Arkun, İbn Haldun efsanesini yıkıyor!

Sosyoloji veya tarih felsefesinin kurucusu olmadığını söyledi

Muhammed Arkun
Muhammed Arkun
TT

Arkun, İbn Haldun efsanesini yıkıyor!

Muhammed Arkun
Muhammed Arkun

Cezayirli İslam düşünürü Muhammed Arkun (Arkoun), İbn Haldun’un inanç konusunda gelenekçi ve kapalı bir konum benimsediğini düşünüyor. Kendi deyimiyle insanları cihada çağırıyor, ‘isteyerek veya istemeyerek’ imana getiriyordu. Bu, İbn Haldun'un en üst düzeyde aydınlatıcı bir düşünür olduğunu düşünen okuyucuları şaşırtabilir! Ne yazık ki bu, doğru değil. Diğer radikal gelenekçi isimler gibi dışa kapalı ve diğer tüm dinlerin yanlış olduğuna inanıyordu. Yanılgı içinde yanılgı… Bu, Kur’an-ı Kerim’de zikredilen “Şüphesiz iman edenler; Yahudilerden, Hıristiyanlardan ve Sâbiîlerden de Allah’a ve ahiret gününe inanıp sâlih amel işleyenler için Rableri katında mükâfatlar vardır. Onlar için herhangi bir korku yoktur onlar üzüntü çekmeyeceklerdir” (Bakara/62) yüce ayet-i kerimesine aykırıdır. Bu anlamda ‘İbrahimî din’ ifadesi yanlış değildir. Aksine tamamen doğru ve Kur’an’a uygundur. Bu, dinleri birbirine karıştırmak anlamına gelmez. Yeni gönderilen din öncekinin yerini alır. Bu, mümkün değil, hoş karşılanmaz hatta imkânsız! Ancak İbrahimî dinler arasında yakınlaşma, mümkündür ve hatta arzu edilir. Muhammed Arkun, tüm hayatını tarih boyunca dar mezhep ayrımlarını ortadan kaldırmak ve üç din arasında düşmanlık ve ayrım yerine yakınlaşma ve anlaşma sağlamaya çalışmakla geçirdi. Bunu deha ve yetenekle yapmış ve İslam düşüncesinin ufkunu uç noktalara kadar genişletmiştir. Arkun’un saygı duyduğu ve onun entelektüel önemini bilen ünlü İsviçreli Teolog Hans Küng’ün dediği gibi, “Dinler arası barış olmadan dünyada barış olmaz”. Kur'an'ın İsrailoğullarının peygamberlerinin kıssalarıyla dolu olduğunu biliyoruz. Musa bin İmran ismi 130 defadan, İbrahim el-Halil ismi ise 60 defadan fazla zikredilmiştir. Dolayısıyla İslam, mükemmel bir İbrahimî dindir. Üç tevhidi dininin kökü, kesinlikle birdir. Böylece Budizm ve Hinduizm v.b. Uzak Doğu dinlerinden tamamen farklıdır. Her halükârda, Kur'an-ı Kerim dini çeşitliliğini ve diğer İbrahimî dinlerin meşruiyetini açıkça tanır. Ancak İbn Haldun ve geri kalan bağnaz ve kapalı fikirli gelenekçiler bunu kabul etmiyor. Onların sözleri Kuran'dan daha mı önemli? Allah'ın kelamı onun üzerinde ve ötesindedir. Bu nedenle İbn Haldun'u Arap İslam mirasında özgür, aydın ve hoşgörülü düşüncenin öncüsü saymak yanlıştır. Bu gerçeklerden uzaktır. İbn Haldun, başkalarına entelektüel açıklık açısından Farabi, İbn Sina, el-Maarrî veya İbn Arabi değildir. Kuşkusuz, şehircilik ve sosyoloji üzerine yaptığı çalışmalar kadar, medeniyetlerin nasıl ortaya çıktığı, yükseldiği ve düştüğü konusundaki teorileri takdiri hak ediyor. Bununla birlikte dini düzeyde, kapalı fikirli ve gelenekçi olarak kaldı. Hatta keskin bir felsefe düşmanıydı. Ünlü eseri ‘Mukaddime’de ‘Felsefenin iptaline ve filozofların fesadına dair’ ismiyle ayırdığı müstakil bölümde bunu açıkça ifade etmiştir. İbn