Kovid-19’un ağır geçirilmesine neden olan bir gen bulundu

Araştırmacılar, söz konusu genin yeni bir ilaçla hedef alınabileceğini belirtiyorlar.

Fotoğraf (Reuters)
Fotoğraf (Reuters)
TT

Kovid-19’un ağır geçirilmesine neden olan bir gen bulundu

Fotoğraf (Reuters)
Fotoğraf (Reuters)

ABD’deki Cleveland Clinic Tıp Merkezi’nde Patojen ve İnsan Sağlığı Araştırmaları Küresel Merkezi direktörü Jae Jung tarafından yönetilen bir araştırma ekibi, Kovid-19’a neden olan şiddetli akut solunum yolu sendromu Koronavirüs 2’nin (SARS-CoV-2) enfeksiyon ve hastalık sonuçları açısından, viral bir genin oynadığı kritik rolü ortaya çıkardı.
Amerikan Mikrobiyoloji Derneği tarafından hazırlanan mBio dergisinde önceki gün yayımlanan çalışma, ciddi hastalığa neden olabilecek moleküler mekanizmaların daha iyi anlaşılmasını sağlıyor. Bu durum, Kovid-19 hastaları için yeni tedavilerin geliştirilmesini sağlayabilir. Söz konusu çalışma, biyolojik materyal örnekleri toplayan Cleveland Clinic BioRepository’nin Kovid-19 örneklerini kullanarak gerçekleştirilen ilk araştırma oldu. BioRepository tesisindeki çalışmada kan, plazma ve idrar gibi biyolojik örnekler incelendi.
Cleveland Clinic’in araştırma bilgileri direktörü Lara Jehi, çalışmanın yayınlanması ile eş zamanlı olarak Cleveland Clinic’in internet sitesinde yayınlanan raporda şu ifadeler kullanıldı:
“İnsan sağlığını ve hastalığını anlamak,alınan biyolojik örneklerin incelenmesini ve hastalığa yönelik klinik durumun bilinmesini gerektirir. Biorepository tesisi bunun yapılmasına imkan sağladı.”
Daha önceki çalışmalar, Kovid-19 hastalığında ciddi semptomlar gösterenlerin sıklıkla akut solunum sıkıntısı sendromu (ARDS) belirtileri yaşadığını ancak Kovid-19’a neden olan SARS-CoV-2 virüsünün birçok temel yönünün bilinmediğini göstermişti.
Jung ve ekibinin yeni bulgularına göre ORF8 olarak adlandırılan viral bir gen hastalığın şiddetine ve yayılmasına katkıda bulunuyor. Jung raporda şunları söyledi:
“Ekibimiz, immün sitokin fırtınasına neden olan iltihaplanmanın sebeplerini inceledi. ORF8’i, virüsün iltihaplanma ve yayılmasına neden olma yeteneği ile ilişkili dikkat çekici bir viral gen olarak tanımladı.”
Dr. Jung’un laboratuvarındaki çalışmaya katılan Dr. Şin Wu da şu açıklamada bulundu:
“ORF8 geninin bulunmadığı SARS-CoV-2 varyantları ile enfekte olan hastaların daha hafif enfeksiyon sonuçlarıyla ilişkili olduğunu biliyorduk. BioRepository tarafından sağlanan Kovid-19 örnekleri, hastaların plazmasındaki ORF8 geninin, hastalığın şiddeti arasındaki bağlantının anlaşılması için gerekliydi. Bu viral genin rolünü anlamamız, şiddetli Kovid-19 hastalarında yarar sağlayabilecek yeni tedaviler sağlayabilir.”
Söz konusu örnek depolama tesisi Cleveland Clinic ve Azenta Science iş birliğinde Ohio’nun kuzeydoğusunda Cleveland İnovasyon Bölgesi’nde kuruldu. Tesis, araştırmacıların erişebileceği ve analiz edebileceği biyolojik örnekleri içeriyor ve bu da hastalıklara yönelik yeni tedaviler geliştirmek için araştırmaların hızlanmasını sağlıyor.
Jehi raporda söz konusu tesise ilişkin şunları söyledi:
“Tesis, araştırmamızın hızını ve etkisini değiştirecek. Dr. Jung ve ekibinin ORF8 viral genini keşfetmek için yaptığı araştırma, gelecek birçok çalışma için mükemmel bir başlangıç niteliğinde.”



