İsrail Meclisi, yeni Yahudi yerleşimlerinin kurulmasını öngören Harish Kanunu’nu kabul etti: Kanunun hazırlanmasına destek veren Birleşik Arap Listesi eleştiri oklarının hedefinde

Mansur Abbas ve İslami Hareket milletvekilleri, Arapları yakından ilgilendiren ırkçı kararları destekledikleri için eleştirilerle karşı karşıya (AFP)
Mansur Abbas ve İslami Hareket milletvekilleri, Arapları yakından ilgilendiren ırkçı kararları destekledikleri için eleştirilerle karşı karşıya (AFP)
TT

İsrail Meclisi, yeni Yahudi yerleşimlerinin kurulmasını öngören Harish Kanunu’nu kabul etti: Kanunun hazırlanmasına destek veren Birleşik Arap Listesi eleştiri oklarının hedefinde

Mansur Abbas ve İslami Hareket milletvekilleri, Arapları yakından ilgilendiren ırkçı kararları destekledikleri için eleştirilerle karşı karşıya (AFP)
Mansur Abbas ve İslami Hareket milletvekilleri, Arapları yakından ilgilendiren ırkçı kararları destekledikleri için eleştirilerle karşı karşıya (AFP)

İsrail Meclisi (Knesset), Vadi Ara bölgesinde Araplara ait topraklardan 3 bin dönüm arazinin İsrail’in Harish kentinin genişletilmesi için tahsis edilmesini öngören “Harish Kanunu” nu kabul etti. Kanun teklifi, Naftali Bennett hükümetinin girişimi ve Birleşik Arap Listesi’nin (İslami Hareket) desteği ile hazırlandı.
İsrail vatandaşı Filistinlileri (1948 Arapları) temsil eden Yüksek Arap Takip Komitesi, bu gelişmeyi “tehlikeli bir Yahudileştirme” adımı diye niteleyerek, kanun teklifinin hazırlanmasına katkı sunan İslami Hareketi’ni eleştirdi. Yüksek Arap Takip Komitesi milletvekilleri, kanun teklifi oylamaya sunulduğu sırada Meclis genel kurulunu terk etti. İsrail'deki Arap Azınlıkların Hakları İçin Hukuk Merkezi (Adalah) bu kanunun gelecekte Arap beldelerine, bölgedeki topraklara ve çıkarlara ciddi tehlike oluşturacak sonuçları olacağını belirtti. Adalah, yerel Arap otoriteleri, Halk Komitesi ve Alternatif Planlama Merkezi adına İçişleri Bakanı Ayelet Shaked’e gönderdiği mektupta, Araplara verdiği zararlardan ötürü yasanın çıkarılmamasını talep ettiğini bildirdi. Ortak Arap Listesi Bloku milletvekilleri ise oylama oturumuna katılarak kanun teklifine ret oyu verdi. Ortak Arap Listesi Bloku, yaptığı açıklamada, Birleşik Arap Listesi, İçişleri Bakanı ve hükümet koalisyonunun diğer vekilleri arasında Elektrik Kanununun kabul edilmesine karşılık Harish Kanunu’na oy verme anlaşması yapıldığını kaydetti.
İçişleri Bakanı Shaked, Harish kentinin 3 bin dönüm genişletilerek İsrail’in Ar’ara ve Barta’a bölgelerinin idari sınırlarına ulaşması konusunda anlaşmaya varılmasının ardından bu kanun teklifini sundu. Kanunun amacını açık bir dille ifade eden Shaked, bu kanunun El-Galilee ve Negev bölgelerini Yahudileştirme politikasının bir parçası olduğunu söyledi. Bakan Shaked, 21 Aralık’ta İsrail merkezli ekonomi gazetesi Globes’e verdiği demeçte, “Galilee ve Negev’de yaşananları bilmiyorsunuz şunu bilin ki yeni yerleşimlerin kurulmasında devletin menfaati var. Ben-Gurion’un Negev’le ilgili hayalini gerçekleştirmeyi henüz bitirmedik” dedi. Shaked, açıklamasının devamında, her yerde Yahudi çoğunluğunu sağlamak amacıyla bu hükümet içinde Galilee ve Negav da dahil olmak üzere mümkün olabildiğince fazla toprak ele geçirme ve Yahudi şehirleri ve yerleşim yerleri inşa etmeyi artırma zorunluluğunu öncelikleri arasına aldığını belirtti.
Bölgede Arap vatandaşların yaşadığı bazı kasabaları temsil eden Avukat Tevfik Said Cebbarin, Harish kentini genişletme kanunu ile Vadi Ara bölgesinin merkezinde büyük bir sanayi bölgesi ve Yahudiler için binlerce apartman ve site inşasının planlandığını belirtti. Bu inşa faaliyetleriyle birlikte Harish nüfusunun 270 bine yükseleceğini aktaran Cebbarin, bu kararın içerdiği tehlikenin sadece Harish’e binlerce dönümlük bir alanın eklenmesiyle sınırlı olmadığını aynı zamanda Vadi Ara’da Arap bölgelerine ait önemli noktaların Harish’in kontrolü altına alınacağını ve buraya dikilecek binaların Ar’ara-Barta’a yoluna kadar uzanacağını kaydetti. Cebbarin bu durumun söz konusu noktaları Yahudileştireceğini ve Ar’ara, Barta’a, Umm el-Katf, Vadi Ara, Meiser, Kefr Kara ve Umm el-Fahm kasabalarının gelişimini sınırlayacağını belirtti.