Haldun söz konusu bölümde Farabi ve İbn-i Sina’yı, Yunan filozoflarını takip ettikleri için ‘Allah’ın saptırdığını’ kişiler arasında olduklarını söylüyor. Ayrıca söyledikleri veya ‘ileri sürdükleri her şeyin tüm yönleriyle yanlış olduğunu’ iddia ediyor. Bu nedenle İbn Haldun konusunda büyük sanrılara kapılmamalıyız. Etrafına örülen tüm bu efsanevi hale, bazı parıltı ve aydınlanmaları ihmal etmeden parçalanmalıdır. Entelektüel sınırlarını bilmeli ve ona hacminden veya değerinden fazlasını vermemeliyiz. İbn Haldun sosyoloji ve antropolojinin kurucusu değildir! Bu saçmalık. Bu, geçmişin şimdiki zamana yansımasıdır. İbn Haldun, tarih felsefesinin kurucusu değildir. İbn Haldun; Montesquieu, Hegel veya Karl Marx değildir! Bunlar mübalağa ve abartılardır.
Ancak Arkun, Hristiyanlık ve Musevilik gibi diğer dinlerdeki radikal isimlerin dışa kapalılık ve taassup açısından İbn Haldun’a benzediği de belirtiliyor. Hristiyan gelenekçi, Hristiyanlığın dünyadaki tek gerçek din olduğuna ve diğer dinlerin yanlış ve Tanrı tarafından kabul edilemez olduğuna kesin olarak inanır. Yahudi gelenekçiler için de durum aynıdır. Tüm bunlardan sonra Arkun, şu temel fikre ulaşıyor: ‘Orta çağın zihniyeti ile modern zamanların zihniyeti arasında bir ayrım yapılması gerekiyor.’ Orta çağ zihniyeti, hoşgörülü, açık, din ve inanç çeşitliliğinin meşruiyetine inanan ve peşinen kimseye peşin hüküm vermeyen modern zihniyetten farklı olarak, dışlayıcı tekfirdi. Modern zihniyet, dini ne olursa olsun, hiç kimseyi Allah'ın lütfunun dışında bırakmaz. Yeter ki kişi, iyi ve iyilik yapan olsun. Bu nedenle örneğin Fransa’daki modern laik devletin tüm dinleri tanıdığını ve saygı duyduğunu ve takipçilerine, dinlerinin ibadetlerini ve ritüellerini diledikleri ve arzu ettikleri gibi yapma olanağını sağlamasını ele alalım. Fransa’da 2 bin 500’den fazla cami var. Buna kim inanır? Bu eski Hristiyan gelenekçi devlet, din olarak yalnızca Hristiyanlığı kabul ediyordu. Hatta Hristiyanlık içinde bile yalnızca tek bir mezhebi, papalığın da benimsediği Katolikliği tanıyordu. Bu nedenle diğer bir mezhep olan Protestan mezhebi de tarih boyunca Aydınlanma modernitesinin zaferine kadar zulüm görmüştür. Bu, Orta Çağ boyunca inanca egemen olan tekfirci köktendinci teolojidir.
Ancak kabul edilmelidir ki, Avrupa Hristiyanlığı, papalık Katolik versiyonunda son zamanlarda gelişmiştir. Orta Çağ tekfir teolojisine kıyasla büyük bir sıçrama kaydetti. Eski teolojik inancını yenileyerek mutlak ilahi gerçeği tekelinde tutmaktan vazgeçip tarihi amansız düşmanı İslam da dahil olmak üzere diğer dinlerin meşruiyetini kabul etti. Batı Hristiyanlığı da geçmişte Haçlı seferlerini ateşleyen, bizim ‘cihat’ kavramamıza tekabül eden kutsal savaş kavramından vazgeçti. Aksine ‘inanmayanların’ daha doğrusu herhangi bir dinde dindar olmayanların varlığının meşruiyetini tanıdı. “Eğer inanç derinlerden özgürce yayılmıyorsa, bunun bir anlamı yoktur” dedi. İnanç, insanlara zorla dayatılmaz. Bu, Kur’an-ı Kerim’deki ‘Dinde zorlama yoktur’ (Bakara/256) ve ‘O halde sen, inanmaları için insanları zorlayacak mısın?’ (Yunus/99) buyruklarıyla mutabıktır. Ardından Hristiyan Kilisesi, şiddeti ve kan dökmeyi mubah kılmanın Tanrı’ya inanmakla uyuşmayan, bir araya gelemeyecek iki zıt durum olduğunu açıkladı. Öldüren ve katletmenin ilahi meşruiyetini saptıran iman, iman değildir. Ayrıca Kilise inanç ve vicdan özgürlüğünü ilk kez tanıdı. Kısacası; Hıristiyan Kilisesi daha sonra kefaret teolojisini terk etti. Aydınlanma teolojisini benimseyip modernite ile uzlaştı. Bu büyük teolojik devrim, 1962-1965 yılları arasında İkinci Vatikan Konseyi'nin toplanması sırasında gerçekleşti ve daha sonra bugüne kadar daha da yerleşik bir hale geldi. Papa Francis'in açıklamalarına ve harika insani tutumlarına bakın. Avrupa'da son iki yüzyılda meydana gelen tüm bu büyük özgürlükçü teolojik devrim, şimdiye kadar İslam dünyasında meydana gelmemiştir. Bu bize huzursuzlukların, iç savaşların, katliamların, ‘DEAŞ’ın...vb. nedenini açıklıyor. Bunun nedeni, Aydınlanma devriminin, Avrupa'da olduğu gibi, derinlere kök salmış karanlık düşünceye karşı bizde henüz zafer kazanmamış olmasıdır. Bu, Batı'da ve Doğu'da her yerde bilinen bir gerçektir. Bu gerçeklerin gerçeği. Ancak söylemek yasak! Bu nedenle halklarımız mezhep fanatizminin büyük bölünme ve patlamalarından muzdariptir. Dicle ve Fırat sularının söndüremediği yakıcı, taşkın bir fanatizm. O halde sorun, politik olmadan önce dini ve teolojiktir. Ulusal birliğin oluşmasını engelleyen ve hatta bölünmüşlüğü bölmekle tehdit eden bu patlayıcı fanatizmlerdir. Bu karışıklık, endişe ve terör ortamında artık kimse kimseye güvenmiyor.
Ancak Arkun, Arap-İslam arenasında İbn Haldun'un hoşgörüsüz, kapalı görüşlü duruşuna karşı çıkan başka bir pozisyonun olduğunu belirtiyor. Gerçek bir insancıl ile ahlaki bir duruş vardı. Bu, İbn Miskeveyh, Ebû Hayyân et-Tevhîdî, Ebu’l-Hasen el-Âmirî’nin tutumuydu. O büyük yüzyılda büyüyen ve yazan tüm o harika nesil. Bu nedenle Arkun, doktora tezi için ‘Nezʿâtu’l-ensene fi’l-fikri’l-ʿArabî’ (10. Yüzyıl Arap Hümanizmi) büyük başlığı seçti. Biz buna tüm yaratıcı entelektüel akımlara açılan ve artık tek bir akımla; yani ‘cevheri ilimlere’ ya da şimdi ‘entelektüel istila’ dediğimiz şeye düşman olan geleneksel muhafazakâr akımla sınırlı olmayan altın çağ diyoruz. İbn Haldun ise 14’üncü yüzyılda yani çöküş devrinde yaşamış ve yazmıştır. Felsefeye, yani eleştirel, rasyonel düşünceye düşmanlığı bundandır.
Son olarak, Farabi, et-Tevhidi, İbn Sina ve altın çağ kutuplarının geri kalanının sorduğu cesur, eleştirel soruların, geniş bir entelektüel kesimi de kapsayan radikalizm sokağının gazabından korktuğumuz için artık soramadığımız söylenebilir. Şimdi kim Maarri'nin ‘inanç özgürlüğü’ hakkında söylediklerini veya İbn Arabi'nin ‘aşk dini’ hakkındaki ölümsüz ayetlerini kim aktarabilir? Ona utançla bakıyorlar ve belki de onu bir yabancı ajan olarak görüyorlar. Yani bin yıl önce mümkün olan, bin yıl sonra imkânsız hale geldi. 10’uncu ve 11’inci yüzyılda mümkün olan, 21’inci yüzyılda imkânsız hale geldi...