SpaceX'ten Musk'ın ödeme paketine Mars şartı

Elon Musk, şirketlerine odaklanmak istediğini söyleyerek Donald Trump yönetiminden ayrılmıştı (Reuters)
Elon Musk, şirketlerine odaklanmak istediğini söyleyerek Donald Trump yönetiminden ayrılmıştı (Reuters)
TT

SpaceX'ten Musk'ın ödeme paketine Mars şartı

Elon Musk, şirketlerine odaklanmak istediğini söyleyerek Donald Trump yönetiminden ayrılmıştı (Reuters)
Elon Musk, şirketlerine odaklanmak istediğini söyleyerek Donald Trump yönetiminden ayrılmıştı (Reuters)

Halka arza hazırlanan SpaceX'in yönetim kurulu, Elon Musk'ın ücret paketini Mars'ın kolonileştirilmesi hedefine bağladı.

Reuters'ın incelediği belgelere göre SpaceX'in piyasa değeri 7,5 trilyon dolara ulaşırsa ve şirket Mars'ta en az 1 milyon kişilik kalıcı bir insan kolonisi kurarsa,  Musk'a, süper oy hakkı tanıyan 200 milyon dolarlık kısıtlı hisse senedi verilecek.

Mars odaklı performans paketine göre SpaceX'in ayrı değerleme hedeflerini gerçekleştirmesi ve uzayda en az 100 terawatt kapasiteye sahip veri merkezleri kurması durumunda, Musk'a 60,4 milyon adet kısıtlı hisse verilmesi de öngörülüyor.

Martta ABD'de gizli şekilde halka arz başvurusu yapan SpaceX'in çift sınıflı hisse yapısı kullanması öngörülüyor. Bu modelde şirket içi hissedarların sahip olduğu B sınıfı hisseler, halka arz edilecek A sınıfı hisselere kıyasla daha fazla oy hakkı sağlayacak.

İki ödeme de 1 adet A sınıfı hisseye karşılık 10 oy hakkı veren B sınıfı kısıtlı hisselerle yapılacak. Musk, şirketin değeri arttıkça taksitler halinde ödeme almaya hak kazanacak.

Diğer yandan SpaceX, yönetim kurulunun belirlediği yüksek değerleme hedeflerine ulaşamazsa Musk tek bir hisse bile alamayacak. Bu hedefler herhangi bir zaman çizelgesine bağlı değil, teknoloji milyarderinin ödeme alması için CEO olması yeterli.

2019'dan bu yana SpaceX'ten yıllık 54 bin 80 dolarlık sembolik bir maaş alan Musk, bu ay firmanın mevcut ve eski çalışanlarından 1,4 milyar dolarlık hisse satın alarak SpaceX'teki sahiplik oranını da artırmıştı.

Kurumsal yönetişim danışmanlık şirketi Farient Advisors'ın üst düzey yönetici ücretlendirme uzmanı Eric Hoffmann, diğer şirketlerin ücret paketlerinde buna benzer bir ücret paketi görmediğini belirtiyor.

Hoffmann, hedeflerin "astronomik" olmasının yanı sıra bunun Tesla ve SpaceX arasında çatışmaya yol açabileceğine dikkat çekiyor.

Musk, hukuki engeller nedeniyle Tesla'nın 2018'de kendisine vereceği 56 milyar dolarlık ödeme paketini alamamıştı. Ancak elektrikli otomobil devi, hukuki sürecin tamamlanmasıyla bu paketin ödenmesi için dün başvuruda bulundu.

Diğer yandan Tesla yönetim kurulu, şirketin belirlediği hedeflere 10 yıl içinde ulaşması halinde Musk'a 1 trilyon dolarlık ödeme paketi verilmesini de Kasım 2025'te onaylamıştı.

Hoffmann, Musk'ın iki şirketinin de teknoloji milyarderini elinde tutmak için yarıştığını söylüyor:

Bu durumun en ilginç yanı şu: İkisi de fiilen Elon Musk tarafından kontrol edilen SpaceX ve Tesla, onun ilgisini çekmek için birbirleriyle rekabet ediyor.

Independent Türkçe, Reuters, Electrek, Modern Diplomacy


Çocuklarda lösemi riskiyle "sonsuz kimyasallar" arasındaki bağlantı keşfedildi

Kirlenmiş içme suyu, yağ geçirmez ambalajlardan tüketilen gıdalar ve diğer ev ürünleriyle birlikte, insanlarda saptanan sonsuz kimyasalların başlıca kaynağı (Pexels)
Kirlenmiş içme suyu, yağ geçirmez ambalajlardan tüketilen gıdalar ve diğer ev ürünleriyle birlikte, insanlarda saptanan sonsuz kimyasalların başlıca kaynağı (Pexels)
TT

Çocuklarda lösemi riskiyle "sonsuz kimyasallar" arasındaki bağlantı keşfedildi

Kirlenmiş içme suyu, yağ geçirmez ambalajlardan tüketilen gıdalar ve diğer ev ürünleriyle birlikte, insanlarda saptanan sonsuz kimyasalların başlıca kaynağı (Pexels)
Kirlenmiş içme suyu, yağ geçirmez ambalajlardan tüketilen gıdalar ve diğer ev ürünleriyle birlikte, insanlarda saptanan sonsuz kimyasalların başlıca kaynağı (Pexels)

"Sonsuz kimyasallar" diye bilinen flor bazlı kimyasallar grubu, 20. yüzyılın ortalarında keşfedilmesinden bu yana son derece yaygın kullanılıyor. Yağ geçirmez gıda ambalajlarından yapışmaz tencerelere, diş ipinden maskaraya ve yangın söndürme köpüğüne kadar, bu kimyasallar onlarca yıldır muazzam miktarlarda tüketiliyor.

