Ukrayna’da müzakerelerde ilerleme sağlanırken askeri gerilim tırmanıyor  

Kremlin, Putin-Zelenski görüşmesi olasılığını dışlamadı  

Ukrayna'nın batısındaki Novoyavorsk üssüne dün düzenlenen hava saldırısında yaralanan bir kişi hastaneye kaldırılırken. (AP)  

Rusya ve Ukrayna arasında son iki gündür video konferans yoluyla devam eden müzakerelerde somut ilerleme kaydedildiğine dair işaretler var. Taraflar müzakerelerde ‘ciddi ilerleme’ olduğunu açıkladılar. Bu arada Rusya ordusu başta Kiev ve Mariupol olmak üzere Ukrayna’daki bazı bölgelere yönelik askeri baskılarını arttırdı. Rusya, Ukrayna’nın batısındaki bir askeri kampın hedef alınarak ‘180 batılı paralı askerin ve Batı'nın Ukrayna'ya yardım etmek için gönderdiği silahların imha’ edildiğini duyurdu. Kiev yönetimi ise söz konusu yerin, Uluslararası Barışı Koruma ve Güvenlik Merkezi olduğunu ve içinde yabancı eğitmenlerin çalıştığını açıkladı.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, müzakerelerin seyrine bağlı olmak üzere, Putin ve Zelenski arasında yeni bir görüşme olasılığını reddetmeyerek: “Rusya ve Ukrayna heyetleri arasındaki müzakerelerde, devlet başkanları düzeyinde bir görüşmenin koşulları da tartışılıyor, şu anda sonuçlar üzerinde konuşmak için erken, ancak bu konunun heyetlerin gündeminde olduğunu söyleyebilirim” dedi.
Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Putin arasında yapılan telefon görüşmesinde, Putin’in Zelenski ile görüşmekte bir sakınca görmediğini söylediğini aktarmıştı. Aynı bağlamda, Ukrayna Devlet Başkanı Danışmanı Mihail Podolyak, Vladimir Putin ve Vladimir Zelenski arasındaki olası müzakerelerde arabuluculuk yapmaları için Türkiye ve İsrail ile temas halinde olduklarını bildirdi. Podolyak, Ukrayna’nın tutumunu belirlemek için çalışma yaptıklarını belirterek, çalışmaların tamamlanmasının ardından iki başkanın güvenli bir yerde bir araya gelerek ‘barış anlaşmasının son şartları’ üzerinde konuşabileceğini söyledi. Buluşmanın yakın bir zamanda gerçekleşmesini umduklarını söyleyen Podolyak, ‘’Burada iki üç günden bahsetmiyoruz belirli bir süre gerekecek, ancak bunun en kısa sürede gerçekleşmesi için çaba göstereceğiz’’ dedi.  
Rus ve Ukraynalı tarafların ikili müzakerelerde kaydettiği ilerleme, Putin ve Zelenski arasında görüşme ihtimalini güçlendirdi. Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenski, müzakerelerin seyrinden duyduğu memnuniyeti dile getirerek, tarafların tehdit dilini bırakarak, anlaşmaya varılabilecek meseleler hakkında ciddiyetle konuşmaya başladığını belirtti. Rusya Devlet Duması Uluslararası İlişkiler Komitesi Başkanı Leonid Slutski, Ukrayna ile müzakerelerde özellikle askeri ve insani alanlarda ‘ciddi ilerleme’ kaydedildiğini açıkladı. Gelişmelerin iki ülkenin ortak bir belgeye imza atmasıyla sonuçlanabileceğini belirten Slutski, “Moskova mevcut krizi çözmeye çalışıyor, Ukrayna ile komşuyuz ve komşularımızla iyi ilişkilerimiz olmalı” ifadesini kullandı.
Slutski, Katar Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani’nin Moskova ziyaretine de işaret ederek, “Ülkemiz başta Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri olmak üzere Körfez ülkelerinin Ukrayna’daki Rus operasyonlarına yönelik tutumunu ve Rusya’ya düşmanlık yapanların safında yer almamalarını takdir ediyor” diye konuştu.  
Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid bin Muhammed el-Ensari, söz konusu ziyaretin, Ukrayna’daki gerilimin tırmandığı kritik bir aşamada yapıldığını ve amacının; krizin sonlandırılması yönündeki uluslararası çabaları desteklemek olduğunu açıkladı. Ensari, Moskova’ya giden dışişleri bakanının, ‘krizin tek çözüm yolunun barış olduğunu’ vurgulayacağını belirtti. Katar Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman ziyaret öncesinde, mevkidaşları Sergey Lavrov ve Dmitro Kuleba ile yoğun telefon görüşmelerinde bulunmuştu.  
Öte yandan Moskova bu ay vadesi gelen dış borçlarının bir kısmında temerrüde düşebilir. Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov, yaptırımlar nedeniyle yaklaşık 300 milyar dolar değerindeki uluslararası rezervi kullanamadıklarını söyledi. Rusya'nın toplam 640 milyar dolar civarında rezerve sahip olduğuna işaret eden Siluanov, "Şimdi rezervlerin 300 milyar dolarını kullanamıyoruz. Rezervlerimizin bir kısmı da Çin'de bulunuyor, Batı şimdi de Çin'e bu rezerve erişimimizi kısıtlaması için baskı yapıyor.’’ dedi. Siluanov, ülkesinin rezervlerine tekrar erişene kadar borçlarını ruble ile ödeyeceklerini ve bunun mevcut şartlarda adil bir yaklaşım olduğunu söyledi. Batılı finans kuruluşları, Moskova'nın borçlarını ruble cinsinden ödeme niyetinin, Rus ekonomisi için ciddi sonuçları olacak bir temerrüt anlamına geleceğini ifade ediyor.  
Rusya Savunma Bakanlığı Sözcüsü İgor Konaşenkov, savaşın başlangıcından bu yana 3 bin 687 Ukrayna askeri tesisinin ‘etkisiz hale getirildiğini’ ve yaklaşık 100 uçak ve 128 drone’ın imha edildiğini söyledi. Konaşenkov, “Operasyon sırasında Ukrayna’nın askeri altyapısının 3 bin 687 tesis etkisiz hale getirildi, 99 uçak, 128 İHA, bin 194 tank ve zırhlı araç, 121 çok namlulu roketatar sistemi, 443 sahra ve havan topu, 991 adet özel askeri araç imha edildi” dedi.  
Rusya ordusunun ve Luhansk birliklerinin gün içinde ilerlemeye devam ettiklerini belirten Konaşenkov, “Rusya Silahlı Kuvvetleri, taarruz sırasında Pavlovka, Nikolskoye, Blagodatnoye, Vodyanovka ve Vladimirovka yerleşim yerlerinin üzerinde tam kontrol sağladı. Günlük ilerleme 14 kilometre oldu’’ ifadelerini kullandı.  
Sahadaki gelişmelerde en dikkat çekici husus ise, Rusya Savunma Bakanlığı'nın Ukrayna'nın batısındaki bir askeri eğitim üssünü uzun menzilli füzelerle hedef aldığını açıklaması oldu. Savunma Bakanlığı Sözcüsü Konaşenkov, "13 Mart sabahı yüksek isabetli uzun menzilli silahlarla Ukrayna silahlı kuvvetlerinin Stariçi köyündeki eğitim merkezlerini ve Yavorovskiy askeri eğitim sahasını vurduk. Bunun sonucunda 180 kadar yabancı paralı savaşçı ve çok sayıda yabancı silah imha edildi. Ukrayna topraklarına gelen yabancı savaşçıların imhası devam edecek" diye konuştu.  
Kiev yönetimi ise söz konusu mevkiinin, Uluslararası Barışı Koruma ve Güvenlik Merkezi olduğunu ve içinde yabancı eğitmenlerin çalıştığını açıkladı. Ukrayna Savunma Bakanı Oleksii Reznikov, "Bu, Avrupa Birliği ve NATO sınırları yakınında barış ve güvenliğe yönelik yeni bir terör saldırısıdır. Bunu saldırıları durdurmak için harekete geçmeliyiz, hava sahasını kapatın” dedi. Ukraynalı yetkililer, söz konusu saldırıda 35 kişinin öldüğünü ileri sürdü. NATO savaşın kapsamının genişlemesinin önüne geçmek adına Kiev’in, hava sahasının kapatılması çağrılarını reddediyor.