Bilim insanları eşek arılarıyla mücadele ediyor

Bıraktıkları feromon salgıları ile katil eşek arıları ile mücadele edilebiliyor

Katil arı olarak da bilinen Asya dev eşek arısı (Schutterstock)
Katil arı olarak da bilinen Asya dev eşek arısı (Schutterstock)
TT

Bilim insanları eşek arılarıyla mücadele ediyor

Katil arı olarak da bilinen Asya dev eşek arısı (Schutterstock)
Katil arı olarak da bilinen Asya dev eşek arısı (Schutterstock)

Dünyadaki en büyük eşek arısı olan Asya dev eşek arısı, günümüzde ABD tarımını tehdit eden en istilacı türlerden biri. İngiliz gazetesi Daily Mail’e göre, Kaliforniya'daki bilim insanları, katil eşek arısı olarak da bilinen Asya dev eşek arısının nasıl durdurulabileceğini bildiklerini iddia ediyorlar.
Araştırmacılar, ölümcül tür ‘Vespa mandarinia’nın çiftleşmek için yüzeylere feromon adı verilen kimyasallar saldığını söylüyor. Bu feromonlar, böbrek yetmezliği yoluyla insanları öldürebilen acı verici ve zehirli sokmasıyla bilinen böceği yemleme ve tuzağa düşürme çabalarının bir parçası olarak izlenebilir.
Asya dev eşek arısı Japonya'da daha yaygın. Ancak Çin, Tayland, Güney Kore, Vietnam ve diğer Asya ülkelerinde de yaşıyor. Ayrıca, uzmanlar bu türün oraya nasıl ulaştığından emin olamasa da, ‘istilacı’ olarak kabul edildiği Kuzey ABD'de de çok sayıda mevcut.
Bu türün Kuzey ABD'deki arı popülasyonlarını ve milyonlarca dolar olduğu tahmin edilen mahsulleri tehdit ettiği biliniyor. Neyse ki, Avrupa'da mevcut değil. En azından henüz.
Bu yeni çalışma, California San Diego Üniversitesi'nde arı araştırmacısı olan Prof. Dr. James Nieh tarafından yönetildi ve bugün Current Biology dergisinde yayınlandı.
Prof. Nieh, "Bu Asya dev eşek arısı Kuzey Amerika'ya özgü değil ve önemli arı popülasyonlarımız için zararlı, bu yüzden onu yok etmeliyiz" diyor. Korkunç Asya dev eşek arısı oldukça büyük boyutuyla dikkat çekiyor. Kraliçeler 2 inçten (5 cm) uzun olabilirken erkekler ve işçiler daha küçük. (1,3 inç ila 1,5 inç). Bilim insanları, türlerin bir şekilde kasıtsız olarak gönderildikleri düşünülse de, türlerin Kuzey Amerika'ya ilk nasıl geldiği konusunda emin değiller.
Son yıllarda, dev eşek arısı British Columbia ve Washington'da görüldü ve simülasyonlar, böceklerin doğu ABD’de hızla yayılabileceğini gösteriyor.
Asya dev eşek arısı kimyasal imzası hakkında daha fazla bilgi edinmek için, Prof. Dr. Nieh ve meslektaşları, türün ABD’nin batısındaki yuvalarının yakınlarına tuzaklar kurdular ve yalnızca erkek eşek arısı yakalamayı başardılar.
Bilim insanları deneyleri sırasında yaban arılarının sinirsel aktivitelerini test ettiler ve erkeklerin antenlerinin dişiler tarafından salınan feromonlara karşı oldukça hassas olduğunu buldular. Araştırmanın yazarı Nieh, "Erkekler dişilerin kokularından etkileniyor. çünkü genellikle yuvalarının yakınında onlarla çiftleşiyorlar" dedi.



