İranlı bazı üst düzey yetkililer Mossad’a mı çalışıyor?

İran İstihbarat Bakanı, Fahrizade’yi hedef alan bir suikast planı konusunda iki ay önce güvenlik güçlerini uyardı (AFP-Arşiv)
İran İstihbarat Bakanı, Fahrizade’yi hedef alan bir suikast planı konusunda iki ay önce güvenlik güçlerini uyardı (AFP-Arşiv)
TT

İranlı bazı üst düzey yetkililer Mossad’a mı çalışıyor?

İran İstihbarat Bakanı, Fahrizade’yi hedef alan bir suikast planı konusunda iki ay önce güvenlik güçlerini uyardı (AFP-Arşiv)
İran İstihbarat Bakanı, Fahrizade’yi hedef alan bir suikast planı konusunda iki ay önce güvenlik güçlerini uyardı (AFP-Arşiv)

İran’ın en önde gelen nükleer bilim insanı Muhsin Fahrizade, Kasım 2020’de arabası ile seyir halindeyken yapay zeka destekli uzaktan kumandalı bir makineli tüfekle hedef alınarak öldürüldü.
Sivil can kaybı olmadan hareketli bir hedefe karşı böyle hassas bir şekilde suikast gerçekleştirmek, gerçek zamanlı bir saha istihbaratı gerektiriyor.
BBC tarafından yayınlanan habere göre, İran İstihbarat Bakanı Mahmud Alevi olayın hemen ardından yaptığı bir açıklamada, güvenlik güçlerini iki ay önce bir suikast planı olduğu konusunda uyardığını iddia etti.
Bakan, “Fahrizade suikastından beş gün önce operasyonun yerini biliyorduk ancak suikastı hazırlayan kişi Silahlı Kuvvetler mensubu olduğu için suikastı engelleyemedik. Silahlı Kuvvetler’in alanında istihbarat faaliyeti yürütemeyiz. Bu yüzden suikast istihbaratıyla ilgili iki kurum arasında koordinasyonu sağlayabilmek için onlardan bir temsilci istedik. Maalesef, Silahlı Kuvvetler bize bir temsilci göndermeden Fahrizade suikasta uğradı” dedi.
İranlı Bakan, söz konusu ordu mensubunun kimliğini açıklamadı ancak dolaylı olarak failin İran Devrim Muhafızları üyesi olduğunu ima etti.
Eğer bu doğruysa, bu kişinin uyarıyı savuşturup suikast planını belirlenen tarih, saat ve yerde uygulayabilmesi için Devrim Muhafızları’nda yeterince üst düzeyde görevde olması gerekiyor.

“Evin Cezaevi’nde tutuklu Devrim Muhafızları liderleri var”
Yabancı ülkeler adına casusluk yapmakla suçlananların tutulduğu Tahran’daki Evin Cezaevi’ndeki kaynaklar BBC’ye şunları söyledi:
“Cezaevi’nde çok sayıda yüksek rütbeli Devrim Muhafızları liderleri tutuluyor. İran hükümeti, Devrim Muhafızları’nın itibarını zedelememek için isimlerini ve rütbelerini açıklamıyor.”

“Yabancı istihbarat ajansları şantaj için kanıt topluyor”
Devrim Muhafızları Kudüs Gücü’nün eski bir istihbarat yetkilisi BBC’ye yaptığı açıklamada, yabancı istihbarat ajanslarının bazı İran büyükelçileri ve Devrim Muhafızları komutanlarına karşı kanıt topladığını söyledi.
Yetkili, bunların kadınlarla ilişkiler hakkında bilgiler içerdiğini, bunların İranlı üst düzey isimlere şantaj yapmak ve yabancı casuslarla iş birliği yapmaya zorlamak için kullanılabileceğini bildirdi.

“İran’ın yarım ton gizli nükleer arşivi çalındı”
Ocak 2018 sonlarında, bir grup kişi başkent Tahran’a 30 kilometre uzaklıktaki bir sanayi bölgesinde yer alan depolama tesisine girdi.
Burada 32 kasa vardı ancak bu kişiler hangilerinin en değerli bilgileri içerdiğini biliyordu. Yedi saatten kısa bir sürede 27’sinin kilitlerini açmayı başardılar, yarım ton gizli nükleer arşivi ele geçirdiler ve iz bırakmadan ayrıldılar.
Bu İran tarihinin en cüretkar soygunlarından biriydi, ancak yetkililer sessiz kaldı.

