Arap Koalisyonu son 24 saatte 31 operasyon düzenledi

Yemen ordusu Marib'deki cephelere yönelik operasyonlarda Koalisyon ile birlikte hareket ediyor. (AFP)
Yemen ordusu Marib'deki cephelere yönelik operasyonlarda Koalisyon ile birlikte hareket ediyor. (AFP)
TT

Arap Koalisyonu son 24 saatte 31 operasyon düzenledi

Yemen ordusu Marib'deki cephelere yönelik operasyonlarda Koalisyon ile birlikte hareket ediyor. (AFP)
Yemen ordusu Marib'deki cephelere yönelik operasyonlarda Koalisyon ile birlikte hareket ediyor. (AFP)

Yemen'de meşru yönetimi destekleyen Arap Koalisyonu, Yemen ordusu ve halk direniş güçleri ile birlikte Marib, el Cevf ve Şebva cephelerinde, İran destekli Husi milislere karşı operasyonlarına devam ediyor. Husi milisler ise Marib’de yerlerinden edilmiş kişilerin yaşadığı kamplarda binlerce sivilin hayatını tehdit etmeyi sürdürüyor.
Koalisyon dün, son 24 saat içerisinde Marib ve el Cevf’de İran destekli Husi milislere yönelik 31 operasyonun gerçekleştiğini bildirdi. Operasyonlarda 180 milisin etkisiz hale getirildiği ve 18 askeri aracın da imha edildiği bilgisini verdi.
Suudi Arabistan haber ajansı SPA'da yer alan Arap Koalisyonu’nun açıklamasında, orduyu desteklemek ve sivilleri korumak için batı kıyısında beş operasyon düzenlendiği, askeri araçların imha edilmesinin yanı sıra 20 milisin de öldürüldüğü kaydedildi.
Arap Koalisyonu, Yemen ordusunun batı kıyısında operasyonlarının Stockholm Anlaşması hükümlerinin dışındaki alanlarda gerçekleştiğini belirterek son birkaç gün içerisinde Taiz vilayetinin kuzeybatısında yer alan Makbana semtindeki önemli ilerlemelere dikkat çekti. Koalisyon tarafından önceki gün yapılan açıklamada son 24 saat içerisinde 29 operasyon düzenlediği, 145'ten fazla teröristin öldürdüğü ve 16 askeri aracın da imha edildiği bildirildi.
Yemen ordusunun askeri medyası, halk direnişinin desteklediği hükümet güçlerinin dün Şebva vilayetinin kuzeybatısındaki Bayhan ekseninde yeni bölgeleri kurtardığını duyurdu. Çatışmalar sırasında onlarca milisin öldüğü ve silahlara el konulduğu belirtildi.
Medya merkezi açıklamasında Marib vilayetinin güneyinde devam eden çatışmalarda Arap Koalisyonu tarafından düzenlenen hava saldırısında iki zırhlı aracın imha edildiğini, onlarca milisin de etkisiz hale getirildiği bildirdi. Ordu topçularının İran destekli Husi milisleri hedef alarak Marib’in batısındaki Kasara cephesinde bir zırhlı araç ve iki savaş aracını imha ettiğini aktardı. Açıklamada ayrıca ordu güçlerinin halk direnişi desteğiyle Marib’in batı ve güneyindeki cephelerde milislere yönelik mücadeleyi sürdürdüğünü vurgulandı.
Arap Koalisyonu geçtiğimiz günlerde, Marib’teki Husi milislere karşı ordu ve meşru hükümete destek bağlamında büyük operasyonlar gerçekleştirdi. Operasyonlar, el Cevf valiliğinin doğusundaki milisler yenilgiye uğratılırken Marib’in güneyindeki saldırılar da engellendi.
Milisler Marib’in güneyi, batısı ve kuzeybatısından saldırmaya çalışırken Arap Koalisyonu, savaşların son aylarda milis cephesinde 27 bin unsurun ölümüne yol açtığını bildirdi. Batı medya grubu da son beş ay içerisinde milis liderlerinin 15 bin militanın öldüğünü itiraf ettiğini aktardı.
İran destekli milisler, kapsamlı bir ateşkes için uluslararası ve bölgesel çağrılara karşı çıkarken yeni Birleşmiş Milletler Özel Temsilcisi, görevinin başlangıcından bu yana barış fırsatlarını canlandırmak için bir yol bulmaya çalışıyor.
Yemen Enformasyon Bakanı Muammer El-İryani milislerin, yerinden edilmiş 264 aileden oluşan ve toplamda bin 500 kişinin barındığı Uluslararası Göç Örgütü( IOM) tarafından yönetilen kampı hedef aldığını söyledi.
İryani açıklamasında,  terörist Husi milislerin, aralarında kadın, çocuk ve yaşlıların da olduğu masum sivillerin zor şartlarda yaşam mücadelesi Marib vilayetindeki yerleşim yerlerini ve yerinden edilmiş kişilerin kaldığı kampları sistematik ve kasıtlı olarak hedef almaya devam ettiğini belirtti. Milislerin uluslararası yasaları açıkça ihlal ederek insanların çektiği acıları daha da şiddetlendirdiğini vurguladı.
Yemenli Bakan, başta Uluslararası Göç Örgütü olmak üzere uluslararası topluma, Birleşmiş Milletler’e ve insan hakları örgütlerine çağrıda bulunarak, Husi milislerin Yemenlilere yönelik işlediği suçların kınanması, terör örgütü olarak sınıflandırılması ve liderlerinin savaş suçlamasıyla yargılanmasını istedi.
Yemen hükümetindeki Hukuk İşleri ve İnsan Hakları Bakanlığı da uluslararası toplumu ve Birleşmiş Milletler ve Güvenlik Konseyi'ni Marib Valiliği'ndeki sivillerin korunması konusunda sorumluluklarını üstlenmeye ve darbeci milislere karşı caydırıcı cezai tedbirler almaya davet etti.
Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, Husi milislerin iki balistik füze ile yerlerinden edilmiş kişilerin kaldığı kampları hedef alması sert şekilde kınanırken, bombalanma sonucu bir anne ve biri ağır olmak üzere dört çocuğun yaralanmasıyla sonuçlandığını bildirildi. Ayrıca kamptaki zor insani koşullarda yaşayan yerlerinden edilmiş kişilerin barınma alalarında geniş çaplı yıkımlar yaşandığı aktarıldı.
Uluslararası Göç Örgütü, Husilerin El-Hama'da yerinden edilenlere yönelik füze saldırısında dört çocuk ve bir kadının yaralandığını bildirdi. Ailelerin canlarını kurtarmak için kampa kaçtığın belirtilen açıklamada, sivillerin hedef haline gelmemesi gerektiğinin altı çizildi.



