Lübnan’da ‘devletin iflasıyla’ ilgili açıklamalar endişelere neden oldu  

Lübnan Başbakan Necib Mikati, İlerici Sosyalist Parti Başkanı Velid Canbulat’ı evinde ziyaret etti. (Lübnan haber ajansı)  
Lübnan Başbakan Necib Mikati, İlerici Sosyalist Parti Başkanı Velid Canbulat’ı evinde ziyaret etti. (Lübnan haber ajansı)  
TT

Lübnan’da ‘devletin iflasıyla’ ilgili açıklamalar endişelere neden oldu  

Lübnan Başbakan Necib Mikati, İlerici Sosyalist Parti Başkanı Velid Canbulat’ı evinde ziyaret etti. (Lübnan haber ajansı)  
Lübnan Başbakan Necib Mikati, İlerici Sosyalist Parti Başkanı Velid Canbulat’ı evinde ziyaret etti. (Lübnan haber ajansı)  

Lübnan Başbakan Yardımcısı Saade el-Şami’nin ‘devlet ve merkez bankasının iflas ettiği’ yönündeki açıklamaları, finans çevrelerinde ve vatandaşlar arasında endişeye neden oldu. Devletin 73 milyar dolar olduğu tahmin edilen bütçe açığını, bankalar ve mevduat hesaplarına yansıtma eğiliminin daha da güçlenmesi yönünde korkular arttı.
  Şarku’l Avsata açıklamada bulunan üst düzey bir banka yetkilisi, Uluslararası Para Fonu (IMF) ile müzakerede bulunan El-Şami başkanlığındaki heyetin, kayıpların devlet, Lübnan Merkez Bankası, bankalar ve mevduat sahipleri arasında nasıl dağıtılacağı konusunda herhangi bir açıklama yapmaktan kaçındığını söyledi. Üst düzey bir ağızdan devlet ve merkez bankasının iflasının duyurulmasının, sektör ve mudiler için kötü haber anlamına geldiğini belirten yetkili özel bankaların 18 milyar doları bulan sermayelerinde ciddi kayıplar olduğunu hatırlattı.  
 Adının açıklanmasını istemeyen yetkili, devletin yaklaşık 104 milyar dolara varan borç yükümlülüklerini reddetmesinin ve iki buçuk yıl boyunca aralıksız devam eden parasal ve mali çöküntülerin sorumluluğunu üstlenmemesinin, çok ciddi bir ekonomik krizin habercisi olduğunu vurguladı. Hükümetin IMF ile bir kurtarma planı üzerinde uzlaşmasının zor olduğu tahmininde bulunan yetkili, önceki hükümetin 1,2 milyar borcun ödemesinde temerrüte düşmesinin özel bankacılık sektörünün uluslararası taraflardan kredi bulmasını zorlaştırdığını vurguladı.   
Bu arada Başbakan Necib Mikati’nin, Saade el-Şami’den ‘iflas açıklamasının’ gerekçelerini sunmasını istediği öğrenildi. Dün İlerici Sosyalist Parti Başkanı Velid Canbulat’la yaptığı görüşme sonrasında kendisine el-Şami’nin açıklaması sorulan Başbakan Mikati, “Anladığım kadarıyla başbakan yardımcısının açıklamaları yanlış değerlendirilmiş. Kendisi likiditeden söz ediyor olmalı. Ödeme gücünün olmadığını kastetmemiş.” dedi.  
 Şami, katıldığı bir televizyon programında, ülkenin ekonomik durumu hakkında açıklamalar yapmış ve şunları söylemişti:
"Maalesef tıpkı Merkez Bankası gibi devlet de iflas etti. Meydana gelen zararı en az şekilde halka yansıtmaya çalışacağız. Devlet, Merkez Bankası, bankalar ve mevduat hesapları arasında zarar paylaşımı olacaktır.”  
Lübnan Merkez Bankası Başkanı Riyad Selame ise bankanın iflas etmediğini, ağır kayıplara rağmen faaliyetlerini sürdüğünü açıkladı. Hükümetin ve IMF’in ülkedeki finansal sistemi istikrara kavuşturmak için çalışma yaptığını hatırlatan Selame “Lübnan Merkez Bankası, anayasanın 70’inci maddesi uyarınca kendisine tevdi edilen görevleri sürdürmektedir” ifadesini kullandı.  
Bu arada özel bankaların ve finans sektörünün temsilcileri, Ernesto Rigo Ramirez başkanlığındaki IMF heyeti ile başkent Beyrut’ta bir toplantı gerçekleştirdi. Finans sektörü temsilcileri, ekonomik yıkımın baş sorumlusunun devlet olduğunu ve finansal kayıpların sorumluluğuyla yüzleşmesi gerektiğini vurguladı. Kayıpların devletten çok bankalara ve mevduat sahiplerine yansıtılacağı yönündeki planlara itiraz eden temsilciler, kurtarma planının gerçekçi ve adil olması gerektiğine işaret ettiler. Ayrıca sürdürülebilir bir finansal istikrar için devletin ve merkez bankasının ekonomik çöküşteki sorumluluğunu kabul etmesinin zorunlu olduğunu kaydettiler. Temsilciler, Lübnan lirasının düşüşünün engellenmesi ve temel tüketim maddelerinin sübvanse edilmesi için döviz rezervlerinin elden çıkarıldığını ve devletin harcamalarını kısmayı reddettiğini savundular. Özel sektör temsilcileri, devletin bir tüzel kişilik olarak, mali ve finansal çöküşün birincil sorumlusu olduğuna işaret ederek Lübnan ekonomisine yeniden güvenin sağlanması için bir devlet fonu oluşturulmasının önemini vurguladılar.  
Diğer yandan IMF ile müzakerelere başkanlık eden Saada el-Şami şu açıklamada bulundu:
"Lübnan hükümeti ile Uluslararası Para Fonu arasında müzakereler devam ediyor. Bugün konuştuğumuz en önemli şey, bankacılık sektörünün yeniden yapılandırılması, ekonomik toparlanma planının tamamlanması, bütçenin ve Sermaye Kontrolü projesinin mecliste onaylanmasıydı. Yakında bir anlaşmaya varmayı umuyoruz. Nihai imzalar atılmadan önce bazı uygulamalara başlayacağız.”  
Lübnan’ın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Necat Ruşdi de açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“IMF ile yapılan tartışmalar daha iyi bir iş birliğinin nasıl gerçekleşebileceğine odaklanıyor. Önceliğimiz Lübnan’da ekonomik istikrarın sağlanması, kurumlarda yapısal reformların gerçekleştirilmesi ve vatandaşlarımızın ihtiyaçlarının giderilmesidir.” diye konuştu.