Cebbarin: Para ile arazi takası yapma politikası kabul edilemez
Hükümet ile anlaşma yapan Birleşik Arap Listesi milletvekillerini eleştiren Cebbarin, “Para ile arazi takası yapma politikası kabul edilemez. Bütçeler ayırma veya sınırlı sayıdaki Arap vatandaşın evine elektrik bağlanması karşılığında Vadi Ara’dan taviz vermeyeceğiz” dedi. İslami Hareket (Birleşik Arap Listesi) milletvekilleri Mansur Abbas, Velid Taha, Mazın Ganayim ve İman el-Hatib Arap vatandaşlarına karşı ırkçı, hayati ve tehlikeli kararları desteklediler.
Birleşik Arap Listesi milletvekilleri, “oylamaya katılmadıkları ve ret oyu vermedikleri” şeklindeki eleştirilere verdikleri yanıtta, Harish Kanunu’na muhalif olduklarını ancak hükümetin getirdiği bir kanunun aleyhinde oy kullandıkları izlenimi oluşmasın diye oylamaya katılmadıklarını ifade ettiler. Birleşik Arap Listesi milletvekilleri, “Eğer kanun aleyhinde oy kullansaydık bu durum hükümet koalisyonun diğer partilerine Arapların lehine sunacağımız projelere ret oyu kullanma hakkı verecekti” ifadelerini kullandılar.
Ancak Ortak Arap Listesi Bloku bu savunmayı reddederek, şu ifadeleri kullandı: “Koalisyondaki Birleşik Arap Listesi Arap milletvekilleri, Meretz ve diğerlerinin bu kanuna muhalefet etmemesi gelecekte Vadi Ara topraklarına bedeli ağır olacak. Arap vatandaşların haklarının bu kadar kolay harcanması doğru değil. Milletvekili Velid Taha, Meclis İç Komite Başkanı sıfatıyla bu kanunu komitede engelleyebilir ve dondurabilirdi veya kanunun içeriğine ve gelecekteki tehlikeli etkilerine müdahale edebilirdi. Fakat o ve onun listesi (Birleşik Arap Listesi) sakince durdular hatta kanunun hazırlanması ve hızlı bir şekilde İç Komite’ye sunulması için çalıştılar”. Hayfa’da Arap Dili Akademisi Başkanı, araştırmacı ve tarihçi Profesör Mustafa Kabha, “Harish Kanunu, Vadi Ara ve Eş-Şaraviye’deki 5 Arap köyünün nefes almasını engelleyecek ve boğacak. Bu silinmez bir lekedir. Oylamaya katılmayan Knesset üyelerinin pozisyonları, bölgedeki yerel ve bölgesel meclislerin pozisyonları şaşkınlık ve utanç vericiydi. Tarih bunları kaydedecek. Tarih merhamet etmez. Bu halkın ve tehdit altındaki bu köylerin bir evladı ve el koyma tehdidi altındaki toprağın bir sahibi olarak bu davranış canım sıkıyor” ifadelerini kullandı.