İnatçı fazla kilolar yaşınıza göre aslında faydalı olabilir

Araştırmacılar, vücut kütlesi daha yüksek yaşlıların aslında daha uzun yaşayabileceğini söylüyor. Bunun nedenini hâlâ araştırıyorlar (Unsplash)
Araştırmacılar, vücut kütlesi daha yüksek yaşlıların aslında daha uzun yaşayabileceğini söylüyor. Bunun nedenini hâlâ araştırıyorlar (Unsplash)
TT

İnatçı fazla kilolar yaşınıza göre aslında faydalı olabilir

Araştırmacılar, vücut kütlesi daha yüksek yaşlıların aslında daha uzun yaşayabileceğini söylüyor. Bunun nedenini hâlâ araştırıyorlar (Unsplash)
Araştırmacılar, vücut kütlesi daha yüksek yaşlıların aslında daha uzun yaşayabileceğini söylüyor. Bunun nedenini hâlâ araştırıyorlar (Unsplash)

Bilim insanları, fazladan yağın hayatı tehdit eden sonuçlara yol açan kronik hastalıklarla bağlantılı olduğunu uzun zamandır biliyordu ancak yeni bir araştırma, sağlık etkilerini düşünürken yaşın önemini ortaya koydu.

Araştırmacılar, vücut kitle indeksi (VKİ; obezite teşhisi için kişinin vücut ağırlığının boyuna bölünmesiyle elde edilen değer) yüksek yaşlıların aslında daha uzun yaşayabileceğini söylüyor.

Rhode Island Üniversitesi'nden sağlık araştırmacısı Bryan Blissmer, bu hafta sonu The New York Times'a yaptığı açıklamada, "65 yaşından sonra daha yüksek VKİ, daha uzun ömürle bağlantılı" dedi.

Ancak bu ağırlığın vücutta nasıl dağıldığı da önemli.

Blissmer, karın bölgesindeki yağın iltihaplanma, yüksek kolesterol seviyeleri ve tip 2 diyabetle daha güçlü bir bağlantısı olduğunu belirtti. Kalça, göğüs veya kaba etteki diğer yağlar ise "biyolojik açıdan daha az aktif".

Araştırma

Bu ters orantılı ilişkinin nedeni henüz tam olarak net değil ancak VKİ pek bir şey ölçmüyor.

İlk olarak 19. yüzyılda ortaya çıkan bu ölçüm, kasla yağı birbirinden ayıramıyor ve yağın vücudun hangi bölgesinde bulunduğunu gösteremiyor.

Bronz madalya kazanan ragbi yıldızı Ilona Maher gibi Olimpik sporcular, bu ölçüm sistemi nedeniyle kilolu diye sınıflandırılıyor.

Dolayısıyla yaşlılarda yüksek VKİ sadece aşırı karın yağı anlamına gelmeyebilir. Blissmer'ın ağustosta yayımlanan araştırması, yüksek VKİ'ye sahip yaşlıların hastalık veya yaralanmalarla başa çıkmalarını sağlayan kas ve diğer yağsız kütleleri olabileceğini ortaya koyuyor.

Araştırmacılar, 6 bin 905 ABD'li yaşlı bireyden elde edilen 14 yıllık ulusal verileri inceledi.

Çalışmada şu ifadeler yer alıyor:

Dolayısıyla bulgular, aşırı yağlanmanın biyolojik açıdan koruma sağladığına dair bir kanıt olarak yorumlanmamalı. Daha ziyade, VKİ'nin sınırlılıklarını ve ileri yaşlarda vücut bileşiminin heterojenliğini yansıtıyor.

Araştırma ayrıca VKİ'si normal ancak bel çevresi daha geniş kişilerin, normal VKİ'ye ve daha dar bele sahip kişilere kıyasla ölüm riskinin daha yüksek olduğunu gösterdi.