Popülerlikleri; su ve yağı itme, yüksek sıcaklıklara dayanma ve inanılmaz bir dayanıklılık sunma gibi mucizevi görünen özelliklerinden kaynaklanıyor.

Öte yandan bu kimyasallar kolayca bozunmuyor ve bazı bileşiklerin yüzlerce veya binlerce yıl varlığını sürdürmesi bekleniyor. Ayrıca içme suyuna sızabiliyor, gıdaları kirletebiliyor ve nihayetinde insan ve hayvan vücudunda birikebiliyorlar.

Halihazırda bu kimyasallar kanser, kardiyovasküler hastalıklar, demans ve kısırlıkla ilişkilendiriliyor.

Kaliforniya Üniversitesi'nden bir ekibin yeni araştırmasında PFAS (perfloroalkil ve polifloroalkil maddeler) diye de bilinen bu kimyasallara erken yaşta maruz kalmanın, en yaygın çocuk kanseri türü akut lenfoblastik lösemi riskinin artmasıyla ilişkili olduğu tespit edildi.

Araştırmacılar, maruziyetin bebek ve çocuklar üzerindeki etkilerini araştırmak ve bu yaygın kimyasallara erken maruz kalmanın etkilerini daha net ortaya koymak amacıyla, 15 yıl boyunca Los Angeles County'deki yenidoğanlardan toplanan kurutulmuş kan örneklerini analiz etti.

Çalışmada 2000 ila 2015'te doğmuş, akut lenfoblastik lösemi teşhisi alan 125 çocukla kanser olmayan 219 çocuk yer aldı.

Yenidoğanların kanında tespit edilen 17 PFAS maddesi arasında, PFOA ve PFOS adlı iki tür en yüksek seviyelerdeydi. PFOA'nın başlıca kaynağı içme suyu olsa da gıda ambalajlarında ve su geçirmez kumaşlarda kullanılmasının yanı sıra yakın zamana kadar Teflon mutfak gereçlerinde de bulunuyordu. PFOS da benzer amaçlarla kullanılırken, sentetik giysilerde ve halılarda da yer alıyor.

Ekip, araştırmaya göre kanlarında daha yüksek PFAS seviyeleri saptanan çocukların lösemiye yakalanma olasılığının arttığını belirtiyor ancak "tahminlerin kesin olmadığını" da ekliyor.

Bilim insanları "Risk, iki kimyasala birden maruz kalındığında da artıyor gibi görünüyor" diyor.

Kaliforniya Üniversitesi Irvine kampüsündeki Wen Halk Sağlığı Okulu'nun başkanı ve çevre ve iş sağlığı alanında öğretim üyesi Veronica Vieira, ortak yazarı olduğu çalışma hakkında şu ifadeleri kullanıyor: 

Bu araştırma bizi, içme suyundan maruziyet düzeyini tahmin etmek yerine, doğumdaki mevcut PFAS'ı doğrudan ölçerek, bebeklerin en başından itibaren neye maruz kaldığını anlamamıza bir adım daha yaklaştırıyor.

Vieira, "Gelişim sürecinin kritik bir döneminde maruz kalma düzeylerini ölçerek çevresel kirleticilerin, çocuk kanseri riskine nasıl katkıda bulunabileceğine dair daha net bir resim elde ediyoruz" diye ekliyor.

Araştırma ekibi, çalışmalarının neden-sonuç ilişkisini kanıtlamadığını belirtiyor ancak yine de şöyle diyorlar: 

Bu çalışma, yaşamın erken dönemlerinde PFAS'lara maruz kalmanın çocuklarda kanser riskine katkıda bulunabileceğine dair giderek artan kanıtlara bir yenisini ekliyor.

"Sonsuz kimyasalların" oluşturduğu risklerin son yıllarda daha iyi anlaşılması, bu maddelerin kullanımına karşı tepkiye yol açıyor.

Teflon mutfak gereçlerinde PFAS kullanımı 2005'te Birleşik Krallık'ta (BK), 2008'de Avrupa'da yasaklandı; ABD'de ise 2014'te bu ürünlerin satışı durduruldu.