Trump'ın girişimi ve Rönesans Barajı: Son derece istikrarsız bir jeopolitik ortamda Mısır'ı desteklemek

ABD Başkanı Donald Trump, Dünya Ekonomik Forumu sırasında Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile görüştü (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump, Dünya Ekonomik Forumu sırasında Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile görüştü (Reuters)
TT

Trump'ın girişimi ve Rönesans Barajı: Son derece istikrarsız bir jeopolitik ortamda Mısır'ı desteklemek

ABD Başkanı Donald Trump, Dünya Ekonomik Forumu sırasında Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile görüştü (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump, Dünya Ekonomik Forumu sırasında Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile görüştü (Reuters)

Amr İmam

ABD Başkanı Donald Trump, Mısır ve Etiyopya arasında Nil sularının paylaşımı konusunda uzun süredir devam eden anlaşmazlık konusunda arabuluculuk teklifinde bulundu; bu, ilk bakışta Kahire'ye yönelik olumlu bir jest gibi görünebilir. Nitekim Mısır, İsrail ile imzaladığı barışı onlarca yıldır korudu, hayati önem taşıyan Süveyş Kanalı'nı güvence altına aldı, güvenlik, istihbarat ve askeri iş birliği alanlarında Washington için önemli bir ortak olmaya devam etti ve kırılgan ancak devam eden Gazze ateşkesine ulaşılmasında önemli bir rol oynadı.

