WHO: Geçen hafta vaka sayıları yüzde 19 düşerken, ölümler yüzde 4 arttı

Dünya çapında vaka sayılarındaki düşüşe rağmen Kovid-19 kısıtlamalarının kaldırılmasında acele edilmesine karşı uyarılar

Almanya’nın Bremen şehrindeki bir alışveriş merkezinde Kovid-19 karşıtı önlemlere bağlı kalan insanlar (EPA)
Almanya’nın Bremen şehrindeki bir alışveriş merkezinde Kovid-19 karşıtı önlemlere bağlı kalan insanlar (EPA)
TT

WHO: Geçen hafta vaka sayıları yüzde 19 düşerken, ölümler yüzde 4 arttı

Almanya’nın Bremen şehrindeki bir alışveriş merkezinde Kovid-19 karşıtı önlemlere bağlı kalan insanlar (EPA)
Almanya’nın Bremen şehrindeki bir alışveriş merkezinde Kovid-19 karşıtı önlemlere bağlı kalan insanlar (EPA)

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) haftalık epidemiyolojik raporunda, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) vaka sayılarının geçen hafta içerisinde yüzde 19 düşüş gösterirken, can kaybının yüzde 4 arttığını belirtti.
Raporda, 7-17 Şubat tarihleri arasında küresel vaka sayılarının 16 milyon, can kaybının ise 74 bin olarak kaydedildiği belirtildi.  Bu veriler, can kaybında altıncı kez haftalık oranlarda artış kaydedilirken, üçüncü kez vaka sayısında azalma kaydedildiği anlamına geliyor.
Söz konusu vakaların yarısından fazlası Avrupa’da kaydedildi. Avrupa, aşılama oranının en yüksek olduğu bölge olmasına rağmen, bölgedeki vaka sayısı 9,5 milyona ulaştı. Doğu Asya ise, vaka sayısında önceki haftaya göre artış kaydedilen tek bölge oldu.
Raporun verileri ile ilgili ilk yorumlarda, WHO aşı kampanyalarında uzun bir yol kat eden ülkelerde kısıtlamaları kaldırmak için acele etmenin yol açabileceği sonuçlar konusunda bir kez daha uyarıda bulundu. Zira yeni varyant, hızlı ve yoğun bir şekilde yayılmaya devam ediyor. WHO ayrıca, yılın ilk yarısı bitmeden dünya nüfusunun yüzde 70’inin aşılanması hedefine ulaşmak için gelişmekte olan ülkelere yapılan teknik yardımın artırılmasına yönelik bir kez daha çağrıda bulundu.
Almanya’daki, Robert Koch Enstitüsü yeni vaka sayısının salı günü 150 bine düşmesinin ardından, çarşamba günü 220 bini aştığını ayrıca can kaybının 247’ye ulaşması ile pandeminin başlangıcından bu yana kaydedilen toplam can kaybı sayısının 120 bini aştığını belirtti. Alman hükümeti, zorunlu aşıların uygulanması için Meclis’e sunduğu ve iktidar koalisyonu içinde bile sert itirazlarla karşılaşan yasa tasarısını geri çekmeye hazırlanırken, Avusturya Başbakanı Karl Nehammer, salgını kontrol altına almak için getirilen kısıtlamaların çoğunun 5 Mart itibariyle kaldırılmasına karar verildiğini duyurdu. Avusturya, bu ayın başından itibaren Avrupa Birliği’nde (AB) zorunlu aşılama uygulayan ilk ülke oldu. Söz konusu kararın Haziran ortasına kadar yürürlükte kalacağını duyuruldu.
Avrupa Birliği’nde bu türdeki ilk inceleme olarak, Hollanda Güvenlik Konseyi, pandemi yaklaşımına ilişkin ilk raporunda, pandeminin ortaya çıktığı dönemde Hollanda’nın Kovid-19 gibi bir salgının yayılmasıyla yüzleşmeye hazır olmadığı, bunun virüsü kontrol altına almak için hükümet tarafından getirilen kısıtlamaların toplumsal yansımalarının fark edilmesine engel olduğu, ayrıca Kovid-19 kurbanların en çok kaydedildiği yerler olan huzurevlerinde “sessiz felaket” olarak adlandırdığı duruma neden olduğu belirtildi.
Avrupa Bulaşıcı Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC), aşılama oranlarının yüksek olduğu ülkelerin çoğunda yeni vaka sayılarında gözle görülür düşüş olmasına rağmen, çoğu Avrupa ülkesinde can kaybının hala yüksek olduğu konusunda uyarıda bulundu. ECDC yeni varyantların ortaya çıkma riskinin hala mevcut olduğuna dair uyarıda bulunarak, mümkün olduğu kadar çok sayıda yaşlıya takviye doz aşı uygulanması çağrısında bulundu.
ECDC’nin bir sözcüsü dün (Çarşamba), yeni tip koronavirüs ile enfeksiyona karşı ilaç geliştirmek üzere binlerce kimyasal bileşen üzerinde çalışmalar yürüten 30’dan fazla Avrupa bilimsel araştırma merkezini içeren bir projenin yürütüldüğünü açıkladı. ECDC, AB ülkelerindeki biyoteknoloji merkezleri tarafından denetlenen araştırmanın ilk aşaması ile ilgili olarak, içlerinden en uygun olanın seçilmesi için şu ana kadar incelenen 8 binden fazla bileşen olduğunu, ikinci aşamada Kovid-19’a neden olan SARS-CoV-2 virüsünün enjekte edildiği hayvanlar üzerinde test edildiğini ve son aşamada insanlar üzerinde klinik deneylerde en etkili olanın uygulanmaya başlanacağını açıkladı.
Sözcü, bu projenin Kovid-19 pandemisinin sona ermesinin ardından, özellikle iklim değişikli nedeniyle sayılarının artması beklenen sivrisinekler ve diğer böcekler tarafından taşınan virüslerin neden olabileceği gelecekteki diğer pandemilere hazırlık kapsamında başka antiviraller geliştirmek için devam edeceğini söyledi. Bu proje kapsamında, şu anda AIDS ve sıtmadan daha fazla ölüme neden olan ve bu yüzyılın ortalarında kanser kurbanlarının sayısını geçmesi beklenen mikroplara karşı ilaç geliştirmek için araştırma dairesinin de genişletilmesi planlanıyor.
ABD Ulusal Sağlık İstatistikleri Merkezi İstatistik Birimi başkanı Robert Anderson, pandeminin başlangıcından bu yana Kovid-19’un neden olduğu can kaybı sayısının 1 milyonu aştığını bildirdi. Diğer yandan küresel olarak can kaybını takip eden Johns Hopkins Üniversitesi, ABD’de Kovid-19’dan kaynaklanan can kayıpları sayısının 952 bin 603 kişiye ulaştığına dikkat çekti.

