Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın dün Umman’ın başkenti Maskat'a yaptığı ziyaretin sona ermesinin ardından yapılan ortak açıklamada, iki ülkenin kamu ve özel sektörleri arasında karşılıklı ticaret ve yatırımlar yapılmasını teşvik eden, Suudi Arabistan’ın Vizyon 2030 ve Umman Sultanlığı’nın Vizyon 2040 hedeflerine hizmet eden ve her iki ülkenin özel sektörleri arasında ortaklıkların kurulabileceği fırsatlarını çoğaltan ortak ekonomik iş birliğini artırma kararlılığı teyit edildi. Bu bağlamda her iki taraf, kardeş ülkeleri arasında istenen ekonomik iş birliğinin sağlanması amacıyla vatandaşlarının iki ülke arasında sorunsuz hareket etmesine ve tedarik zincirlerinin entegrasyonuna katkıda bulunacak olan 725 kilometrelik Suudi Arabistan - Umman karayolunun açılacağının duyurulmasından duydukları memnuniyeti dile getirdiler. Taraflar ayrıca Suudi Arabistan ve Umman limanlarının açılmasını da memnuniyetle karşıladılar.
Enerji ve iklim değişikliği alanında iş birliği
İki taraf, Suudi Arabistan öncülüğündeki Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) üyeleri ve Umman Sultanlığı'nın petrol piyasalarının istikrar ve dengesini sağlayan katılımıyla OPEC+ (OPEC üyesi olmayan petrol üreticisi ülkeler) grubunun yürüttüğü çabalara övgüde bulunan taraflar, mevcut iş birliğini sürdürmenin önemini ve tüm katılımcı ülkelerin OPEC+ anlaşmasına uyması gerektiğini vurguladılar. Taraflar ayrıca, petrol, doğalgaz ve petrokimya sektörlerindeki ortak fırsatlarda, iki ülke arasında petrol ürünleri ticareti alanında, yenilenebilir enerji ve teknolojileri alanlarında, elektrik enerjisi ticaretinde, elektrik ağlarından yararlanma ve enerji sektörü projelerinde yerel içerik ve ulusal yeteneklerin en üst düzeye çıkarılmasında iş birliğinin önemine dikkati çektiler.
Umman, Suudi Arabistan’ın iklim değişikliğiyle mücadele çabalarına ve başta Veliaht Prens Muhammed bin Selman tarafından başlatılan “Yeşil Suudi Arabistan” ve “Yeşil Ortadoğu” girişimleri olmak üzere çeşitli girişimlerde bulunmasına övgüde bulundu. İki taraf aynı zamanda enerji ve iklim değişikliği alanında iş birliği yapma ve Yeşil Ortadoğu girişimi çerçevesinde yerel, bölgesel ve küresel düzeyde fayda ve kazanımları artırmak için ortak bir şekilde çalışma konusunda anlaştılar. Suudi Arabistan’ın G20 başkanlığı sırasında başlatılan ve sera gazı emisyonlarından kaynaklanan zorlukları ele almak ve bu zorlukları mevcut teknolojiler aracılığıyla yönetmek için kapsamlı bir ortak çerçeve ve emisyonları yönetmenin ekonomik açıdan sürdürülebilir bir yolu olarak ortaya koyulan bir yaklaşım olarak G20 tarafından onaylanan döngüsel karbon ekonomisi yaklaşımının uygulanmasına ilişkin iş birliğinin güçlendirilmesi de memnuniyetle karşılandı.
Ticaret ve yatırım alanında iş birliği
İki taraf, karşılıklı ticaretin sorunsuz akışına katkıda bulunan tesislerin artırılması, gıda güvenliği alanında iş birliğinin güçlendirilmesi ve standardizasyonun yanı sıra sağlık ve ilaç sektörlerinde mevcut fırsatlara, ileri teknolojilere ve yeniliklere, yenilenebilir enerji projeleri ve endüstrisine, turizm projelerine, petrokimya projelerine ve iki ülkenin de çıkarına olacak şekilde imalat sanayileri, lojistik ortaklık ve finansal teknolojilere yatırım yapılması konularında anlaştılar.
Umman tarafı, Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu'nun (PIF) Umman Sultanlığı'na 5 milyar dolar değerinde yatırım yapma hedefini memnuniyetle karşıladı. Bu çerçevede taraflar arasında ticari ve standardizasyon alanlarında iki mutabakat zaptı imzalandı. Taraflar, Suudi Arabistan - Umman İş Konseyi ve Ekonomik Forumu'nun üçüncü toplantısının sonuçlarından duydukları memnuniyeti dile getirdiler.
Öte yandan Suudi Arabistan’ın petrol devi Saudi Aramco Trading Company ile Umman merkezli enerji devi Okio Company , Suudi Arabistan Temel Endüstriler Kurumu (SABIC) ile Okio Company, Suudi Arabistan Denizyolu Taşımacılığı Şirketi (UASC) ile Umman Küresel Lojistik Grubu (ASYAD), Suudi Arabistan merkezli uluslararası bir enerji şirketi ACWA Power ile Okio Company, Suudi Arabistan Madencilik Şirketi (MA’ADEN) ile Umman Maden Geliştirme Şirketi (MDO) ve Maskat Menkul Kıymetler Borsası ile Suudi Arabistan Menkul Kıymetler Borsası (Tadawul) arasında olmak üzere iki ülkenin önde gelen şirketleri arasında çok sayı mutabakat zaptı imzalandı.