Blissmer, eylülde üniversitesine yaptığı açıklamada bu durumun, normal VKİ'nin ölüm riskinin daha düşük olduğu anlamına geldiğine dair varsayıma meydan okuduğunu belirtti.

sxdcfrgtyh
Vücut kitle indeksi, bir kişinin kilosunu boyuna bölerek obeziteyi ölçüyor. 40'ın üzerindeki değerler aşırı obezite kabul edilirken, ölçekte 18,5'in altındaki değerler ise zayıf sınıfına giriyor (AFP)

Bulgular, Harbor-UCLA Tıp Merkezi'nden nefrolog ve epidemiyolog Dr. Kamyar Kalantar-Zadeh'in çalışmaları da dahil, yıllardır süren ve benzer sonuçlara ulaşan araştırmaların ardından ortaya çıktı.

The New York Times'a konuşan Kalantar-Zadeh, "Hayatta kalmak için diyalize ihtiyaç duyan, böbrek hastalığından muzdarip kişilerin yaşadığı gibi zorluklar sözkonusu olduğunda kilolu veya obez olmak fayda sağlayabilir" dedi.

2000'lerin başında yaptığı araştırmada da benzer şekilde, kalp hastalığı ve yetmezliği olan daha kilolu yaşlılarda ölüm riskinde azalma görülmüştü.

Sonuç

Herkesin vücudu ve aktivite düzeyi farklı ancak Dünya Sağlık Örgütü standartlarına göre erken ölüm riski en düşük kişiler, vücut kitle indeksi 27-27,9 aralığında olanlar.

VKİ ölçeği, 18,5'le zayıf kategorisinden 40'la aşırı obeziteye kadar uzanıyor. Amerikalı yetişkinlerin yüzde 9,2'si aşırı obez sınıfında yer alıyor. Federal verilere göre 60 yaş ve üstü kişilerin yaklaşık yüzde 43'ü obez kabul ediliyor.

Yine de fazla kilosu olan yaşlılara verilen öneri, kilolarını sabit tutmaları.

Beslenme üzerine bir blog yazan geriatrik diyetisyeni Katie Dodd, 2023'te Scientific American'a "Ne büyük artışlar ne de büyük kayıplar; benim tavsiyem bu" demişti.

Independent Türkçe 


Adı Pattinson, Robert Pattinson: Yeni Bond seçimi neden tartışılıyor?

Elizabeth Debicki, Tenet'taki rol arkadaşı Robert Pattinson'ın yeni James Bond olarak seçilmesini "mükemmel" bir karar diye nitelendirdi (Amazon MGM)
Elizabeth Debicki, Tenet'taki rol arkadaşı Robert Pattinson'ın yeni James Bond olarak seçilmesini "mükemmel" bir karar diye nitelendirdi (Amazon MGM)
TT

Adı Pattinson, Robert Pattinson: Yeni Bond seçimi neden tartışılıyor?

Elizabeth Debicki, Tenet'taki rol arkadaşı Robert Pattinson'ın yeni James Bond olarak seçilmesini "mükemmel" bir karar diye nitelendirdi (Amazon MGM)
Elizabeth Debicki, Tenet'taki rol arkadaşı Robert Pattinson'ın yeni James Bond olarak seçilmesini "mükemmel" bir karar diye nitelendirdi (Amazon MGM)

Adı Pattinson, Robert Pattinson...

Yeni James Bond, Robert Pattinson oldu. The Batman ve Odyssey'nin (The Odyssey) yıldızının seçilmesiyle, Amazon MGM ve yönetmen Denis Villeneuve'ün 007 rolünü kime vereceğine ilişkin aylardır süren spekülasyonlar sona erdi.

Daniel Craig'den görevi devralarak serinin 7. Bond'u olacak Pattinson, açıklamasında şunları söyledi:

James Bond, sinema tarihinin en efsanevi karakterlerinden biri. 007'yi canlandırma görevinin bana verilmesi hayatımın en büyük onuru. Bana inandıkları için Denis'e, Amy'ye, David'e, Tanya'ya ve Amazon MGM Stüdyoları'ndaki herkese minnettarım. Hayallerimdeki rolü aldığımı söylemek bile hissettiklerimi anlatmaya yetmez. Bu harika ekiple çalışacak olmaktan büyük heyecan duyuyorum.