AB’nin imha edeceği aşı Afrika’ya bağışladığı aşıların iki katı
“Halkın Aşı İttifakı” Avrupa Birliği’nin bu ayın sonuna kadar imha edeceği doz sayısının, bu yıl Afrika ülkelerine bağışladığı doz sayısının iki katına denk gelmesini kınadı. İlaç ve aşıların dünyanın tüm ülkelerine adil bir şekilde dağıtılması çağrısında bulunan bir grup sivil toplum örgütünün yer aldığı Halkın Aşı İttifakı dün yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği ülkelerinin, bu yılın başından bu yana Afrika ülkelerine bağışladığı 30 milyon doz aşıya kıyasla, son kullanma tarihi nedeniyle bu ayın sonuna kadar 55 milyon doz aşıyı imha edeceğini belirtti. Açıklamada “Avrupa, Afrika’ya verdiği sözleri tutmadı ve büyük miktarlarda aşı aldı” ifadelerine yer verilirken, AB’nin Afrika ülkelerinde Kovid-19’a karşı aşı üretimine engel olan faktör olduğuna dikkat çekildi.



"İnsani" nedenlerle... Bolsonaro'nun cezasını geçici ev hapsinde çekmesine izin verildi

Brezilya Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro (AFP)
Brezilya Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro (AFP)
TT

"İnsani" nedenlerle... Bolsonaro'nun cezasını geçici ev hapsinde çekmesine izin verildi

Brezilya Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro (AFP)
Brezilya Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro (AFP)

Brezilya Yüksek Mahkemesi eski Cumhurbaşkanı Jair Bolsonaro'ya, bronkopnömoni tedavisi gördüğü hastaneden taburcu edildikten hemen sonra, insani nedenlerle geçici olarak ikametgahında ev hapsi verilmesine karar verdi.

