Reuters: Anketler, Türkiye'deki ekonomik sıkıntılar nedeniyle Erdoğan'a desteğin azaldığını gösteriyor

Londra merkezli haber ajansı, kamuoyu şirketlerinin açıklanan anketlerini derledi, değerlendirdi

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

Reuters: Anketler, Türkiye'deki ekonomik sıkıntılar nedeniyle Erdoğan'a desteğin azaldığını gösteriyor

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

Türkiye'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti ve MHP’ye destek azalmaya devam ederken, muhalefet ittifakının ekonomik krizi ortadan kaldırma konusunda başarılı olacağını söyleyenlerin oranı az farkla önde bulunuyor.
Metropoll Araştırma şirketi tarafından son dönemde yapılan anketler, Türkiye'yi 19 yıldır yöneten Erdoğan'a verilen desteğin 2015'ten bu yana en düşük seviyeye gerilediğini ve beğeni oranının olası üç cumhurbaşkanı rakibinin gerisinde kaldığını gösteriyor.
Diğer anketler, AK Parti ve MHP arasında kurulan ittifaka verilen desteğin, oyların yaklaşık yüzde 54'ünü aldıkları 2018 parlamento seçimlerinden bu yana sürekli azaldığını gösteriyor.
Anketler, geçen ayki TL krizinin ardından yapıldı. Dolar/TL'nin geçen ay 18.4'e yükselmesi ve enflasyonun 19 yılın en yüksek seviyesi olan yüzde 36'ya çıkmasının ardından oynaklığı düşürmek için birçok mali adım atıldı.
Sosyo Politik Saha Araştırmaları Merkezi'nin yaptığı ankete göre, AKP'ye verilen destek yüzde 27, MHP'ye verilen destek ise yüzde 6.3 seviyesinde. 2018'de AKP'yi desteklediklerini söyleyenlerin oranı yüzde 37 seviyesindeyken, MHP'ye dört yıl önce oy verdiğini söyleyenlerin oranı yüzde 7.3'tü.
İki hafta önce yapılan ankete göre ana muhalefetteki CHP yüzde 22.9, İYİ Parti yüzde 10.3, HDP yüzde 9.4 seviyesinde bulunuyor.
Sosyo Politik'e göre katılımcıların yüzde 11'den fazlası kararsız, daha küçük partilere verilen destek ise arttı.
Geçen hafta yapılan ORC Araştırması anketi, AK Parti-MHP ittifakına verilen desteğin toplamda yüzde 38.7'ye ulaştığını, CHP-İYİ Parti'ye verilen desteğin ise yüzde 39.5 olduğunu gösterdi. AK Parti'nin İstanbul ve Ankara'daki kontrolünü kaybettiği 2019 belediye seçimlerinde muhalefet koalisyonunu gayri resmi olarak destekleyen HDP'nin oy oranı yüzde 8.4 oldu.
Erdoğan, 2018'deki seçimlerden bu yana 600 sandalyeli TBMM'de çoğunluğu sağlamak için MHP ile ittifak kurdu.
Türkiye ekonomisi 2010-2018 döneminde ise küresel düşük borçlanma maliyetlerinden güç bulan inşaat yatırımlarının desteğiyle her yıl ortalama yüzde 5'in üzerinde büyüdü.Ancak ABD ile ilişkilerdeki gerilim ve Merkez Bankası'nın bağımsızlığının azaldığı endişeleriyle de tetiklenen 2018 kur krizi sonrasında art arda üç çevrek daralma kaydetti.
Erdoğan, ihracat ve krediye odaklanan "yeni ekonomik programı"nın bir parçası olarak Merkez Bankası'na (TCMB) Eylül ayından bu yana faizleri düşürmesi için baskı yaptı.
Erdoğan'ın düşük faiz isteği ile TCMB'nin Eylül ayında başladığı faiz indirimleri, TL'de tarihi değer kayıplarına neden olurken dolar/TL 20 Aralık'ta 18'in üzerine kadar yükselmişti.
Ankete katılanların yaklaşık üçte ikisi Sosyo Politik'e Türkiye'nin en büyük sorununun ekonomi olduğunu söyledi. Ankete göre, katılımcıların yalnızca yüzde 26'sı Erdoğan hükümetinin son adımlarının ekonomiyi iyileştirebileceğini söylerken, yüzde 54'ü iyileştiremeceğini ifade etti.
Metropoll anketine göre, katılımcıların yüzde 36.7'si muhalefetin ekonomiyi daha iyi yönetebileceğini söylerken, yüzde 35.4'ü iktidar partilerinin daha iyi yönetebileceğini dile getirdi.
Erdoğan 2018 seçimlerinde oyların yüzde 52'sinden fazlasını almışken, Metropoll anketinde görev onayı oranı Aralık ayında yüzde 39'un altına düştü.
Bir başka ankette ise Erdoğan'ın beğeni oranı yaklaşık yüzde 38'le üç muhtemel cumhurbaşkanı adayının gerisinde kaldı.
Metropoll anketi, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'na verilen desteğin yüzde 60 ve yüzde 51 olduğunu gösterirken, bunları üçüncü sırada yüzde 38.5 ile İYİ Parti lideri Meral Akşener'in izledi.
Ankete göre CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu'nun ise yüzde 28.5 ile yedinci sırada bulunuyor.
Sosyo Politik anket sonuçları ise Erdoğan'ın olası bir Cumhurbaşkanlığı seçiminde bütün muhtemel rakipleri geride bıraktığını gösterdi.
 