Ayrıca, dünya liderlerinin Barış Konseyi’nin yetkilerinin genişlemesi ve karar alma mekanizmalarının şeffaf olmaması konusunda endişelerini dile getirdiği bir dönemde, Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi'nin, etrafında dönen tartışmalara rağmen, yeni kurulan Barış Konseyi'ne katılma konusunda Trump'ın davetini kabul etmesi, bu oluşuma çok ihtiyaç duyduğu uluslararası meşruiyeti kazandırdı

Bununla birlikte, ABD'nin arabuluculuk teklifi, bölgede, Kızıldeniz kıyısında ve Afrika Boynuzu'nda jeopolitik dönüşümlerin hızlandığı, ittifakların değiştiği ve güç dengesinin yeniden şekillendiği bir anda geldi. Bu zamanlama, girişimin gerçekten on yıldan fazla süren bir anlaşmazlığı çözmeyi mi amaçladığı yoksa başka stratejik çıkarlara mı hizmet ettiğini sorgulamayı gerektiriyor.

Mısır-Etiyopya anlaşmazlığının merkezinde, Mısır'ın tatlı su kaynağı olan Nil Nehri'nin ana kolu olan Mavi Nil üzerinde inşa edilen Etiyopya’nın Büyük Rönesans Barajı yer alıyor. İnşaatına on yıldan fazla bir süre önce başlanmasından bu yana, milyarlarca dolarlık bu hidroelektrik projesi, bölgesel bir altyapı girişiminden Kahire'deki karar vericiler için sürekli bir endişe kaynağına ve zaten ciddi bir su kriziyle karşı karşıya olan 110 milyon Mısırlı için ufukta duran bir tehdide dönüştü.

Ağustos 2025'te tam kapasite faaliyete geçen baraj, Mısır'ın su güvenliğine doğrudan ve uzun vadeli bir tehdit oluşturuyor. Mısır, tatlı su ihtiyacı için neredeyse tamamen Nil Nehri'ne bağımlı ve mevcut uluslararası anlaşmalara göre uluslararası alanda kabul gören  55,5 milyar metreküp su payına sahip.

Ancak, barajın devasa rezervuarı, su akışında önemli aksamalara neden olabiliyor. Yıllar boyunca yapılan dolum sırasında Etiyopya, Mısır'a akacak olan muazzam miktarda suyu tuttu. Elektrik üretimine başlandıktan sonra bile, baraj Mısır'ın yıllık su payının önemli bir bölümünün akışını engellemeye veya kontrol etmeye devam ediyor.

Şarku’k Avsat’ın Al Majalla’dan aktardığı analize göre Mısır Su Kaynakları ve Sulama Bakanı, mecliste yaptığı son konuşmada, devletin, su akışındaki azalmanın doğrudan etkilerinden vatandaşlarını korumak amacıyla, atık su arıtma tesislerinin genişletilmesinden deniz suyu arıtma kapasitesinin artırılmasına ve su tasarrufu projelerine yatırım yapılmasına kadar, krizi hafifletecek önlemler için on milyarlarca Mısır lirası harcadığını açıkladı.

Bu maliyetli önlemler şimdiye kadar şoku hafifletmeye yardımcı oldu, ancak Mısır uzun vadede çok daha büyük kayıplar ile yüzleşmeye hazırlanıyor. Normal hidrolojik koşullar altında, baraj mevcut su akışının azalmasına yol açtı. Kuraklık veya uzun süreli kıtlık dönemlerindeyse, ekonomide geniş çaplı bir aksama, tarım sektörünün çöküşü ve zaten dünyanın en çok su sıkıntısı çeken ülkelerinden biri olan Mısır'da ciddi su kıtlığı gibi yıkıcı sonuçları olabilir.

fgthy
Rönesans Barajı'nın açılış töreninde barajın önünde dalgalanan Etiyopya bayrağı, 9 Eylül 2025 (AFP)

Mısır, Eylül ve Ekim 2025'te, yağmur mevsiminde büyük miktarda suyun planlanmamış bir şekilde serbest bırakılması sonucu Nil Vadisi'nin geniş alanlarının, tarım arazilerinin ve köylerin sular altında kalması ile birlikte barajın kötü yönetiminin tehlikelerine dair erken bir uyarı almış oldu. Bundan kaynaklanan zarar ve kayıplar, devam eden iç savaşın devletin bu tür ani sellere hazırlanma veya bunları kontrol altına alma kapasitesini engellediği Sudan'da daha da şiddetliydi.

