İzzeddin Ebu Ayşe
Gazze Belediyesi ekipleri, Gazze Şeridi’ndeki çöp sahasında Usame Sarsak adlı çocuğun cesedini buldular.. Yapılan ön incelemelerde çocuğun tonlarca atık arasında geri dönüşüme uygun plastik ve sert malzeme ararken yaşamını yitirdiği anlaşıldı.
Çöp yığınlarının altına gizlenmesinin Usame Sarsak’ın ölümüne yol açtığı, çalışanların ise bunu fark etmediği bildirildi. Babası ile aynı meslekte çalışan Sarsak, çöp yığınları arasında satılabilecek malzemeler arıyordu.
Çöp sahaları
Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı habere göre Usame'nin ölümü, başta çocuklar olmak üzere Gazze'de geçimlerini çöp sahalarından elde edenlerin karşılaştığı tehlikeleri gözler önüne serdi.
Gazze'de çöp sahalarında plastik, metal veya geri dönüşüme uygun malzemeleri arayan işçilere ‘nebbaş’ deniyor. Nebbaşlık son beş yıldır yaygın bir meslek haline geldi.
Sokaklardaki çöp konteynırlarından toplanan çöpler, bunları sıkıştıran araçlar ile ana çöp sahalarına aktarılıyor.
Halk, Usame'nin ölümünden belediyeyi sorumlu tuttu. Çöp sahasına giren çok sayıda işçi nedeniyle şimdilik buradaki çalışmaları durdurmak zorunda kaldıklarını söyleyen belediyenin medya yetkilisi Hüsni Muhenna, geçimlerini çöp sahalarından elde edenler konusunun büyük bir sorun teşkil ettiğini belirtti. Belediyenin yetkili makamlarla birlikte buna radikal bir çözüm bulmaya çalıştığı bilgisini paylaştı.
Resmi veriler mevcut değil
Araştırmacılar, yüzde 80 sınırını aşan yüksek yoksulluk oranları ve yüzde 75'e ulaşan işsizliğin doğal bir sonucu olarak insanların geçimlerini çöplerde aramaya başladığına dikkat çekiyorlar. Çalışma Bakanlığı istatistikleri, mesleğini kaybedenler ve üniversite mezunları da dahil olmak üzere iş arayan sayısının 500 bine ulaştığını gösteriyor.
Gazze’deki nebbaşların sayısına dair resmi bir veri mevcut değil. Zira düzensiz işçi sınıfına giren bu gruba ilişkin herhangi bir kayıt tutulmuyor. Ancak araştırmacılar, Gazze Şeridi’ndeki tüm çöplüklerde en az 4 bin nebbaş olduğu tahmininde bulunuyor.
Gazze’de günlük yaklaşık bin 200 ton atığın getirildiği Cuhru ed-Dik ana çöp sahası, merkez bölge çöp sahası ve Refah çöp sahası olmak üzere üç farklı çöp sahası bulunuyor. Gazze Şeridi belediyelerinin bildirdiğine göre şubat ayı başlarında çok sayıda nebbaş çöplüklere girerek buralardaki çalışmaları engellemişti. Dolayısıyla belediye araçlarının buradaki çalışmaları durdurmak zorunda kalması, insan ve çevre sağlığını tehdit eder hale geldi.
Günde 5 dolar
Toplumun bu mesleğe bakış açısı ve hissettiği utanç yüzünden kılık değiştirerek çalıştığını söyleyen Halil, burada geçimini sağlamak için eline ancak 5 dolar geçtiğini belirtiyor.
Gazze'deki işsizlik ve zor hayat şartlarının kendi deyimiyle kendisini bu ‘tiksindirici’ işe başvurmak zorunda bıraktığını vurgulayan Halil, aksi takdirde çocuklarına ekmek götüremeyeceğini söyledi. Sokaklarda çöpleri karıştırdığı sırada vatandaşların kınamalarına maruz kaldığını kaydetti.
Yaptığı işte her gün karşılaştıkları tehlikelerin farkında olduğunu söyleyen Halil, büyük buldozerler kullanan belediye çalışanlarının kendilerini fark etmediğini ayrıca çöp topladıkları sırada ellerinde kesiklere neden olabilecek kesici aletlere rastladıklarını belirtti. “Kullanabileceğimiz eldiven gibi koruyucu araçlarımız yok. Devlet önemsemezken biz bu malzemelere nasıl ulaşabiliriz?” diye sordu. Uzmanlar ise geçim kaynakları olsa dahi bu insanların çalışmayı bırakmaları gerektiği görüşünde.
Medya yetkilisi Hüsni Muhenna, nebbaş olgusunun son yıllarda tekrarlayan, endişe verici bir sorun haline geldiğini, buna rağmen söz konusu kesime yakınlık gösteren devlet kurumlarının zorlu ekonomik koşullar ışığında atık toplayıp satmanın bir gelir kaynağı teşkil ettiğinin farkında olduklarını söylüyor. Ancak bu sahalar, aynı zamanda İsrail ile güvenlik şeridine yakın olmaları açısından da tehlike teşkil ediyor.
Bu sorunun tüm tarafların ve bileşenlerin müdahalesini gerektirdiğini vurgulayan Muhenna, geri dönüşüm projelerini destekleyen bağışçılar aracılığıyla belediyenin çöplerin çöp sahalarına gelişi öncesinde türlerine göre ayrılması ve nebbaşların bu sürece dahil edilmesi yönünde bir vizyon geliştirdiğini söylüyor.
Söz konusu plan gerçekleştirilene kadar ilgili ve resmi makamlardan nebbaşların çöp sahalarına girişlerini engellemelerini talep ettiklerini ancak çözümün genellikle anlık ve geçici olduğunu vurgulayan Muhenna bu mesleği yapanların güvenlik yetkilileri tarafından engellendikten hemen sonra çöp sahalarına geri döndüğünü belirtiyor.