Hizbullah, Lübnan’ın İsrail’le müzakerelerine siyasi ve askeri gerilimle karşılık veriyor

Güney Lübnan’daki beldelerde yıkıma ait bir görüntü (AFP)
Güney Lübnan’daki beldelerde yıkıma ait bir görüntü (AFP)
TT

Hizbullah, Lübnan’ın İsrail’le müzakerelerine siyasi ve askeri gerilimle karşılık veriyor

Güney Lübnan’daki beldelerde yıkıma ait bir görüntü (AFP)
Güney Lübnan’daki beldelerde yıkıma ait bir görüntü (AFP)

Hizbullah, ABD’nin himayesinde Lübnan ile İsrail arasında yürütülen doğrudan müzakerelere iki yönlü siyasi ve askeri bir yaklaşım ile karşılık veriyor. İlk yaklaşım, müzakereleri reddetme ve devleti “İsrail ile müzakere kararını gözden geçirmeye” çağırma şeklinde ortaya çıkarken, bu adımın “Lübnanlılar arasındaki ayrışmayı artıracağı” savunuluyor. Öte yandan örgüt, İsrail’e yönelik roket saldırılarını artırarak sahadaki yanıtın devam edeceği mesajını veriyor.

Siyasi açıklamalar

Hizbullah’ın parlamentodaki Direnişe Vefa Bloku milletvekillerinden Hüseyin Fadlallah, yaptığı açıklamada “Beyrut’taki iktidarın yeterli olmadığını, bireysel ve zaman zaman mezhepsel çıkarların ulusal çıkarların önüne geçtiğini” söyledi.

Meclis’te düzenlediği basın toplantısında, hükümetin düşmana taviz vermeyi artırdığını ve Lübnanlılar arasındaki ayrışmayı derinleştiren yanlış bir yola girdiğini belirten Fadlallah, “Lübnan makamları hesaplarını yeniden gözden geçirmeli ve halkına dönmelidir” dedi.

Fadlallah güneyden ordunun çekilerek bölgenin işgale açık hale getirildiğini ve böylece düşmana fırsatlar verildiğini ileri sürdü.

“Düşman, Bint Cubeyl sahasını yok etse de içinde fotoğraf çekmeyi başaramadı” diyen Fadlallah, İsrail’in “sahadaki yenilgisini Washington’daki müzakerelerle telafi etmeye çalıştığını” iddia etti.

Milletvekili, Lübnan hükümetine “İsrail ile müzakere kararını yeniden gözden geçirme” çağrısını yineleyerek, bunun “Lübnanlılar arasındaki ayrışmayı artıracağını” savundu.

vd
Güney Lübnan’da yıkılmış binaların enkazı arasında dalgalanan bir İsrail bayrağı (AFP)

Bu açıklamalar, Hizbullah Siyasi Konseyi üyesi Vekif Safa’nın, örgütün devam eden müzakerelerle ilgilenmediğini söylemesinin ardından geldi. Safa, AP’ye yaptığı açıklamada “Müzakerelerin sonuçlarıyla hiç ilgilenmiyoruz, bizi bağlamıyor. Anlaşmalar ne olursa olsun bağlı değiliz” ifadelerini kullanmıştı.

Askeri gerilimi

Hizbullah, bu tutumunu sahada da yaklaşık bir saat içinde İsrail’e 40’a yakın roket atarak göstermeye çalıştı. Özellikle kuzeydeki yerleşim yerleri hedef alındı.

Örgüt ayrıca, Yukarı Celile’de bir askeri noktaya yönelik bir seyir füzesinin fırlatıldığını gösteren bir video yayımladı ve İsrail’in “Maskaf Am” mevkiinde askerlerin toplandığı bir alanın hedef alındığını duyurdu.

Buna ek olarak, insansız hava aracı (İHA) saldırıları ve farklı bölgelere roket salvoları düzenlendiği de açıklandı.

Devlet dışı müzakere denklemi

Gelişmelerin anlamına ilişkin değerlendirmede bulunan emekli tuğgeneral Said Kazzah, “Hizbullah’ın bu aşamada İsrail’e net bir denklem dayatmaya çalıştığını; kendisini Lübnan devleti üzerinden yürütülen müzakerelerden bağımsız, ateşkes konusunda muhatap alınması gereken tek taraf olarak konumlandırmak istediğini” söyledi.

Kazzah’a göre örgüt Lübnan devletinin bu dosyada yetkinliğini ve özellikle güney sınırındaki güvenlik müzakerelerini yürütme kapasitesini fiilen tanımıyor. Bu yaklaşımın iki hedefi olduğunu belirten Kazzah, bunlardan ilkinin örgütün müzakere şartlarını dayatabilen bir aktör olarak konumunu güçlendirmek, ikincisinin ise bu kartı İran’ın ABD ile yürüttüğü daha geniş müzakere sürecinde kullanmak olduğunu ifade etti.

dvfv
Güney Lübnan’da yıkılmış binaların yanından geçen bir yolda ilerleyen İsrail ordusuna ait zırhlı araçlar (AFP)

Kazzah ayrıca zamanlamaya dikkat çekerek, güneydeki askeri operasyonların sürdüğünü ve “Hizbullah’ın İsrail ordusuyla fiili çatışma halinde olmaya devam ettiğini” söyledi. Sabah saatlerinde yaklaşık 40 roket atılmasının, İsrail yerleşimlerinde okulların yeniden açılmasıyla aynı zamana denk gelmesinin sembolik bir anlam taşıdığını belirterek bunun “savaşın sona ermediği ve Washington’daki müzakere sürecinin otomatik bir ateşkes anlamına gelmediği” mesajını taşıdığını ifade etti.