Değişen jeopolitik

Yıllardır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi, Rönesans Barajı üzerindeki anlaşmazlığı Mısır devleti için varoluşsal bir tehdit olarak tanımladı. Kahire'nin krizi çözmek için harcadığı yoğun diplomatik çabalara rağmen, ABD Başkanı Donald Trump'ın arabuluculuk teklifi, bölgesel jeopolitik sahnede derin dönüşümlerin yaşandığı bir anda geldi; bu dönüşümler, Mısır'ın dizginleri ele geçirme eğiliminin giderek arttığını yansıtıyor.

Son on yılda Mısır, Addis Ababa'ya barajın işletilmesi konusunda bağlayıcı bir anlaşmaya varılması için baskı yapmak da dahil olmak üzere, mevcut tüm siyasi ve diplomatik yolları denedi. Bu yollar tükendiğinde, Kahire, Nil sularındaki hayati payını korumak ve Etiyopya'nın barajı siyasi bir şantaj aracı olarak kullanmasını önlemek için proaktif önlemler almaya başladı.

Etiyopya bu tür niyetlere sahip olmadığını defalarca belirtmesine rağmen, ülkenin elektrik ihtiyacını veya komşularına elektrik ihracatı kapasitesini çok aşan baraj, Afrika Boynuzu'nda ve belki de ötesinde su gücü politikasında yeni bir dönemi başlatmak üzere tasarlanmış gibi görünüyor.

Bu meydan okumaya karşılık olarak Mısır, Eritre ve Somali'den Cibuti, Kenya ve Uganda'ya kadar Etiyopya'ya komşu ülkelerle askeri iş birliği ve ortak savunma anlaşmaları ağı kurdu. Haritalar, Kahire'nin benimsediği bir çevreleme stratejisini açıkça gösteriyor ve bu Addis Ababa'ya, Mısır'ın can damarı olan Nil'in akışına herhangi bir müdahalenin Etiyopya'yı Kahire'nin askeri ve stratejik eylem alanına dahil edeceği mesajını veriyor.

Bu hamleler ayrıca Etiyopya'nın denizcilik emellerini dizginlemeyi ve tek taraflı deklare edilen Somaliland Cumhuriyeti'nde bir deniz üssü kurarak Kızıldeniz'e erişme girişimini engellemeyi de amaçlıyor. Buna paralel olarak Somali, Kızıldeniz ve Afrika Boynuzu'ndaki güç dengesini yeniden şekillendirmek için Suudi Arabistan ile bir ittifak kurmak istiyor.

Bu ittifak eğer kurulursa, Mogadişu'daki merkezi hükümeti destekleyerek Somali devletinin dağılmasını önleyecek, federasyonun tüm toprakları üzerindeki otoritesini güçlendirecek, bölgesel güçlerin Kızıldeniz ve Aden Körfezi'ne açılan güney kapısında stratejik kazanımlar elde etmek için Somali kıyılarını kullanma girişimlerine karşı koyacaktır. Sonuç olarak, daha güçlü bir Somali, Etiyopya'nın denize yönelik emellerini sınırlayacak ve jeopolitik istikrarsızlıkla dolu bir arenada Mısır'ın konumunu güçlendirecektir.


Selam: Biz silahların münhasırlığı ilkesine ve Taif Anlaşması'na bağlıyız

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, cuma günü Elysee Sarayı'nda Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam'ı kabul etti (AFP)
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, cuma günü Elysee Sarayı'nda Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam'ı kabul etti (AFP)
TT

Selam: Biz silahların münhasırlığı ilkesine ve Taif Anlaşması'na bağlıyız

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, cuma günü Elysee Sarayı'nda Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam'ı kabul etti (AFP)
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, cuma günü Elysee Sarayı'nda Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam'ı kabul etti (AFP)

Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, "devletin güç kullanımındaki tekelinden geri adım atmayacağız" diyerek, devletin "Litani Nehri'nin güneyindeki bölge üzerinde tam operasyonel kontrol sağladığını ve orada paralel bir askeri güç oluşturulamayacağını" belirtti.

