolara yönelik tutumu nedeniyle eleştirilere maruz kalıyor (AFP)

Kitaptaki Macron değerlendirmesi, yüzbinlerce vatandaşın sokaklara dökülmesiyle cumhurbaşkanının zorlu bir yıl geçirmesinin ardından geliyor. Yaşam maliyetleri, kamu hizmetleri ve eğitim konularında patlak veren gösteriler, Fransa'nın yıllardır gördüğü en şiddetli toplumsal kargaşayı tetikledi.

Kargaşa o kadar ciddi boyutlara ulaştı ki Fransa, pazartesi günü havai fişek satışını ve kullanımını geçici olarak yasakladı. Bir dizi protesto ve okul ablukası sırasında havai fişeklerin polise karşı veya okulların yakınında kullanılması üzerine bu karar alındı. Fransa İçişleri Bakanlığı pazartesi günü yaptığı açıklamada, yasağın 27 Kasım'a kadar geçerli olduğunu belirtti.

Gelecek yıl Fransa'da Macron'un yerine geçecek kişiyi belirlemek üzere yapılacak seçimlerde, radikal sağcı siyasetçi Marine Le Pen'le radikal solcu aday Jean-Luc Melenchon başa baş bir mücadeleye girebilir.

Independent Türkçe