Mısır hükümeti sübvansiyonsuz ekmeğin fiyatını belirleme sözü verdi

Hükümet, kanunun kriz durumlarında geçici olarak fiyatlandırmaya müdahale yetkisi verdiğini belirtti.

Özel sektör taarfından satılan ekmeğin fiyatı Kahire hükümeti tarafından belirlenecek. (Reuters)

Mısır hükümeti ülkenin karşı karşıya olduğu fiyat artışı dalgasını durdurmak amacıyla sübvansiyonsuz ekmek fiyatına geçici bir fiyatlandırma (3 aylık ve yenilenebilir) müdahalesinde bulunmayı planladığını duyurdu. Açıklama, bir somun ekmek fiyatında yaklaşık yüzde 50’lik bir artış kaydedilmesinin ardından geldi.
Mısır ekmek piyasasında iki tür ekmek bulunuyor. İlki, devlet tarafından belirlenen şartlara göre karne ile verilen sübvansiyonlu, somun başına 5 kuruşa (bir lira 100 kuruşa satılan ekmek, ikincisi de en çok rağbet gören ve özel sektör tarafından sağlanan sübvansiyonsuz pita ekmeği.  Somun ekmek daha önce bir lira fiyatla satılıyordu ancak Rusya-Ukrayna krizinin patlak vermesinden sonra fiyatı 1,5 liraya yükseldi. Tedarik ve İç Ticaret Bakanı Ali Musaylihi önceki gün televizyonda yaptığı açıklamalarda, somun ekmeğin fiyatını Rusya-Ukrayna krizinden öncekine döndürme taahhüdünde bulundu. Bakan açıklamsında şu ifadeleri kullandı:
“Devlet, bir komite aracılığıyla her 3 ayda bir, özel sektör değirmenlerine verilen buğdayın fiyatını ve un tedarikçisinin fırınlara satış fiyatını belirleyecek. Ayrıca pita ekmeği satışında uyulması gereken fiyatları da açıklayacak. Bakanlık pita ekmeği fırınları teftiş edecek ve duyurulan fiyatlara uyulmaması durumunda 2 milyon liraya kadar para cezası verecek.”
Özel sektör tarafından sağlanan bir ürünün fiyatına müdahale edilmesinin yasal olduğunu savunaan Ali Musaylihi, hükümetin bu konuda yaptığı müdahalenin Tüketici Koruma Kanunu’na göre yasal olduğunu, zira bu kanunun, kriz zamanlarında, Bakanlar Kurulu’nun onayı ile Tedarik ve İç Ticaret Bakanı’na belirli bir malın belirli bir süre için fiyatını belirleme izni verdiğini belirtti.
Vatandaşlara buğdayın rezervinin 3 ila 4 aya için yeterli olduğu konusunda güvence veren Musaylihi, hükümetin nisan ayında başlayacak olan yerel buğday tedarik sezonunda yaklaşık 6 milyon ton satın almayı hedeflediğini belirtti.
Mısır dünyanın en büyük buğday ithalatçıları arasında yer alıyor. Ülke buğday ithalatının en büyük kısmını Rusya ve Ukrayna’dan sağlıyordu. Ancak Rusya-Ukrayna savaşının patlak vermesinin ardından Mısır Maliye Bakanı Muhammed Maait ülkesinin bu durumun sonuçlarıyla karşı karşıa kaldığını söyledi. Maliye Bakanı devlet bütçesindeki buğday sağlama maliyetinin 15 milyar Mısır lirası kadar (bir dolar yaklaşık 15,6 Mısır lirasına eşit) artacağını açıkladı.
Geçen hafta sonu, hükümet, çiftçilere devlete ait şirketlere buğday mahsullerinin ‘nispi zorunlu’ bir payını teslim etmelerine yönelik bir karar aldı. Mısır Tedarik ve İç Ticaret Bakanlığı mahsullerinin yüzde 90’ını sağlayacak büyük arazi sahiplerine yönelik teşvikleri ve gübre sübvansiyonlarını duyurdu. Bakanlık bu kararı ihlal edenlere hapis cezaları ve para cezası uygulanacağını da açıkladı.
Tedarik ve İç Ticaret Bakanı Musaylihi dün beklenen buğday hasadı mevsiminin öncekiler gibi olmayacağını, zira önceki hasat mevsimlerinde arzın isteğe bağlı olduğunu belirtirken küresel koşullar göz önüne alındığında temel ürünleri güvence altına almanın devletin görevi olduğunu söyledi. Nispi zorunluluğunun süreçte gerekli olduğunu vurguladı.
Söz konusu karar, 2022 hasat mevsimi için buğday mahsulü olan herkesin, mahsulünün asgari olarak, dönüm başına 12 adreblik bir kısmını Tarım Bakanlığı ve tarım sendikasına kayıtlı tarımsal işletmelere verilmesini içeriyor.
Toprağın kalitesine ve tohum çeşitlerine göre değişiklik göstermekle birlikte bir dönüm araziden üretilen buğdayın yaklaşık 18 ile 23 ardeb arasında değiştiği tahmin ediliyor.
Kriz öncesinde hükümet, sübvansiyonlu somunun 5 kuruş olan fiyatının ayarlanmasının kaçınılmaz olduğunu duyurmuştu.  Ancak Mısır’ın ithalatların büyük bir kısmı yapan Rusya ve Ukrayna arasındaki savaş ile buğday arzında yaşanan küresel krizin büyümesiyle söz konusu plana yönelik açıklamalar nispeten azaldı.