Arap Koalisyonu son 24 saatte 31 operasyon düzenledi

Yemen ordusu Marib'deki cephelere yönelik operasyonlarda Koalisyon ile birlikte hareket ediyor. (AFP)
Yemen ordusu Marib'deki cephelere yönelik operasyonlarda Koalisyon ile birlikte hareket ediyor. (AFP)
TT

Arap Koalisyonu son 24 saatte 31 operasyon düzenledi

Yemen ordusu Marib'deki cephelere yönelik operasyonlarda Koalisyon ile birlikte hareket ediyor. (AFP)
Yemen ordusu Marib'deki cephelere yönelik operasyonlarda Koalisyon ile birlikte hareket ediyor. (AFP)

Yemen'de meşru yönetimi destekleyen Arap Koalisyonu, Yemen ordusu ve halk direniş güçleri ile birlikte Marib, el Cevf ve Şebva cephelerinde, İran destekli Husi milislere karşı operasyonlarına devam ediyor. Husi milisler ise Marib’de yerlerinden edilmiş kişilerin yaşadığı kamplarda binlerce sivilin hayatını tehdit etmeyi sürdürüyor.
Koalisyon dün, son 24 saat içerisinde Marib ve el Cevf’de İran destekli Husi milislere yönelik 31 operasyonun gerçekleştiğini bildirdi. Operasyonlarda 180 milisin etkisiz hale getirildiği ve 18 askeri aracın da imha edildiği bilgisini verdi.
Suudi Arabistan haber ajansı SPA'da yer alan Arap Koalisyonu’nun açıklamasında, orduyu desteklemek ve sivilleri korumak için batı kıyısında beş operasyon düzenlendiği, askeri araçların imha edilmesinin yanı sıra 20 milisin de öldürüldüğü kaydedildi.
Arap Koalisyonu, Yemen ordusunun batı kıyısında operasyonlarının Stockholm Anlaşması hükümlerinin dışındaki alanlarda gerçekleştiğini belirterek son birkaç gün içerisinde Taiz vilayetinin kuzeybatısında yer alan Makbana semtindeki önemli ilerlemelere dikkat çekti. Koalisyon tarafından önceki gün yapılan açıklamada son 24 saat içerisinde 29 operasyon düzenlediği, 145'ten fazla teröristin öldürdüğü ve 16 askeri aracın da imha edildiği bildirildi.
Yemen ordusunun askeri medyası, halk direnişinin desteklediği hükümet güçlerinin dün Şebva vilayetinin kuzeybatısındaki Bayhan ekseninde yeni bölgeleri kurtardığını duyurdu. Çatışmalar sırasında onlarca milisin öldüğü ve silahlara el konulduğu belirtildi.
Medya merkezi açıklamasında Marib vilayetinin güneyinde devam eden çatışmalarda Arap Koalisyonu tarafından düzenlenen hava saldırısında iki zırhlı aracın imha edildiğini, onlarca milisin de etkisiz hale getirildiği bildirdi. Ordu topçularının İran destekli Husi milisleri hedef alarak Marib’in batısındaki Kasara cephesinde bir zırhlı araç ve iki savaş aracını imha ettiğini aktardı. Açıklamada ayrıca ordu güçlerinin halk direnişi desteğiyle Marib’in batı ve güneyindeki cephelerde milislere yönelik mücadeleyi sürdürdüğünü vurgulandı.
Arap Koalisyonu geçtiğimiz günlerde, Marib’teki Husi milislere karşı ordu ve meşru hükümete destek bağlamında büyük operasyonlar gerçekleştirdi. Operasyonlar, el Cevf valiliğinin doğusundaki milisler yenilgiye uğratılırken Marib’in güneyindeki saldırılar da engellendi.
Milisler Marib’in güneyi, batısı ve kuzeybatısından saldırmaya çalışırken Arap Koalisyonu, savaşların son aylarda milis cephesinde 27 bin unsurun ölümüne yol açtığını bildirdi. Batı medya grubu da son beş ay içerisinde milis liderlerinin 15 bin militanın öldüğünü itiraf ettiğini aktardı.
İran destekli milisler, kapsamlı bir ateşkes için uluslararası ve bölgesel çağrılara karşı çıkarken yeni Birleşmiş Milletler Özel Temsilcisi, görevinin başlangıcından bu yana barış fırsatlarını canlandırmak için bir yol bulmaya çalışıyor.
Yemen Enformasyon Bakanı Muammer El-İryani milislerin, yerinden edilmiş 264 aileden oluşan ve toplamda bin 500 kişinin barındığı Uluslararası Göç Örgütü( IOM) tarafından yönetilen kampı hedef aldığını söyledi.
İryani açıklamasında,  terörist Husi milislerin, aralarında kadın, çocuk ve yaşlıların da olduğu masum sivillerin zor şartlarda yaşam mücadelesi Marib vilayetindeki yerleşim yerlerini ve yerinden edilmiş kişilerin kaldığı kampları sistematik ve kasıtlı olarak hedef almaya devam ettiğini belirtti. Milislerin uluslararası yasaları açıkça ihlal ederek insanların çektiği acıları daha da şiddetlendirdiğini vurguladı.
Yemenli Bakan, başta Uluslararası Göç Örgütü olmak üzere uluslararası topluma, Birleşmiş Milletler’e ve insan hakları örgütlerine çağrıda bulunarak, Husi milislerin Yemenlilere yönelik işlediği suçların kınanması, terör örgütü olarak sınıflandırılması ve liderlerinin savaş suçlamasıyla yargılanmasını istedi.
Yemen hükümetindeki Hukuk İşleri ve İnsan Hakları Bakanlığı da uluslararası toplumu ve Birleşmiş Milletler ve Güvenlik Konseyi'ni Marib Valiliği'ndeki sivillerin korunması konusunda sorumluluklarını üstlenmeye ve darbeci milislere karşı caydırıcı cezai tedbirler almaya davet etti.
Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, Husi milislerin iki balistik füze ile yerlerinden edilmiş kişilerin kaldığı kampları hedef alması sert şekilde kınanırken, bombalanma sonucu bir anne ve biri ağır olmak üzere dört çocuğun yaralanmasıyla sonuçlandığını bildirildi. Ayrıca kamptaki zor insani koşullarda yaşayan yerlerinden edilmiş kişilerin barınma alalarında geniş çaplı yıkımlar yaşandığı aktarıldı.
Uluslararası Göç Örgütü, Husilerin El-Hama'da yerinden edilenlere yönelik füze saldırısında dört çocuk ve bir kadının yaralandığını bildirdi. Ailelerin canlarını kurtarmak için kampa kaçtığın belirtilen açıklamada, sivillerin hedef haline gelmemesi gerektiğinin altı çizildi.