Netflix'in büyük planı askıda: Ryan Gosling'li seriden ses yok

45 yaşındaki Kanadalı aktör Ryan Gosling, The Gray Man'de tetikçi CIA ajanı Court Gentry rolünde (Netflix)
45 yaşındaki Kanadalı aktör Ryan Gosling, The Gray Man'de tetikçi CIA ajanı Court Gentry rolünde (Netflix)
TT

Netflix'in büyük planı askıda: Ryan Gosling'li seriden ses yok

45 yaşındaki Kanadalı aktör Ryan Gosling, The Gray Man'de tetikçi CIA ajanı Court Gentry rolünde (Netflix)
45 yaşındaki Kanadalı aktör Ryan Gosling, The Gray Man'de tetikçi CIA ajanı Court Gentry rolünde (Netflix)

Netflix, Ryan Gosling ve Russo kardeşler imzalı bir seriyi daha rafa kaldırmış gibi görünüyor.

Mark Greaney'nin aynı adlı 15 kitaplık serisinden uyarlanan The Gray Man'de Gosling, gizemli bir CIA suikastçısını canlandırmıştı. Karakter, teşkilatın korkunç sırlarını ortaya çıkarınca onu her ne pahasına olursa olsun ortadan kaldırmaya kararlı, başına buyruk bir casusun hedefi haline geliyordu.

Aksiyon ve gerilim türlerini buluşturan filmin yıldızlarla dolu kadrosunda Gosling'in yanı sıra Chris Evans, Ana de Armas, Jessica Henwick ve Billy Bob Thornton da yer almıştı.

Korsan temalı aksiyon The Bluff'ın kırmızı halı etkinliğinde ScreenRant'ten Ash Crossan'ın sorularını yanıtlayan yönetmen Anthony Russo, The Gray Man evrenine dair ipuçları paylaştı. 

2022 yapımı filmi yöneten Russo, daha önce duyurulan devam projeleri için şimdilik "yeni bir gelişme olmadığını" söyledi. Ancak "bu konu üzerine hâlâ düşünen çok insan olduğunu" da ekledi.

Aslında ilk film daha yayına girmeden hem Netflix hem de Russo kardeşler, The Gray Man'i büyük bir seriye dönüştürmek istediklerini açıkça dile getirmişti. 

İlk film öncesinde, hangi karaktere odaklanacağı belirtilmeyen bir yan projenin geliştirildiği duyurulmuş; senaryoyu da Deadpool'la tanınan Paul Wernick ve Rhett Reese'in yazacağı açıklanmıştı. 

The Gray Man'in açılış hafta sonunda güçlü izlenme rakamlarına ulaşmasının ardından da serinin bir devam halkasıyla süreceği ilan edilmişti. 

Öte yandan The Gray Man, Russo kardeşlerin Marvel Sinematik Evreni sonrasındaki bekleneni veremeyen işlerinden biri olarak anılıyor. Tom Holland'lı suç draması Cherry eleştirmenlerde karşılık bulmazken, The Gray Man ve Sanal Ülke'nin (The Electric State) de geniş bir etki yaratamadığı yorumları yapılıyor. Hatta The Sanal Ülke, eleştirmenlerden yalnızca yüzde 14 onay alarak ikilinin Rotten Tomatoes'daki en düşük puanlı işi olmuştu. 

Independent Türkçe, ScreenRant, CBR.com


Rafa kalkan Ben Solo filmi için üç yıl mesai yapan Soderbergh isyan etti

HBO dizisi Girls'teki performansıyla üç yıl üst üste Emmy'ye aday gösterilen Adam Driver, son Yıldız Savaşları üçlemesinde Kylo Ren'i canlandırmışı (Walt Disney Studios Motion Pictures)
HBO dizisi Girls'teki performansıyla üç yıl üst üste Emmy'ye aday gösterilen Adam Driver, son Yıldız Savaşları üçlemesinde Kylo Ren'i canlandırmışı (Walt Disney Studios Motion Pictures)
TT