AFP tarafından görülen bir mahkeme belgesinde Hakim Alexandre de Moraes, "İlk etapta 90 gün süreyle geçici insani ev hapsine izin veriyorum" dedi ve bu sürenin tıbbi değerlendirmelere bağlı olarak yenilenebileceğini belirtti.

Brezilya'nın eski Cumhurbaşkanı Jair Bolsonaro, Brasilia'daki konutunda görüntülendi (AFP)Brezilya'nın eski Cumhurbaşkanı Jair Bolsonaro, Brasilia'daki konutunda görüntülendi (AFP)

Darbe girişiminden 27 yıl hapis cezasına çarptırılan 71 yaşındaki Bolsonaro, ocak ayının ortalarından beri cezasını Brasilia'daki "Pabuda" cezaevi kompleksinde çekiyordu.


Trump: İran, nükleer silaha sahip olmayacağını kabul etti, ABD’ye petrol ve doğalgaz alanında çok büyük bir hediye verdi… İran yalanladı

ABD Başkanı Donald Trump, bugün Beyaz Saray’da basın mensuplarına açıklamalarda bulundu (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump, bugün Beyaz Saray’da basın mensuplarına açıklamalarda bulundu (AFP)
TT

Trump: İran, nükleer silaha sahip olmayacağını kabul etti, ABD’ye petrol ve doğalgaz alanında çok büyük bir hediye verdi… İran yalanladı

ABD Başkanı Donald Trump, bugün Beyaz Saray’da basın mensuplarına açıklamalarda bulundu (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump, bugün Beyaz Saray’da basın mensuplarına açıklamalarda bulundu (AFP)

ABD Başkanı Donald Trump, bugün (Salı) yaptığı açıklamada, İran’ın enerji alanında Amerika’ya “büyük bir taviz” sunduğunu belirterek bunu olumlu bir gelişme olarak nitelendirdi. Ancak detay vermedi. İran, nükleer silaha sahip olmayacağını kabul ettiğini ifade eden Trump, müzakerelerin “doğru kişilerle” yapıldığını ve tarafların çatışmaları durduracak bir anlaşma imzalamaya istekli olduğunu belirtti. Washington ve Tahran’dan gelen çelişkili işaretler, savaşı sona erdirmek için kırılgan bir diplomatik sürecin başladığını gösterse de bunun gerçek müzakerelere dönüşüp dönüşmeyeceği hâlâ belirsiz.

Tahran, doğrudan herhangi bir müzakere yürütülmediğini belirterek aracılar üzerinden iletilen mesajların bir müzakere sürecine girdiği anlamına gelmediğini vurguladı.

Trump, söz konusu “hediyenin” Hürmüz Boğazı ile ilişkili olabileceğine işaret etti. Boğaz, petrol taşımacılığı açısından kritik bir su yolu ve ABD, burayı açık tutmak istiyor. Trump Beyaz Saray’da gazetecilere şunları söyledi: “Bize bir hediye verdiler, bugün ulaştı ve çok büyük bir hediye, devasa bir paraya eşdeğer. Bu nükleer bir konu değildi, petrol ve gaz ile ilgiliydi ve yaptıkları son derece olumlu bir adım oldu.”

Başkan Trump, ABD’nin savaşı kazandığını belirtti. Savunma Bakanı Pete Hegseth’in operasyonun hızlı ilerleyişinden hayal kırıklığı duyduğunu ifade etti:

“Pete, işlerin bu kadar hızlı bitmesini istemiyordu.”

Trump, ABD’nin İran’da “doğru kişilerle” görüştüğünü ve düşmanlıkları sona erdiren bir anlaşmaya ulaşmak istediklerini söyledi. İranlıların da anlaşmaya güçlü bir şekilde istekli olduğunu belirten Trump “Şu anda İran ile müzakereler halindeyiz” dedi.

Başkan Trump, İran rejiminin değiştiğini de vurgulayarak, “Şimdi İran’da yeni bir lider kadromuz var, bakalım performansları nasıl olacak” ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı, Washington’ın İran ile “mevcut çatışmayı durdurmak” amacıyla müzakereler yürüttüğünü de doğruladı. Trump, “Dün söylediğim her şey tamamen doğru. Şu anda müzakereler yürütülüyor” diyerek, görüşmelere temsilcisi Steve Witkoff, damadı Jared Kushner, Başkan Yardımcısı J.D. Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun katıldığını belirtti.