Reuters, Independent Türkçe



Panama Kanalı krizinde karar: Çin’e diplomatik darbe vuruldu

Çin devletine ait şirketler de Panama Kanalı'ndaki ihalelere girmişti (Reuters)
Çin devletine ait şirketler de Panama Kanalı'ndaki ihalelere girmişti (Reuters)
TT

Panama Kanalı krizinde karar: Çin’e diplomatik darbe vuruldu

Çin devletine ait şirketler de Panama Kanalı'ndaki ihalelere girmişti (Reuters)
Çin devletine ait şirketler de Panama Kanalı'ndaki ihalelere girmişti (Reuters)

ABD ve Çin arasındaki Panama Kanalı tartışması, Hong Kong merkezli CK Hutchison şirketiyle ilgili verilen kararın ardından tekrar alevleniyor. 

Panama Yüksek Mahkemesi'nin sitesinde dün gece açıklanan kararda, CK Hutchison'ın liman sözleşmesinin "Anayasa'ya aykırı olduğu" hükme bağlandı.  

Çinli iş insanı Li Ka-shing'in sahibi olduğu şirket, kanalın her iki yakasında da tesise sahip. Balboa ve Cristobal adlı limanları işleten firma, ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin'in Panama Kanalı'nın kontrolünü ele geçirdiğini iddia etmesiyle başlayan diplomatik krizin ortasında kalmıştı. 

Buna çözüm olarak firma Panama Kanalı'nın iki yakasındaki stratejik limanlara ait hisselerini, Amerikan varlık yönetim şirketi BlackRock liderliğindeki konsorsiyuma 22,8 milyar dolar karşılığında satmayı 4 Mart'ta kabul etmişti.

Ancak Pekin, sert tepki gösterdiği satış işlemleri hakkında inceleme başlatmıştı. Ayrıca CK Hutchison Holdings'in limanlarla ilgili Panama yönetimine 300 milyon dolara yakın borcu olduğu da bildirilmişti.

New York Times (NYT) ve Wall Street Journal (WSJ), henüz tamamlanmayan anlaşmanın mahkeme kararından nasıl etkileneceğinin belirsiz olduğunu yazıyor. 

WSJ'nin analizinde, firmanın limanlardaki faaliyetlerini durdurmak zorunda kalabileceğine dikkat çekiliyor. Şirketin, Yüksek Mahkeme kararına itiraz hakkı yok ancak kararla ilgili çeşitli açıklamalar isteyerek lisans iptal sürecini uzatabilir. 

Panama yönetiminin, lisans iptalinin ardından yeni ihale süreci başlatılana kadar limanları yönetmesi için bir şirketi görevlendirebileceği belirtiliyor.

Panama Yüksek Mahkemesi'nin kararında "siyasi baskının önemli rol oynadığı" savunuluyor. Kararın "Başkan Trump için Batı Yarımküre'deki güvenlik hedeflerinde bir zafer kazandırdığı, Çin'in ise bölgedeki etkisini zayıflattığı" ifade ediliyor. 