Lahbib: İsrail'in Gazze'de uluslararası insani yardım kuruluşlarını yasaklama planları, yardımların engellenmesi anlamına geliyor

İnsani yardım malzemesi yüklü tırlar Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giriyor. (DPA)
İnsani yardım malzemesi yüklü tırlar Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giriyor. (DPA)
TT

Lahbib: İsrail'in Gazze'de uluslararası insani yardım kuruluşlarını yasaklama planları, yardımların engellenmesi anlamına geliyor

İnsani yardım malzemesi yüklü tırlar Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giriyor. (DPA)
İnsani yardım malzemesi yüklü tırlar Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giriyor. (DPA)

Avrupa Komisyonu Eşitlik, Hazırlık ve Kriz Yönetimi Komiseri Hadja Lahbib bugün yaptığı açıklamada, İsrail’in Gazze Şeridi’nde uluslararası insani yardım kuruluşlarını yasaklama planlarının, hayat kurtaran yardımların bölgeye ulaşmasını engelleyeceğini belirtti.

Lahbib, X platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, Avrupa Birliği’nin (AB) tutumunun net olduğunu vurgulayarak, “Sivil toplum kuruluşlarının mevcut haliyle kayıt altına alınması yasasının uygulanması mümkün değil” dedi.

Lahbib, insani yardımların önündeki tüm engellerin kaldırılması gerektiğini vurguladı ve “Uluslararası insancıl hukuk, herhangi bir belirsizliğe yer bırakmıyor; yardımlar ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmalı” ifadesini kullandı.

İsrail medyası, hükümetin dün yaptığı açıklamaya dayanarak, Sınır Tanımayan Doktorlar, ActionAid ve Oxfam gibi onlarca insani yardım örgütünün lisanslarının iptal edileceğini ve bunların ‘terörle bağlantılı’ olduğu gerekçesiyle kapatılabileceğini duyurmuştu.

Bazı uluslararası yardım kuruluşları, kayıtlarının iptal edilmesi riskiyle karşı karşıya bulunuyor. Eğer 31 Aralık’a kadar İsrail makamlarının belirlediği yeni kriterlere uyum sağlamazlarsa, 60 gün içinde faaliyetlerini durdurmak veya Gazze Şeridi ve Batı Şeria’daki çalışmalarına kısıtlama getirmek zorunda kalabilirler.


