Rus ordusu, Ukrayna'ya açtığı savaşın başında hızlı kazanımlar elde etmeyi başaramadı. Ardından halen direnen Ukrayna kuvvetleri karşısında yavaş yavaş ilerleiler. Uzmanlara göre Rusya, siyasi kazanımlara dönüştürülebilecek askeri kazanımlar elde etmeye çalışıyor.
Birçok Batılı gözlemci, Rusların lojistik ihtiyaçlarını göz ardı ederek, rakiplerinden zayıf bir direniş görecekleri ve hızlı bir zafer kazanacakları beklentisi içerisinde savaşa girdikleri için başarısız olduklarını düşünüyor.
Gerçek sürpriz
Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı habere göre Stratejik Araştırma Vakfı’ndan (FRS) Philippe Gros ve Vincent Tourret yayınladıkları mesajda “Rusya'nın savaş gücünün etkisizliği ve Ukrayna askerlerinin direniş gücü gerçek bir sürpriz” ifadelerini kullandılar.
Ukrayna hava sahasında hava üstünlüğü sağlayamayan Ruslar, bu ayın başından bu yana büyük bir operasyon başlatamadı. Başkent Kiev'in kapılarında güçlü bir Ukrayna savunmasıyla karşı karşıyalar. İngiltere Savunma Bakanlığı perşembe günü duruma ilişkin yaptığı değerlendirmede “Rus işgali tüm cephelerde durma noktasına geldi” ifadelerini kullandı.
Ruslar Ukrayna’nın kuzeydoğusunda (Sumy, Harkov) ve güneydoğusunda (Mariupol) birkaç şehri kuşattılar, ikmalleri kestiler ve Kiev'i düzenli olarak bombaladılar. Ancak Kiev savaşı henüz başlamadı. Rus ordusu Kiev’i kuşatma hamlesini henüz tamamlamadı.
Avantaj savunma yapanda
FRS uzmanları, 2,8 milyon nüfuslu bu şehri almak için ‘muhtemelen 150 bin ila 200 bin askerin gerekeceğini’ söylediler. Savunma yapanın her zaman avantajlı olduğu şehirde savaşmak için güç dengesinin ezici olması gerektiğini hatırlattılar.
Bununla birlikte Batılı bir askeri kaynak, sahada karşılaşılan zorluklara rağmen şu değerlendirmede bulundu:
“Rus askeri gücünün üstünlüğü konusunda şüphe yok. Gördüğümüz operasyonel duraklama, Rus kuvvetlerinin yeniden ayağa kalkmasına, harekete geçmek için takviyeleri toplamasına ve ikinci bir aşamayı başlatmasına olanak sağlıyor.”
Pentagon'a göre bu savaş için seferber edilen 150 bin Rus askeri personeli Ukrayna topraklarında bulunuyor. New York Times tarafından aktarılan ABD istihbarat birimlerinin tahminleri, Moskova'nın üç hafta içinde 7 bin askerini kaybettiği yönünde. Bu da savaş alanında günde 300'den fazla ölüm kaydedildiği anlamına geliyor.
Bu verileri dikkatli bir şekilde incelemek gerekse de 24 Şubat'tan bu yana taarruzda olan Rus ordusunun devam etmesi için toparlanması gerekiyor. Acemi askerleri kullanmayacağına dair söz veren Moskova, ordusunun saflarına yeni kan pompalamaya çalışıyor ve yedek askerleri seferber ediyor. Son zamanlarda da Suriyelilerden asker toplama kampanyası başlattı.
Washington merkezli Avrupa Politika Analizi Merkezi'nden (CEPA) emekli ABD'li General Ben Hodges şu açıklamada bulundu:
“Rus generallerin mühimmatı ve askerleri tükeniyor. Pentagon'a göre Rusya'nın savaş gücünün yüzde 50'si Ukrayna'da konuşlanmış durumda. Irak ve Afganistan'a girişimizin zirvesinde, ABD ordusunun yüzde 29’u içerideydi ve devam etmek çok zordu. Önümüzdeki 10 gün belirleyici olacak. Batı, Ukrayna'ya verdiği desteği hızlandırdı ve yoğunlaştırdı.”
Tatiksel varsayımlar
Önümüzdeki haftalarda Rusya tarafında en olası taktiksel varsayımlar neler olacak?
Fransız askeri tarihçi Michel Goya konuya ilişkin yaptığı açıklamada “Kısa vadeli iki olası yumuşama noktası var: Mariupol ve Donbas” dedi.
Fransız Genelkurmay Başkanlığı'na göre, Ruslar ‘batı ile doğu arasında stratejik bir geçiş noktası’ olan Dnipro şehrini alarak doğu cephesinde konuşlanmış 40 bin Ukraynalı askeri de kuşatmaya çalışabilir. Zira ‘Rus güçlerinin bir buluşma noktasına doğru hareket ettiğine dair bir öngörü var’
Albay Pascal Ianni, “Bu, Ukrayna ordusunu ikiye böleceği için askeri düzeyde son derece mantıklı. Yani yapılırsa bu ordunun çökmesine neden olacak veya müzakerelerde (Moskova) güçlü bir konumda bulunacak.” dedi.
İkinci varsayım Mariupol ile ilgili. Azak Denizi kıyısında yer alan ve stratejik bir önemi olan bu liman kenti, iki haftadan uzun bir süredir kuşatma altında ve sürekli bombalara maruz kalıyor. Bu haftanın başlarında 20 bin sivilin tahliye edilmesine rağmen, şehirde yaklaşık 300 bin kişi elektrik ve su sıkıntısı çeken bir şekilde kuşatma altında.
Mariupol'un kontrolünü ele geçirmek, Rusların Moskova destekli ayrılıkçı Donbas bölgesi ile 2014'te ilhak ettikleri Kırım Yarımadası arasında coğrafi olarak bağlantı kurmasını sağlayacak.
Ukrayna kuvvetleri de kayıplar veriyor. Ancak şu ana kadar özellikle etkili hava savunması sayesinde Ruslara ağır can ve mal kayıpları yaşatmayı başardılar.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin ordusu, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü’ne (NATO) üye olan ülkelerden önemli miktarda tanksavar silahları ve uçaksavar füzeleri alıyor.
Bu bağlamda Ukrayna ordusu için batıdaki ikmal yollarının korunması önemli. Ancak son günlerde Moskova, şu ana kadar çatışmadan uzak kalmayı başarmış bir bölge olan batı Ukrayna'ya üç bombardıman başlattı. Bombardımanlardan biri Batı ülkelerinin Ukrayna güçlerine sağladığı teçhizatın bir kısmının geçtiği Polonya sınırına yirmi kilometre uzaklıkta bulunan Yavoriv Askeri Üssü’nü hedef aldı.