Kazzah, örgütün geçmişte olduğu gibi dolaylı müzakere modelini yeniden üretmeye çalıştığını, 1993, 1996 ve 2000 yılları ile 2006 savaşı örneklerinde olduğu gibi uluslararası arabulucular üzerinden bir iletişim kanalı kurulduğunu hatırlattı. Lübnan devletinin ise çoğu zaman bu süreçte doğrudan taraf olmaktan ziyade, sonuçların resmileştirildiği bir yapı olarak kaldığını söyledi.

Bu yaklaşımın daha yakın dönemde deniz sınırlarının belirlenmesi sürecine de yansıdığını belirten Kazzah, burada da fiilen Hizbullah’ın dayattığı bir denklem oluştuğunu, devletin ise çoğunlukla süreci tamamlayan resmi bir aktör rolünde kaldığını ifade etti.

Siyasi mesajlar, askeri örtüyle

Emekli Tuğgeneral Naci Melaab ise farklı bir değerlendirme yaparak, askeri gerilimin belirleyici bir savaş kapasitesinden ziyade “siyasi ve varoluşsal bir mesaj” taşıdığını söyledi.

Melaab, İran’ın füze doktrininde çoklu salvo saldırılarının hava savunma sistemlerini yıpratmaya yönelik olduğunu, ancak mevcut operasyonların bu düzeyde bir etkinlik taşımadığını belirtti.

“Hizbullah’ın bugün yürüttüğü askeri faaliyetler, İsrail’e yalnızca sınırlı zararlar verebiliyor; güç dengesi üzerinde belirleyici bir değişiklik yaratmıyor” diyen Melaab, İsrail’in gelişmiş savunma sistemleri ve sivil altyapı hazırlığı sayesinde bu tür saldırılara karşı yüksek bir dayanıklılık sergilediğini ifade etti.

İsrail’in özellikle insansız hava araçları alanındaki teknolojik üstünlüğüne dikkat çeken Melaab, bunun sahada bu tür operasyonlara karşı koymayı zorlaştırdığını söyledi.

Tırmanışın müzakere bağlamıyla bağlantılı olduğunu belirten Melaab “Yaşananlar askeri olmaktan çok siyasi bir mesajdır; devlet değil, savaş ve barış kararının hâlâ Hizbullah’ın elinde olduğu vurgulanmaktadır. İsrail saldırılarını sürdürürse biz de devam ederiz” mesajını taşıdığını ancak bunun sahada belirleyici bir askeri sonuç üretmediğini ifade etti.


Tüm dikkatler yarın yapılacak İsrail-Lübnan müzakerelerinde

Güney Lübnan’ın el-Bazuriye beldesinde İsrail’in düzenlediği bombardıman sonucu yıkılan bir bina (AFP)
Güney Lübnan’ın el-Bazuriye beldesinde İsrail’in düzenlediği bombardıman sonucu yıkılan bir bina (AFP)
TT

Tüm dikkatler yarın yapılacak İsrail-Lübnan müzakerelerinde

Güney Lübnan’ın el-Bazuriye beldesinde İsrail’in düzenlediği bombardıman sonucu yıkılan bir bina (AFP)
Güney Lübnan’ın el-Bazuriye beldesinde İsrail’in düzenlediği bombardıman sonucu yıkılan bir bina (AFP)

Yarın ABD Dışişleri Bakanlığı'nda İsrail’in Washington Büyükelçisi Yechiel Leiter ile Lübnan’ın Washington Büyükelçisi Nada Hamadeh Moawad arasında başlayacak olan Lübnan-İsrail doğrudan müzakerelerinin ilk turu öncesinde temkinli bir bekleyiş hâkim.