Amazon MGM'in serinin yaratıcı kontrolünü devralmasının üzerinden yaklaşık iki yıl geçerken, yeni Bond'un kim olacağı sorusu da dünkü (16 Kasım) duyuruyla yanıt buldu. Ancak seçim, hem sinema yazarlarını hem de hayranları ikiye böldü.

Neden Pattinson?

İki hafta önce rol için deneme çekimine katıldığı ortaya çıktığında Pattinson'ın seçilmesi zaten güçlü bir olasılık olarak görülüyordu.

Oyuncu, bu yıl Drama'yla (The Drama) bağımsız sinemada dikkat çekti; ardından Odyssey'deki kötü karakteri ve A24 yapımı Primetime'daki ürpertici performansıyla kariyerinin en parlak dönemlerinden birine girdi. Sırada ise Dune: Çöl Gezegeni Bölüm Üç (Dune: Part Three) var.

Primetime'ı açılış hafta sonunda izleyenlerin yüzde 75'inden fazlası, bilet almalarındaki başlıca nedenin Pattinson olduğunu belirtmişti. Seyircilerin yüzde 69'unun 30 yaşın altında olması da oyuncunun genç kitle üzerindeki etkisini gösteriyordu.

Pattinson, bağımsız sinemadaki saygınlığının yanı sıra büyük yapımlarda da seyirci çekebiliyor. Tenet'ta casusluk türünde de boy gösteren oyuncu, Alacakaranlık (Twilight) ve The Batman'le büyük serilerin başrol sorumluluğunu üstlenebildiğini kanıtladı. Villeneuve'le Dune: Çöl Gezegeni Bölüm Üç'te birlikte çalışmış olması da bir başka avantaj.

Hollywood Reporter, diğer adaylardan bazıları daha alışıldık tercihler olsa da böyle bir seçimin daha riskli olacağını savunuyor:

Bond'u oynamak için laboratuvarda üretilmiş gibi görünen birini istemezsiniz. Role yeni bir yön verebilecek bir oyuncu istersiniz.

Yayına göre Pattinson, defalarca sonunun geldiği ilan edilen seri için yapımcıların seçebileceği en akıllıca ve güvenli isimlerden biri: Hem seyirci çekebilen hem de karakteri dönüştürebilecek bir oyuncu.

Collider, seçim açıklanmadan önce yayımladığı yorumda Pattinson'ın Bond'un yaptığı işten aldığı keyfi öne çıkarabileceğini savunmuştu. Yayına göre önceki oyuncuların yalnızca kısaca değindiği bu özellik, Pattinson'ın karaktere kendi damgasını vurmasını sağlayabilirdi. Yayın, Ian Fleming'in romanlarında Bond'un hayatı dolu dolu yaşayan biri olarak çizildiğini hatırlatmıştı.

Güvenli tercih mi, büyük kumar mı?

Variety ise seçime daha mesafeli yaklaşıyor. Yayındaki yorumda, yeni bir büyük yıldız yaratma fırsatını değerlendirmek yerine başarısı kanıtlanmış bir ismin tercih edildiği savunuluyor:

Yine de bu tercihte, en azından kağıt üzerinde, içime sinmeyen bir şey var. Her şey biraz fazla sorunsuz, fazla kolay, hatta biraz fazla temkinli görünüyor.

Bununla birlikte Variety, Pattinson'ın iyi bir Bond olacağından pek şüphe duymuyor. Oyuncunun hem görünüşüyle role uyduğunu hem de karakterin gerektirdiği çekicilikle soğukkanlılığı bir arada yansıtabileceğini belirtiyor.

IndieWire ise bu kadar tanınmış bir oyuncunun seçilmesini başlı başına bir kumar diye değerlendiriyor. Sean Connery, Daniel Craig, Timothy Dalton ve George Lazenby, Bond olduklarında görece az tanınıyordu. Pierce Brosnan ve Roger Moore ise televizyonda tanınıyordu ancak sinemada da yıldız olabileceklerini henüz kanıtlamamışlardı. Pattinson ise yaklaşık 20 yıldır dünya çapında tanınıyor ve Batman gibi başka bir büyük serinin de başrolünde.

