Ukrayna ‘sosyal medya savaşında’ Rusya’yı geride bıraktı

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenski’nin Kiev’den paylaştığı bir videodan görüntü (AP)

Analistlere göre, Ukrayna Rus işgalinin ilk günlerinden bu yana sosyal ağlara hükmetmeyi başardı.
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenski, ağır bombardıman ve suikast korkusu nedeniyle Kiev’de sığınakta kalırken, hükümeti destekçi kazanmak için sosyal medya aracılığıyla topyekün bir mücadele başlattı.
Zelenski’nin genellikle İngilizce altyazılı yayınlanan günlük videoları geniş çapta paylaşılırken, Savunma ve Dışişleri Bakanlıkları Ukrayna’nın askeri direnişini başarılı grafiklerle paylaşıyor.
Bu arada Ukraynalılar, bir Rus helikopterini düşüren Ukrayna füzesi ve bir başka Ukraynalı çiftçinin ele geçirdiği bir Rus tankını traktörüyle çekmesi de dahil olmak üzere, askerlerin başarılarını gösteren videoları sosyal medyadan yayınlıyor.
Rusya’nın bombardımanları hızlandırdıktan sonra kasabalarının yıkıntıları arasında hıçkıra hıçkıra ağlayan Ukraynalıların çektiği videolar da dünyanın dört bir yanındaki insanları etkisi altına aldı.
Dezenformasyonla mücadele eden bir Fransız şirketi olan Predicta Lab’ın kurucusu Baptiste Robert, “Ukraynalılar, uluslararası görüş açısından, çatışmanın ilk aşamasında medya konusunda açıkça öndeler. En etkileyici şey, bilginin doğal olarak gelmesi. Ukraynalılar arasında bu savaşı belgelemek için gerçek bir istek var. Bir şey olduğunda telefonlarını çıkarıp çekiyorlar” dedi.
Robert, Twitter’da dolaşan Ukrayna yanlısı videoların çoğunluğunun gerçek olduğunu, ancak daha sonra yapılan teyit işleminin ardından bazılarının abartılı olduğu yönünde iddialar olduğunu söyledi.
Kiev, savaşın ilk aşamalarında, Yılan Adası’nı savunurken Rus güçlerine telsiz üzerinden küfür ettikten sonra hayatlarını kaybettiğini söylenen 13 askeri kahraman olarak selamladı.
Ancak Ukraynalı yetkililer daha sonra hepsinin hayatta olduğunu açıkladı.
ABD’de 2016 tarihinde düzenlenen başkanlık seçimlerinde dezenformasyon yaymakla suçlanan Rusya, bu taktikler konusunda eski bir uzman olarak görülüyor. Ancak şu an denge Moskova’nın aleyhine değişiyor.
Bağımsız gözlemcilere göre, Ukrayna’ya karşı savaşın ilk aşaması, Kremlin için başarılı olmaktan çok uzaktı.
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nda Uluslararası Güvenlik Programı Müdür Yardımcısı Emily Harding, “Medya cephesinde Rusların tekrar denediklerini görebiliyorum. Ama yine de işlerin yürümesi biraz zaman alacak” diye konuştu.
Harding, Rusya’nın savaşın gidişatı hakkında birçok yanlış bilgi yayınlamasını ve Ukrayna güçlerinin sözde teslim olduğunu göstermesini beklediğini belirtti.
Yine de Rusya, ülke dışındaki kamuoyunu çok fazla önemsemiyor gibi görünüyor ve çabalarını iç desteği Putin’in arkasında tutmaya odaklıyor.
Bu amaçla Rusya, son günlerde ülkedeki ifade özgürlüğü anlamında medyanın son kalelerini kapattı, Facebook’u engelledi ve Twitter’a erişimi kısıtladı.
Clemson Üniversitesi’nde bağlı Medya Adli Laboratuvarı Baş Araştırmacısı Darren Linvill şu değerlendirmeyi yaptı;
“Ukraynalıların bu konuda kazandıkları doğru, ancak günün sonunda Putin’in en çok umursadığı şey kendi halkının onun hakkında ne düşündüğü. Bence birçok Rus Moskova’nın hikayelerine inanıyor. Rus askerlerinin savaşmadan teslim olmaları ve Ukraynalı kahramanların cesaretlerinden dolayı övülmesi gibi Ukrayna yanlısı her anlatı gibi, aynı şeyi Rusya’da milliyetçiler arasında kendi tarafları için yapılan konuşmada görüyorsunuz.”
Ukrayna direnişinin Moskova’yı Kremlin’in istediğinden çok daha uzun bir savaşa zorlamasıyla birlikte, medya savaşında yeni bir aşamanın başlaması muhtemel.
Robert’a göre, daha fazla Ukrayna şehri Rus kuvvetlerinin eline düşerse, hala direnen bölgeler ile Rusların dayattığı karşı bilgiler arasında yeni bir medya savaşı patlak verebilir.