Nebil Fehmi: ABD- Mısır ilişkileri bir ‘gerekliliktir’

Eski Mısır Dışişleri Bakanı Fehmi taraflara barış sürecine katılımaları için çağrıda bulundu.

Eski Mısır Dışişleri Bakanı Nebil Fehmi. (Arşiv)

Eski Mısır Dışişleri Bakanı ve Kahire'deki Amerikan Üniversitesi'nde Kamu Politikaları ve Uluslararası İlişkiler Fakültesi Dekanı Nebil Fehmi, ‘Olayların Kalbinden... Savaş, Barış ve Değişim Yıllarında Mısır Diplomasisi’ (Fi’ Kalbi’l Ahdas…ed-Diplomasiyye’l Mısriyye fi’l harbi ve’s-selâmi ve senevati’t teğayyur) adlı kitabının imza töreninde, Washington’ın bir dünya lideri, Kahire’nin de bölgede öncü bir ülke olduğunu söyledi. Fehmi bu nedeniyle Mısır-ABD ilişkilerinin modern tarih boyunca bir ‘gereklilik’ olduğunu vurguladı. Ayrıca herkese barış sürecine katılım çağrısı yaptı.
Kahire’deki Amerikan Üniversitesi’nde dün akşam düzenlenen törene, Mısır Dışişleri Bakanı Samih Şukri, Eski Arap Birliği Genel Sekreteri Amr Musa, Eski Mısır Dışişleri Bakanı Muhammed el-Urabi, İskenderiye Kütüphanesi Müdür Mustafa el-Faki, çok sayıda diplomat ve kamuya mâl olmuş birçok isim katıldı.
Fehmi, 2013 yılında Mısır Dışişleri Bakanı iken Moskova’ya ziyarette bulunduğunu,  Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile görüştüğünü ve kendisine Mısır'ın ABD'yi Rusya ile değiştirme niyetinde olmadığını açıkça söylediğini ifade etti. Aksine, Mısır’ın kararının egemenliğini korumak için uluslararası ortaklarının çevresini genişletmeyi ve seçeneklerini çeşitlendirmeyi amaçladığına dikkat çektiğini dile getirdi. Büyük güçlerle ilişkilerde ‘yanlış anlamaların’, anlaşmazlıkların varlığından çok daha tehlikeli olduğunu belirten Fehmi, Mısır’ın Washington Büyükelçisi olduğu dönemlerde de bunu savunduğunu ve iki ülkenin o dönemki Dışişleri Bakanları arasında yapılan bir toplantıdan sonra ABD tarafına açıkça Kahire'nin toplantıda gündeme getirilen belirli bazı noktalarda ABD'nin taleplerine cevap veremeyeceğini söylediğini anlattı. Fehmi, “Böylece her şey netleşir ve herhangi bir baskı uygulanmaz” dedi.
Eski Mısır Dışişleri Bakanı, barış süreciyle ilgili olarak Filistin sorununun, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşından önce bile uluslararası toplumun gündeminde olmadığına dikkat çekerek, ‘çeşitli tarafların’ barış sürecine destek vermeye dahil edilmesinin gerekliliği konusunda çağrıda bulundu. “Çeşitli Filistinli gruplar hızla yeniden bir araya gelmeli ve temel anlaşmazlıklarını bir kenara bırakarak Binyamin Netanyahu'nun devrilmesi ve hükümet kurma sürecinden uzaklaştırılması hedefi etrafında birleşen İsraillilerden ders almalı” dedi.
Ortak Arap eyleminin mekanizmaları ve geleceği hakkında da konuşan Fehmi sözlerini şöyle sürdürdü:
“Gerçekçi olmalı ve Arap arenasındaki çıkarların ve seslerin çeşitliliğini ve çoğulluğunu kabul etmeliyiz. Bazen Araplar olarak bizi birleştiren şeylerin, ayırandan çok daha fazla olduğunun tam bilincinde olarak minimum düzeyde bir koordinasyon ve fikir birliğine sahip olmak yeterlidir.” 
Diğer yandan Amr Musa da ‘Olayların Kalbinden’ kitabının Mısır diplomatik anlatıları açısından önemli olduğunu söyledi. Musa, “Diplomasi tarihi hakkında zengin bilgi ve içgörü sağlıyor” dedi.
Kral Faysal Araştırma ve İslam Araştırmaları Merkezi Yönetim Kurulu Başkanı Prens Turki el-Faysal da ‘Olayların Kalbinden’ kitabının, Mısır'da ve Arap dünyasında yaşanan önemli olayları anlatması, siyasi ve diplomatik izlerini değerlendirmesi nedeniyle geniş bir kitleye ulaşmayı hak eden, en önemli kitaplardan biri olduğuna dikkat çekti.
Faysal, kitap imza töreni sırasında yayınlanan bir video kaydı aracılığıyla yaptığı açıklamada “Kitap, bölgede dengeyi sağlamak için Arap eyleminin nasıl ilerletileceğine dair stratejik bir vizyon içeriyor. Bölgesel oyuncuların bölge ülkeleri pahasına çıkarlarını elde etmeleri için bir boşluk bırakmıyor” dedi.
Diğer yandan Eski Lübnan Kültür Bakanı Gassan Selame de yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:
“Nebil Fehmi'nin kitabı, diplomatın rolünün olması gereken imajı çiziyor ve aynı zamanda ülkesinin istikrarı ve egemenliği konusunda endişe duyan vatandaş için bir model sunuyor.”