Yayına göre Villeneuve'ün oyuncuyla çalışma deneyimi ve daha karanlık, içe dönük bir Bond yaratma isteği bu tercihte etkili olmuş olabilir. IndieWire ayrıca Amazon'un değişen dünyada seriyi yeniden başlatırken tanınmış bir yıldızı güvence olarak gördüğünü aktarıyor. Yayına göre rol için arayışın hız kazandığı mayıstan önce yöneticiler, Jacob Elordi'yi seçmeye sıcak bakıyordu.

"Genç Bond" beklentisi geride kaldı

40 yaşındaki Pattinson, rol için değerlendirilen Jack Lowden, Callum Turner, Josh O'Connor ve Nicholas Hoult'tan 4 yaş büyük. Pattinson, rolü aldığında Daniel Craig'in olduğundan da üç yaş büyük. Bu tercih, uzun süredir konuşulan "genç Bond" fikrinin geri plana itildiğini gösteriyor.

Pattinson, 2012'de Shortlist'e verdiği röportajda Bond'u oynamak istediğini ancak kendisini bu rolde yaklaşık 20 yıl sonra düşündüğünü söylemişti:

Daniel Craig'den sonra bu karakterin yaşanmışlıkları olmalı. Onu genç, üst sınıftan bir çocuk olarak yeniden yaratmak gülünç olurdu. Öyle olacaksa da ilk birkaç sahnede ağır işkencelerden geçmem gerekirdi. İlk filmi tek kolla falan çekmem gerekirdi.

Hollywood Reporter yazarı Borys Kit'e göre süreç öylesine gizli yürütüldü ki Pattinson bile seçildiğini duyurudan yalnızca bir gün önce, pazar sabahı Villeneuve'den öğrendi. Yapımcı Amy Pascal ise diğer adayları arayarak sonucu bildirdi.

Hayranlar ne diyor?

Britanya Kraliyet Ailesi, X hesabından "Majestelerinin Gizli Servisi'ne hoş geldiniz Bay Bond" mesajını paylaşırken sosyal medyada hem heyecan hem de itiraz vardı.

Bazı hayranlar Pattinson'ın Bond'la özdeşleştirdikleri karizma ve özgüveni yansıtmadığını savundu. Diğerleri ise aynı oyuncunun hem Batman'i hem de Bond'u canlandırmasına karşı çıktı. Amazon MGM'nin Instagram paylaşımına gelen yorumlardan birinde, karakterin başka ikonik rollerle özdeşleşmemiş bir oyuncuya verilmesi gerektiği belirtildi.

Bir başka eleştiri, büyük rollerin sürekli aynı yıldızlara gitmesiydi. Reddit'teki bir kullanıcı, Pattinson'ın ilginç kariyerine devam etmesini, Bond'un ise yeni keşfedilen ya da yükselişteki bir oyuncuya verilmesini tercih edeceğini yazdı.

Pattinson'ın Bond'u değil, onun karşısındaki kötü karakteri oynamaya daha uygun olduğunu söyleyenler de oldu. Bir başka hayran ise tam da bu ihtimalin Pattinson'ı Bond olarak görme fikrini heyecan verici kıldığını belirtti.

Bu tartışmalar seriye yabancı değil. Daniel Craig de 2005'te seçildiğinde yeterince yakışıklı olmadığı ve Bond'un sarışın olamayacağı gibi eleştirilerle karşılaşmıştı. 

Pattinson'ın seçilmesine itiraz edenlerin bir bölümü bile oyunculuğunu takdir ediyor. Şimdi asıl merak edilen, 007'yi nasıl yorumlayacağı.

Independent Türkçe, Hollywood Reporter, Entertainment Weekly, Collider, GamesRadar, Deadline, Variety, IndieWire, TheWrap, Shortlist


Robert Pattinson'ın Bond olması Batman'in geleceğini nasıl etkileyecek?

