KİK’in Yemen istişareler hazırlıkları sürüyor

BM Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg ve Yardımcısı Yemenli partilerle yaptığı istişareler sırasında (BM)
BM Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg ve Yardımcısı Yemenli partilerle yaptığı istişareler sırasında (BM)
TT

KİK’in Yemen istişareler hazırlıkları sürüyor

BM Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg ve Yardımcısı Yemenli partilerle yaptığı istişareler sırasında (BM)
BM Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg ve Yardımcısı Yemenli partilerle yaptığı istişareler sırasında (BM)

Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) himayesinde 29 Mart’ta Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da düzenlenecek Yemen istişareleri için hazırlıklar sürüyor.
Birleşmiş Milletler (BM) istişareler konusunda iyimser. BM Yemen Ofisi İletişim Direktörü Ezmini Bala, KİK himayesinde Riyad’da düzenlenecek Yemen istişarelerine dair duyulan memnuniyeti ifade ederek, “BM’nin anlaşmazlığın kapsamlı müzakere edilmiş bir siyasi çözümüne ulaşma çabalarını nihai olarak destekleyen yapıcı bir siyasi diyalog platformu” olarak nitelendirdi.
Şarku’l Avsat’a konuşan Bala, Yemen ihtilafının barışçıl bir şekilde çözülmesi için bölgesel desteğin son derece önemli olacağını bildirdi.
Bala açıklamasında, “Yemen'de yedi yılı aşkın süredir devam eden çatışmalar, milyonlarca kadın, erkek ve çocuğa acı çektirdi. Ekonomi yeniden bozulma sürecinde. Çatışmanın ülkenin altyapısı ve temel hizmetlerin sağlanması üzerinde de feci bir etkisi oldu. Aynı zamanda bölünmeye neden oldu ve Yemenlilerin umutlarını kırdı. Yemen sorununun çözümü askeri değil. Hangi sonuçlara ulaşmak istediklerine karar vermek Riyad'da toplanan Yemenli erkek ve kadınlara kalmış” ifadelerini kullandı.
BM’nin Yemen krizini çözmek için üzerinde çalıştığı çerçeveye eklenecek en öne çıkan yeni noktalar sorusuna Bala, BM Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg’in “Çatışmadan sürdürülebilir bir siyasi çözüm için kısa ve uzun vadeli ihtiyaçları ele almak adına çok yönlü bir süreci tanımlayan bir çerçeve başlatmaya çalıştık. Süreç siyasi, ekonomi ve güvenlik etrafında dönecek” şeklinde cevap verdi.
Grundberg, 7 Mart'ta, çerçeveyi ve çok yönlü süreci zenginleştirmek amacıyla farklı Yemenli siyasi partiler, güvenlik ve ekonomi uzmanların yanı sıra sivil toplumla ikili istişareler düzenlemeye başladı. BM Yemen Özel Temsilcisi, Yemenli katılımcıların yol gösterici ilkeler hakkındaki görüşlerini ve çatışmayı sürdürülebilir bir şekilde sona erdiren siyasi bir çözüm vizyonunu araştırıyor. Bala, “BM istişare süreci Nisan ve Mayıs aylarında devam edecek ve ana sonuçlarını Güvenlik Konseyi'ne brifingler de dahil olmak üzere her aşamanın tamamlanmasından sonra açıklayacağız. Grundberg, istişareleri tamamlayana kadar, daha fazla ayrıntıya girmek için erken. Özel Temsilci, Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri de dahil olmak üzere, bölgesel ve uluslararası aktörlerin desteklerini almalarını sağlamaya çalışıyor” şeklinde konuştu.