Süveyda’da el bombası patladı: 1 ölü, 2 yaralı

Geçen temmuz ayında Süveyda’daki çatışmalar nedeniyle yükselen duman (Arşiv – DPA)
Geçen temmuz ayında Süveyda’daki çatışmalar nedeniyle yükselen duman (Arşiv – DPA)
TT

Süveyda’da el bombası patladı: 1 ölü, 2 yaralı

Geçen temmuz ayında Süveyda’daki çatışmalar nedeniyle yükselen duman (Arşiv – DPA)
Geçen temmuz ayında Süveyda’daki çatışmalar nedeniyle yükselen duman (Arşiv – DPA)

Şarku’l Avsat Suriye devlet televizyonu El-İhbariyye'den aktardığı habere göre bugün (Çarşamba) Süveyda kentinde meydana gelen el bombası patlamasında bir kişi hayatını kaybetti, iki kişi yaralandı.


Sinvar'a yakınlığı bulunan ve serbest bırakılan bir mahkum, Gazze'deki Hamas içinde bir isyana öncülük ediyor ve bu durum bazı Hamas liderlerini öfkelendiriyor

Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan Kassam Tugayları üyeleri (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan Kassam Tugayları üyeleri (Arşiv- Reuters)
TT

Sinvar'a yakınlığı bulunan ve serbest bırakılan bir mahkum, Gazze'deki Hamas içinde bir isyana öncülük ediyor ve bu durum bazı Hamas liderlerini öfkelendiriyor

Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan Kassam Tugayları üyeleri (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan Kassam Tugayları üyeleri (Arşiv- Reuters)

Gazze Şeridi'ndeki Hamas hareketi, iki yıl süren İsrail savaşı sırasında liderlerinin suikastlara kurban gitmesinin ardından bir dizi liderlik değişikliği yaşıyor. Bu durum, hareketin eski lideri olan ve Ekim 2024'te Refah'ta İsrail güçleriyle çıkan çatışmalarda beklenmedik bir şekilde öldürülen Yahya Sinvar'a yakın kişilerin daha fazla öne çıkmasına neden oldu.

Şarku’l Avsat'a konuşan Hamas kaynaklarına göre, serbest bırakılan mahkum Ali el-Amudi, siyasi büro üyesi ve savaş öncesinde hareketin medya departmanından sorumlu olan serbest bırakılan mahkum Ali el-Amudi, kendisi ve Sinvar'a yakın bir dizi kişinin Gazze Şeridi'ndeki hareketi yönetmekle görevlendirilmesinin ardından, Gazze Şeridi'ndeki siyasi bürosunun başına geçti. Bu kişilerin çoğu, Şeridin güneyindeki Han Yunus'ta yaşıyor.

Hamas lideri Yahya Sinvar ve İsmail Haniye'in 2017'de Gazze'de çekilmiş fotoğrafı (Arşiv- Reuters)Hamas lideri Yahya Sinvar ve İsmail Haniye'in 2017'de Gazze'de çekilmiş fotoğrafı (Arşiv- Reuters)

2011 Gilad Şalit esir takasıyla serbest bırakılan eski bir mahkum olan el-Amudi, Gazze Şeridi yönetiminin merkez figürü haline geldi. İsrail hapishanelerinde kaldıkları süre boyunca ve serbest bırakıldıktan sonra Sinvar'a çok yakındı ve sık sık toplantılarına ve diğer etkinliklerine eşlik etti.

Bazı kaynaklar, Gazze Şeridi'nde siyasi büro için gerçek bir seçim yapılmadığını, bunun yerine sürecin atama, onaylama ve istişare yoluyla yürütüldüğünü söylüyor.

Bazı kaynaklar operasyonun “iç yönetmelikleri ihlal ederek” gerçekleştirildiğini söylerken, diğerleri amacın “iç eksiklikleri gidermek” olduğunu ve “seçilenlerin hepsinin Tevfik Ebu Naim, Salah Ebu Şarik ve diğerleri gibi Sinvar'a yakın kişiler olduğunu” açıkladı.

Kaynaklar, el-Amudi'nin şu anda Gazze'deki Hamas içinde “devrim” olarak nitelendirilebilecek bir harekete öncülük ettiğini söylüyor. Özellikle İsrail saldırılarında yaralanan ilçe idari organlarının başındaki bazı yerel liderleri görevden aldı ve yerlerine atamalar yaptı. Savaş sırasında sorumluluklarının bir kısmından vazgeçen diğer kişiler için de aynı şeyi yaptı. Suikasta uğrayan, başka nedenlerle görevden alınan veya farklı görevlere atanan eski liderlerin yerine geçecek kişileri aramaya devam ediyor.

Bazı kaynaklara göre, bu adımlar Gazze Şeridi içindeki yerel Hamas liderlerinin yanı sıra yurtdışındaki liderler arasında da öfkeye yol açtı. Şeridin dışındaki siyasi büro üyelerinden bazıları yerel liderlere, "Olanlar kabul edilemez ve iç hukuka aykırıdır; önümüzdeki günlerde hareketin liderinin seçilmesini beklemeliyiz ki, bir yıl sonra yapılacak genel seçimlere kadar bazı bölgelerin liderliğindeki boşlukların geçici olarak doldurulması konusunda bir anlaşmaya varılabilsin" şeklinde bilgi verdi.