İran diplomasisi: Türkiye, Ortadoğu’daki “dörtlü blokta” nasıl bir rol oynuyor?

İslamabad'da düzenlenen dörtlü zirvede bölgedeki çatışmaları durdurma ve diplomatik sürece dönme çağrısı yapıldı (AFP)
İslamabad'da düzenlenen dörtlü zirvede bölgedeki çatışmaları durdurma ve diplomatik sürece dönme çağrısı yapıldı (AFP)
TT

İran diplomasisi: Türkiye, Ortadoğu’daki “dörtlü blokta” nasıl bir rol oynuyor?

İslamabad'da düzenlenen dörtlü zirvede bölgedeki çatışmaları durdurma ve diplomatik sürece dönme çağrısı yapıldı (AFP)
İslamabad'da düzenlenen dörtlü zirvede bölgedeki çatışmaları durdurma ve diplomatik sürece dönme çağrısı yapıldı (AFP)

Türkiye, Suudi Arabistan, Pakistan ve Mısır'ın İran savaşında yürüttüğü diplomatik faaliyetler mercek altında.

Guardian'ın analizinde, birçok açıdan farklı bu ülkelerin "Ortadoğu'da yeni bir dörtlü blok" oluşturduğu ifade ediliyor.

Ülkelerin hem ateşkes sağlanması hem de bölgede İran'la İsrail'in nüfuzunun sınırlandırılması için çalıştığı yazılıyor.

Blokun başarısına en fazla yatırım yapan üyenin Türkiye olduğu belirtiliyor. Ankara yönetiminin, İran'ın balistik füze programı ve Ortadoğu'daki Şii örgütlere desteğiyle ilgili görüşmelerin sadece ABD'yle değil tüm bölge ülkeleriyle yürütülmesini istediği hatırlatılıyor.

Diğer yandan Suudi Arabistan'ın, İran rejimini zayıflatmadan savaşı sonlandırmaması için Washington'a baskı yaptığı iddiaları da anımsatılıyor.

Brüksel merkezli düşünce kuruluşu Uluslararası Kriz Grubu'ndan Yasmine Farouk şunları söylüyor:

Körfez ülkeleri için tüm seçenekler maliyetli. İran'ın kendilerine yönelik saldırılarının ve Hürmüz Boğazı'nı kapatmasının bedelini ödemesini istiyorlar. Öte yandan ABD'nin kaos yaratıp sonra çekilmek yerine 'işi sonuna kadar götürüp götürmeyeceğini' bilemiyorlar; bu da Suudi Arabistan'ın görmek istemediği bir durum.

İsrail gazetesi Jerusalem Post, dörtlü ittifakın İsrail'in bölgedeki nüfuzunu olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekiyor.

Özellikle 7 Ekim 2023'teki Gazze savaşının ardından sözkonusu ülkeler arasındaki ilişkilerin güçlenmeye başladığı belirtilirken, hepsinin ABD Başkanı Donald Trump'ın kurduğu Barış Kurulu'na üye olduğu da hatırlatılıyor.

Türkiye, Suudi Arabistan, Pakistan ve Mısır'ın yürüttüğü çalışmaların bölgede İran, İsrail ve hatta Hindistan'ın nüfuzunu sınırlamayı hedeflediği öne sürülüyor.

Analize göre 4 ülkenin de elinde önemli stratejik kozlar var. Pakistan nükleer silahlara sahip, Suudi Arabistan da dünyanın en büyük üçüncü petrol tedarikçisi. Türkiye, "gelişmiş bir ekonomiye ve ileri düzey savunma sanayisine sahip bir NATO üyesi" diye nitelenirken, Mısır'ın da Süveyş Kanalı'nı kontrol ettiği vurgulanıyor.

Diğer yandan Suudi Arabistan'ın İran saldırılarına kısıtlı karşılıklar verdiği, Mısır'ın da bölgedeki nüfuzunu yıllar içinde kaybettiği, bu nedenle Türkiye'nin "Müslümanların liderliğini yapmak için başlıca aday haline geldiği" yazılıyor.

Hint medya kuruluşu Times of India'nın analizinde, dörtlü ittifak "İslami NATO" diye niteleniyor.

