Ukrayna-Rusya sınırında askeri gerginlik sürerken Batılı devletler de Moskova'nın işgale yeltenmemesi için neler yapabileceklerini düşünmeye devam ediyor.
ABD'nin saygın gazetelerinden Washington Post'a konuşan Amerikalı yetkililer, Biden yönetiminin Rusya'nın ithalatını vurmaya hazırlandığını söyledi. Habere göre Washington, Moskova'nın işgale girişmesi durumunda alınacak yeni kararlarla, yapay zeka ve sivil havacılık gibi stratejik alanlara darbe vurmayı düşünüyor. Bu plan genişletilirse, Rus vatandaşlarının akıllı telefon, tablet ve oyun konsolları gibi elektronik cihazlara erişimini de engelleyebilir.
Huawei'ye yönelik yaptırımlar örnek oldu
ABD yönetimi daha önce bu tarz yaptırımları sadece bir kere, "ulusal güvenliğe tehdit" olarak nitelendirdiği Çinli teknoloji devi Huawei'ye karşı kullandı. Mayıs 2019'da ekonomik kara listeye alınan Huawei'nin Amerikan teknolojisine erişimini engellemeyi amaçlayan kısıtlamalardan şirket olumsuz etkilendi.
Özellikle elektronik söz konusu olduğunda ABD'nin programlarının ya da tasarımlarının neredeyse olmazsa olmaz görüldüğü pek çok küçük parça var. Bunun sonucunda şirket yıllık kârını ilk kez 2021'de artıramadığı gibi, önceki seneye göre yüzde 30 düşüş yaşandı.
Bunu gören Amerikalı yetkililer, Devlet Başkanı Vladimir Putin'in iddialı olduğu sivil havacılık, gemicilik ve yüksek teknoloji gibi alanlarda Huawei'ye yapılanı Rusya'ya yapmak istiyor. Bunun için Avrupalı ve Asyalı müttefiklerle birlikte hareket edilmesi planlanıyor.
Tayvan, Güney Kore, ABD, Avrupa ve Japonya yeni elektronik cihazlar için gerekli gelişmiş yarıiletken üretiminde önde gelen ülkeler. Rusya'ysa tüketici elektroniği ve çip üretimi gibi konularda bu ülkelerle rekabet edemeyecek durumda.
Biden yönetiminden üst düzey bir yetkili, isminin açıklanmaması koşuluyla konuşurken "İthalati zapt ederek Rus ekonomisinin büyümesinde ana kaynak olabilecek bu sektörlerin kapasitesini düşürüp köreltebiliriz" dedi.
Özellikle bankacılığı vuracak finansal yaptırımlarla birleşecek ithalat hamlelerinin kısa sürede etki etmesi bekleniyor. Amerikalı yetkililer Rusya'da enflasyonun artmasını, rublenin değer kaybetmesini ve endüstriyel üretimin düşmesini amaçladıklarını bildirdi.
İş dünyası, Çin ve Almanya tereddütü
Ancak bir ülkeye karşı böylesi bir adım hiç atılmadığı için hazırlık aşamasındaki, "eşi benzeri yok" diye nitelenen yaptırımların ne kadar uygulanabileceği soru işaretlerine neden oluyor.
Batılı iş çevreleri, Rusya'nın misilleme yapabileceğini ve orta vadede elektronik cihazlarda ABD imzalı parçalara alternatiflerin üretilebileceğini öngörerek hiç bu kadar cüretkar atılmamış bir adıma karşı çıkabilir.
Moskova'nın kendi elektronik malzemelerini üretmek için çalışmalarını yoğunlaştıracağını tahmin eden uzmanlar, Çin'in de ABD yaptırımlarına karşı Rusya'ya yardımcı olabileceğini bildiriyor. 2020'de Rusya'nın ithal ettiği bilgisayar ve akıllı telefonların yüzde 70'ine yakını Çin'den geliyordu. "ABD mallarını kullanan Çinli üreticiler Rusya'ya satış yapmaya devam ederse, Washington ne kadar yaptırım uygulayabilir?" sorusu da gündemde.
Diğer yandan Almanya'nın Rus enerjisine bel bağlaması ve Rusya'nın Batı Avrupa'daki en fazla ticaret yaptığı ülke olması, ABD'nin yaptırımlarının İran, Küba, Suriye, Kuzey Kore gibi ülkelerde işlediği gibi etki etmesine mani olabilir.
Ukrayna'dan ayrılma talimatı verildi
Pazar günü ABD Dışişleri Bakanlığı, "Rusya'nın askeri eylem tehdidini" gerekçe göstererek Ukrayna'nın başkenti Kiev'deki diplomatik personel ve ailelerine ülkeden ayrılma talimatı vermişti.
Diğer yandan Biden yönetimi, Baltık ülekeleri ve Polonya'ya asker ve mühimmat gönderme planlarını sürdürüyor. Yetkililer, bu konuda henüz nihai kararın alınmadığını vurgularken halihazırda bulunan 200 kişilik askeri eğitim personeli dışında Ukrayna'ya Amerikan askeri göndermeye dair herhangi bir planın olmadığını da ifade etti.
Independent Türkçe, Washington Post, AA
İran Dini Lideri Ali Hamaney (AFP)
"Abraham Lincoln" uçak gemisi, 8 Ocak'ta rotasını Ortadoğu'ya çevirmeden önce Pasifik Okyanusu'nda seyrediyor (ABD ordusu)