Rafa kalkan Ben Solo filmi için üç yıl mesai yapan Soderbergh isyan etti

HBO dizisi Girls'teki performansıyla üç yıl üst üste Emmy'ye aday gösterilen Adam Driver, son Yıldız Savaşları üçlemesinde Kylo Ren'i canlandırmışı (Walt Disney Studios Motion Pictures)
HBO dizisi Girls'teki performansıyla üç yıl üst üste Emmy'ye aday gösterilen Adam Driver, son Yıldız Savaşları üçlemesinde Kylo Ren'i canlandırmışı (Walt Disney Studios Motion Pictures)

Adam Driver, Disney'in Ben Solo'yu merkezine alan bir Yıldız Savaşları (Star Wars) filmini rafa kaldırdığını geçen yıl ekimde dile getirmesinden beri, serinin hayranları stüdyonun projeye yeşil ışık yakmamasına son derece tepkili.

Fakat bu iptal, en çok yönetmen Steven Soderbergh'i kızdırmışa benziyor. Soderbergh, Driver'ın "kariyerimde yer aldığım en havalı senaryolardan biri" diye nitelediği The Hunt for Ben Solo'nun hikayesi üzerinde neredeyse üç yıl çalıştığını ve bu emeğin boşa gittiğini söylüyor.

Yeni röportajda Soderbergh'e, Kathleen Kennedy'nin geçen ay senaryoyu "harika" diye nitelemesi de soruldu. Driver daha önce, Lucasfilm'in senaryoya "bayıldığını" ancak Disney CEO'su Bob Iger ve eş başkan Alan Bergman'ın projeyi reddettiğini söylemişti.

Soderbergh, BK Mag'e verdiği röportajda, "Kennedy'nin hayal kırıklığı yaşamasına şaşırmadım. Hepimiz hayal kırıklığına uğradık" dedi ve şöyle devam etti: 

Adam'la ben ve yazar Rebecca Blunt için bu, iki buçuk yıllık bedava emek demekti. Adam'la, bunu kamuoyuna açmayı düşündüğümüzde ona şunu söyledim: 'Bak, nedenini yorumlamaya ya da tahmin yürütmeye girme. Sadece ne olduğunu anlat çünkü bizim bildiğimiz tek şey buydu.' Bize söylenen gerekçe şuydu: 'Ben Solo'nun hayatta olabileceğini düşünmüyoruz.' Hepsi bu. Yani yapacak bir şey yok; önümüze bakmamız lazım.

Soderbergh, sözlerini şöyle sürdürdü: 

Filmi kafamda çekmiştim bile ve kimsenin bunu izleyemeyecek olmasına üzülüyordum. Görüşmenin tamamen uygulamaya yönelik olacağını sanmıştım; 'Bu işin maliyeti ne olur?' diye soracaklar, ben de net bir yanıt verecektim. Ama o noktaya bile gelmedi. İnanılmaz. Hepimiz büyük hayal kırıklığına uğradık.

42 yaşındaki Driver'ın canlandırdığı Ben Solo karakteri, 2019 tarihli Star Wars: Skywalker'ın Yükselişi'nin (Star Wars: The Rise of Skywalker) sonunda öldürülmüştü. 

Bir karakteri öldürdükten sonra onu merkezine alan bir filme mesafeli durmak anlaşılır. Ancak bu gerekçenin, Soderbergh ve Driver yıllarca çalıştıktan sonra öne sürülmesi yeni soru işaretleri doğurdu. Hollywood Reporter'ın haberinde şu soru yeniden gündeme geldi:

Disney, Yıldız Savaşları konusunda gerçekten kötü mü?

Adam Driver, geçen yıl Associated Press'e verdiği röportajda "O karakteri oynamayı gerçekten çok seviyordum" demişti.