İzzeddin el-Haddad (Fotoğraf el-Kassam tarafından yayınlandı)İzzeddin el-Haddad (Fotoğraf el-Kassam tarafından yayınlandı)

Kaynaklar, Gazze Şeridi'ndeki Hamas içinde siyasi düzeyde hüküm süren "kaosun" aksine, askeri kanadında istikrarlı bir durumun söz konusu olduğunu ve yeniden yapılanmanın sorunsuz ve sistematik bir şekilde devam ettiğini belirtiyor. İzzeddin Kassam Tugayları'nın yeni Genelkurmay Başkanı İzzeddin Haddad'ın savaş sırasında suikasta kurban giden veya öldürülenlerin yerine yeni atamalar yapmak üzere bir dizi toplantı düzenlediğini ve çeşitli kararlar aldığını ifade ediyorlar. Ayrıca, tüm taraflarla sürekli iletişim kurarak siyasi düzeydeki farklılıkların veya anlaşmazlıkların üstesinden gelmeye ve böylece her düzeyde istikrarı sağlamaya çalışıyor.

Kaynaklara göre Haddad, bazı bölgelerdeki tugay komutanları da dahil olmak üzere çeşitli liderlik pozisyonlarındaki boşlukları doldurmak için çalışırken, asıl komutanlarının suikast sonucu öldürülmesinin ardından bu tugayları yönetmek üzere atanmış diğer kişileri de görevde tutuyor.

Savaş sırasında İsrail, Gazze Şeridi'ndeki (Kuzey, Merkez, Han Yunus ve Refah) tugay komutanlarının çoğunu, İzzeddin Haddad'ın komuta ettiği Gazze Şehri Tugayı hariç, suikast sonucu öldürdü. Yerine Muhanned Receb atandı.

Savaş sırasında İsrail, Gazze Şeridi'ndeki (Kuzey, Merkez, Han Yunus ve Refah) tugay komutanlarının çoğunu suikastla öldürdü. Bunun istisnası, Muhannad Receb'ın yerine geçen İzzeddin el-Haddad'ın komutasındaki “Gazze Şehri Tugayı”ydı.

Gazze'deki Hamas savaşçıları (Arşiv-Reuters)Gazze'deki Hamas savaşçıları (Arşiv-Reuters)

Çeşitli kanatları ve kademeleriyle Hamas, İsrail'in çeşitli kaynaklarını hedef alması sonucu mali krizden muzdarip olmuş durumda. Bununla birlikte, savaş sırasında veya sonrasında, farklı oranlarda ve zamanlarda da olsa, maaş ve ödenekleri tamamen kesmedi.

Gerçekte Hamas, 7 Ekim 2023 saldırısının ardından, 1987'deki kuruluşundan bu yana eşi benzeri görülmemiş son derece karmaşık bir dönemle karşı karşıya. Hareketin gözlemcilerine göre, Gazze Şeridi'ne sınır komşusu İsrail tesislerine ve kasabalarına yönelik saldırılarla başlayan bu saldırı, İsrail'i uzun süreli bir savaşa sürükledi.

Yazar ve siyasi analist Mustafa İbrahim, hareketin “askeri yenilginin, örgütsel tükenmişliğin, siyasi karmaşanın ve geleceği ile rolü hakkındaki varoluşsal kaygının iç içe geçtiği bir aşamaya girdiği” değerlendirmesinde bulunuyor.

İbrahim, İsrail savaşının, Hamas'ın siyasi büro üyelerinin ve Gazze Şeridi'ni yıllarca yöneten idari komitelerin başkanlarının çoğunu kaybetmesinin ardından, liderlik ve karar alma yapısını vurduğunu açıkladı. Bu durum, doldurulması kolay olmayan derin bir liderlik boşluğu yarattı ve hareket içinde geleceği ve bir sonraki aşama hakkında anlaşmazlıkları ortaya çıkardı: Bu bir yönetim aşaması mı, örgütsel hayatta kalma aşaması mı yoksa sadece uzun süreli bir krizi yönetme aşaması mı olacak?

Hamas'tan birkaç kaynak Şarku’l Avsat'a şunları söyledi: "İşlerin iyi ve sorunsuz gittiğini söylemek mümkün değil. Birçok zorluk var ve yaşananlar, hiçbir şey bırakmayan ve hareketin liderlerinin çoğunun suikastına neden olan yıkıcı bir savaşın ışığında normal. Geniş bir liderliğe ve Filistin içinde ve dışında geniş bir halk tabanına sahip bir hareket için liderlik boşluğu normaldir ve bir yıl sonra kapsamlı seçimler yapılana kadar mevcut farklılıklar da normaldir."