ABD'nin 3 Ocak'ta Venezuela'ya düzenlediği baskında lider Nicolas Maduro ve eşi Cilia Flores'i kaçırmasıyla Çin'in halihazırda Latin Amerika'daki önemli bir müttefikini yitirdiği hatırlatılıyor.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, New York Times


İran senaryoları: Trump, Amerikan komandolarını gönderebilir

Trump, İran'a saldırı planlarını askıya aldığını söyledikten sonra bile askeri müdahale tehditlerini sürdürüyor (Reuters)
Trump, İran'a saldırı planlarını askıya aldığını söyledikten sonra bile askeri müdahale tehditlerini sürdürüyor (Reuters)
TT

İran senaryoları: Trump, Amerikan komandolarını gönderebilir

Trump, İran'a saldırı planlarını askıya aldığını söyledikten sonra bile askeri müdahale tehditlerini sürdürüyor (Reuters)
Trump, İran'a saldırı planlarını askıya aldığını söyledikten sonra bile askeri müdahale tehditlerini sürdürüyor (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’a kara harekatı seçeneğini değerlendirdiği belirtiliyor.

Kimliklerinin paylaşılmaması şartıyla New York Times'a (NYT) konuşan yetkililer, İran'a saldırı seçenekleri arasında Amerikan komandolarının ülkeye gönderilmesinin yer aldığını söylüyor. 

Bu plana göre özel harekatçılar, ABD'nin haziranda düzenlediği saldırıda hasar görmeyen nükleer tesislere saldırı düzenleyecek. 

NYT, Amerikan komandolarının İran ve benzeri hedef ülkelere girerek nükleer tesisleri veya diğer stratejik değere sahip hedefleri vurmak için uzun süredir özel eğitim aldığını yazıyor. 

Analizde "en riskli seçenek" diye nitelenen alternatifle ilgili Beyaz Saray'ın net bir karara varmadığı aktarılıyor. 

Trump, önceden İran'a kara saldırısı hakkında çekincelerini dile getirmiş, 1979 İslam Devrimi'nin ardından patlak veren rehine krizini hatırlatmıştı. 

ABD'nin Tahran Büyükelçiliği'ni basan İranlılar, 52 Amerika vatandaşını 444 gün boyunca rehin tutmuştu. Dönemin ABD Başkanı Jimmy Carter, 1980'de Kartal Pençesi Operasyonu'nu başlatarak Delta Force birliklerini İran'a göndermiş, başarısız harekatta bir İranlı sivil ve 8 Amerikan askeri ölmüştü.

Trump, 11 Ocak'ta NYT'de yayımlanan söyleşisinde, Venezuela'ya düzenledikleri kara operasyonunun Carter'ın harekatı gibi başarısızlığa uğramadığını vurgulayarak övünmüştü. 

Amerikan gazetesinin analizine göre Pentagon'un Trump'a sunduğu seçenekler arasında, ülkedeki askeri ve güvenlik tesislerine saldırı düzenleyerek dini lider Ali Hamaney'in devrileceği koşulları oluşturmak da yer alıyor. 

İsrail ise hazirandaki saldırıların ardından İran'ın balistik füze programını büyük ölçüde yeniden inşa ettiğini savunuyor. Tel Aviv yönetimi, ABD'nin İran'a saldırması halinde Tahran'dan kuvvetli bir misilleme geleceğini düşünüyor. 

Bu nedenle İsrail'in, ABD'yle ortak operasyon düzenleyerek İran'ın balistik füze tesislerini vurmak istediği aktarılıyor.

Wall Street Journal'ın 28 Ocak'taki analizinde, Devrim Muhafızları'nın elinde İsrail'e ulaşabilecek yaklaşık 2 bin adet orta menzilli balistik füze ve önemli miktarda kısa menzilli füze stoku bulunduğu belirtilmişti.

Trump, İran riyalinin döviz karşısında çakılmasıyla 28 Aralık'ta patlak veren eylemlerde, göstericilerin vurulması veya idam edilmesi halinde askeri müdahale tehdidinde bulunmuş, daha sonra operasyonu askıya almıştı.