Fotoğraf: AP
Fotoğraf: AP
TT

Robert Pattinson'ın Bond olması Batman'in geleceğini nasıl etkileyecek?

Fotoğraf: AP
Fotoğraf: AP

Robert Pattinson'ın bir sonraki James Bond olacağının açıklanması, Matt Reeves'in planladığı Batman üçlemesini tamamlayıp tamamlayamayacağına dair şüpheleri artırdı.

Pattinson, ilk olarak 2022 yapımı The Batman'de Kara Şövalye rolünü üstlenmişti. Senarist ve yönetmen Reeves'in bu DC karakterini "noir dedektif" tarzında yeniden yorumladığı film, eleştirmenlerden büyük beğeni toplamıştı.

The Batman 2 (The Batman Part II) adlı devam filmi halihazırda yapım aşamasında olsa da Reeves'in kişisel bir aile meselesiyle ilgilenmek üzere projeden ayrılması nedeniyle prodüksiyon daha önce ertelenmişti. Oscar ödüllü yönetmen Steven Soderbergh filmi Reeves adına tamamlarken, yapımın 18 Şubat 2028'de sinemalarda gösterime girmesi bekleniyor.

Üçüncü halka için hiçbir zaman resmen yeşil ışık yakılmasa da Reeves'in başlangıçta filmleri üçleme olarak tasarladığı düşünülüyor. Ancak The Batman 2'nin tamamlanmasındaki uzun gecikmeye Pattinson'ın 007 rolündeki yeni taahhütleri eklenince, seri vaktinden önce sona erebilir.

Batman'in arkasındaki çizgi roman stüdyosu DC Studios halihazırda bir değişim sürecinde. Warner Bros. Discovery'nin devralma süreci kapsamında stüdyonun Skydance tarafından satın alınmasının ardından, eş başkanlar James Gunn ve Peter Safran'ın görevlerine geçen hafta son verilmişti. 

csd
Robert Pattinson, hem Batman'i hem de James Bond'u canlandıran ilk oyuncu olacak (Warner Bros./Amazon MGM)

Pattinson'ın canlandırdığı Batman zaten daha geniş DC Sinematik Evreni'nin (DCU) dışında yer alıyordu ve elden geçirilen DCU'da Pelerinli Savaşçı rolünü üstlenmeye istekli yeni bir oyuncu arayışının başlaması muhtemel.

The Independent cevap hakkı için DC Studios'la temasa geçti.

Üstüne üstlük 18 Aralık'ta Pattinson, Denis Villeneuve'ün Dune: Çöl Gezegeni (Dune) üçlemesinin son bölümünde ürkütücü kötü karakter Scytale rolünde izleyici karşısına çıkacak.

Pattinson'ın Villeneuve'le yeniden bir araya gelerek Bond rolünde ilk kez kamera karşısına geçeceği ve henüz adı belirlenmeyen filmin vizyon tarihi daha kararlaştırılmadı. Bilinen tek şey, oyuncunun Britanyalı casusu canlandırmak üzere üç filmlik bir anlaşma imzaladığı.

Yeni filmin dağıtımını üstlenen Amazon'un paylaştığı açıklamada Pattinson şunları söyledi: 

James Bond, sinema tarihinin en efsanevi karakterlerinden biri ve 007 rolünün bana emanet edilmesi hayatımın en büyük onuru. Bana inandıkları için Amazon MGM Studios'taki herkese derinden minnettarım. Bu rolle hayallerimin gerçekleştiğini söylemek az kalır. Bu ortaklık ve bu harika ekiple yapacağımız işlerle ilgili heyecanımı anlatamam.

Oyuncunun seçilmesi, Daniel Craig'in rolden ayrıldığını 2017'de resmen açıklamasının ardından 007'yi kimin oynayacağına dair yıllardır süren hararetli spekülasyonlara noktayı koydu. Son 10 yıla yakın sürede Aaron Taylor-Johnson, Henry Cavill, Theo James, Idris Elba, Paul Mescal, James Norton, Callum Turner ve Jacob Elordi gibi isimlerin rolü üstlenmesi gündeme gelmişti.

Independent Türkçe