“Çalınan belgeler Netanyahu’da ortada çıktı”
Bundan üç ay sonra, çalınan belgeler 2 bin kilometre uzakta, İsrail’in Tel Aviv şehrinde ortaya çıktı.
Dönemin İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, bir Mossad operasyonunun sonucu olarak çalınan materyali basına sundu.
Nisan 2018’de özel olarak düzenlenen bir basın toplantısında arşivleri sunan Netanyahu, Muhsin Fahrizade’nin İran’ın nükleer silah programındaki rolünü vurguladı. Bundan iki yıl sonra ise Fahrizade suikast sonucu öldürüldü.
İranlı yetkililer ise, Netanyahu’nun sunduğu bu belgelerin uydurma olduğunu ve böyle bir olayın asla yaşanmadığını iddia etti.

Ruhani: İsrail İran’ın nükleer belgelerini çaldı ve Trump’a gösterdi
İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, görevdeki son gününde, Ağustos 2021’de, İsrail’in İran’ın nükleer belgelerini çaldığını ve ABD Başkanı Donald Trump’a gösterdiğini açıkladı.
Son 20 yılda, İran’ın en önde gelen nükleer bilim insanlarından bazıları öldürüldü. İran’ın nükleer ve askeri tesislerinde çok sayıda sabotaj gerçekleşti, ancak bugüne kadar İran güvenlik güçleri saldırganları ve komplocuları engellemede veya yakalamada başarısız oldu.

İstihbarat Bakanlığı’ndan bir memur Mossad’a çalıştığı suçlamasıyla idam edildi
Mahmud Ahmedinejad’ın 2013’teki cumhurbaşkanlığının son yılında, bazı İran Devrim Muhafızları liderleri ve istihbarat görevlilerinin Mossad için casusluk suçlamasıyla tutuklandığına dair söylentiler vardı. Ancak bu iddialar resmi olarak doğrulanmadı.
Sanıklardan biri, İran İstihbarat Bakanlığı’nda İsrail’e karşı istihbarattan sorumlu memurdu. İran Devrim Mahkemesi onu mahkum etti ve bu kişi herhangi bir açıklama yapılmadan idam edildi.

Ahmedinejad: Mossad İstihbarat Bakanlığı’na sızdı
Ahmedinejad, geçtiğimiz yıl Mossad’ın İstihbarat Bakanlığı’na sızdığını kabul ederek, “İsrail casuslarının kontrolünden ve İsrail’in İran’daki entrikalarıyla mücadeleden sorumlu en kıdemli subayın kendisinin bir İsrail ajanı olması normal mi?” diye sordu.

“Mossad’ın itibarı operasyonları sessizce yürütmektir”
İsrail, Mossad’ın faaliyetleri hakkında nadiren yorum yapıyor.
İsrail eski Savunma Bakanlığı yetkilisi General Amos Gilad BBC’ye bunun başarılı bir strateji olduğunu söyledi.
Gilad, “Her türlü propagandaya karşıyım. Ateş etmek istiyorsan et, konuşma, Mossad’ın itibarı, gizli olduğu iddia edilen fantastik operasyonları, reklamsız olarak yürütmektir” yorumunda bulundu.

“İranlı liderleri hayatları için endişelenmeli”
Bugün, eski İranlı yetkililer, Mossad’ın İran’ın güvenlik ve istihbarat kurumlarındaki üst düzey yetkililere erişiminden endişe duyuyor.
Eski İran İstihbarat Bakanı ve Cumhurbaşkanı Ruhani’nin başdanışmanı Ali Yunesi bir röportajda şu uyarıyı yaptı;
“Mossad’ın ülkenin birçok yerindeki nüfuzu o kadar büyük ki, İran liderliğinin her üyesi hayatı ve güvenliği için endişelenmeli.”



Trump İran’la savaşa doğru ilerliyor... Danışmanları ekonomiye odaklanmasını tavsiye ediyor

 ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
TT

Trump İran’la savaşa doğru ilerliyor... Danışmanları ekonomiye odaklanmasını tavsiye ediyor

 ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)

ABD Başkanı Donald Trump dün yaptığı açıklamada, İran’a sınırlı bir askeri saldırı düzenlemeyi düşündüğünü söyledi. Pentagon ise İran’a yönelik haftalar sürebilecek bir operasyon için hazırlıklarını sürdürüyor; operasyonun güvenlik tesislerinin yanı sıra nükleer altyapıyı da hedef alabileceği belirtiliyor.

Reuters’ın analizine göre, olası saldırı haberleri, Trump’ın danışmanlarının ekonomik kaygılara odaklanması için baskı yaptığı bir döneme denk geliyor. Bu durum, bu yıl yapılacak ara seçimler öncesinde herhangi bir askeri tırmanışın siyasi risklerini öne çıkarıyor.

Trump, Ortadoğu’daki Amerikan birliklerinin yoğun şekilde takviye edilmesini ve İran’a olası bir hava saldırısına hazırlanılmasını emretti; operasyonun haftalar sürebileceği belirtilse de detay verilmedi.