Britanya'da daha fazla kontrol önlemi alınması da gündemde ve konuyla ilgili endişeleri olan bazı milletvekilleri, hükümetten okul üniformaları, gıda ambalajları ve mutfak gereçlerinde bir grup sentetik kimyasalın kullanımını yasaklamasını talep ediyor.

BK Çevre Denetim Komitesi, PFAS'ın risklerine ilişkin bir raporda hükümeti bu kimyasalların gereksiz kullanımına kısıtlamalar getirmeye ve 2027'den itibaren aşamalı bir sınırlama başlatmaya çağırdı.

Araştırma, Journal of Exposure Science & Environmental Epidemiology'de yayımlandı.

Independent Türkçe


Maradona’nın iki kız kardeşi ve avukatı, ‘hileli yönetim’ suçlamasıyla mahkemeye sevk edildi

Napoli taraftarları, İtalya Ligi’nde oynanan bir maç sırasında Arjantinli efsane Diego Armando Maradona’nın fotoğrafının işlendiği bayrağı sallıyor. (AFP)
Napoli taraftarları, İtalya Ligi’nde oynanan bir maç sırasında Arjantinli efsane Diego Armando Maradona’nın fotoğrafının işlendiği bayrağı sallıyor. (AFP)
TT

Maradona’nın iki kız kardeşi ve avukatı, ‘hileli yönetim’ suçlamasıyla mahkemeye sevk edildi

Napoli taraftarları, İtalya Ligi’nde oynanan bir maç sırasında Arjantinli efsane Diego Armando Maradona’nın fotoğrafının işlendiği bayrağı sallıyor. (AFP)
Napoli taraftarları, İtalya Ligi’nde oynanan bir maç sırasında Arjantinli efsane Diego Armando Maradona’nın fotoğrafının işlendiği bayrağı sallıyor. (AFP)

Arjantin mahkemesi dün, futbol efsanesi Diego Armando Maradona’nın iki kız kardeşi, avukatı ve diğer üç kişiyi, merhum yıldızın ticari markasını ‘hileli yönetmek’ suçlamasıyla mahkemeye sevk etti.

Buenos Aires’teki bir mahkeme, Maradona’nın eski avukatı Matias Morla, 54 ve 72 yaşındaki kız kardeşleri Claudia ve Rita, eski iki yardımcısı ve bir noterin yargılanmak üzere mahkemeye sevk edilmesine karar verdi.

Karara göre, sanıkların ‘yasal mirasçıların menfaatlerine zarar verdikleri’ ve bunun, Maradona’nın ölümünden 5 yıl önce kurduğu bir şirketin varlıkları üzerinden, ‘önceden yapılmış bir anlaşma ve görev dağılımı çerçevesinde’ gerçekleştiği iddia ediliyor.

Bu karar, Arjantin’de Maradona’yla ilgili yeni bir davanın açılmasına yol açacak. Söz konusu dava, 2020 yılı kasım ayında, 60 yaşında, geçirdiği ameliyat sonrası özel bir konutta tedavi sırasında hayatını kaybeden efsanenin ölüm koşullarına dair şu anda San Isidro’da (Buenos Aires’in kuzeyinde) görülen davayla paralel bir süreç olacak.

ZXV
Maradona’nın ölümüne ilişkin davadan (AP)

İki hafta önce sağlık sektörü çalışanı 7 kişi (bir doktor, bir psikiyatrist, bir psikolog ve hemşireler), ‘kasten adam öldürme’ suçlamasıyla yargılanmaya başladı.

Maradona markası davası, 2021 yılında başlayan yasal süreçlerin bir sonucu olarak öne çıkıyor. Maradona’nın kızları Dalma ve Gianinna, Morla ve diğer sanıkları, babalarının ticari markasına ve ona bağlı varlıklara el koymakla suçladı ve bu markanın, Diego’nun ölümünün ardından kendilerine devredilmesi gerektiğini belirttiler.

Geçtiğimiz aralık ayında temyiz mahkemesi, söz konusu altı kişi hakkında suçlamaların yöneltildiğini onayladı ve bu kişilerin toplamda 2 milyar peso (yaklaşık 1.4 milyon dolar) değerindeki mal varlıklarına el konulmasına karar verdi.

Maradona ile bağlantılı markaların değeri, Diego’nun küçük kızı Jana’nın avukatına göre ‘yaklaşık 100 milyon dolar’ olarak tahmin ediliyor.

Avukat, AFP’ye yaptığı açıklamada, Morla’nın, oyuncunun ticari markasını yöneten bir şirket kurduğunu, Maradona’nın ölümünden hemen sonra bu faaliyetleri ‘kişisel çıkarları için’ yönettiğini ve ardından şirketin kontrolünü oyuncunun iki kız kardeşine devrettiğini söyledi

Savcılık, efsanevi futbolcunun varlıklarının, ölümünden sonra derhal mirasçılarına devredilmesi gerektiğini vurguluyor.