Bu bağlamda üst düzey bir KİK yetkili, Şarku’l Avsat’a Yemen istişarelerinin son hazırlıklarının yapıldığını söyledi.  Yetkili, BM tarafından desteklenen siyasi istişarelerin yeniden başlamasına hazırlık olarak Yemen istişareleriyle Yemenlilerin kendi içinde tartışacağını ve sonuçlara varacağını bildirdi.
İsmini açıklamayan yetkili, istişarelerde istikrar, ekonomi ve sosyal iyileşmenin yanı sıra askeri, güvenlik, siyasi süreç, devlet kurumlarının güçlendirilmesi, idari reform, yönetim ve yolsuzlukla mücadele olmak üzere altı eksenin tartışılacağını söyledi.
Yetkili, istişarelerin barış, kalkınma ve inşa için bir yol haritası bulma girişimi olduğunu belirterek, istişarelerin amacına dikkat çekti. Yetkili, istişarelerin istisnasız tüm Yemenli tarafları devlet kurumlarını güçlendirmeye ve Yemen'de güvenlik, barış ve istikrarı yeniden sağlamanın yanı sıra BM sponsorluğu ve Körfez desteği altında barış görüşmeleri başlatmayı amaçladığını kaydetti.
Yemen Partileri İttifakı (Konferans ve Islah dahil olmak üzere 17 Yemenli partiden oluşan bir grup) sözcüsü Abdullah el Numani, savaşın sona ermesi ve devletin yeniden var olması için yaklaşan istişareler için heyecanlı olduğunu söyleyerek, Suudi Arabistan'ı hedef alan İran destekli Husiler dışında tüm taraflardan olumlu mesajlar aldıklarını belirtti. İstişarelerde Yemenlilerin yararına olacak şeylerin tartışılacağını umduklarını ifade eden Numani, toplantının Yemen sabitlerinin ve referanslarının ötesine geçmeyeceğini bildirdi.
Numani, Şarku’l Avsat’ın Yemenli partilerin ortak tavrı ile ilgili bir soruya, iki gün önce KİK ile çeşitli konuları görüşerek verimli bir toplantı gerçekleştirdikleri şeklinde cevap verdi.
Güney Geçiş Konseyi (GGK) üyesi Salim Sabit el Avlaki, Ryad istişarelerinin, “Husi milisleri savaşı sona erdirme ve beklenen barış sürecini başlatma yükümlülüklerine uymaları halinde” kapsamlı bir barışın önünü açacak yeni bir aşama oluşturduğu bildirdi. Şarku’l Avsat’a konuşan Avlaki, Husilerin yükümlülüklerini reddetmekte ısrar etmesi halinde Riyad istişarelerinin, Husi karşıtı milislerin bölgelerin ve valiliklerin kurtuluşuna yönelik çabalarını birleştiren geniş bir uyum ihtiyacını karşılayacak şekilde meşruiyet sistemlerinin yeniden yapılandırılması için güçlü bir temel oluşturabileceğini kaydetti. İstişarelerin KİK ülkelerindeki dostların ekonomik ve insani müdahaleler için daha fazla fırsat yaratacağına vurgu yapan Avlaki, güney valiliklerindeki zor yaşam koşullarını ele almak ve yerel para biriminin çöküşünü durdurmak için kalkınma ve yeniden yapılanma hareketini beklediklerine işaret etti.
Öte yandan Yemen el-Islah partisi Sözcüsü Adnan el-Adini ise “Bu istişarelerin, Yemen'de istikrarı yeniden sağlayacak ve bölgenin güvenliğini Husi grubu ve onun halefi İran'ın doğrudan tehdidinden koruduğu ölçüde ulusal savaşın güçlendirilmesine yol açacağını umuyoruz” dedi.