Uzmanlar, Trump’ın İran’a odaklanmasını, ikinci döneminin ilk 13 ayında dış politikanın -özellikle askeri gücün geniş kullanımının- iç politika konularının önüne geçtiğinin en somut göstergesi olarak değerlendiriyor. Bu dönemde ABD halkının çoğunluğunun önceliği olan yaşam maliyeti gibi iç meseleler büyük ölçüde gölgede kaldı.

Trump’ın danışmanları, seçim öncesinde ekonomiye odaklanılması çağrısında bulundu

Beyaz Saray’dan üst düzey bir yetkili, Trump’ın agresif söylemine rağmen yönetim içinde İran’a saldırı konusunda henüz ‘destek’ bulunmadığını açıkladı. Kimliği açıklanmayan yetkili, Trump’ın danışmanlarının, kararsız seçmenlere ‘karışık mesajlar’ vermekten kaçınmanın ve ekonomiye öncelik vermenin önemini de fark ettiklerini belirtti.

Beyaz Saray danışmanları ve Cumhuriyetçi Parti kampanya yetkilileri, Trump’ın ekonomik konulara odaklanmasını istiyor. Geçen hafta bazı kabine üyeleriyle yapılan özel bir brifingde de bu konunun kampanyanın en önemli meselesi olduğu vurgulandı; toplantıya Trump katılmadı, ancak kaynak toplantıya katılanlardan biri olarak bilgi verdi.

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre başka bir Beyaz Saray yetkilisi yaptığı açıklamada, Trump’ın dış politika gündeminin ‘doğrudan Amerikan halkı için kazançlar’ sağladığını söyledi. Yetkili, “Başkanın tüm adımları (ister dünyayı daha güvenli hale getirmek, ister ülkemiz için ekonomik kazanımlar sağlamak olsun) ABD’yi önceliklendiriyor” dedi.

Kasım ayında yapılacak seçimler, Trump’ın mensubu olduğu Cumhuriyetçi Parti’nin Kongre’nin her iki kanadındaki kontrolünü koruyup koruyamayacağını belirleyecek. Demokratların bir veya her iki meclisi kazanması, Trump için kalan başkanlık döneminde ciddi bir siyasi engel oluşturabilir.

Cumhuriyetçi stratejist Rob Godfrey, İran ile uzun süreli bir çatışmanın Trump ve Cumhuriyetçiler için büyük bir siyasi tehdit oluşturacağını söyledi. Godfrey, “Başkan, üç kez art arda Cumhuriyetçi Parti’den aday olmasını sağlayan siyasi tabanı göz önünde bulundurmalı; bu taban dış politikaya şüpheyle bakıyor ve dış çatışmalara karışılmasına karşı; çünkü ‘sonsuz savaşları bitirme’ vaat edilmiş açık bir seçim taahhüdüydü” dedi.

Cumhuriyetçiler, seçim kampanyasında geçen yıl Kongre tarafından onaylanan vergi indirimleri ile konut maliyetlerini ve reçeteli bazı ilaçları düşürmeye yönelik programları öne çıkarmayı planlıyor.

Venezuela’dan daha güçlü bir düşman

Bazı muhalif seslere rağmen, Trump’ın izoleci yaklaşımını savunan MAGA (Amerika’yı Yeniden Büyük Yap) hareketinin destekçileri, geçen ay Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu görevden alan ani müdahaleyi destekledi. Ancak ABD, İran ile bir savaşa girerse Trump daha güçlü bir direnişle karşılaşabilir.

Trump, İran’ın nükleer programıyla ilgili bir anlaşmaya varılmaması durumunda ülkeyi bombalamakla defalarca tehdit etti. Dün de uyarısını tekrarlayarak, “Onlar için adil bir anlaşma yapmaları en iyisi” dedi.

İran Dini Lideri Ali Hamaney (AFP)İran Dini Lideri Ali Hamaney (AFP)

ABD, geçtiğimiz haziran ayında İran’daki nükleer tesisleri hedef aldı ve Tahran’ı, tekrar bir saldırıya uğraması durumunda sert bir yanıt vermekle tehdit etti.

Trump destekçileri ‘kararlı ve sınırlı önlemleri’ destekliyor

Trump, 2024 yılında ikinci başkanlık dönemini kazanırken büyük ölçüde ‘Önce Amerika’ yaklaşımına dayandı; bu yaklaşım yüksek enflasyonu düşürme ve maliyetli dış çatışmalardan kaçınma taahhütlerini içeriyordu. Ancak anketler, yüksek fiyatları düşürme konusunda Amerikan halkını ikna etmekte zorlandığını gösteriyor.

Buna karşın Cumhuriyetçi stratejist Lauren Kole, Trump’ın destekçilerinin, eylem belirleyici ve sınırlı olduğu takdirde İran’a karşı askeri adımları destekleyebileceğini söyledi. Kole, “Beyaz Saray, atılacak her adımı Amerikan güvenliği ve iç ekonomik istikrarla açık şekilde ilişkilendirmeli” dedi.

