Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov’un Cezayir ve Fas ziyareti neden iptal edildi?

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov (AFP)

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un geçtiğimiz hafta yapılması planlanan Cezayir ve Fas ziyaretinin iptal edilmesi, konuyla ilgili yorum kapılarını ardına kadar açtı. Ziyaretin iptal edilmesinin nedenleri konusunda görüş farklılıkları var. Resmi makamlar konuyla ilgili açıklama yapmazken, sakinliğe rağmen konu belirsizliğini koruyor.
Lavrov’un Fas ve Cezayir turu için ilgili ülkeler tarafından ciddi bir hazırlık yapıldı. Rus Bakanı’n Fas’ın Marakeş kentinde düzenlenecek Rus-Arap İşbirliği Forumu'na katılması bekleniyordu.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Ortadoğu Özel Temsilcisi ve Dışişleri Bakan Yardımcısı Mihail Bogdanov, Lavrov’un Ortadoğu ve Kuzey Afrika’ya yapacağı çalışma ziyaretini açıkladı. 12 Aralık’tan itibaren başlayacak olan Lavrov’un turu İsrail, Filistin, Cezayir ve Fas’ı içeriyordu.
Uluslararası İlişkiler Uzmanı Chourouk Mestour, geçtiğimiz yıl 28 Ekim’de gerçekleşmesi planlanan Rus-Arap İşbirliği Forumu’na katılım konusunda Lavrov’un ziyaretinin iptal edilmesinin ilk olmadığını söyleyerek, koronavirüs salgının yayılması sebebiyle forumun daha önce de ertelendiğini söyledi. Mestour, ziyaretin varış noktasının ekonomi olduğunu hatırlattı.
Rusya ile Ukrayna arasındaki gerilim konusunda bazı kaynaklar düzeyinde tereddüt olasılığının olabileceğine dikkati çeken Mestour, sebebin, Cezayir'in iki komşu ülke arasındaki gerilim zemininde Fas'ın Marakeş kentindeki Rus-Arap İşbirliği Forumu'na katılmayı reddetmiş olmasının muhtemel olmadığını kaydetti. Rus makamların forumun düzenlenme tarihiyle ilgili herhangi bir resmi açıklaması olmaması sebebiyle, bu olasılık düşünülmüyor. Çünkü forumun ertelenmesi Moskova’nın talebi üzerine oldu.
Örtülü ipuçları
Forumun iptal edilmesinden saatler sonra Lavrov, Batı Sahra sorununa ortak çözümler bulmak için Fas ile Polisario Cephesi arasındaki doğrudan müzakerelerin mümkün olan en kısa sürede yeniden başlatılması çağrısında bulundu. Batı Sahra krizinin diğer tüm krizler gibi BM Güvenlik Konseyi kararları temelinde çözülmesi gerektiğini söyleyen Lavrov, Fas ve Polisario Cephesi arasında doğrudan diyalogla müzakerelere başlamalı ve her iki tarafın çıkarlarını karşılayacak mutabakata dayalı çözümlerin hazırlanmasına yardımcı olunması gerektiğini söyledi. Lavrov, Afrika'nın bu bölgesindeki gerilimi tırmandırmanın tehlikeli olduğuna dikkati çekerek, güçlü devletlerin tüm tarafları itidalli olmaya ve siyasi ve diplomatik çözüm yöntemlerinde ısrar etmesi gerektiğini kaydetti.
Lavrov'un bu açıklamaları, Bogdanov'un 21 Ekim'de Moskova'da bir Sahra heyetini, Sahra ile ilgili yeni bir kararı görüşmek ve onaylamak üzere BM Güvenlik Konseyi toplantısından bir hafta önce kabul etmesinin devamı niteliği taşıyor.
Rusya Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Moskova'nın bu uzun vadeli soruna, Fas ve Polisario Cephesi tarafından kabul edilebilir siyasi bir çözüm arayışını destekleyen ilgili BMGK kararlı tutumunu vurguladığı belirtildi. Açıklamada, ortak zorluklar ve tehditlerle mücadelede etkili işbirliği kurma görevi de dahil olmak üzere Mağrip halklarının temel çıkarlarına yanıt veren adil ve sürdürülebilir bir çözüme ulaşmak amacıyla uluslararası toplumun koordineli çabalarının sürdürülmesi gerektiği vurgulandı.