İran devleti eylemlerdeki can kaybına dair ilk açıklamayı 21 Ocak'ta yapmıştı. Güvenlik güçleri ve siviller dahil 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiği duyurulmuştu. 

Ancak ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), gösterilerde çıkan olaylarda 6 bin 373 kişinin hayatını kaybettiğini, 42 bin 486 kişinin gözaltına alındığını savunmuştu.

Independent Türkçe, New York Times, Wall Street Journal


Ukrayna ordusunda insan gücü eriyor: “2 milyon kişi asker kaçağı”

ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmalarından sonuç çıkmazken, Rusya-Ukrayna cephesindeki kayıplar artıyor (Reuters)
ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmalarından sonuç çıkmazken, Rusya-Ukrayna cephesindeki kayıplar artıyor (Reuters)
TT

Ukrayna ordusunda insan gücü eriyor: “2 milyon kişi asker kaçağı”

ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmalarından sonuç çıkmazken, Rusya-Ukrayna cephesindeki kayıplar artıyor (Reuters)
ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmalarından sonuç çıkmazken, Rusya-Ukrayna cephesindeki kayıplar artıyor (Reuters)

Ukrayna ordusu, Rusya’ya karşı savaşacak asker bulmakta zorlanıyor. 

Wall Street Journal’ın analizinde, Ukrayna açısından bu yıl savaşın gidişatını belirleyecek en önemli unsurlar arasında insan gücünün yer aldığı belirtiliyor. 

Genç askerleri hızlı şekilde yetiştirip cepheye göndermek için tasarlanan "Sözleşme 18-24" programının, deneyimsiz kişileri tehlikeli savaş bölgelerine göndererek önemli kayıplara yol açtığına dikkat çekiliyor. 

18 yaşına girdiği gibi yoğun çatışmaların yaşandığı Pokrovsk cephesine gönderilen Kirilo Horbenko’nun ekimde ölmesi de buna örnek gösteriliyor. Genç asker sadece 6 ay görev yapabilmiş.

Program, genç askerlere yüksek maaş ve üniversite kontenjanı dahil çeşitli avantajlar sunarken, karşılığında 6 aylık askeri eğitim veriyor.

18 yaşındaki Vıyaçeslav Malets de ailesinin isteğine karşı gelerek geçen yıl Almanya'dan memleketi Ukrayna'ya dönüp savaşa girdi. Programa katılan ilk asker olan Malets, cephedeki hizmetlerinden dolayı Devlet Başkanı Volodimir Zelenski tarafından eylülde madalyayla ödüllendirildi.

Ancak genç savaşçı, bir ay sonra Pokrovsk cephesinde mayına basarak yaşamını yitirdi. 

Bu gelişmelerin ardından program, 18-24 yaşındaki gençleri cepheden uzaktaki drone operasyonu görevlerine yönlendirmeye başladı.

14 Ocak’ta göreve başlayan Savunma Bakanı Mihaylo Federov, bu pozisyondaki ilk açıklamasında insan gücü sıkıntısına dikkat çekmiş, 2 milyon Ukraynalının askerlikten kaçtığını söylemişti.

Ayrıca 200 binden fazla askerin firar ettiğini, bunun Ukrayna ordusunun beşte birine tekabül ettiğini vurgulamıştı. 

Ukrayna'nın cephe hatlarını düzenli olarak ziyaret eden ABD merkezli düşünce kuruluşu Dış Politika Araştırma Enstitüsü’nden Rob Lee, şunları söylüyor: 

İnsan gücü, 2026’da Ukrayna'nın savaş alanında nasıl bir performans göstereceğini belirleyecek en önemli unsur. Bu, aynı zamanda Rusya'nın ne kadar ilerleyebileceğini de belirleyecek.

Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin (CSIS) raporuna göre, Rusya'nın Şubat 2022'deki saldırısıyla başlayan savaşta yaklaşık 2 milyon kişi öldü, yaralandı ya da kayboldu. 

Çalışmada, Rusya'nın yaklaşık 1,2 milyon kayıp verdiği ifade ediliyor. Ukrayna içinse bu rakam 600 bin civarında. 

Rus ordusunda 275 bin ila 325 bin askerin hayatını kaybettiği, Ukrayna ordusundaysa 100 bin ila 140 bin askerin yaşamını yitirdiği aktarılıyor.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, New York Times