Ancak anketler, halkın başka bir dış savaşa girme konusunda isteksiz olduğunu gösteriyor. Trump’ın seçmenlerin ekonomik kaygılarını tamamen çözme vaadini yerine getirmedeki zorlukları göz önüne alındığında, İran ile olası bir tırmanış, başkan için ciddi riskler taşıyor. Trump, Reuters ile yaptığı son röportajda, partisinin ara seçimlerde zorluklarla karşılaşabileceğini kabul etmişti.

Savaşın çeşitli nedenleri

Tarih boyunca dış politika nadiren ara seçimlerde seçmenler için belirleyici bir konu olmuştur. Ancak Trump, Ortadoğu’ya iki uçak gemisi, savaş gemileri ve savaş uçaklarını içeren büyük bir güç sevk edince, İran önemli tavizler vermediği sürece askeri bir harekât gerçekleştirmekten başka seçeneği kalmamış olabilir. Aksi takdirde uluslararası alanda zayıf görünme riskiyle karşı karşıya.

Trump’ın olası bir saldırı için sunduğu gerekçeler ise belirsiz ve çeşitli. Ocak ayında, İran hükümetinin ülke genelindeki halk protestolarını bastırma kampanyasına yanıt olarak saldırı tehdidinde bulundu, ancak daha sonra geri adım attı.

"Abraham Lincoln" uçak gemisi, 8 Ocak'ta rotasını Ortadoğu'ya çevirmeden önce Pasifik Okyanusu'nda seyrediyor (ABD ordusu)"Abraham Lincoln" uçak gemisi, 8 Ocak'ta rotasını Ortadoğu'ya çevirmeden önce Pasifik Okyanusu'nda seyrediyor (ABD ordusu)

Son dönemde ise askeri tehditlerini İran’ın nükleer programını sona erdirme talepleriyle ilişkilendirdi ve ‘rejim değişikliği’ fikrini gündeme getirdi. Ancak kendisi ve yardımcıları, hava saldırılarının bunu nasıl gerçekleştireceğini açıklamadı.

Beyaz Saray’daki ikinci yetkili, Trump’ın ‘her zaman diplomasiyi tercih ettiğinin ve İran’ın geç olmadan anlaşmaya varması gerektiğinin’ açık olduğunu söyledi. Yetkili, başkanın ayrıca İran’ın ‘nükleer silaha sahip olamayacağını, üretim kapasitesi bulunamayacağını ve uranyum zenginleştiremeyeceğini’ vurguladığını bildirdi.

Birçok gözlemci, Trump’ın bu belirsizliğini, Başkan George W. Bush’ın 2003’te Irak’ı işgal etme gerekçesiyle ortaya koyduğu net hedeflerle karşılaştırıyor.

Bush, ülkenin kitle imha silahlarını yok etmeyi amaçladığını açıkça belirtmişti; ancak bu hedeflerin daha sonra yanlış istihbarat ve asılsız iddialara dayandığı ortaya çıkmıştı.

Godfrey, ara seçimlerde belirleyici rol oynayan bağımsız seçmenlerin, Trump’ın İran ile nasıl başa çıktığını yakından izleyeceğini söyledi. Godfrey, “Seçmenler ve başkanın tabanı, Trump’ın argümanlarını sunmasını bekleyecek” dedi.


Doğu Pasifik Okyanusu'nda bir tekneye düzenlenen ABD bombardımanında üç kişi hayatını kaybetti

Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)
Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)
TT

Doğu Pasifik Okyanusu'nda bir tekneye düzenlenen ABD bombardımanında üç kişi hayatını kaybetti

Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)
Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)

ABD ordusu, son aylarda yaşanan benzer olayların sonuncusu olarak, Doğu Pasifik'te bir tekneyi bombaladığını ve üç mürettebatın öldüğünü açıkladı.

Trump yönetimi, bölgede uyuşturucu kaçakçılığı şüphesiyle imha edilen gemilerin başarısını övüyor. ABD ordusu, X platformunda yaptığı bir paylaşımda, teknenin "uyuşturucu kaçakçılığı operasyonlarına karıştığını" belirtti.


Rodriguez: Daha demokratik, adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz

Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
TT

Rodriguez: Daha demokratik, adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz

Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)

Venezuela'nın geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez, devlet televizyonunda dün yayınlanan konuşmasında, "daha demokratik, daha adil ve daha özgür bir Venezuela" inşa etmek için çalıştığını söyledi.

Rodriguez, yüzlerce siyasi mahkumu serbest bırakacak tarihi af yasasının kabul edilmesinden bir gün sonra, dün yaptığı açıklamada, "Bugün daha demokratik, daha adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz ve bu herkesin çabasıyla yapılmalıdır" ifadelerini kullandı.