Selam, Lübnan'ın "devlet otoritesini genişletmeyi ve savaş ve barışla ilgili karar alma gücünü geri kazandırmayı içeren Taif Anlaşması'nı uygulamaya kararlı olduğunu" vurgulayarak, "Litani Nehri'nin kuzeyi ve güneyi arasında hiçbir fark olmadığını; kanunun herkese uygulanacağını" ifade etti.

Selam'ın açıklaması, Fransa ziyaretinin sona ermesinin ardından dün Paris'teki Lübnan Büyükelçiliği'nden geldi. Salam, cuma akşamı Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile bir araya gelmişti.

Büyükelçilikteki görüşme sırasında Selam, "Lübnan'a yatırım akışı, güvenliğin sağlanmasına ve bankacılık sektörünün reformuna bağlıdır" dedi. Ayrıca, "Başkan Macron'a mali açığı kapatma yasasının detaylarını sundum ve Uluslararası Para Fonu ile ilişkiler kurmada yeni bir aşamaya giriyoruz" ifadesini kullandı.


Suriye hükümeti, daha önce SDG’nin  kontrolünde olan bir hapishaneden 126 çocuğu serbest bıraktı

TT

Suriye hükümeti, daha önce SDG’nin  kontrolünde olan bir hapishaneden 126 çocuğu serbest bıraktı

Suriye hükümeti, daha önce SDG’nin  kontrolünde olan bir hapishaneden 126 çocuğu serbest bıraktı

Resmi medyaya göre, Suriye hükümeti dün, iki taraf arasında varılan bir anlaşmanın parçası olarak Suriye Demokratik Güçleri’nden (SDG) kontrolü ele geçirdikten sonra, ülkenin kuzeyindeki Rakka'da bulunan el-Aktan hapishanesinde tutulan en az 126 çocuğu serbest bıraktı.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre devlet televizyonunda yayınlanan görüntülerde serbest bırakılan küçükler için büyük bir karşılama töreni düzenlendiği görülürken, resmi haber ajansı SANA da hapishanede hayatta kalanların isimlerini yayınlayarak internette aranabilir hale getirdi.

Televizyon kanalı, DEAŞ üyelerinin tutulduğu el-Aktan hapishanesinden "18 yaşın altındaki 126 tutuklunun" serbest bırakıldığını bildirdi.

SDG, bu haberlerle ilgili yorum taleplerine yanıt vermedi.

SDG, son günlerde bu bölgelerde ilerleyen hükümet güçleriyle yaşanan çatışmaların ardından ülkenin kuzey ve doğusundaki geniş alanlardan çekildi.

Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara, bugün SDG ile ateşkesi ve üyelerinin hükümet güçlerinin saflarına entegrasyonunu içeren bir anlaşmaya varıldığını duyurdu.

Bu anlaşma, çatışma yıllarında kurdukları özerk yönetimin kazanımlarını korumayı uman Kürtlere ağır bir darbe indirdi. Bu kazanımlar arasında, Suriye'nin kuzey ve doğusundaki geniş alanları yöneten örgütlü ve eğitimli sivil ve askeri kurumlar da yer alıyordu. Anlaşma ayrıca, Şam'daki yetkililerle yapılan müzakereler sırasında ısrar ettikleri merkezi olmayan yönetim modeline de son verdi.

Cuma günü, Kürt savaşçıların El-Aktan hapishanesinden, Halep kırsalında Kürtlerin kontrolündeki Ain el-Arab (Kobani olarak da bilinir) şehrine nakli, "iki taraf arasında varılan güvenlik düzenlemeleri" kapsamında başladı.

SANA'nın orduya dayandırdığı habere göre el-Aktan mahkumlarının nakli, "İçişleri Bakanlığı'nın hapishaneyi devralıp yönetimini üstleneceği 18 Ocak anlaşmasının uygulanmasında atılan ilk adımdır."

SANA haber ajansı orduya dayandırdığı haberinde, El-Aktan cezaevindeki mahkumların naklinin, "İçişleri Bakanlığı'nın cezaevini devralıp yönetmesini öngören 18 Ocak anlaşmasının uygulanmasına yönelik ilk adım" olduğunu belirtti.