Trump, ABD’nin savaş hedeflerine zaman çizelgesinin önünde olduğunu, İran’ın füze üslerini, askeri silahlarını ve nükleer reaktörlerini tahrip ettiklerini söyledi. Trump ayrıca, “Enerji tesislerini yok etmek isteseydik yapardık, kimse bunu engelleyemezdi” dedi.

Bu açıklamalar, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon)’un, İran’a karşı operasyonları güçlendirmek amacıyla yaklaşık 3 bin  kişilik 82. Hava İndirme Tümenini Ortadoğu’ya konuşlandırmayı planladığını duyurmasıyla geldi. Şarku’l Avsat’ın  Wall Street Journal’dan aktardığı habere göre resmi yazılı emir önümüzdeki saatlerde çıkacak.

Gazeteye göre yetkililer, İran’a doğrudan kara kuvvetleri gönderme kararı alınmadığını belirtti. Ancak, 82. Hava İndirme Tümeni’nin konuşlandırılması, Başkan Trump’a bir dizi stratejik seçenek sunuyor.

Çoklu arabuluculuk çabaları

Bölgedeki birçok ülke, özellikle Pakistan, doğrudan görüşmeler veya mesaj iletimi için devreye girdi. Ancak İran, İsrail ve Avrupa kaynaklarına göre hâlâ büyük bir uçurum var ve hızlı bir anlaşma ihtimali sınırlı.

Pakistan, olası doğrudan görüşmeler için öne çıkan aday olarak öne çıktı. Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif, Salı günü, Trump’ın enerji altyapısı hedefli saldırıları ertelemesinin ardından, ülkesinin ABD ve İran arasındaki görüşmelere ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu açıkladı. Şerif, “Pakistan, savaşın sona erdirilmesi için yürütülen diyalogu destekliyor ve taraflar kabul ederse, kapsamlı bir çözüm için yapıcı ve kararlı bir diyaloğu kolaylaştırmaya hazırdır” dedi.

Reuters, Pakistanlı bir yetkilinin, doğrudan görüşmelerin birkaç gün içinde İslamabad’da yapılabileceğini aktardı. Başka bir yetkili ise, Başkan Yardımcısı J.D. Vance ile Witkoff ve Kushner’in bu hafta İranlı yetkililerle başkentte görüşebileceğini belirtti. Bu görüşmeler, Trump ile Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir arasında yapılan temaslar sonrası gündeme geldi.

Ancak Pakistan Dışişleri Bakanlığı temkinli davranarak, “çatışmayı diplomasi yoluyla çözmeye bağlı” olduklarını açıkladı ve medyayı spekülasyonlardan kaçınmaya çağırdı.

Trump ve İran ilişkili gelişmeler

Trump, Pazartesi günü, Ortadoğu’daki çatışmaları sona erdirmek için “çok iyi ve yapıcı” görüşmeler yapıldığını belirterek, İran enerji tesislerini bombalama planını beş gün ertelediğini duyurdu. Bu, görüşmelere fırsat tanımak içindi.

Ancak İran, bu açıklamayı yalanladı. Parlamento Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD ile herhangi bir müzakere yapılmadığını söyledi ve bu tür haberleri “finans ve petrol piyasalarını manipüle etmek için kullanılan sahte haberler” olarak nitelendirdi. İran Dışişleri Sözcüsü İsmail Bekayi de ABD mesajlarının “dost ülkeler” aracılığıyla iletildiğini, fakat Tahran’ın son günlerde herhangi bir görüşme yapmadığını belirtti.

Reuters’a konuşan üç üst düzey kaynak, savaşın başlangıcından bu yana Devrim Muhafızları’nın etkisinin arttığını ve İran’ın ciddi müzakerelere geçilirse büyük tavizler talep edeceğini söyledi.

İran yalnızca savaşın durmasını talep etmeyecek, aynı zamanda gelecekte saldırı yapılmayacağına dair garantiler, savaşın yol açtığı kayıpların tazmini ve Hürmüz Boğazı üzerindeki resmi kontrolle ilgili düzenlemeler isteyecek. Tahran ayrıca balistik füze programına ilişkin hiçbir kısıtlama üzerinde müzakere etmeyecek, bunu kırmızı çizgi olarak görüyor.