Basın alanında iş birliği
Taraflar, Suudi Basın Ajansı (SPA) ile Umman Haber Ajansı (ONA) arasındaki haber alışverişinin yanı sıra görsel-işitsel ve yazılı medya alanlarında imzalanan iki mutabakat zaptıyla iki ülke arasında radyo ve televizyon alanında mutabakat zaptları imzalanmasından duydukları memnuniyeti dile getirerek aralarındaki iş birliği seviyesini daha ileriye taşıma arzularını dile getirdiler. Taraflar, Suudi Arabistan Gazeteciler Derneği ve Umman Gazeteciler Derneği'nin ortak basın çalışmalarını güçlendiren sonuçlara ulaştıkları bir toplantı düzenlemelerini de memnuniyetle karşıladılar.
Turizm alanında iş birliği
İki taraf, yerli üretimin artması, vatandaşlar için iş imkanları oluşturulması ve gelir kaynaklarının çeşitlendirilmesindeki önemi nedeniyle turizm sektöründeki ortak çalışmaları geliştirme ve genişletme konusundaki kararlılıklarını dile getirdiler.
Siyasi konulara gelince iki taraf, Suudi Arabistan Yüksek Yargı Konseyi’nin Aralık 2015'te düzenlenen 36. oturumunda onaylanan ve Konsey tarafından bakanlıkların, teknik organların, kurulların ve komitelerin yanı sıra genel sekreterlik ve tüm meclis organlarının, Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi (KİK) kararları ve ortak savunma ve güvenlik sistemleri çerçevesinde, KİK için etkin bir ortak dış politika oluşturmak, KİK’in çıkarlarını ve kazanımlarını korumak, bölgesel ve uluslararası çatışmalardan kaçınmak, halklarının istek ve emellerini karşılamak ve ekonomik birlik yolunda belirli bir takvime göre geriye kalan diğer adımlar atmak için sarf edilen çabaları iki katına çıkarmakla görevlendirildiği Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdulaziz’in vizyonunun uygulanmasını şart koşan 5 Ocak 2021 tarihli el-Ula Bildirgesi’nin içeriğine bağlılıklarını teyit ettiler.
İki taraf, bölgesel ve uluslararası arenada çıkarlarını ilgilendiren meseleler hakkında da görüş alışverişinde bulundu. Tutumlarını hem kendi çıkarlarına hizmet edecek hem de bölgede ve dünyada güvenlik ve istikrarı artıracak şekilde bir birine yaklaştırmaya çalışacaklarını belirten taraflar, tüm Ortadoğu’da barışı sağlamayı amaçlayan çabaları desteklediklerini ve Arap Barış Girişimi ve Filistin halkının 1967 sınırlarında başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız devletlerini kurma hakkını teyit eden ilgili uluslararası kararlar uyarınca Filistin-İsrail çatışmasında kapsamlı bir çözüme ulaşmanın önemini vurguladılar.
Yemen meselesine de değinen taraflar, KİK girişimi ve yürütme mekanizması, kapsamlı ulusal diyalog konferansının sonuçları, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) 2216 sayılı kararı ve Suudi Arabistan'ın Yemen krizini sona erdirme girişimi çerçevesinde krize kapsamlı bir siyasi çözüm bulma ve kardeş ülke Yemen’in halkının çektiği sıkıntıları sona erdirme çabalarını sürdürme konusunda mutabık kaldılar.
Diğer yandan Irak’taki seçim sürecinin başarısını memnuniyetle karşılayan taraflar, Irak'ın güvenliği, istikrarı ve kalkınması için çalışmaya devam edecek bir Irak hükümetinin kurulmasına yönelik iyi dileklerini de ifade ettiler. Sudan'daki geçiş aşamasına ilişkin mutabakattan duydukları memnuniyeti de dile getiren taraflar, Sudan'da güvenlik ve istikrarı sağlayacak tüm çabaları desteklediklerini, kardeş ülke Sudan ve halkı için istikrar ve refah dilediklerini bildirdiler.
Taraflar, Lübnan’daki gelişmelerle ilgili olarak ise Lübnan’ın içinde bulunduğu krizleri aşması ve bölgenin güvenliğini ve istikrarını bozacak terör ve suç eylemlerinin başlatıldığı bir nokta haline gelmemesi için kapsamlı reformlar gerçekleştirmesinin önemini vurguladılar. Suriye ve Libya krizlerine de değinen taraflar, bu ülkelerin, halklarının yaşadıkları sıkıntıları sona erdirecek ve topraklarının birliğini ve bütünlüğünü koruyacak şekilde siyasi çözümlere ulaşmalarının önemine işaret ettiler.
Taraflar, Afganistan ile ilgili olarak da ülkede güvenlik ve istikrarı desteklenmesi ve ülkenin teröristler ve aşırılık yanlıları için güvenli bir liman olmasının yanı sıra Afgan mültecilerin çeşitli çatışma bölgelerinde toplamasın önünü açacak adımların engellenmesi gerektiğini vurguladılar. Ayrıca taraflar, Afganistan’daki yardım çabalarını ve insani çalışmaları desteklemenin önemine işaret ettiler. Umman, Suudi Arabistan’ın Afganistan’daki son durumu görüşmek üzere İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ülkelerine yaptığı ve 19 Aralık 2021 tarihinde Pakistan’da yapılması planlanan olağanüstü bakanlar toplantısı düzenlenmesi çağrısına övgüde bulundu.
Diğer taraftan İran’ın nükleer ve balistik füze programı dosyasının bölgesel ve uluslararası güvenlik ve istikrarın sağlanmasına katkıda bulunacak ciddi ve etkili bir şekilde ele alınmasının ve bu konuda iş birliği yapılmasının önemini vurgulayan taraflar, aynı zamanda iyi komşuluk ilkelerinin vurgulanması, BM kararlarına ve uluslararası meşru kararlara saygı gösterilmesi ve bölgenin her türlü istikrarsızlaştırıcı faaliyetlerden korunmasının önemini de teyit ettiler.