Cumhurbaşkanı Erdoğan, resmi ziyaret kapsamında Riyad’a ulaştı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, resmi ziyaret kapsamında Riyad’a ulaştı
TT

Cumhurbaşkanı Erdoğan, resmi ziyaret kapsamında Riyad’a ulaştı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, resmi ziyaret kapsamında Riyad’a ulaştı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, beraberindeki heyetle birlikte Salı günü Suudi Arabistan’a resmi bir ziyaret kapsamında Riyad’a geldi.

Erdoğan’ı Kral Halid Uluslararası Havalimanı’nda Riyad Bölgesi Vali Yardımcısı Prens Muhammed bin Abdurrahman bin Abdülaziz, Riyad Belediye Başkanı Prens Faysal bin Abdülaziz bin Ayyaf, refakatçi bakan sıfatıyla Ticaret Bakanı Dr. Macid el-Kasabi, Suudi Arabistan’ın Türkiye Ankara Fehd Ebu’n-Nasr, Türkiye’nin Riyad Büyükelçisi Emrullah İşler ile bölge polis müdür vekili Tümgeneral Mansur bin Nasır el-Uteybi karşıladı.


Suudi Arabistan’da petrol dışı sektör 2026’ya güçlü başladı, iyimserlik arttı

Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad (Reuters)
Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad (Reuters)
TT

Suudi Arabistan’da petrol dışı sektör 2026’ya güçlü başladı, iyimserlik arttı

Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad (Reuters)
Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad (Reuters)

Suudi Arabistan’da petrol dışı özel sektör, yerel ve dış talepteki belirgin artışın etkisiyle 2026 yılına güçlü bir başlangıç yaptı. Riyad Bankası Satın Alma Yöneticileri Endeksi’ne (PMI) ilişkin son veriler, toplam maliyet baskılarındaki artışa rağmen ticari faaliyette genişlemenin sürdüğünü, istihdam ve satın alma seviyelerinin güçlendiğini ortaya koydu.

Endeks performansı ve faaliyet koşulları

Ana endeks, Ocak ayında 56,3 puan olarak kaydedildi. Aralık ayındaki 57,4 puanlık seviyenin altına inerek son altı ayın en düşük düzeyine gerilemesine rağmen, endeksin 50 puanlık eşik değerin üzerinde kalması iş koşullarında güçlü bir iyileşmeye işaret etti. Araştırmada, şirketlerin yeni projeler ve devam eden müşteri taleplerine yanıt olarak üretimi artırdığı, bunun da yerel ekonominin dayanıklılığını yansıttığı belirtildi.

İhracat siparişleri ve üretimde güçlü artış

Yılın başında büyümeye katkı sağlayan bir diğer unsur, ihracat talebindeki artış oldu. Yeni ihracat siparişleri, Ekim 2025’ten bu yana en hızlı artışını kaydetti. Bu ivme, Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleri ile Asya pazarlarından gelen güçlü taleple desteklendi. Üretim tarafında ise ankete katılan şirketlerin yaklaşık yüzde 23’ü Ocak ayında üretim artışı bildirdi; yalnızca yüzde 2’si daralma yaşadığını belirtti. Bu veriler, genişlemenin güçlü seyrini teyit etti.

Maliyet baskıları ve istihdam

Maliyetler cephesinde, girdi fiyatlarındaki enflasyon ikinci ay üst üste hızlandı. Şirketler, satın alma maliyetleri ve ücretlerdeki artışın, özellikle metal, yakıt ve teknoloji fiyatlarındaki yükselişten kaynaklandığını ifade etti. Bu durum, birçok şirketin artan maliyetleri satış fiyatlarına yansıtmasına yol açtı.

İstihdamda ise Ocak ayında büyüme devam etti. Şirketler, artan faaliyetleri desteklemek amacıyla teknik uzmanlığa sahip personel istihdam etmeye yöneldi. Bununla birlikte, istihdam artış hızı yavaşlayarak son 12 ayın en düşük seviyesine indi; geçen yılın son aylarında kaydedilen rekor düzeylerin gerisinde kaldı.

Ekonomik görünüm ve beklentiler

Sonuçlara ilişkin değerlendirmede bulunan Riyad Bankası Kıdemli Ekonomisti Dr. Naif el-Gayt, “Petrol dışı özel sektör 2026’nın başında, güçlü iç talep ve sürdürülebilir ticari faaliyetlerin desteğiyle büyümeyi sürdürdü” dedi. Sektörün, talepteki sağlam temeller ve arz koşullarındaki iyileşme sayesinde yeni yıla yüksek bir dayanıklılıkla girdiğini vurgulayan el-Gayt, temkinli bir iyimserliğin hâkim olduğunu ifade etti.

İleriye dönük olarak şirket güveni Aralık ayına kıyasla belirgin biçimde arttı. Gelecek üretim endeksindeki yükseliş, özellikle imalat sektöründe önümüzdeki döneme ilişkin ticari faaliyete dair artan güveni yansıttı.