İran, müzakerelerin nihai kararını Devrim Muhafızları’na bırakacak. Şu aşamada görüşmeler, Pakistan, Türkiye ve Mısır ile yalnızca ön görüşmeler düzeyinde gerçekleşti.

Stratejik ve bölgesel endişeler

Tecrübeli kaynaklar, ABD’nin diplomatik sinyallerini bir aldatma planı olarak değerlendiriyor ve Tahran bu mesajlara güvenmiyor. Tahran, düşman askeri varlığının değişmediğini ve yeni kara veya sabotaj eylemleri olabileceğini öne sürüyor.

İsrailli yetkililer, Trump’ın anlaşmaya kararlı olduğunu belirtse de İran’ın ABD taleplerine uymayacağını öngörüyor. ABD talepleri, büyük olasılıkla nükleer program ve balistik füze programına sınırlamalar içeriyor. İsrail, ABD-İran görüşmelerine taraf olmadığını ve başarılı olma ihtimalinin düşük olduğunu vurguluyor.

Hürmüz Boğazı, olası müzakerelerde kilit unsur olarak öne çıkıyor. İran, boğazın kontrolünü egemenlik ve güvenlik meselesi olarak görürken, ABD ve müttefikleri boğazın yeniden açılmasını gerilimi azaltma ve küresel enerji istikrarı için temel şart olarak değerlendiriyor.

İran, boğazın kontrolünü ve güvenli geçişi koordinasyon ile sağlayacağını belirtiyor. Ayrıca yaptırımların hafifletilmesini talep ediyor, ancak ABD önceden herhangi bir hafifletmeyi İran’ın nükleer ve diğer taahhütlerini yerine getirmesine bağlamıştı.

Diplomasi sınırları

Bu görüşmeler şimdilik mesaj alışverişi ve nabız yoklama aşamasını geçemedi. Trump “verimli görüşmeler” olduğunu söylese de, Tahran doğrudan müzakereyi reddediyor. İran’ın katı şartları, İsrail’in temkinli yaklaşımı ve bölgesel belirsizlikler, diplomasiyi sahadaki gelişmelerin gölgesinde tutuyor.


İran'ın Tel Aviv'e düzenlediği füze saldırısında 6 kişi yaralandı

İran'ın füze saldırısında İsrail'in merkezindeki bir bina hasar gördü (Reuters)
İran'ın füze saldırısında İsrail'in merkezindeki bir bina hasar gördü (Reuters)
TT

İran'ın Tel Aviv'e düzenlediği füze saldırısında 6 kişi yaralandı

İran'ın füze saldırısında İsrail'in merkezindeki bir bina hasar gördü (Reuters)
İran'ın füze saldırısında İsrail'in merkezindeki bir bina hasar gördü (Reuters)

İsrail'in Magen David Adom (MDA) acil sağlık hizmetlerine göre, İran'ın Tel Aviv'e düzenlediği füze saldırısında altı kişi hafif yaralandı.

Şarku’l Avsat’ın Times of Israel’den aktardığına göre son İran füze saldırısının ardından Tel Aviv'in merkezine şarapnel parçaları düştü ve birçok bina ve araç hasar gördü.

Acil durum ekipleri, İran füze saldırısının olduğu bölgede çalışıyor (Reuters)

İsrail ordusu bugün erken saatlerde İran'dan İsrail'e roket atıldığını tespit ettiğini ve bunları önlemeye çalıştığını açıklamıştı.

Resmi televizyonun bildirdiğine göre İran, bugün İsrail'e yeni bir roket saldırısı düzenlediğini duyurdu; kısa bir süre sonra ise “İran roketlerinin İsrail'in füze savunma sistemlerini birkaç kez aştığı” ifade edildi.

İsrail ordusundan yapılan açıklamada, hasar ihbarları üzerine arama kurtarma ekiplerinin İsrail'in güneyindeki çeşitli noktalara doğru yola çıktığı belirtildi.

İsrail ambulans servisi ise kuzey İsrail'deki hasar görmüş bir binanın videosunu yayınlayarak, olay sonucunda herhangi bir can kaybı olmadığını duyurdu.