Tel Aviv'de ise İsrail'in tutumu, İsrail yönetiminin Lübnan'daki mevcut durumun olduğu gibi kalmasını tercih ettiğini gösteriyor. Zira bir anlaşmaya varılması halinde, Litani Nehri’nin güneyinde kontrol ettiği bölgeden çekilmek zorunda kalacak ve nehrin kuzeyine çekilen Hizbullah'ın silahsızlandırılacağına dair gerçek bir garanti verilmiş değil.

Beyrut'ta ise, her iki tarafın da kendi şartlarında ısrar etmesi nedeniyle müzakerelerin başarısızlığa uğrayacağına dair endişeler söz konusu. Ayrıca, müzakerelerin başarılı olması durumunda bile, Hizbullah'ın silahsızlandırılmasını veya sahada yeni dengelerin kurulmasını amaçlayan herhangi bir anlaşmayı kategorik olarak reddetmesi nedeniyle, olası bir uzlaşmanın Lübnan iç politikasına yansıyacağına dair endişeler de var. Bu durum, müzakerelerin daha başlamadan başarısızlığa uğrayacağına işaret ediyor.


İsrail Genelkurmay Başkanı: Hizbullah'a güçlü bir darbe indirdik

Lübnan'ın güneyindeki Sur şehrinden çekilen fotoğrafta, İsrail'in sınır kasabası Nakura'yı bombalamasının ardından yükselen duman (AFP)
Lübnan'ın güneyindeki Sur şehrinden çekilen fotoğrafta, İsrail'in sınır kasabası Nakura'yı bombalamasının ardından yükselen duman (AFP)
TT

İsrail Genelkurmay Başkanı: Hizbullah'a güçlü bir darbe indirdik

Lübnan'ın güneyindeki Sur şehrinden çekilen fotoğrafta, İsrail'in sınır kasabası Nakura'yı bombalamasının ardından yükselen duman (AFP)
Lübnan'ın güneyindeki Sur şehrinden çekilen fotoğrafta, İsrail'in sınır kasabası Nakura'yı bombalamasının ardından yükselen duman (AFP)

İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, ordusunun kara harekatı yürüttüğü güney Lübnan'a yaptığı ziyaret sırasında dün yaptığı açıklamada, çarşamba günü Lübnan'ı hedef alan yoğun hava saldırılarıyla Hizbullah'a "ağır bir darbe" indirildiğini duyurdu.

İsrail ordusu dün akşam, Lübnan'daki Hizbullah fırlatma rampalarını hedef almaya başladığını açıkladı.

İsrail sınırına beş kilometre uzaklıktaki Bint Cubeyl kasabası yakınlarında konuşlanmış birliklere hitap eden Eyal Zamir, "Siz cephede ilerleyip operasyonlar yürütürken, dün Hizbullah'a ağır ve güçlü bir darbe indirdik" ifadesini kullandı.

Lübnan yetkilileri, İran yanlısı grubun savaşçılarının, 300'den fazla kişinin ölümüne yol açan bu benzeri görülmemiş baskınların ardından, partinin kalesi olan Beyrut'un güney banliyölerini "terk ettiklerini" doğruladı.

Hizbullah dün yaptığı açıklamada, iki tarafın daha önceki savaş turlarında şiddetli çatışmalar yaşadığı Bint Cubeyl şehrinde İsrail güçleriyle yakın mesafeli çatışmaya girdiğini duyurdu.

Zamir, Hizbullah'ın artık "Lübnan'da izole edildiğini ve İran ile olan stratejik ekseninden koptuğunu" ifade etti.

"Özel hedefiniz, kuzey İsrail sakinlerine yönelik doğrudan tehdidi ortadan kaldırmaktır ve bunu sahada başarıyorsunuz," diyerek sözlerine şöyle devam etti: "Kalıcı güvenliği yeniden sağlamak için çalışmaya devam edeceğiz."