Şiddet, yerinden edilme, ekonomik kriz… Sudan’ın karşı karşıya kaldığı krizler

Protestocular geçtiğimiz Şubat ayında Hartum'daki darbeden sonra askeri yönetime karşı yürürken (Reuters)
Protestocular geçtiğimiz Şubat ayında Hartum'daki darbeden sonra askeri yönetime karşı yürürken (Reuters)
TT

Şiddet, yerinden edilme, ekonomik kriz… Sudan’ın karşı karşıya kaldığı krizler

Protestocular geçtiğimiz Şubat ayında Hartum'daki darbeden sonra askeri yönetime karşı yürürken (Reuters)
Protestocular geçtiğimiz Şubat ayında Hartum'daki darbeden sonra askeri yönetime karşı yürürken (Reuters)

Geçtiğimiz yıl yaşanan askeri darbenin ardından ihracatın düşmesi ve yerel para biriminin değer kaybetmesine bağlı olarak Sudan ekonomisi yeniden çöküşe doğru ilerliyor.
Askeri darbe öncesi iyileşme belirtileri gösteren ekonomi, siyasi çıkmaz, artan şiddet ve açlığın hızla yayılmasıyla ülkede ekonomik kriz insani bir tehdit haline geldi.

Fakirlik ve açlık
Ömer el-Beşir dönemi ve 2011 yılında petrol zengini Güney Sudan’ın bağımsızlığının onaylanmasıyla büyüme dönemi durgunluk gösterdi. Ülke büyük bir ticaret krizi görülmeye başlandı, para değeri düştü ve temel emtia fiyatları yükselmeye başladı. Sübvansiyonlu ekmek fiyatlarındaki artış, sonunda Beşir'in devrilmesine yol açan protestoları ateşledi.

Beşir’in devrilmesi
Beşir'in devrilmesinden sonra gelen geçiş hükümeti, Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) denetiminde hızlı reformlara girişti. Ülkede devalüasyon yaşanırken, ekmek ve elektrik üzerindeki sübvansiyonlar azaltıldı ve benzin üzerindeki sübvansiyonlar tamamen ortadan kalktı. Uluslararası borç verenler ve Batılı ülkeler, yardım ve borç indirimi teklif ettiler, ancak bu önlemler 25 Ekim 2021 darbesinden sonra askıya alındı.

Şiddet ve yerinden edilme
Sudan, özellikle 2000'li yılların ortalarında isyancı gruplar, hükümet güçleri ve milisler arasında yaklaşık 300 bin kişinin ölümüyle sonuçlanan bir çatışmadan mustarip olan Darfur bölgesinde, batıda ve güneyde yıllardır şiddetli çatışmalara tanıklık etti.
Birleşmiş Milletler (BM) tahminlerine göre, yaklaşık 2,5 milyonu Darfur'da olmak üzere ülke genelinde üç milyondan fazla insan yerinden edildi.
Yardım kuruluşları, Darfur'da genellikle milis saldırıları veya aşiret çatışmaları şeklinde meydana gelen şiddet olaylarının yıllardır görülmemiş seviyelere yükseldiği konusunda uyarıda bulundu. Bu şiddet, geçtiğimiz yıl bazıları halihazırda yerinden edilmiş kişiler için kamplarda bulunan 400 binden fazla insanın evlerini terk etmesine neden oldu.
Sudan, 2020'de Etiyopya'nın Tigray bölgesindeki çatışmanın patlak vermesinden sonra kaçan 500 bini aşkın kişiye ek olarak, çoğu Güney Sudan ve Eritre'den olmak üzere 1,1 milyon mülteciye ev sahipliği yapıyor.



 Hizbullah İsrail saldırısında İkisi komutan 15 savaşçısının öldüğünü açıkladı

Kurtarma ekipleri, Beyrut'un güney banliyösündeki İsrail füze saldırısının olduğu bölgede (AP)
Kurtarma ekipleri, Beyrut'un güney banliyösündeki İsrail füze saldırısının olduğu bölgede (AP)
TT

 Hizbullah İsrail saldırısında İkisi komutan 15 savaşçısının öldüğünü açıkladı

Kurtarma ekipleri, Beyrut'un güney banliyösündeki İsrail füze saldırısının olduğu bölgede (AP)
Kurtarma ekipleri, Beyrut'un güney banliyösündeki İsrail füze saldırısının olduğu bölgede (AP)

Hizbullah’a yakın bir kaynak AFP'ye yaptığı açıklamada, Lübnanlı militan grup Hizbullah'ın bugün (Cumartesi) İsrail'in Beyrut'un güney banliyösüne düzenlediği saldırıda aralarında en az iki komutanın da bulunduğu 15 savaşçısının öldüğünü doğruladığını söyledi. Hizbullah tarafından yapılan açıklamaya göre, Hizbullah'ın Rıdvan Gücü komutanı İbrahim Akil'in yasını tutarken peş peşe yaptığı açıklamalarla aralarında “merkezi eğitim biriminin sorumluluğunu üstlenen” komutan Ahmed Mahmud Vehbi'nin de bulunduğu 14 savaşçısının öldüğünü duyurdu.

Hizbullah'a yakın bir başka kaynak ise dün Akil'in, saha “komutanları” ile yaptığı toplantı sırasında hedef alındığını bildirdi.

İsrail ordusu dünkü hava saldırısında İbrahim Akil ve Hizbullah'ın Rıdvan Biriminin diğer üst düzey üyelerinin öldürüldüğünü vurgulayarak, İsrail ile İran destekli grup arasında bir yıldır devam eden çatışmayı keskin bir şekilde tırmandırdı.

Şarku’l Avsat’ın İsrail medyasından aktardığına göre Başbakan Benjamin Netanyahu, İsrail'in hedeflerinin açık olduğunu ve eylemlerinin ortada olduğunu söyledi. İsrail Savunma Bakanı Yoav Galant ise “X” platformunda, “Yeni aşamadaki eylemler dizisi, kuzey sakinlerinin evlerine güvenli bir şekilde dönmesi olan hedefimize ulaşana kadar devam edecek” ifadelerini kullandı. Galant, geçen hafta İsrail'in kuzey sınırında yeni bir savaş aşaması başlatacağını söylemişti.