Independent Türkçe, Hollywood Reporter, Associated Press, BK Mag


Çin'de keşfedilen fosiller, erken insanların Asya'ya yayılma tarihini baştan yazdı

Yunxian Homo erectus'un yeniden yapılandırılması (Xiaobo Feng)
Yunxian Homo erectus'un yeniden yapılandırılması (Xiaobo Feng)
TT

Çin'de keşfedilen fosiller, erken insanların Asya'ya yayılma tarihini baştan yazdı

Yunxian Homo erectus'un yeniden yapılandırılması (Xiaobo Feng)
Yunxian Homo erectus'un yeniden yapılandırılması (Xiaobo Feng)

Çin'de yapılan yeni bir fosil keşfi, insan atası türlerden Homo erectus'un Doğu Asya'ya sanılandan yüzbinlerce yıl önce ulaştığını gösteriyor.

Modern insanın uzak atası olan Homo erectus, Afrika'da ortaya çıktı ve Avrasya'ya yayıldı. Doğu Asya'ya tam ne zaman vardıkları uzun süredir tartışma konusu.

Dünya'nın bu kısmında bulunan en eski H. erectus fosili, Çin'in Yunxian bölgesinde keşfedilen ve yaklaşık 1,1 milyon yıl önceye tarihlenen örnekti. 

Ancak yeni bir fosil araştırması, bu türün Yunxian'da 1,7 milyon yıl önce, yani önceki araştırmaların gösterdiğinden yaklaşık 600 bin yıl daha erken ortaya çıktığını doğruladı.

Bulgu, erken insanların bölgede yayılmasına ilişkin anlayışımızı baştan yazıyor.

Bu, tarih öncesi hominin atalarımızın Asya'ya daha erken, daha hızlı ve muhtemelen daha başarılı bir şekilde yayıldığına işaret ediyor.

Hakemli dergi Science Advances'ta yayımlanan yeni çalışmanın yazarlarından Christopher Bae, "Yunxian H. erectus fosilleri ve mezar tarihleme verilerini bir araya getirerek bu homininlerin Doğu Asya'da ortaya çıktığı tarihi oldukça sağlam bir şekilde yeniden oluşturmayı başardık" diyor.

Yunxian'a çok daha eski bir tarih atanması, erken H. erectus'un hızla geniş bir alana yayılması modelini destekliyor.

Çalışmada, fosillerin bulunduğu seviyedeki toprak tortularındaki alüminyum ve berilyum elementlerinin radyoaktif formları incelenerek fosillerin ilk gömüldüğü tarih belirlendi.

Kozmik ışınlar kuvars minerallerine çarptığında oluşan bu radyoaktif formlar, yerin derinliklerine gömüldükten sonra radyasyon yayarak bozunuyor ve normal formlarına dönüşüyor.

Çalışmanın bir diğer yazarı Hua Tu, "Araştırmacılar, alüminyum ve berilyumun bilinen bozunma oranlarını kullanarak ve fosili çevreleyen tortu örneklerinde kalan iki atom türünün oranını karşılaştırarak bir fosilin ne kadar süredir gömülü olduğunu hesaplayabiliyor" diyor.

cdfvgthy
Yunxian Homo erectus kazı alanı (Guangjun Shen)

Araştırmacılar, karbon tarihleme yöntemiyle örneklerin 50 bin yıl öncesine kadar izlenebildiğini ancak radyoaktif teknikle malzemelerin tarihinin 5 milyon yıl öncesine kadar doğru bir şekilde belirlenebildiğini söylüyor.

Dr. Bae, "Bu bulgular, en erken homininlerin Afrika'dan Asya'ya ne zaman göç ettiğine dair uzun zamandır süregelen varsayımlara meydan okuyor" ifadelerini kullanıyor.

Ayrıca H. erectus'un bölgede tam olarak ne zaman ilk ve son kez ortaya çıktığı sorusunu da gündeme getiriyor.

Çalışmada şu ifadelere yer veriliyor: 

H. erectus'un ilk olarak ne zaman ve nerede ortaya çıktığı, Çin ve başka yerlerdeki bazı alanların en eski yerleşimcileri arasında olup olmadıkları soruları hâlâ cevaplanmadı.

Independent Türkçe