Biyoloji öğretmeni Olga Shchegoleva, Saint Petersburg'da prestijli bir okulda işe başladıktan yalnızca birkaç ay sonra, artan muhafazakarlıkta bir toplumsal atmosfere sahip ülkesinde, yönettiği cinsel eğitim bloğu yüzünden istifa etmesi yönünde baskıyla karşılaştı.
Söz konusu bloğu yetişkinlere yönelik olsa da bazı endişeli velilerin okul yönetimine şikayette bulunması, Shchegoleva’ya kendi deyimiyle çok sevdiği işini bırakmaktan başka çare bırakmadı.
AFP’ye konuşan Shchegoleva, “Öğretmenlerin iş dışında bir yaşamları veya hobileri olmadığı, resmi olarak belirtilmemiş olsa da uymaları beklenen bazı etik standartlar olduğu inancı hakim” ifadelerine başvuruyor.
Muhafazakar politikalar
Bu tür durumlara maruz kalan yalnızca 31 yaşındaki Shchegoleva değil. Son zamanlarda yüzlerce öğretmenin ‘ahlaka aykırı’ davranış sergiledikleri iddialarıyla görevden alındığı veya istifaya zorlandığı biliniyor. Bu durum, Devlet Başkanı Vladimir Putin'in muhafazakar politikaları desteklemekten çekinmediği Rusya'da büyüyen hoşgörüsüzlük atmosferini somut hale getiriyor.
Rus Ortodoks Kilisesi müttefiki Başkan Putin, kendi deyimiyle Batı'nın teşvik ettiği sapkınlık karşısında geleneksel değerlerin savunucusu olduğunu söylüyor.
Rusya Eğitim Bakanlığı, AFP’nin bu yöndeki sorularını cevapsız bıraktı. Ancak öğretmenlere dair bir sendika başkanı Yuri Varlamov, son beş yılda mahkemelerin ahlaka aykırı davranışlarla bağlantılı en az 2 bin karara vardığını belirtiyor. Çoğu vakanın öğretmenlerle ilgili olduğunu söyleyen Varlamov, “Ahlaka aykırı davranış bahanesi, işverenler tarafından istenmeyen çalışanlara karşı giderek daha fazla başvurulan bir bahane hale geldi” diyor.
2018'de Sibirya'nın Omsk kentinde, aynı zamanda büyük beden mankenliği yapan bir öğretmene uygunsuz olarak nitelendirilen fotoğrafları nedeniyle istifa etmesi yönünde baskı yapılmıştı.
2021'de ise Sibirya'daki Novosibirsk şehrinden bir öğretmen, internette yayınladığı müstehcen görüntüler nedeniyle görevinden alınmıştı.
Aktivistler, onlarca öğretmenin cinsel yönelimleri veya siyasi muhalefetleri dolayısıyla işten çıkarıldığını söylüyor.
Kuzeybatı Rusya'da eski Sovyet döneminden kalma cezai çalışma kampları ile bilinen Mikun'da tarih öğretmeni Nikita Tushkanov, kolundaki dövmeler ve uzun saçlarıyla bazen yaşlı meslektaşlarını rahatsız edebildiğini söylüyor.
Okullarda Ortodoks din eğitiminin teşvik edilmesine karşı olduğunu vurgulayan Tushkanov, Putin'in geçen yıldan beri hapiste bulunan rakibi Alexei Navalny'ye desteğini gizlemiyor. Navalny'nin destekçileri, tutuklanmasına karşı Ocak 2021’de sokaklara döküldüğünde, Tushkanov ise elinde “Sus ya da öl!” yazılı pankartıyla Mikun'da tek kişilik bir miting düzenlemişti.
Düzenlediği bu protestonun ‘bardağı taşıran son damla olduğunu’ söyleyen Tushkanov, iki ay sonra işten atıldığını, bu yöndeki adli dilekçelerinin ise sonuç vermediğini söylüyor.
Hatta başvuruda bulunduğu bir okul müdürünün bir adli yetkiliden “Tushkanov’u işe alırsanız başınız belaya girer” tehdidi aldığını da ekliyor.
Toplum ‘cansız hale geldi’
Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığı habere göre Navalny ile bağlantılı bir öğretmenler sendikasının başında yer alan Daniil Ken, radikal liberal veya muhalefeti destekleyen öğretmenler üzerindeki baskının arttığını söylüyor. ‘Ahlaka aykırı’ davranış sergiledikleri iddialarının aslında sağlam kanunlarla korunan öğretmenlerden kurtulma yollarından biri olduğunu belirten Ken, yetkililerin, iktidar değişikliği çağrısında bulunan muhalif öğretmenlerden çekindiğini düşünüyor.
AFP’ye konuşan Ken, “Bu durum, kırsal kesimdeki alt düzey bürokratlardan Başkan Putin'e kadar tüm güçlerin refahını tehdit edebilir” diyor.
Şu anda bir sivil toplum örgütünde çalışan Shchegoleva ise mevcut iklimin toplumda cansızlığa yol açtığını söylüyor. Aynı zamanda “İlerlemenin, gelişmenin, daha modern hale gelmenin, vefalı, anlayışlı ve hoşgörünün olmanın mümkün olmadığı izlenimi var” ifadelerini kullanıyor.