Suudi Arabistan'la Pakistan, İsrail'in Katar'a saldırmasının ardından Eylül 2025'te savunma paktı imzalamıştı. Haberde, Türkiye'nin de bu anlaşmaya katılabileceğine dair iddiaların ortaya çıktığı anımsatılıyor.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye'nin amacının "daha kapsamlı bir bölgesel güvenlik platformu kurulması" olduğunu söylemiş, bazı görüşmelerin yapıldığını doğrulamıştı.

İngilizce yayın yapan Suudi Arabistan gazetesi Arab News'daki analizde de "Riyad ve İslamabad'ın bölgeye dayatılan savaşa karşı barış getirmeye çalıştığı" yorumu yapılıyor:

Derin bir güvensizliğin damgasını vurduğu bir çatışmada, ortak bir platformun ortaya çıkması stratejik açıdan önemlidir.

"Türkiye-Mısır-Pakistan-Suudi Arabistan Dışişleri Bakanları Toplantısı", Pakistan'ın başkenti İslamabad'da pazar günü düzenlenmişti. Toplantıda Hakan Fidan, Pakistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan Al Suud ve Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati bir araya gelmişti.

Indepenent Türkçe, Guardian, Jerusalem Post, Arab News, Times of India


Bilim insanları imkansız sanılan güneş enerjisi verimliliğine ulaştı

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

Bilim insanları imkansız sanılan güneş enerjisi verimliliğine ulaştı

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

Japonya'dan araştırmacılar, güneş pillerinin daha önce imkansız sanılan miktarda enerjiyi güneş ışığından elde etmesini sağlayan yeni bir malzeme geliştirdi.

Kyushu Üniversitesi'nden bir ekibin yaptığı bu keşif, normalde ısı olarak kaybolan güneş enerjisini toplayabilen özel bir "spin dönüşlü" yayıcıyı içeriyor.

Geleneksel güneş pillerinin uzun zamandır süregelen sınırını aşarak yüzde 130'luk bir enerji dönüşüm verimliliği elde etmeyi başaran bu atılım, ultra verimli güneş panelleri için yeni olanakların önünü açıyor.

Geleneksel güneş pillerinde foton adı verilen tek bir ışık parçacığı, eksiton diye bilinen bir enerji taşıyıcısı üretebiliyor.

Mavi ışık gibi yüksek enerjili fotonların ısı olarak kaybolması nedeniyle, güneş pili teknolojisinde bugüne kadar mevcut güneş ışığının yalnızca yaklaşık üçte birinden enerji toplanabiliyordu.

Araştırmacılar, tekil fisyon adı verilen bir süreç kullanarak yüksek enerjili fotonların ürettiği eksitonları iki adet düşük enerjili eksitona ayırdı ve böylece teoride enerjiyi iki katına çıkardı.

Kyushu Üniversitesi Mühendislik Fakültesi'nden Doçent Yoichi Sasaki, "Bu sınırı aşmak için iki ana stratejimiz var" diyor.

Bunlardan biri, düşük enerjili kızılötesi fotonları daha yüksek enerjili görünür fotonlara dönüştürmek. Diğeriyse tekil fisyonu kullanarak tek bir fotondan iki eksiton üretmek.

Çalışmanın bulguları Journal of the American Chemical Society'de "Exploring spin-state selective harvesting pathways from singlet fission dimers to a near-infrared-emissive spin-flip emitter" (Tekil fisyon dimerlerinden yakın kızılötesi ışık yayan bir spin dönüşlü yayıcıya uzanan, spin durumuna seçici enerji toplama yollarının incelenmesi) başlığıyla yayımlandı.

Bu keşif, yenilenebilir enerji sektörünü giderek daha verimli ve uygun maliyetli hale getiren, güneş teknolojisindeki son atılımlardan biri.

İsviçre'den bir ekip önceki haftalarda "mucize malzeme" perovskiti kullanarak yeni bir güneş pili türünde yeni bir verimlilik rekoru kırmıştı.

Araştırmacılar perovskiti silikonla birleştirerek, çok daha düşük maliyetle uydu seviyesinde güneş panellerine rakip verimlilik seviyelerine ulaşmayı başarmıştı.

