Irak'ta gıda fiyatlarındaki artış protesto edildi

Irak’ın Nasiriye şehrindeki protesto gösterilerinden bir kare (AFP)

Irak'ın güneyindeki Nasiriye şehrinde dün yüzlerce gösterici, hali hazırda yoksulluk ve işsizlik oranlarının yüksek olduğu ülkede, Ukrayna'daki savaşın patlamasının ardından gıda fiyatlarında yaşanan artışı protesto ettiler.
Irak’ta geçtiğimiz hafta, başta un ve yağ olmak üzere temel gıda maddelerinin fiyatlarında gözle görülür bir artış oldu. Bu durum, Ekim 2019'da yolsuzluk, işsizlik, kötüleşen ekonomi, altyapının bozulması ve yolsuzluğa karşı düzenlenen protesto gösterilerinin yaşandığı petrol zengini Irak’ta son zamanlarda kamuoyundaki tartışmaların ana gündem maddesi haline geldi.
Dün sabah, 500'den fazla gösterici, Ekim gösterilerine yönelik müdahale sırasında ölen gençlerin fotoğraflarının halen asılı olduğu el-Habubi Meydanı'nda toplandı. Göstericilerden emekli bir öğretmen ve yedi kişilik bir ailenin reisi olan Hasan Kazım, “Ekmek ve gıda fiyatlarının yüksek olması nedeniyle boğucu bir krizle karşı karşıyayız. Zar zor geçiniyoruz” dedi.
Temel gıda maddelerindeki fiyat artışı, hükümeti Salı günü yapılan Bakanlar Kurulu toplantısında, gençler arasındaki işsizlik oranının yüzde 40 olduğu ülkede krizi frenlemek için bir takım önlemler almaya itti. 40 milyonu aşan Irak nüfusunun üçte biri yoksullukla boğuşuyor.
Hükümet tarafından alınan önlemler arasında en çok dikkati çeken, aylık bir milyon dinardan (681 dolar) az maaş alan emekliler ve aylık 500 bin dinardan (341 dolar) daha az maaş alan memurlar dahil Iraklıların büyük bir bölümünün maaşlarının aylık yüz bin dinar (70 dolar) tutarında desteklenmesi oldu.
Bakanlar Kurulu’ndan yapılan açıklamaya göre söz konusu önlemler arasında gıda, inşaat malzemeleri ve gerekli sarf malzemeler gibi temel ürünlerde gümrük vergisinin iki ay süreyle sıfırlanması ve kriz incelendikten sonra kararın yeniden gözden geçirilmesi yer alıyor. Irak Ticaret Bakanlığı Sözcüsü Mahmud Hanun, yaptığı açıklamada, krizden en çok etkilenen gıda maddelerinin öncelikle yemeklik yağ ve buğday olduğunu, Ukrayna'nın yağlar ve buğday konusunda çok büyük ağırlığı olması nedeniyle dünyada büyük bir krizin yaşandığını söyledi. Krizin tarım sektörünün üretimini de etkilediğini belirten Hanun, bunun nedeninin de tarımda kullanılan kimyasal gübrelerin çoğunun Ukrayna’dan tedarik edilmesinden kaynaklandığını kaydetti.
Nasiriye'deki göstericilerden bir diğeri, öğretmen ve beş kişilik bir ailenin reisi olan Muhammed Hasan, krizin hızla kötüleştiğini ve tüccarların temel ürünlerin fiyatlarını manipüle etme hırsının arttığını söyledi.
Öte yandan Irak'ın ortalarındaki Babil ilinde ise Salı günü, temel gıda fiyatlarındaki artışı protesto etmek için bir gösteri düzenlendi. Gösteriler sırasında bir eylemcinin dövülerek ciddi şekilde yaralanmasına yol açan şiddet olayları yaşandı. Güvenlik ve sağlık kaynaklarına göre hastanede tedavi altına alınan gösterinin durumu stabil.
Diğer taraftan İçişleri Bakanlığı, gıda fiyatlarını yükselten ve durumu manipüle eden 31 kişinin tutuklandığını duyurdu.
Birçok Arap ülkesi, özellikle Lübnan ve Yemen, Rusya ve Ukrayna'dan buğday tedarik eden başlıca ülkeler olmaları nedeniyle sofralarına ekmek temin etmekte zorlanıyorlar.