Irak: Mukteda es-Sadr Şii cephedeki siyasi rakiplerine hükümeti kurmaları için 40 gün süre tanıdı

Sünni Egemenlik İttifakı ve KDP, Sadr Hareketi ile olan ortaklığına bağlı kalmaya devam ediyor.

Mukteda es-Sadr (INA) Bağdat / Şarku’l Avsat

Irak’ta Sadr Hareketi ve Vatanı Kurtarma İttifakı lideri Mukteda es-Sadr, Şii cephedeki rakiplerine yani Koordinasyon Çerçevesi çatısı altındaki siyasi parti ve gruplara yeni bir hükümet kurmaları için Ramazan ayının ilk gününden başlayarak Şevval ayının 9’una kadar 40 gün süre tanıması şaşkınlık yarattı.
Sadr’ın bu sürprizi, Meclis Başkanı Muhammed el-Halbusi ve Hamis el-Hancer liderliğindeki Sünni Egemenlik İttifakı, Mesut Barzani liderliğindeki Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ve Sadr Hareketi’nden oluşan Vatanı Kurtarma İttifakı’nın ortak cumhurbaşkanı adayları Reber Ahmed’i meclisten geçirme girişiminin üçüncü kez başarısız olmasının ardından geldi. Irak Meclisi’nin üç kez yeni cumhurbaşkanını seçmesini engelleyen sebep, Yüksek Federal Mahkeme’nin Anayasa’da ilgili madde üzerinde yaptığı içtihat sonucu cumhurbaşkanı seçim oturumunun düzenlenebilmesi için Meclis’teki milletvekillerin üçte ikisinin oturuma katılma şartının sağlanamamasıydı. Sadr Hareketi, söz konusu şartın yerine getirilmesini engellediği için basında ‘engelleyici üçte bir’ ismiyle anılan Şii Koordinasyon Grubu ve Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) milletvekilleri ile bağımsız milletvekillerini kendi tarafına çekmeye çalışsa da ‘engelleyici üçte bir’ tarafı cumhurbaşkanı seçim oturumunda üçte iki çoğunluğun katılımını engelleme gücüne sahip olduğunu ispat etti. Yüksek Federal Mahkeme Irak Meclisi’ne 6 Mart’tan başlayarak 6 Nisan’a kadar cumhurbaşkanını seçmesi için imkan tanırken, Sadr’ın rakiplerine tanıdığı 40 günlük süre Anayasa’nın belirlediği sürelerin aşılması anlamına gelir. Anayasa’nın belirlediği sürelerin aşılması ise Federal Mahkeme’yi seçim sonuçlarını iptal etme, Meclis’i feshetme ve ardından yeni erken seçim kararı almaya sevk edebilir.
Sadr önceki akşam (perşembe) Twitter hesabından paylaştığı mesajda, ‘eşi benzeri görülmemiş bir başarı’ elde ettiğini belirterek, en büyük Şii blok veya koalisyonu kurmayı ve en büyük ulusal bloku (Vatanı Kurtarma İttifakı) oluşturmayı başaran ilk kişi olduğunu söyledi. Sadr, mesajında, “Herkes tarafından kabul gören bir başbakan adayı gösterdim. Ondan vazgeçmeyeceğim. Alemlerin Rabbine hamd olsun. Bu koalisyonların canını çok sıktım. Engellediler ve hâlâ engelliyorlar. Irak, hükümetsiz kalmasın; güvenlik, ekonomik ve hizmet durumları kötüye gitmesin diye ‘engelleyici üçte bir’e ulusal çoğunluk hükümetini kurması için Ramazan’ın 1’inci gününden Şevval ayının 9’uncu gününe kadar Sadr Hareketi olmadan tüm bloklarla müzakere etme fırsatı veriyorum” ifadesini kullandı.
Sadr’ın tanıdığı bu fırsat tüm hesapların birbirine karışmasına yol açtı. Görünüşe göre Sadr’ın bu adımı, Vatanı Kurtarma İttifakı içinde cumhurbaşkanı seçimi sorunun çözümü ve en büyük meclis bloku üzerinde uzlaşma konularında yeniden müzakereler yapılmasını gerektiriyor. Mukteda es-Sadr, liderlik ettiği Sadr Hareketi’nin hâlâ ‘en büyük meclis bloku’ olduğunda ısrar etmesine rağmen eldeki veriler Sadr’ın rakiplerine çağrıda bulunduğu hükümet kurma müzakerelerin -özellikle taraflar arasında ciddi anlaşmazlıkların olduğu böyle bir dönemde- Şevval ayının 9’undan sonrasında bile uzlaşmayla sonuçlanmayacağına işaret ediyor.
Vatanı Kurtarma İttifakı çatısı altındaki Sünni Egemenlik İttifakı ile KDP, yayınladıkları ortak yazılı açıklamada, Sadr ile yaptıkları ittifaka bağlı olduklarını ilan etti. Sadr Hareketi ile olan ortaklığın devam ettiği vurgulanan açıklamada, Mukteda es-Sadr'ın Irak halkının çetrefilli sorunlarını çözmeye çalışacak güçlü bir hükümetin kurulmasını hızlandırma girişiminden' övgüyle söz edildi. İki taraf, “(üç grubun) ortaklığı olmadan güçlü bir hükümet kurma ihtimalinin bulunmamasından ötürü Sadr Hareketi ile olan ortaklıklarına bağlı olduklarını” ve aynı zamanda Iraklıların beklediği bir ümit olan Vatanı Kurtarma İttifakı’na olan bağlılıklarını vurguladılar.
Sünni Egemenlik İttifakı ve KDP, ortak açıklamada, ülkeyi güvenli bir karaya ulaştırmak ve ayrıca Şii cephenin Sadr Hareketi’nin başbakanlık için ilan ettiği aday üzerinde uzlaşmasını ve ülkenin gerçekliğiyle uyuşan ve bileşenler ile siyasi güçlerin desteğini kazanacak bir hükümet programı ve yöntemi sunmasını sağlamak amacıyla dış müdahalelerden uzak bir şekilde tüm taraflarla yapıcı ulusal diyalog yürütmek için gayret gösterdiklerini kaydetti.