Independent Türkçe


Yeni araştırma: Mikroplastik sayısı sanıldığı kadar çok değil mi?

Mikroplastikler nehirler gibi doğal alanlarda ve insan idrarıyla dışkısında bulundu (AFP)
Mikroplastikler nehirler gibi doğal alanlarda ve insan idrarıyla dışkısında bulundu (AFP)
TT

Yeni araştırma: Mikroplastik sayısı sanıldığı kadar çok değil mi?

Mikroplastikler nehirler gibi doğal alanlarda ve insan idrarıyla dışkısında bulundu (AFP)
Mikroplastikler nehirler gibi doğal alanlarda ve insan idrarıyla dışkısında bulundu (AFP)

Yeni bir araştırmada, doğada ve insan organlarında bulunduğu düşünülen mikroplastik miktarının, bilim insanlarının laboratuvar eldivenlerindeki bir bileşik nedeniyle abartılmış olabileceği iddia edildi.

5 milimetreden daha küçük parçacıklar olan mikroplastiklerin nehirlerde, toprakta, Antarktika buzlarında, kanda, idrarda ve anne sütünde tespit edildiğine dair endişe verici raporlar son yıllarda ortaya çıkıyor.

Bir raporda da insan beyninde bir çay kaşığı kadar plastik bulunduğu ima edilmişti.

Ancak Michigan Üniversitesi'nden bilim insanları, laboratuvar eldivenlerindeki küçük bileşiklerin örneklere bulaşmış olabileceği ihtimalini gündeme getirdi.

Royal Society of Chemistry'nin yayımladığı çalışma, stearat tuzları diye bilinen ve eldivenlerden gelen minik kalıntıların, mikroplastik polietilenle kolayca karıştırılabileceğini gösteriyor.

Laboratuvar eldiveni yüzeye temas ettiğinde, stearat tuzunun mikroskobik izlerini bırakabilir ve kızılötesi gibi yaygın laboratuvar testleri bu farkı ayırt etmekte zorlanabilir.

Araştırmacılar mikroplastikleri saptamak için titreşim spektroskopisini kullanıyor. Bu yöntem, parçacığın ışıkla nasıl etkileşime girdiğini ölçerek bilim insanlarının kimyasal parmak izi dediği şeyi ortaya çıkarıyor.

Polietilen ve stearat tuzları çok benzer yapılara sahip olduğundan ışıkla da benzer şekilde etkileşime giriyor.

Araştırmayı yürüten Profesör Anne McNeil ve Madeline Clough, The Conversation internet sitesinde şöyle yazıyor: 

Ekibimiz, yerleşik protokollere uyulsa bile çevresel mikroplastikleri ölçerken belirli yöntemlerin kullanılması durumunda sonuçların etkilenme potansiyeli taşıdığını tespit etti.

Araştırmacılar "Sonuç olarak bu araştırmaların çoğu, mikroplastik sayısını abartıyor olabilir" diye ekliyor.

Ancak her ikisi de bu çalışmanın plastik kirliliğinin yaygın olmadığı ve mikroplastiklerin zarar vermediği anlamına gelmediğini vurguluyor.

Küçük plastik parçacıkları her yerde olduğundan bunlara maruz kalmak kaçınılmaz.

Bu bulgular bu gerçeği yadsımasa da eldivenlerin büyük ölçüde dikkatlerden kaçtığına ve nesnelerde tespit edilen mikroplastiklerin yüksek oranına katkıda bulunabileceğine işaret ediyor.

Bir deneyde, eldivenlerle basit bir temasın milimetre kare başına 2 bin parçacık oranında "yanlış pozitif" sonuçlar verdiği tespit edildi. Bu da bir yüzeyin, yalnızca temas edilmiş olsa bile plastikle kirlenmiş gibi görünebileceği anlamına geliyor.

Laboratuvarlar bulaşma risklerinin giderek daha fazla farkına varırken, sonuçları çapraz doğrulamak için aynı numuneler üzerinde birden fazla analitik teknik kullanıyor.

Çalışmada, insan dokularında ve diğer biyolojik numunelerde mikroplastikleri analiz etmek için araştırmacıların standart çalışma prosedürleri geliştirmesinin umulduğu belirtiliyor.

Independent Türkçe