İran Büyükelçisi İnayeti, Şarku’l Avsat’a konuştu: Suudi Arabistan önemli bir ortak ve ilişkilerimiz ‘güçlendirilmiş’ durumda

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, geçtiğimiz eylül ayında İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani’yi kabul etti. (SPA)
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, geçtiğimiz eylül ayında İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani’yi kabul etti. (SPA)
TT

İran Büyükelçisi İnayeti, Şarku’l Avsat’a konuştu: Suudi Arabistan önemli bir ortak ve ilişkilerimiz ‘güçlendirilmiş’ durumda

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, geçtiğimiz eylül ayında İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani’yi kabul etti. (SPA)
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, geçtiğimiz eylül ayında İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani’yi kabul etti. (SPA)

Üst düzey bir İranlı yetkili, Suudi Arabistan ile ilişkilerin ‘sağlam ve korunmuş’ olduğunu, bu ilişkilerin zedelenemeyeceğini söyledi. Tahran ile Riyad’ın bölgenin güvenliği ve istikrarına önem verdiğini vurgulayan yetkili, gerilimin tırmandırılmasından ve bölgesel huzuru bozabilecek her türlü adımdan kaçınıldığını ifade etti.

İran’ın Suudi Arabistan Büyükelçisi Ali Rıza İnayeti, Şarku’l Avsat’a yaptığı özel açıklamada, iki ülke arasındaki temas ve koordinasyonun farklı düzeylerde sürdüğünü belirtti. İnayeti, bu kapsamda bazı ziyaret ve toplantıların kamuoyuna açık şekilde gerçekleştiğini, bazılarının ise gözlerden uzak yürütüldüğünü kaydetti.

 Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, geçtiğimiz eylül ayında İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani’yi kabul etti. (SPA)Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, geçtiğimiz eylül ayında İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani’yi kabul etti. (SPA)

İnayeti, “Bölgenin karşı karşıya olduğu tehditler ve benzeri görülmemiş bir gerilim riskinin bulunduğu mevcut koşullarda durumun hassasiyetinin farkında olmamız gerekiyor. İran İslam Cumhuriyeti olarak bölgesel istikrarın tüm bölge ülkelerinin çıkarına olduğuna inanıyoruz. Suudi yetkililerle yaptığımız toplantı ve görüşmelerde bu yaklaşımın defalarca teyit edildiğini gördük” dedi.

Üst düzey bir Suudi yetkili ise cumartesi günü Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, bazı medya organlarında yer alan ve Krallığın bölgedeki gerilime yaklaşımında bir değişiklik olduğu yönündeki haberlerin gerçeği yansıtmadığını belirtti.

Yetkili, Suudi Arabistan’ın ABD ile İran arasındaki tüm ihtilaflı konuların diyalog ve diplomatik yollarla barışçıl şekilde çözülmesine yönelik çabaları desteklediğini vurgularken, Krallığın hava sahasının ya da topraklarının İran’a karşı herhangi bir askeri faaliyette kullanılmasını reddettiğinin altını çizdi.

İnayeti de iki ülke arasında farklı düzeylerde ‘süregelen temas ve karşılıklı görüş alışverişinin’ bulunduğunu, bunlar kapsamında bazı ziyaret ve toplantıların kamuoyuna açık şekilde gerçekleştirildiğini, bazılarının ise medya dışında yürütüldüğünü ifade etti.

Suudi Arabistan çok önemli bir ülke

İnayeti, Tahran’ın Suudi Arabistan’ı ‘bölgede kilit ve etkili bir ülke olarak gördüğünü’ vurgulayarak, iki ülke arasındaki iş birliğinin ortak ilgi alanlarındaki konularda ‘bölgesel güvenlik ve istikrarın güçlendirilmesine katkı sağladığını’ bildirdi.

İnayeti, “İran ve Suudi Arabistan, bölgenin güvenliği ve istikrarına önem veriyor; gerilimin tırmandırılmaması ve bölgesel huzuru bozabilecek her türlü adımdan kaçınılması gerektiğini vurguluyor” dedi. İki taraf arasında süregelen istişarelerin, ‘her iki ülkede de oluşan stratejik bir kanaatten kaynaklandığını ve bunun yalnızca ikili çıkarlara değil, bölgenin tamamının menfaatine hizmet ettiğini’ belirtti. İnayeti ayrıca, “Suudi Arabistan İran’ı güvenilir bir ortak olarak görürken, İran da Suudi Arabistan’ı bölgede önemli ve etkili bir aktör olarak değerlendiriyor. Ortak ilgi alanlarındaki iş birliği, bölgesel güvenlik ve istikrarın tesis edilmesine yardımcı oluyor” ifadelerini kullandı.

Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman'ın Nisan 2025'te Tahran'da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile yaptığı görüşmeden (Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı)Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman'ın Nisan 2025'te Tahran'da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile yaptığı görüşmeden (Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı)

‘Güçlendirilmiş’ ilişkiler

İnayeti, iki ülke arasındaki ilişkilerin ‘korunaklı olduğunu ve zedelenemeyeceğini’ belirterek, bunun her iki ülkenin liderliğinin bu ilişkilerin kaçınılmazlığını kavramasından kaynaklandığını söyledi. İnayeti, bu anlayışın ilişkilerin sürmesini ve gelişmesini sağladığını, olumlu etkilerinin de tüm taraflara yansıdığını ifade etti.

İnayeti, İsrail’in son saldırıları sırasında Suudi Arabistan’ın Tahran’a verdiği desteği hatırlatarak, “İran, kendisine dayatılan savaş sırasında Suudi Arabistan’ın destekleyici tutumunu memnuniyetle karşıladı. Suudi Arabistan, İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını güçlü biçimde kınadı. O sabah Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı’ndan bir telefon aldık. Bu tutum, o dönemde yanımızda duran Suudi kardeşlerimizden beklenen bir tavırdı” dedi.

İnayeti sözlerini şöyle sürdürdü: “İkinci olarak, İran’a yönelik herhangi bir saldırı tüm bölgenin güvenliğini etkiler. Bu durum, Suudi Arabistan da dahil olmak üzere sergilenen yapıcı tutumlarda açık biçimde görülmüştür. Üçüncü olarak ise İran’a yönelik saldırı, İsrail’in bölge ülkelerine karşı gerçekleştirdiği saldırılar zincirinin bir parçasıdır ve hiçbir ülke bu saldırılardan muaf değildir.”

ABD ile müzakere çerçevesi

İran ile ABD arasında şekillenmekte olduğu belirtilen müzakere çerçevesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan İnayeti, “İran İslam Cumhuriyeti 2015 ve 2025 yıllarında yürütülen müzakerelere son derece ciddi bir yaklaşımla girdi; ancak bu süreçlerden çekilen ve çelişkili bir tutum sergileyen taraf ABD oldu” dedi.

İnayeti, “Eğer ABD, ön koşulsuz ve eşit bir diyalog konusunda samimiyse, İran bunu memnuniyetle karşılar. İranlı yetkililer bu tutumu defalarca dile getirdi. Son dönemde iki tarafın müzakereler için bir çerçeve oluşturmaya çalıştığına işaret eden açıklamalar duyduk; ancak müzakereler önceden belirlenmiş sonuçlarla başlayamaz. Sonuçlar, müzakere sürecinin kendisinden doğmalı, önceden dayatılmamalı” ifadelerini kullandı.

 Suudi Arabistan Dışişleri Bakan Yardımcısı, geçtiğimiz ocak ayında İran'ın Suudi Arabistan Büyükelçisi’ni kabul etti. (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)Suudi Arabistan Dışişleri Bakan Yardımcısı, geçtiğimiz ocak ayında İran'ın Suudi Arabistan Büyükelçisi’ni kabul etti. (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, geçtiğimiz hafta İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’la yaptığı telefon görüşmesinde, bölgedeki güvenlik ve istikrarı güçlendirecek diyalog yoluyla anlaşmazlıkların çözülmesine yönelik her türlü çabayı desteklediklerini vurguladı.

Veliaht Prens Muhammed bin Selman, görüşmede Riyad’ın Tahran’ın egemenliğine saygı konusundaki tutumunu yineleyerek, Suudi Arabistan’ın hava sahasının veya topraklarının herhangi bir askeri operasyon veya saldırı için kullanılmasına izin vermeyeceğini belirtti. Bu uyarının, saldırının kaynağı veya hedefi ne olursa olsun geçerli olduğu ifade edildi.

Pezeşkiyan da İran’ın egemenliği ve toprak bütünlüğüne saygı konusundaki tutumundan dolayı Suudi Arabistan’a teşekkür ederek, Veliaht Prens’in bölge güvenliği ve istikrarını sağlama çabalarını takdir etti.